Nieuws in één oogopslag

Het Journaal toont kort en krachtig wat er speelt.

Journaal

Raadsinformatie

Alles kunnen vinden en niets missen. Met analyses & samenvattingen.

Maak een dossier

Verzamel informatie over een specifiek onderwerp.

Dossiers

Kies een vergadering

  • Voorzitter - J. (Jeroen) Brokke
  • M.W. (Marcel) Belt - wethouder
  • B.B.M. (Bianca) Bremer - wethouder
Het transcript dat je hieronder aantreft is gegenereerd met behulp van computertechnologie. Hierdoor kunnen de namen van personen en partijen soms foutief zijn weergegeven. Indien je een fout opmerkt kun je deze gemakkelijk verbeteren door op het bewerk-symbool (het potloodje) te klikken.

Raadsvoorstel vaststellen aanbevelingen Onderzoek naar de invulling van


Vragen en mededelingen.

Hallo, en dan komen we bij het bespreekpunt. Als eerste bespreek ik het raadsvoorstel vaststellen aanbevelingen. Onderzoek naar de invulling van de wettelijke gemeenteverplichtingen voor statushouders en gezinsmigranten. Ik heet in ieder geval de wethouders en ondersteuning nogmaals van harte welkom. De Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de uitvoering van de wettelijke taken, rollen en activiteiten van de gemeente voor statushouders en gezinsmigranten. De Raad wordt nu voorgesteld de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport over de invulling van de wettelijke gemeentelijke rollen en taken voor statushouders en gezinsmigranten over te nemen. Tijdens de beeldvorming op 2 december 2025 heeft de Rekenkamer een presentatie gegeven over het onderzoek. Tijdens deze presentatie hebben de raads- en commissieleden technische vragen kunnen stellen en bij het onderzoek is ook de bestuurlijke reactie van het college. Het college heeft zo gereageerd op het onderzoek en vraagt u nu: wilt u de aanbevelingen overnemen? Ja.

Of nee.

Datums zet je allemaal natuurlijk klaar voor de eerste vergadering van de u bent het woord gaan voeren en. Dit niet. Namens D66 grote.

Man.

Voorzitter, dank en dank aan het Eetkamertje en het Jong Instituut voor het heldere rapport met aanbevelingen. Voorzitter, het is goed dat we dit gesprek nu voeren, want het gaat hier niet over abstract beleid, maar over mensen die hier komen wonen, werken en meedoen in hoe wij hier als samenleving omgaan. Voor D66 is één uitgangspunt helder, Voorzitter: hoe sneller iemand de taal leert, werk vindt en een sociaal netwerk opbouwt, hoe groter de kans op een zelfstandige en betekenisvolle toekomst. Dat is goed voor de nieuwkomer, maar net zo goed voor onze samenleving als geheel. Voorzitter, het rapport laat zien dat er vanuit de gemeente toch nog wat kansen zijn blijven liggen. Op het gebied van de vroege inburgering bijvoorbeeld, cruciaal voor de nieuwkomer. D66 benadrukt middels het rapport van de Rekenkamer het belang van een vroege start van inburgering. Het college erkent gelukkig dat belang ook, maar kiest er toch nog voor om pas te starten na huisvesting in de gemeente vanwege praktische belemmeringen en het risico op vertraging. En dat terwijl er nog veel goede voorbeelden zijn.

Andere gemeentes bij.

Voorzitter, D66 begrijpt die zorg. Ik vind deze houding uiteindelijk te afwachtend, want elke maand zonder betaalonderwijs is een maand te veel. Afstand moet werken, opleiding en samenleving. Taalleerlingen en isolatie of in een omgeving waar je vooral je eigen taal kan spreken, maar taal leren wil mee te doen door contact, door structuur en perspectief. Voor D66 betreft is het niet de vraag of we vroeg starten, maar hoe we dat goed, verantwoord en ambitieus kunnen organiseren. En zoals gezegd zien we ook goede voorbeelden bij andere gemeenten. Daar kunnen we van leren. Voorzitter, D66 heeft het vaker gezegd: werk is meer dan alleen een inkomen. Werken geeft zelfvertrouwen, zelfstandigheid en misschien nog veel belangrijker, verbinding. Toch moeten we in het rapport lezen dat het niet goed vast te stellen is, zeg ik eventjes hardop, of het doel van zelfparticipatie wordt gehaald. Mijn fractie heeft daar eerder aandacht voor gevraagd, informeel tijdens debatten en door het stellen van vragen. De indruk van D66 is dat we eigenlijk best veel goede dingen doen, maar dat we niet scherp hebben wat het geheel en vooral de effecten van al die dingen zijn. En dat blijkt gewoon zo. Het college geeft namelijk aan dat wel degelijk wordt.

Geregistreerd, maar verspreid over verschillende.

Systemen. En, wat mijn fractievoorzitter zegt: als we niet kunnen zien wat werkt, kunnen we ook niet bijsturen. En zonder bijsturen blijft het bij ondernemen. Zowel dat van de nieuwbouw van de nieuwkomer als dat van onze lokale arbeidsmarkt bijvoorbeeld, maar ook ons verenigingsleven. D66 verwacht van het college dat participatie niet alleen een beleidsdoel is, maar ook meetbaar, inzichtelijk en bespreekbaar. Juist inderdaad, zodat we zien hoeveel mensen doorstromen naar werk, opleiding of vrijwilligerswerk, maar ook waar knelpunten zitten. De oproep aan het college is om ook hier beter inzicht in te geven. Niet vooraan komen met een half A4'tje via de monitor sociale media, en dat zeg ik bewust een beetje vragend, voorzitter. Voorzitter, de Rekenkamer is in haar rapport vrij duidelijk. We zijn te weinig betrokken geweest bij een wettelijke taak met zulke grote maatschappelijke gevolgen. Er hoort actieve en regelmatige informatievoorziening te zijn, niet één keer per jaar, maar structureel. Niet alleen successen, maar zoals ik eerder ook zei, knelpunten. Alleen dan kan de raad zijn rol waarmaken en meedenken over de aanpak binnen de ruimte.

Die de nieuwe.

De wet inburgering biedt. Voorzitter, bij D66 zijn we ons ook bewust van de doelgroep en de uitdagingen op het gebied van taal en werk. Wat ons betreft hebben we ook een gesprek daarover in deze raad. Daar hoort een goede informatievoorziening in het centrum bij. Voorzitter, tot slot, D66 steunt met overgave de aanbevelingen. Wij verwachten van het college dat inmiddels voor een effectieve inburgering daadwerkelijk prioriteit krijgt met taal, werk en sociaal netwerk als duidelijke sfeer. En niet omdat het moet van Den Haag, maar omdat wij geloven in een open samenleving waarin iedereen zo snel mogelijk de kans moet krijgen om.

Zelfstandig mee te doen, examitrus.

Dank.

U wel, voorzitter. We hebben het collega van D66 toch een aantal keren een aantal elementen aan de stippen die niet goed gaan. Als ik u nou zou vragen een uitspraak te doen over het inburgeringsbeleid, wat is dan uw oordeel?

En dan had ik Natuurlijk.

Al even door.

Ik denk dat er heel veel dingen gedaan worden, bijvoorbeeld op het gebied van werk. Maar ook als we kijken naar de inburgeringstrajecten die verplicht zijn voor de mensen, voor de statushouders binnen onze gemeente. Maar waar we nou precies staan, ja, dat weten we niet, dus ik kan ook niet helemaal zeggen of dat nou echt goed gaat of niet. De indruk is dat we een hoop doen. Dat lijkt.

Dank u wel en dank u wel, dan ga ik daar met consensus nog iets over zeggen.

Ja, dank voorzitter. Voorzitter, vanavond hebben we het over de aanbevelingen van de Rekenkamer over de omvang statushouders in de burger in het centrum. Mijn fractie dankt de Rekenkamer voor het onderzoek en haar aanbevelingen. Om gelijk te beginnen, voorzitter, lijkt het mijn fractie logisch dat we de aanbevelingen overnemen. De gemeente, zoals de Rekenkamer constateert, doet nu nog niet aan de taakstelling en dat moet nog beter. De Raad heeft de afgelopen jaren wel maar socialiseerd, de hele Kamer niet voldoende met de Raad met elkaar over de opvang van statushouders gehad. Het is dan ook belangrijk dat we als gemeente en als Raad reflecteren op de aanbevelingen en de nodige aanpassingen doorvoeren. Voorzitter, één van de zorgpunten van mijn fractie is het blijven niet halen van de taakstelling. Inmiddels heeft het college een actieplan gepresenteerd en hoopt mijn fractie hiermee dat we gaan voldoen aan onze verplichtingen en dus ook aan de wet. Bovendien is het niet wenselijk dat we daarvoor elke keer door de provincie op onze vingers worden getikt. Voor mijn fractie speelt verder dat we hopen dat dat in de inzet.

Weer in beweging bijvoorbeeld.

Doorgaat en waar dan ook, zodat zo snel mogelijk nieuwkomers in onze samenleving de gelegenheid krijgen om te integreren en zodat ze werken en actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit allemaal uiteraard mogelijk gemaakt door de harde inzet van vrijwilligers. Voorzitter, die ik ook nog graag even bedank, viel in deze bijdrage. Tot zover, voorzitter.

Dank u wel. Ga ik daar Gemeentebelangen iets over zeggen. Voorbeeld nog allemaal zo rommelig.

En allereerst dan dank aan de Rekenkamer voor het duidelijke rapport. Vanavond bespreken we de inburgering en huisvesting van statushouders en gezinsmigranten. Aan de Raad wordt gevraagd het delen van de conclusies en welke aanbevelingen wij als gemeente willen overnemen, welke vermeld staan in het onderzoeksrapport. Voorzitter, GBLV is verheugd te vernemen dat er een goede samenwerking is met de gemeenten Wassenaar en Voorschoten. Er is structureel overleg met elkaar.

Het.

Portefeuilles houden of er een verklaring is dat we in Leiden dan voorbeelden Voorschoten en Oegstgeest het B1-niveau voor taal gehaald wordt en dat dat dan hoger ligt dan in Wassenaar.

Verder.

Hoe komt het dat de participatiegegevens werkmaatschappelijke deelname onvoldoende beschikbaar zijn, waardoor er geen goede beoordeling kan komen? Voorzitter, beide aanbevelingen geven het in kwamen onder andere aan verbetering van registratie en monitoring. Kan de portefeuillehouder zeggen hoe het daarmee staat? GBLV weet wel dat onze portefeuillehouders ons als raad altijd goed blijven praten over.

Ontwikkeling.

Het Verwey-Jonker Instituut geeft aan dat de taakstelling huisvesting statushouders niet wordt gehaald. En dat niet alleen mensen in onze gemeente, maar ook in andere gemeentes een achterstand hebben. Juist in Leidschendam-Voorburg houdt voor 1-1-2026 nog 195 statushouders moeten huisvesting, maar de VVD is heel verheugd te vernemen dat er per 31-12 van dit jaar de volledige taakstellingen achterstand zal worden gerealiseerd met in totaal 320 plaatsen en daardoor de 100% wordt voldaan aan haar taakstelling. Goed is het ook te vernemen dat er vanuit het ministerie van Veiligheid groen licht is gegeven voor financiering. Verder, voorzitter, we zien in het rapport dat Leidschendam-Voorburg de aantallen inburgeraars beduidend hoger liggen dan bijvoorbeeld in Voorschoten en Wassenaar en dat er een uitdaging is om mensen te huisvesten gezien ook de krapte op de woningmarkt. Voorzitter, de stap is al gezegd bij de doorstroming aan de locatie straks aan de huiskamer kan je 123 mensen kunnen worden gehuisvest, dus dat is zo mooi aan te hangen. Wat heb ik nog meer allemaal? Ja, we zien huidige aantallen komt VVD voor dat niet alle statushouders de inburgering volgen. Heel veel of inburgering begint en dat is hier vanavond ook al toegelicht. Bij een goede beheersing van de Nederlandse taal. En dan is de vraag van ons, hoe kom je aan die 100%? Dan moet je wel. Zonder goede beheersing van de Nederlandse taal wordt het natuurlijk moeilijk te.

Integreren.

Ja.

Dank u, voorzitter. Dank u, mevrouw Van Zodoel. Dat is een vraagje ook. Ik ben blij dat u het nu met mij eens bent dat na D66 eens bent. Of we vroeger inburgering de kansen te groot. Voor statushouders, hoe kijkt u aan naar het punt dat ik wil maken over vroeger inburgeren? De statushouders waarvan we nu weten dat ze onze kant op komen, dat die al met een AZC al in aanraking komen met inburgering. Zo snel mogelijk achterstand inlopen, om het zo maar te zeggen. Hoe kijkt u daartegenaan?

Ja, geen rekening is ontzettend belangrijk dat je daar zo snel mogelijk mee begint en zo'n Italiaan begin je hier in Nederland, dus dat kunnen we alleen maar ondersteunen en stimuleren. Nou, dan ga ik bij de afronding GBO 2000 College voor de informatie en zou graag op de hoogte gehouden willen worden van de ontwikkeling en gaat zeker akkoord met de aanbevelingen en de conclusies ervan zich ook in vinden. En ja, wij volgen dit graag tot zover.

Dank u wel, dan ga ik naar.

De Partij van de Arbeid en GroenLinks, bericht mevrouw Bob, dank u wel, voorzitter. Ik kom het al bijna niet meer te vermelden, want ik spreek vanavond inderdaad ook namens de fractie van GroenLinks. Nou, het is correct, dat heb ik gezegd. Dan gaan de lokale rekenkamer en het waar.

Heel veel Instituut voor het.

Rapport voor onze fracties is het een heel belangrijk onderwerp, want in tegenstelling tot wat populisten en fascisten ons willen laten geloven, zijn vluchtelingen en statushouders mensen zoals u en ik. Jonge mensen, oude mensen, mannen en vrouwen, mensen met allerlei achtergronden, idealen en dromen. Ik ben zelf ooit op een naturalisatieceremonie van een gemeente geweest en daar kwam dit allemaal tot uitdrukking en ze houden vol met nieuwe Nederlanders die laten van trots om mee te mogen doen. Maar om dat te bewerkstelligen vraagt dat wel iets van de samenleving, van ons allemaal, maar ook van de overheid die verantwoordelijk is. Wij als gemeente dragen die verantwoordelijkheid sinds kort en het rapport laat zien dat het nog te vaak aan een goede start ontbreekt voor statushouders. We kunnen daar beter in worden. Dat begint met huisvesting. Zonder tijdige huisvesting kunnen mensen maar heel moeilijk beginnen met inburgeren en participatie op werk. We vragen aan het college daarom, wat doen we extra om doorstroming te bevorderen en om te voorkomen dat statushouders structureel achterop raken? Hoe zit het bijvoorbeeld met de doorstroomlocatie op de Van Buisdellaan? Voorzitter, dan over die intake en het PIP of PIP. Dat zijn volgens mij goede instrumenten, maar in de praktijk staan die onder druk door capaciteit en planning. Dus ik had daarover vragen aan de wethouder of onze consulenten voldoende.

Ruimte krijgen om Mensen.

Vooruit te helpen en of dit ook beter kunnen doen, waar ziet de portefeuillehouder ruimte voor verbetering? We scoren namelijk iets minder goed dan omliggende gemeenten op het tijdig vaststellen van dat PDP terug. Wassenaar bijvoorbeeld ligt dat percentage hoger dan bij ons. Dus ik vraag me af, kunnen we misschien wel in leren? En je collega Maud die raakte daar ook al aan en net als dat Bommel het vroegtijdig startte als mensen op een AZC verblijven, waarom kiezen wij er niet voor om hier harder aan te trekken? Verder zien we dat de koppeling tussen taalparticipatie en werk beter kan mede hypotheken namelijk meer dan alleen een traject volgen gaat om perspectief op werk en om zelfstandigheid. Hoe zorgt het college ervoor dat de taalonderwijs verbinden met werk, stage of vrijwilligerswerk? Slot, niet iedereen, je kan in hetzelfde tempo meedoen. Kwetsbare statushouders mogen niet over vragen vinden onze fracties. Dat vraagt om bescherming, maatwerk en goede samenwerking met zorg en welzijn. En tenslotte blokkeer tenslotte onze rol als Raad goed te kunnen vullen. Collega Van de Put die zei ook ooit over, hebben wij toch wel echt meer inzicht nodig in de resultaten en knelpunten, structurele rapportage en ook bespreek je daarvan met elkaar is essentieel. Om die reden willen wij graag suggereren om dit onderwerp voor de zomer met de nieuwe Raad nogmaals te gaan bespreken tot zover dankuwel.

Ja, voordat ik mijn inbreng start, wil ik toch nog even één opmerking maken, want ik merk dat ik een beetje blijf hangen op de term 'fascisten' vanuit de PvdA of GroenLinks. Ik denk dat dat een term is die hier niet thuishoort. Je kunt heel wat vinden van tegenstanders of mensen met een andere mening, maar ik vind deze termen eigenlijk wat ongepast. Dan ben ik ook niet van hen gewend, dus ik zou toch willen vragen deze term niet meer te gebruiken. Dan ga ik naar mijn inbreng.

Voorzitter, daar kan ik eigenlijk ontkennen te beantwoorden, want ik vind die term helemaal niet heftig, want dat is volgens mij hoe het is. Dus ik vind mensen, politici. Ik zeg niet dat hij zich in deze zaal bevinden. Volgens mij doen wij natuurlijk allemaal hartstikke goed in dat opzicht, maar mensen die andere mensen demoniseren vanwege hun afkomst. Dat zien we gebeuren bij partijen en landelijke politiek. Ik noem PVV of Forum voor Democratie. Dat vind ik fascisten en dat hebben we te bestrijden met elkaar denk ik. En dat doe ik graag bij deze. Nogmaals, ik zeg niet dat we dat in deze raad met elkaar doen. Daar ben ik heel trots op, maar ik denk dat we ervoor moeten. Ik zie het wel overal in het land gebeuren dus vandaar dat ik het in dit debat ook graag willen doen.

Ja, toch één kleine opmerking en dan denk ik dat we het hier niet de hele avond over moeten laten gaan. Vergeet niet dat u ook een heleboel mensen op die manier wegzette. En nogmaals, we kunnen echt goed met elkaar van mening verschillen, maar dat wegzetten helpt u in dit debat niet, dus dat is denk ik voor nu eventjes. Het voordeel van als laatste gaan is dat er al een heleboel gezegd is, dus ik ga niet alles herhalen. We hebben twee elementen waar we als VVD Leiden nog even de aandacht op willen vestigen. Dat is allereerst de doelen van de inburgering, die tussen haakjes worden gehaald, en dan met name natuurlijk ook zo snel mogelijk naar werk of naar andere dagbesteding. Ik wil even aanhalen de motie 908, de motie die wij getekend hebben samen met D66 en denk nog een paar andere partijen, maar die het college bij de kadernota verzocht om zo snel mogelijk inzichtelijk te maken hoe het gaat met het naar werk of vrijwilligers brengen van statushouders en asielzoekers. Deze staat als niet afgedaan nog in de boeken. En ik zou graag willen vragen hoe het zit met de financiën. Er wordt opgemerkt dat de financiën die wij krijgen van het rijk goed gaan.

Maar dat die niet dekkend.

Zijn dat hij waarschijnlijk ook minder woorden de komende jaren, dus ik ben even benieuwd hoe we daarmee omgaan. Tot zover even de eerste keer.

Dank u wel, dan ga ik over naar het college. Ik zie dat ik een foto plek maar elftal goedkoop. Mensen vragen, voorzitter, dus.

Dan mag je beginnen.

Denk ik. Dank in ieder geval. Het ging denk ik ook dat soort zaken een deel over de huisvesting. Nou, dat heb ik jullie de afgelopen jaren ook constant aan meegenomen, hè? Los van de brieven die bestuur hebben jullie gewoon mondeling over geïnformeerd. Het is een hele uitdaging en die wordt steeds ingewikkelder. Taakstelling is de afgelopen twee jaar ook enorm verhoogd. Dat helpt ook niet mee. Woningmarkt is op spanning en wat je heel erg merkt is dat de sociale huurders niet meer zoveel verhuizen als vroeger, blijven zitten waar ze zitten, dus doorstromen is daarmee gewoon heel ingewikkeld. En PvdA vraagt van ja, wat doet u aan de doorstroom die te bevorderen? Ja, dat is geen lastig. Kan mensen die vragen, want we gaan nu maar doorstromen. Initiatief van mensen zelf wat we wel aan het kijken zijn, is of we grotere sociale huurwoningen kunnen splitsen, daar zijn we mee bezig of we kamerverhuren kunnen doen en daar wordt op ingezet. En we zijn dus bezig met de parijsalade waar we vorig jaar uren over bericht hebben. Bijvoorbeeld, ermee stond morgen ziet.

Het is vanuit het college, en hij gaat als.

Bomen ook naar de raad en als het.

College nog.

Akkoord gaat om zoveel mogelijk de Raad van maart nog te kunnen halen. Als die daar ook geaccordeerd wordt, kunnen we beginnen en kunnen we mensen zo snel mogelijk helpen. Iedereen doet dan uiteraard zijn best, mevrouw.

Zal bommen zijn 103.

En 20 statushouders zijn bijvoorbeeld 93 dingen gaan verhuizen.

Nou ja, het scheelt.

Dat was 97. Dat is inderdaad wat we nodig hebben en we zullen even goed moeten kijken of we dat bij middels flex en de extra woningen die we bij de corporaties geregeld hebben. Om de totale achterstand met nieuwe verwachtingen te gaan halen, die 300 totaal zeg maar. Het is stevig. Ja, we doen ons best om er zoveel mogelijk nieuwe woningen bij te bouwen, hè? Dat de laatste ook wat getrokken is vorige week. En dan krijgen jullie binnenkort over de start. Die komt ook naar jullie toe en dan zijn allebei projecten die voor deze periode lagen zijn niet gestart.

Of al bijna klaar.

Dus dat is fijn nieuws, dus we doen er alles.

Aan en.

Ik denk dat dat volgens mij het antwoord is op alle vragen.

Die u gesteld heeft.

Ja.

Wethouder gebeld.

Ja, dank u, voorzitter. Ja, ik denk dat de heer Van der Linden terecht heeft. Het gaat hier, als we het hebben over inburgering, over de mensen die hier onderdeel maken van onze samenleving. Hier wonen, werken, meedoen en die we allemaal een betekenisvolle toekomst willen geven.

Geven en dat.

We zien daar ook, en dat laat het onderzoek van de Rekenkamer ook zien, dat we daar nog meer kansen kunnen pakken. U kunt ervan uitgaan dat we als college daar de volle inzet op willen plegen. We hebben ook gezegd, u heeft onze reactie gezien op de Rekenkamerrapporten, we nemen al die aanbevelingen over en we zien daar ook dat we het beter kunnen doen. Dus er is geen ja, we moeten daar ook geen afwachtende houding in hebben. Wij kunnen daar inderdaad ook meer doen, zoals dat laat zien. Wat meer is onder andere dat we kunnen kijken of we daar meer inzet op kunnen plegen, zoals de rapportage met Postgeest dat onder andere doet. Er zijn ook een aantal andere gemeenten die dat doen. Daarvoor wil ik onder andere met het COA in gesprek. Er is ook wat regelgeving die daar vooral mee is, dus die daar ook meer mogelijkheden geeft. Dat wil overigens niet zeggen dat het COA nu zelf op de AZC's niks aan inburgering doet, hè? Mensen volgen daar ook wat taallessen. Maar je kunt daar kijken wat voor verbinding er ook al mogelijk is, meer met de gemeenschap van ons. En daarbij kunnen we ook kijken wat we weten, waar de mensen die aan ons zijn toebedeeld, tussen de statushouders die nog in AZC's zitten. Door het hele land, maar nog niet hier, maar die wel aan ons zijn toebedeeld, en kunnen we ook kijken of je daar eventueel in kan differentiëren, hè? Er zitten een aantal mensen bijvoorbeeld in Voorschoten en in Wassenaar. Die zitten redelijk nabij. Dat is ook weer wat anders dan bijvoorbeeld iemand die in, ik zeg maar wat, Sneek zit of zo. Dus ook daar proberen we te kijken wat mogelijk is, ook met het COA. Dus daar kan ik op toezeggen dat we daar inderdaad, net zoals we in onze reactie in het begin, dat we daar die mogelijkheden gaan bekijken. Dan het tweede punt wat de heer Mathlouti aanstipt, wat ook de andere partijen aangeven, is de informatievoorziening aan de raad. Ja, daarvan zegt het college ook van ja, daar kunnen we inderdaad stappen maken. Om die registratie beter te doen, dat zijn we ook aan het doen om u daar redelijk vlot ook al wat te kunnen bieden. Dus dat wil zeggen dat we nu jaarlijks de monitor sociaal domein. Eén, één A4, maar dat we zijn aan het kijken of we daar al meer gegevens in kunnen nemen. Maar we zijn ook bezig nu met een evaluatie van het hele inburgeringsbeleid. Op basis daarvan kunnen we dit ook al opbouwen. En, zoals ook in het stuk staat, zijn we ook aan het voorbereiden op het inburgeringsbeleid helemaal te vernieuwen. Dat is eigenlijk direct ook een antwoord op de vraag van mevrouw Kok van, kunt u de nieuwe raad straks ook volledig meenemen in dit hele nieuwe beleid? En dat antwoord is voluit ja, omdat we A met die evaluatie komen. Die hopen we al naar deze raad te kunnen sturen, dus dat komt dan op februari, maart. Dan komen we met de monitor. Dat zal rond de jaarrekening zijn, dus voor de zomer en dan in de tweede helft van het jaar het inburgeringsbeleid. Dus er komen veel momenten aan waarin we de raad gaan meenemen, voorzitter.

Korte vraag.

U gaf aan.

De evaluatie onder deze periode, of.

Ja, oké, ja, die evaluatie komt deze periode van het.

Inburgeringsbeleid ja.

Mooi. Ja, dus dat even een aantal vragen vanuit D66 dat de heer Koster die heeft, nou ja, een aantal woorden ook gezegd. Die had natuurlijk ook al technische vragen gesteld over de kosten die beantwoord zijn vandaag. Mevrouw Van Saltbommel vanuit GBLV stelde mij een vraag over, ja, hoe kan dat nou dat we eigenlijk bij de eisen naar een voorbeeld relatief weinig mensen in die B1-route hebben? Er moeten we weten, B1 moet dus eigenlijk. De hoogste taalniveau, hè? Waar mensen naartoe begeleiden en daaronder zit te zetten. En dat is dat wordt toegewezen op basis van, nou, de capaciteit die we mensen hebben en wij hebben daar eigenlijk geen invloed op. Wat voor mensen wij hier toegewezen krijgen. En blijkbaar is het zo op dit moment dat wij mensen die wat minder capaciteit hebben, die wat meer in aanmerking komen B1 moeten dan in vergelijking met die andere gemeenten. Dus daar hebben wij zelf geen invloed op. Dat wil niet zeggen dat het natuurlijk wel heel veel mogelijkheden zetten om die mensen niveau te brengen. Verbetering registratie stipt u ook aan, heb ik benoemd. U stelt ook een vraag over taalbeheersing, hoe komen we 100% die vraag konden we even niet duidelijk, maar ik denk dat u bedoelt, hoe komen we op 100% van die van het plan inburgering en participatie dus die 83% die genoemd wordt? Ja, de bedoeling is dat we naar 100% gaan dat iedereen inderdaad, dat is ook verplichting vanuit de wet naar inburgering toe gaat. Maar daar zit, daar zit soms ook wat vertraging in. We hebben daar ook wat wachtlijsten. Mevrouw Van Saltbommel.

En dat.

Geeft wel veel. Veel belangrijker vindt dat we 300% van het betaalniveau gaan halen. En hoe jullie dat dan voorzien met bewerkstelligen.

Ja, daar zit bij, dus we gaan er 100% voor. Daar zit bij iedereen taal aan vast. Bij de één zit dat dus op een hoger niveau, die B1, en een relatief groot deel hier zit op die Z-route. Ik ben zelf altijd bij de participatieverklaring, want ik vind het altijd heel mooi om ook te zien dat er echt ook heel veel mensen zijn die nog veel verder dan die B1 boeken. Dus nou, we proberen dat zoveel mogelijk ook die mogelijkheden te scheppen dat als mensen dat kunnen en willen, dat ze dat ook kunnen.

Beloven.

Als dat over een aantal vragen van mevrouw Kok. Ja, u gaf een aantal mooie woorden en ook een voorbeeld vanuit de naturalisatie. Graag geef ik hier dan ook aan dat ook alle raadsleden altijd ook bij bijvoorbeeld de participatieverklaring die zo één keer per kwartaal worden uitgereikt aanwezig kunnen zijn. Want dan kunt u ook daar in contact komen met wat voor mensen dat zijn. Dus bij deze die uitnodiging. Ja, één vraag over, ja, hoe hoe hoe ook over die percentages van die van die PIP, hè, hoe krijgen we nou diezelfde percentages op Wassenaar? Nou ja, wij doen dat, hè, wij doen eigenlijk dit traject voor Wassenaar en Voorschoten, dus de diversiteit die je daar ziet zijn eigenlijk om. Zeker of tenminste de percentages van onze uitvoeringsorganisatie en dat die percentages wat schipperen, wat schommelen, dat is eigenlijk meer toeval. Hij was naar het natuurlijk een kleinere groep. Procent gehouden, dat is eigenlijk puur toeval om ze zich in dezelfde workload als de mensen bij ons. Dan u vroeg ook om de rapportage naar je net inderdaad 3 momenten aangegeven waarin we dit jaar daar mee kunnen spreken. Dan mevrouw Van den Heuvel vanuit de VVD, ja, u verwijst naar die motie over zo snel mogelijk aan het werk. Ja, dat willen we ook allemaal. Dat moeten we weer. Wat doet hij ook? Onlangs zijn ook vragen over beantwoord. Dit zit in de portefeuille van wethouder Van Eeten, dus die geeft ook aan hoe de voortgang daar zit en wat we daarvoor doen. Dan ook een vraag over de middelen die dekkend zijn. Dat antwoord zit ook deels in die vragen. De heer Koster stelde vanaf de stug, dus wat eigenlijk de Rekenkamer zegt waar risico op zit dat er bij ons is geen sprake van die stuk is gebaseerd op dat daadwerkelijk een aantal inburgeraars, dus als je daar minder inburgert, dan moet je inderdaad terugbetalen, maar dat hebben we gereserveerd staan dat bedrag. Andere stukjes zitten op de algemene middelen voor de brede intake, dus zeg maar de hele backoffice van ons. Ja, daar krijgen we simpelweg veel te weinig van een kabinet om. Daar houden we tot en met 2024 waren hier minder op orde. Het huidige kabinet heeft die middelen niet doorgezet en we hopen erop dat het nieuwe kabinet dat doorzet en anders ja, zitten we daar wel degelijk op een serieus tekort. En dat zult u dan ook in de eerste bestuursrapportage terugzien, meneer Van Goed.

Dank u. Een kort vraagje: wat betekent dat? In de praktijk betekent dat dat we als gemeente daar geld bij moeten plussen om het werk te kunnen doen, of is dan de keuze dat we het werk niet doen en alleen gebruikmaken van de middelen die er wel zijn?

Op dit moment betekent dat dat we daar dus extra geld bij doen vanuit onze eigen middelen, omdat we besloten dat we niet, zeg maar, achteruit gaan in onze inzet in vergelijking tot 2024. Tot zover, voorzitter.

Ik kijk even rond of ieders vraag om naar het verderhuis eigenlijk beantwoord is. Dat is het gewoon. Dan gaan we naar de tweede termijn met het verzoek aan te geven of de reparatie bespreekpunt is of anderszins met andere uitspraken, meneer Baudet.

Dank u wel, voorzitter. Dank aan beide wethouders voor de beantwoording. Ik heb het vaker gezegd, het is.

Eerder in het debat met mevrouw Bremer volgens.

Is het college betrokken bij dit onderwerp?

Daar ben ik blij om.

Dus die volgende inzet zien wij ook. Ik ben blij met het verhaal van wethouder Belt over vroege inburgeringen dat aangekondigd wordt dat dat gemerkt dat.

Gaat verkennen.

We kunnen noteren, echt als toezegging, dat die meegenomen wordt in de OK. En die wordt dan even naar de evaluatie, of is dat een later moment dat jullie daar een voortgang over geven?

Ja, die evaluatie komt echt al binnen één à anderhalve maand. Ik zou het nog wel echt koppelen aan het nieuwe inburgeringsbeleid.

Hé, goed om te horen. Ook de voortgang te monitoren, inderdaad aankomende van de evaluatie. Ja, dat zien we gewoon tegemoet. Ik ben blij met deze beantwoording en wat D66 betreft een hamerstuk voor de dag dus.

Dank u wel, dan ga ik naar CDA, meneer Bos.

Voorzitter, wat mij betreft een hamerstuk dank.

U wel, dan heb ik de gemeente belangrijk van voorkeur.

Dank aan de wethouders en bereid dat 193 mensen geplaatst gaan worden dat we een soort babybootje gemaakt. Niet zo handig voor ons is het heel duidelijk.

De naamstukken en we?

Zijn blij.

Met de beantwoording, hè? Ook de participatie dat er gewoon goed op ingaan op vrijwilligerswerk kunnen doen. Taalbeheersing ja, dat klinkt gewoon goed en dan heb ik gewoon heel knap. Vind dat het eind van dit jaar kunnen zeggen. Ik ben wethouder Bremer. Dat is gewoon die 100% werd gehaald. Van huisvest is toch een compliment waard? Vind ik onze gemeente ja. Dus dank.

Dank u wel mevrouw Kok.

Ja, dank voorzitter, dank voor de beantwoording. Dan heb ik wel een vraag over de toezicht op de vroegtijdige.

Inburger, Dat is hartstikke.

Mooi en mevrouw Bremer voor het nieuws. Ook de doorstroomlocatie op de Van Beysterveldtlaan. Het zou echt mooi zijn om de PvdA er gewoon iets betreft als ze daar vaak mee kunnen maken. Ja, we vinden het politiek dat we de aanbevolen als we het aan vaststellen en de komende periode vol aan de slag gaan met alle stukken die er aankomen. Dat zou de nieuwe raad. Dus wat ons betreft is het voor nu.

Een houwstuk.

Dankuwel.

Grote zon gaf meubels.

Dank ook aan onze zijde voor de antwoorden. We kijken uit naar zowel de evaluatie als het antwoord van de motie, hè, dat we dan toch zo snel mogelijk naar werk gaan. Die financiën, daar maak ik mij nog wel wat zorgen over, ongetwijfeld allemaal. Ik denk dat we ons goed moeten beseffen, allemaal niet.

Wij op de.

Nieuwe raad dat als er dus geen middelen genoeg van het rijk komen, dat we daar dan ook keuzes moeten gaan maken. Maar goed, dat is voor terzijde tijd.

Aan mevrouw Van den Heuvel haar laatste opmerking: u moet wat keuzes.

Maken.

Waar doet u?

Maar op.

Nou ja, als het niet kostendekkend is, als de middelen die we krijgen van het Rijk niet kostendekkend zijn, dan zullen we daar keuzes in moeten maken.

Maar zou dat betekenen dat u dan bijvoorbeeld minder hard zou willen lopen? Op inburgering zou dat een scenario zijn?

Die zou dan ook op tafel moeten liggen, jazeker.

Helder.

De wethouder had.

Al op voorsprong genomen op de beantwoording. Ik weet niet of u één partij wilde doen. Nee, dan concurreert hem af. Dank en iedereen als hamerstuk voor de komende raadsvergadering. En dan besluit ik dit agendapunt en dan komen we bij de.

?