Bespreekpunten

Om te beginnen met de behandeling. Kijk, dat is

Is dus de manier om als eerste aan het woord te komen. Ik denk dat we moeten beginnen met het vaststellen van de agenda voor vandaag.

Dat niet, maar dit keer wel oké goed, allereerst wil ik graag starten met de dank namens onze fractie uit te spreken voor degenen die gewerkt hebben aan de voorlichtende stukken. Ook een shoutout naar de ambtelijke organisatie die vanwege de NAVO-top wat kunst en vliegwerk heeft moeten uitvoeren om het college en daardoor ook ons van goede informatie te kunnen voorzien. Dan de inhoud: de jaarrekening toont ook dit jaar weer een overschot en ook weer dezelfde duiding als vorig jaar. Aan de ene kant mooi dat we geld overhouden, maar ook weer vervelend dat gewenste investeringen niet zijn uitgevoerd. GBOV heeft kennisgenomen van de accountantscontrole en de toelichting van de accountant in de Commissie RNA. We zijn blij dat de accountant contact gaat opnemen met de zorgorganisaties over het niet op tijd aanleveren van financiële informatie, waardoor in onze jaarrekening onzekerheden gerapporteerd moeten worden. Onderneemt het college hier ook actie op en wordt er mogelijk gezamenlijk opgetreden richting die instellingen? We lezen dat er door Stedin zowel vertraging is in de aanleg van de Doctor van Noortstraat in Stompwijk als de Veursestraatweg in Leidschendam. Heeft dit consequenties voor de eventuele aanlegkosten vanuit de gemeente? En zo ja, bent u bereid deze kosten op Stedin te verhalen en hoe kunnen we het proces met Stedin beter afstemmen, waardoor onze projecten en hun werkzaamheden beter op elkaar aansluiten door bijvoorbeeld nu al periodes of tijdsloten te kopen bij Stedin voor toekomstige projecten? Vorig jaar hebben we bij de begroting uitgebreid gesproken over de Stompwijkseweg. We zijn blij dat het college stappen heeft gezet richting de BAM in het kader van de aansprakelijkheid. Wat is de status nu en hebben we al een reactie van de BAM? Tot duurzaamheid: Gemeentebelangen hecht grote waarde aan duurzaamheid, maar we moeten daarbij ook op de kosten voor onze inwoners letten. We hebben recente informatie gekregen over de kosten voor het warmtenet in de Heuvel en de hoge kosten voor de inwoners uit met name de kleinere woningen in de wijk. Hoe kijkt de wethouder hiertegenaan? Ook vanuit Leidschendam-Zuid hebben we verontruste berichten van inwoners ontvangen. Deze wijk moet volgens de inwoners in 2030 van het gas af. Een inwoner die reeds veel geïnvesteerd heeft in duurzaamheid en bijna nul op de meter heeft, moet nu onrendabele investeringen doen om het laatste beetje gas ook weg te voeren. Hierdoor worden dus de early adopters van duurzaamheid hard getroffen voor hun investeringen. Hoe kijkt de wethouder hiertegenaan? We zijn blij met de investeringen die in de Kadernota gedaan worden voor het cultureel erfgoed van onze gemeente. Een terecht aandachtspunt. Dat is ook vanuit het erfgoedpodium aangegeven dat daar aandacht voor moet zijn, dus we zijn blij dat die stappen gezet worden. Dan het afval. Of moet ik zeggen, het startpunt van nieuwe grondstoffen in Rijswijk heeft betalen voor afval halen geleid tot meer bijplaatsingen. Bijvoorbeeld Noord en Prinsenhof Hoogbouw hebben al veel overlast van bijplaatsingen. GBOV vindt dat goed gedrag beloond moet worden, vandaar een mogelijke motie met het verzoek om brengen voor belonen te onderzoeken in alle Avalex-gemeenten. Reeds eerder aangekondigd: betrek ook de kringloopwinkel bij de pop-up van de milieustraat. Het foutief plaatsen van afval heeft ook een negatief effect op het aantal ratten in de wijk. Wij merken dat de overlast in met name Prinsenhof en de Heuvel hoog is. Wat doet de gemeente hieraan door bijvoorbeeld te kijken naar de beplanting in de wijk?

Dank u wel. Iemand anders van GBLV nog? Dank u wel. Mag ik GroenLinks?

Dank u wel, voorzitter. Ik heb gekeken naar deze kadernota, naar de verslagen en naar de begroting. Naar alle stukken die we voor ons gestuurd krijgen. Elke keer dat ik kijk, zijn ze duidelijker geworden. Dus mijn complimenten daarvoor aan de ambtenaren die dit werk verrichten, ook elke keer. Ik denk ook: hoe kunnen we dit beter leesbaar maken voor de mensen die hier zitten? En daar ben ik heel blij mee. Alleen als ik naar het stuk kijk, dan denk ik: ja, wat hebben we de afgelopen jaren, jaar of halfjaar gedaan? Er is verder niet veel gebeurd. En als ik naar de kadernota kijk, dan denk ik: ja, we borduren voort op allerlei dingen die we eigenlijk al deden. Het is allemaal nog niet zo spannend. Ik kan me niet voorstellen dat we geen moties in gaan dienen. Ik wil ook niet zeggen waar ze allemaal over gaan, want dat lijkt me heel lastig, want we hebben nu nog 1,5 week voordat we dat gaan doen en op het laatste moment stromen de moties meestal binnen. Dus ik vind het een heel dapper voorstel van de voorzitter om te zeggen dat we nu al moeten gaan zeggen waar de moties over gaan. De volgende ronde. Ik hoor graag wat andere partijen hierover vinden en ik geef graag het woord aan mijn collega hiernaast om...

Gaat uw gang. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wilde even specifiek aandacht vragen voor wat we ook van de inspreker de heer Mann hebben gehoord over de situatie rond de Mol in relatie tot het vergunningparkeren. We hebben in het verleden, nou niet zo verre verleden, het hele recente verleden al heel vaak over dat vergunningparkeren gesproken. We hebben toen ook gezocht met elkaar naar de invulling van het financiële plaatje hiervoor. Wij waren ook een beetje teleurgesteld over wat er nu in de kadernota wordt voorzien aan structurele dekking van dit mooie plan voor vergunningparkeren, dus ik was benieuwd of de wethouder daar iets naders over zou kunnen zeggen. Dan, zowel in de turap als in de kadernota wordt melding gemaakt van de milieuzone rond het Dam Centrum. En tot mijn verbazing een beetje zag ik daar de mededeling van: ja, misschien gaat dat helemaal niet door, want we moeten even kijken of dat wel überhaupt juridisch haalbaar is. En ik vroeg me af of we hier nu niet een heleboel mensen al een paar jaar laten wachten op een vooruitzicht wat zich helemaal niet meer gaat aandienen, dus ik was benieuwd of de wethouder daar iets over zou kunnen zeggen. En dan een heel ander punt, wij gaan geld reserveren voor capaciteit voor deelname in NOV. Nou, als NOV een beetje een NOVEM voor mij een regionaal samenwerkingsverband Zuid-Holland van gemeenten op heel veel terreinen, dus ik was benieuwd, hoeveel geld gaan we daarin steken? Is dat alleen een aandeel voor capaciteit of valt daar ook een bijdrage aan te verwachten? En wat krijgen we ervoor terug? Dank.

Ja dank u wel, voorzitter. Laat ik allereerst even reageren op de inspreker, de heer Vermeulen. Wij hebben elkaar vorig jaar ontmoet tijdens de wijkwandeling, waarbij de fractie uw wijk bezocht en onder leiding van onder andere u en enkele buurtbewoners ook de betreffende oversteekmogelijkheid bekeken. We hebben hier nu twee keer over gesproken in de Raad en wij zouden inderdaad een lijst ontvangen met mogelijke oplossingen en de financiële onderbouwing daarvan. Als ik u zo hoor, roept u op: "Joh, als we nou toch gaan asfalteren, maak dan werk met werk, hè?" Iets wat wij voorstaan als deze gemeente en maak er nu aan de - en dan moet ik het even goed altijd zeggen - de Rozentuin- en de Tulpentuinzijde een tweerichtingsfietspad van. En ik vind dat eigenlijk wel een hele mooie oplossing, dus ik zou willen voorstellen aan de wethouder: laat die hele lijst met oplossingen en financiële onderbouwing zitten en ga alsnog kijken of er mogelijkheid is het tweerichtingenfietspad te realiseren op het moment dat we daar ook gaan asfalteren.

Daar hoor ik graag de reactie van de wethouder op.

Om die kosten te maken? Mevrouw Van der Ven. Voorzitter, ik denk dat op het moment dat we werk met werk maken, we daar al dermate besparingen opleveren.

Gaat u verder? Dank u wel, voorzitter. En dan voordat ik naar de jaarstukken ga, na alle kritische woorden vorig jaar over de afwezigheid van de VVD tijdens deze gezamenlijke commissie, constateer ik nu dat de fractie van de PvdA het dit jaar niet nodig heeft gevonden een inbreng te leveren.

het niet kunnen bijwonen van deze vergadering.

Dat merk ik. Dat snap ik, maar ik ga er toch nog iets van zeggen. Dat is fijn en dat kan, want het gaat in principe ook goed in deze gemeente. We wonen in een fijne gemeente met goede kwalitatieve voorzieningen. We investeren in groen, we investeren in onze winkelcentra en zijn betrokken en florerende participatie en maatschappelijk middenveld. Voorzitter, toch vallen nog een aantal dingen op in onze stukken en ik heb een aantal onderwerpen.

Ik hoor graag van het college nog wat reflectie, neem me niet kwalijk. Er is GroenLinks.

GroenLinks ja, het hoekje is wat lastig. Het is een lastig hoekje. Ik begrijp het, heel klein dingetje. Het is natuurlijk nog niet helemaal officieel, maar ik heb beloofd dat ik ook alle dingen ga zeggen die, zeg maar, de PvdA zou zeggen vanavond.

Even voor de duidelijkheid, dan wilt u dus...

Nog een tweede beurt hebben, een zogenaamd amendement naar de PvdA?

Nee, hoor, oké, nee, dat dacht ik al. Nou, dat was dan de inbreng van de PvdA, dank u wel. Voorzitter, in het Financieel Dagblad van 20 juni jongstleden stond een artikel over stijgende woonlasten en stijgende WOZ-waarde. Daar stond een heel mooi kaartje bij en uit dat kaartje bleek dat onze gemeente, het mooie Leidschendam-Voorburg, met stip op nummer één stond qua stijging van de woonlasten, wel te verstaan, 14,1% in 2025 ten opzichte van het jaar daarvoor. Vraag: ik ben even benieuwd of het college dit percentage herkent. Ik kon het in de stukken nergens terugvinden en op de tafeltjesavond kon er ook niet meteen antwoord op worden gegeven. En ik ben even benieuwd of het college een verklaring heeft voor deze zeer forse stijging gedurende één jaar. En dan de wijkveiligheidsplannen. In het collegeakkoord heeft het college zich voorgenomen wijkveiligheidsplannen te maken. Tegenwoordig heten ze scans. Wij zijn hier als VVD Leidschendam-Voorburg groot voorstander van, immers bewoners van de wijk weten zelf het beste waar de hoekjes zitten waar ze overlast van ervaren en wat ze nodig hebben. Vorig jaar in de stukken stond dat er voor 4 wijken een wijkveiligheidsplan eind '24, dus eind vorig jaar, gereed zou zijn. We hebben hier vorig jaar ook in het kadernota-debat naar gevraagd en daar zou de toezegging zijn dat wij die stukken zouden ontvangen. En nou lees ik in de jaarrekening en de bestuursrapportage van dit jaar dat die 4 gereed zijn. Sterker nog, dat de rest eigenlijk ook aan het einde van het jaar gereed zou moeten zijn, dus ik ben even benieuwd naar de toezegging. Gaan wij deze nog ontvangen? En ik ben eigenlijk benieuwd naar een kleine reflectie van de portefeuillehouder of hetgeen wat nu uit de eerste 4 wijkscans is gekomen. Of hij daar een effect of een consequentie op de handhavingscapaciteit ziet dan wel hoe hij dat ziet in het licht van het feit dat wij maar 68% van de politiecapaciteit over 68% van de politiecapaciteit beschikken. Voorzitter, en dan mijn collega van GBOV had het al even over. Er ligt ook een stevig accountantsrapport en deze is niet mals: onrechtmatige aanbestedingen, verbetering interne controles, geen fraude-risicoanalyse en nog steeds op een aantal thema's moet er duidelijk een relatie worden gegeven of laten zien tussen de investeringsgelden en het uitgevoerde werk. Ditmaal vooral ook in het fysieke.

Een punt. Meneer Wolfsenbende heeft een vraag. Ja, ik heb ook het accountantsrapport gelezen en nog navraag gedaan bij onze collega die ook in de commissie ernaast zat en die gaf aan van nou, de opmerkingen die de accountant maakt, zijn op zich niet heel bijzonder voor een gemeente van onze omvang. Dus die woorden dat ze niet mals zijn, die komen in ieder geval niet van Gemeentebelangen Vlaanderen. Dat wil ik hier even duidelijk maken.

Dat was niet zozeer een vraag, denk ik, dat heeft te maken met de planning.

U goed gezien? Nou, het is wel gezegd. Ja, nee, maar die onderschrijving. Ik zei niet dat u de woorden had gebruikt, maar het rapport is mals. Het is niet mals, sorry, niet mals. Oftewel toch nog even de conclusie. De interne beheersing is niet voldoende op orde en ik zou graag een reflectie van het college willen op dat rapport en hetgeen ze daarmee gaan doen. En dan kom ik nog even met een kleine terugblik op het vorige kadernota debat vorig jaar. Toen hadden we het aan het eind van de avond ook nog even over de hondenpoepzakjes, hè? Het was een forse bezuiniging in service en dienstverlening van deze gemeente en we hebben daar flink met wethouder Belt heen en weer over gedebatteerd. En uiteindelijk eindigde dat met dat hij zou scherp monitoren wat het weghalen van de poepzakjes teweeg zou brengen, dus ik ben even benieuwd of hij iets kan zeggen over de effecten die dat heeft gehad dit jaar weer. Een laatste dingetje. Aankomende zaterdag is het Veteranendag en sinds een aantal jaar dragen wij heel expliciet onze veteranen een warm hart toe, ook in, hè, de persoon van de burgemeester die zich daar hard voor maakt. Ik fiets dagelijks langs het veldje wat nu, hè, naar aanleiding van de motie van de VVD een wit anjerperkje is geworden, het borstbeeld van Ted Meines, en ik maakte me even zorgen deze week of de witte anjers er zouden landen, maar wat schetst mijn verbazing? Vanmiddag fietste ik langs en toen waren de mannen, de mannen dit keer van stadsbeheer, heel hard bezig om het helemaal in orde te maken en schoon te maken. Het ziet er prachtig uit, dus...

Een van de andere leden van de VVD. De SP met de mededeling dat er een klein technisch probleempje is met uw pas, dus de tijd wordt bijgehouden, want u heeft niet onbeperkt de tijd, maar.

Graag uw inbreng. Dank u wel en jammer van die onbeperkte tijd. Democratie en spreektijden zijn nog iets waar ik even aan moet wennen. Voorzitter, ik had drie tekstjes voorbereid voor de drie stukken, dus die loop ik maar even alle drie langs. Even terugkijkend naar en dan naar het hier en nu en dan vooruitkijkend de jaarstukken. En vorige week was er, denk ik, een voor mij verhelderende Commissie rekening en audit, het accountantsrapport, ja, mals, niet mals. Ik denk dat er een aantal goede aanbevelingen in genoemd worden. Ik vond de toelichting van de accountant daarop best wel helder. Gaf ook aan dat we daar niet uniek in zijn en dat het eigenlijk ook wel meevalt, maar dat de gemeente wel wat werk te verzetten heeft. En de reactie van de wethouder en ook van de concerncontroller daarop vond ik wel vertrouwenwekkend, dus ik vond dat wel positief uiteindelijk. Verder ten aanzien van de jaarrekening financieel gezien. Een tekort van ruim 12 miljoen naar een saldo van nul. Ja, als socialist word je daar niet heel blij van natuurlijk. Ik denk ook, een begroting moet je gewoon nakomen. Of dat hij nou... En als je dan vervolgens geld overhoudt of teveel geld uitgeeft, dat is mij om het even, maar dan is het niet correct. En laten we ook wel wezen. Het is heel veel belastinggeld of het is belastinggeld waarvan we ons werk doen en als we geld overhouden, dan hebben we een aantal mooie ambities niet kunnen realiseren. Dus dat zou toch zonde zijn. En, we hebben het daar ook wel met de accountant vorige week over gehad, hè? De accountant had het over een aantal redenen daarvan, een aantal redenen die niet per se in onze invloedssfeer liggen, arbeidscapaciteit, stikstof, dat soort zaken, maar gaf ook aan dat er wel zaken zijn die in onze invloedssfeer liggen, bijvoorbeeld. Het stapelen van ambities, iets meer focus aanbrengen kan helpen om de uitvoeringskracht, want daar hebben we het dan over, van de gemeente te vergroten. Dus een oproep ook aan ons als raad, maar misschien ook aan het college om daar eens op te reflecteren over die uitvoeringskracht en dus de focus en misschien iets minder stapelen van ambities waar kunnen maken. Nog een aantal andere opmerkingen. Ik las op pagina 132, 133 van de jaarstukken over de externe inhuur. Dat vond ik best fors. Dat is al een aantal jaren best fors boven de 20% en ik las nu dat er een nieuw beleid komt. Nou, mijn vraag is dan, waarom heeft dat nieuwe beleid zo lang geduurd en heeft het college de ambitie dat dit inhuurbeleid dan de externe inhuur gaat verminderen. Daarnaast zie ik ook dat de algemene reserve wat afneemt, maar de bestemmingsreserves toenemen. Dat leidt of lijkt een beetje op het creëren van potjes en natuurlijk aan de ene kant heel mooi, want daarmee blijft het geld beschikbaar voor een bepaalde doelstelling. Maar als vervolgens die uitvoeringskracht achterwege blijft, dan nemen die potjes maar steeds toe. En, ik ben benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt, want je haalt je flexibiliteit uit je begroting en je krijgt dan natuurlijk politieke deals rondom potjes en bestemmingen. Nou, daar is de SP nooit zo'n voorstander van. Dan naar het hier en nu? De turap. Nou, positief om te zien dat waar eerst gekoerst werd op een tekort van 1,5 miljoen, we naar 4,1 miljoen gaan. Waarom positief? Nou, we zien dat de reserves riant zijn en de ambities groot zijn. Ik denk goed dat we wat financiële middelen verschuiven naar de uitvoering. Een paar inhoudelijke vragen over het stuk op pagina 18 gaat het over de mal de bereikbaarheidsaanpak en er staat een heel mooi groen vinkje bij. Dat roept bij mij de vraag op, hoe leg je dat nou uit in de wijken rondom de mal? Want als je daar de mensen vraagt, kunnen we een goed vinkje zetten over de bereikbaarheid, dan denk ik dat dat geen groen vinkje is dus, ofwel het groene vinkje staat daar niet helemaal terecht, ofwel de ambitie is wat weinig ambitieus. Ben ook benieuwd hoe het staat met het vergunningparkeren. Ik zat gisteren toevallig bij een debat hier over Voorburg Noord, dat ontaarde in een soort parkeerdebat over handhaving op parkeren en vergunningsparkeren. Nou, krijg je een beetje de illusie, ook op basis van de inspreker net, dat dat hier bijna hetzelfde speelt. Hoe gaan we nou om met vergunningparkeren en hoe zorgen we dat de handhaving op orde blijft? Dan naar de vooruitblik en ik weet niet hoeveel tijd ik nog heb, maar dat hoor ik vanzelf als ik ernstig door mijn tijd heen zit. Ten aanzien van de kadernota vindt de SP het positief dat we het ravijn financieel zichtbaar laten zijn, laat het rijk maar zien wat het effect van hun beleid is. Ik las ook dat de raadsbrief over de meicirculaire nog voor de raadsvergadering komt. Ik heb die nog niet gezien, dus de vraag komt die nog, want ik ben heel benieuwd wat het demissionaire kabinet nog voor de gemeente in petto heeft. Paginanummering ontbrak dus ik probeer een beetje aan te geven waar het staat ergens op pagina 4 gaat het over het klantbeeld. Ja voorzitter, ik krijg daar een beetje kriebels van als het over inwoners gaat en we opeens naar klanten toe gaan. Klanten hebben bonnetjes en die kopen iets en die hebben daar garantie op en kunnen het weer terugbrengen. Ik denk niet dat we onze inwoners en ondernemers moeten reduceren tot klanten. Dus nou, oproep aan het college om daarin in taal misschien iets anders te gebruiken. De Huygenstunnel. Dat is ook een onderwerp waar we een inspreker op hebben gehad. Ik ben benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt. De inspreker gaf aan er moet geld zijn voor het verder onderzoeken van verschillende varianten. Nou, ik ben benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. Nog een ander punt op pagina 48, daar ging het over de Randstadhalte Leidschendam Voorburg dat er allerlei ontwikkelingen plaats gaan vinden. Nu las ik overal iets over koppelkansen en nu miste ik hier nou de mooie koppelkansen met de Mall of the Netherlands. Volgens mij is dit het dichtstbijzijnde openbaar vervoerstation bij de Mall. Nou, misschien kunnen we dat daarbij betrekken. Ben benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt? Voorzitter, ik denk dat ik het hier even bij...

Zie je. Dank voorzitter, allereerst complimenten voor het stuk. Na de methode Duisenberg zien we duidelijk verbetering in de leesbaarheid, de toelichting en ook de bijgeleverde links naar relevante stukken. Dank ook aan alle ambtenaren die hieraan hard hebben gewerkt. Vandaag dus de bespreking van de jaarrekening, de turap en de kadernota. En als CDA hebben we gekeken bij de jaarrekening: wat heeft het college bereikt? En bij de turap: wat gaat het college nog doen om resultaten voor dit jaar te bereiken en op welke onderdelen is bijsturing nodig? En bij de kadernota: hoeveel ruimte heeft een volgend college straks om eigen ambities te realiseren? Voorzitter, derde jaar, het zogenaamde oogstjaar. Dit college zegt veel te doen en vol vuur verder te gaan, maar ook nu, net als voorgaande jaren, constateert het CDA dat dit vooral een 'van plan' college is. Veel proces, veel gesprek, zeker geen gebrek aan ambitie. Voorzitter, drie voorbeelden. In de jaarstukken onder de paragraaf wonen vielen ons twee zaken op. Bijna alle vinkjes staan op groen, niks op rood.

Rood, terwijl als we naar de indicatoren kijken, dan

Mevrouw Van Heide, dank voor uw mening. In de paragraaf Wonen staan alle vinkjes op groen, geen enkel vinkje op rood. En als we naar de indicatoren kijken, dan zien we dat de indicator nieuw gebouwde woningen hier 0,8 is tegen landelijk 1,9, het dubbele, en de indicator demografische druk is 80,7 tegen landelijk 70,4. Waar blijft onze nieuwbouw en hoe spelen we in op die demografische druk? Er staat één ominous zinnetje met een oranje stoplicht, namelijk dat de haalbaarheid van de verplichting 30% sociaal en 20% middenhuur onder druk staat. Door het niet rond krijgen van businesscases, wat bedoelt het college hier precies mee? Gaan we meer duur bouwen voor de winst van de ontwikkelaars? Een tweede voorbeeld: in de paragraaf Onderwijs staat een groen vinkje bij voorkomen dat kinderen en jongeren vroegtijdig schoolverlaten. De CDA-fractie vroeg zich af hoe het kan dat het vinkje op groen staat, terwijl in de indicatoren te lezen is dat het relatief verzuim in onze gemeente op 43% ligt. Bijna het dubbele van het landelijk gemiddelde van 27%. Navraag levert het antwoord op dat het groene vinkje er staat omdat het college een dashboard heeft ontwikkeld waardoor we beter in beeld hebben wat de daadwerkelijke cijfers zijn. Hartstikke mooi, maar voorzitter, beter in beeld is volgens ons toch echt wat anders dan een effectieve aanpak, laat staan daadwerkelijk voorkomen. En het derde voorbeeld is het groene vinkje bij de verkeersproblematiek rondom de Mol, net ook al aangehaald door de collega van de SP. Die deed ons toch echt de wenkbrauwen fronsen. Het vinkje staat bij het speerpunt voorbereiding en uitvoering van een drieledige aanpak voor de verkeers- en parkeerproblematiek rondom de Mol. En als je kijkt naar de toelichting, zijn ook hier de kernwoorden plan van aanpak, principebesluit, voorbereiding en opzetten van een parkeerverordening en een alliantie. Ongetwijfeld met de beste bedoelingen, maar als je onze inwoners met droge ogen vertelt dat er een groen vinkje staat als het gaat om de aanpak van de parkeerproblemen bij de Mol. Het is tekenend voor de focus op de vinkjes. In plaats van...

Ja voorzitter. Volgens mij zijn ze daarvoor bedoeld dat wij daar kunnen kijken wat de voortgang is. En dan roept dat natuurlijk de vraag op, wat zit daar achter die vinkjes? Voorzitter, waar blijft de visie op het maatschappelijk vastgoed van dit college en waar blijft de aanpak vergroening schoolpleinen, inmiddels al bijna een half jaar te laat, en is de monitor duurzaamheid eigenlijk al iets aan het monitoren? Voorzitter, namens het CDA dan ook drie concrete vragen om hopelijk wat meer zicht te krijgen op wat dit college nu daadwerkelijk heeft bereikt. Allereerst, hoeveel fysiek zichtbare maatregelen heeft het college per jaar opgeleverd in Voorburg-West om de leefbaarheid van de wijk te verbeteren? Tweede vraag, hoeveel bomen zijn er nu netto bijgekomen afgelopen jaar, dus aantal nieuw aangeplant?

En 3 mevrouw Van den Heuvel heeft een interruptie, ja, voorzitter. We horen nu al 3 jaar ook dit verhaal, hè? Het frame van het CDA dat dit college niks doet en vervolgens wordt dat dan geïllustreerd op thema's die inderdaad meerjarig zijn, hè, we weten allemaal dat een bouwplan sowieso 7 jaar kost voordat er überhaupt iets te zien is. Nou, daar zijn we met zijn allen aan aan het werk. Ben even benieuwd als u nu naar het sociaal domein kijkt, hè? Want u had het over: dit college heeft geen visie, daar wordt toch genoeg gedaan. We zijn met elkaar in gesprek, afgelopen maandag nog belovende woorden van uw collega naast u. Over de pedagogische visie, het opvoeden, de jeugdzorg, de WMO komt eraan na de zomer. We zijn met elkaar aan het kijken over het maatschappelijk middenveld en hoe we dat goed subsidiëren. Vindt

Voorzitter, ja, eigenlijk op sociaal domein zijn we ook het meest tevreden, komt ook bij de turap nog aan de orde. Daar zien we ook dat daar inderdaad de meeste ontwikkelingen plaatsvinden van visievorming tot daadwerkelijke actieplannen en daar is het ook behoorlijk nodig, dus dat klopt. Op de punten die we net noemden, zien we dat te weinig terug. Nou u noemde de Mol. We weten dat dat langjarige aanpak vraagt, maar iets simpels als een bewaakte fietsenstalling waar we het inmiddels ook al 3 jaar over

Er ook nog steeds niet. De derde concrete vraag.

Vraag, mevrouw Van den Heuvel, nog één vraag. Ja, voorzitter, als we nu het gaan meten aan een betaalde fietsenstalling of het college wel of geen visie heeft, dan wordt het natuurlijk wel heel raar. Ik ben blij te horen dat het CDA vindt dat er wel degelijk visie is.

En dat ze goed bezig zijn. Mevrouw Van Leeuwen, dank voorzitter. Nou, zoals ik al zei, aan ambitie zeker geen gebrek. De derde concrete vraag aan het college, wat is

Speaker, ik kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat deze 3 vragen die net door het CDA gesteld zijn, eigenlijk heel erg technisch zijn en eigenlijk twee weken geleden gesteld hadden moeten worden. U hoort de opmerking van de heer Bosma, mevrouw Van Eijsden.

Probeer inderdaad de vragen wat politieker te houden en de feitelijke vragen inderdaad te beperken. Dat geldt voor iedereen trouwens, voor zover nog.

Ik neem aan dat u nou verder het woord voert, ja, ja, voorzitter, mijn collega heeft net uiteengezet hoe mijn fractie de verschillende vragen bij de verschillende stukken stelt aan mij de eer om het voort te zetten bij de TÜV om te beginnen. Voorzitter had mijn fractie een vraag. Het college trekt € 50.000 uit om sociale cohesie aan te pakken. Mijn fractie had eerder ook al een voorstel, omdat wij ook al zagen dat sociale cohesie en binding in onze gemeente nog ruimte voor verbetering biedt. Maar voorzitter, we gaan wat pilots doen. Met dat geld is dat voldoende om de sociale cohesie in onze gemeente in bredere zin aan te pakken? En zo niet, heeft het college daar nog verdere ideeën bij? Ik ben benieuwd, voorzitter, ook op het sociaal domein. Sterk Noord heeft ook recentelijk nieuwe maatregelenlijsten in de voortgang gepresenteerd. In de voortgang zagen we een aantal positieve cijfers die hoop bieden, een aantal wat mindere cijfers waar we nog ambitie toe, althans daden toe moeten voegen. Maar een jaar geleden, voorzitter, had mijn fractie een wijkbijeenkomst in een van de wijken daar en daar kwam heel erg naar voren dat inwoners het idee hadden dat het ver van hen af gebeurt. En mijn fractie zou wel willen weten of in de uitvoering van de nieuwe uitvoeringsplannen ook echt gefocust wordt op inwoners betrekken, zodat het een project wordt van, voor en door inwoners, zodat we ook over 20 jaar als gemeente kunnen terugtrekken en de infrastructuur daar blijft staan. Daarnaast, voorzitter, zag het CDA dat we € 15.000 extra gaan geven om de economische promotie en activiteiten rondom de heer Staten etcetera te doen. Het CDA steunt het volledig, maar wil wel van het college weten: is dit voldoende om als gemeente alles te doen wat we kunnen binnen het redelijke om een ondernemersvriendelijke gemeente te zijn? Immers, zijn ondernemers ook belangrijk om de leefbaarheid in wijken te garanderen. En waarom is deze € 15.000 niet een ander bedrag nodig? Mijn fractie wil daar net wat meer kader bij en voorzitter, de fractie van de VVD benoemde net al veiligheid, dus ik zal daar een aantal van mijn vragen schrappen. Ik ben nog wel benieuwd, voorzitter. We zien al een tijd dat het opleiden van de crisisorganisatie een ambitie is van dit college. Wanneer zijn we daarmee klaar en wat is de staat daarvan nu?

Even een interruptie van mevrouw Van Heuvel. Ja, dank u wel. Volgens mij hoorde ik u zeggen, en correct me if I'm wrong, dat u zich afvraagt of er genoeg geld beschikbaar is om te investeren in onze economie en onze ondernemers. Klopt?

Klopt dat? Nou ja, voorzitter, het college presenteert die € 15.000 en ik kan de beredenering erachter volgen, maar tegelijkertijd was ik een beetje zoekende van waarom € 15.000, waarom niet een ander bedrag, wat is het verhaal daarachter? Want we moeten zorgen dat we de achterliggende vraag, we gaan hier wat verbouwen en in de brede zin in de gemeente moeten we competitief blijven, dat we daar goed op adresseren. En ik was gewoon even benieuwd welk kader daarachter zit of dat genoeg is, dat laat ik dan een vraag aan het college.

15.000 is prima, dan is dat mevrouw Van der. En stel dat er gezegd wordt, joh, we kunnen extra geld gebruiken, want inderdaad hè? De Herenstraat heeft wat te verduren de komende 3 jaar en gaat

De heer Kos, kijk, ik ga niet zomaar gratis geld weggeven, maar dan wil ik wel het gesprek aangaan over hoe we dat kunnen waarmaken om te zorgen dat we ook de winkelgelegenheid en leefbaarheid van onze gemeente goed op orde houden. Dan, voorzitter, over de kadernota vanuit mei twee vragen. Als eerste, lees je daarin dat het college Boveneind als een belangrijk speerpunt wil hebben en daar een impuls aan wil geven. We zijn als CDA groot voorstander van wijkgericht denken, maar willen daarom ook wel weten wat deze belofte betekent qua extra inzet. Wat gaan wij aan de wijk veranderen als gemeente en worden dan ook inwoners uiteraard daarbij betrokken? En, voorzitter, nog een vraag over de WMO. We zien dat de vraag daarnaar toeneemt. We moeten natuurlijk wachten of we daar nog via de mei-circulaire iets over horen, maar we zien ook vanwege de val van het kabinet dat landelijke wetgeving daarin wellicht vertraagd wordt. Daarom, voorzitter, hoe willen we, en ik weet, we beseffen ons dat er een nieuwe aanpak komt dit jaar, maar hoe willen we deze stijgende toename toch afremmen? En daarbij, voorzitter, een paar jaar terug zagen wij in gesprekken naar de hoge winstmarges in de jeugdzorg. We waren even benieuwd, ook omdat in andere gemeenten er ook vrij hoge winstmarges zijn. Binnen de WMO, speelt dat hier in onze gemeente en is dat iets om naar te kijken in verband met zorgfraude, iets waar de accountant in het verslag natuurlijk ook al fraude benoemde als...

Dank u wel, dan wilde ik naar de voorzitter. Sorry, ja, mevrouw Van Leiden, ik heb nog een laatste aanvulling op de kadernota met een tekort op de begroting en een greep in de algemene reserve. Dus onze belangrijkste vraag eigenlijk, staat een nieuw college straks voor ingrijpende bezuinigingen en drie korte vragen over vergunningparkeren? Een vraag die de heer Mannen ook al stelde in zijn bijdrage: waarom is er geen jaarlijkse voorziening voor vergunningparkeren opgenomen in de kadernota? Tweede punt: weerbaarheid. We zijn erg blij in de paragraaf te lezen over weerbaarheid. Voorzitter, in tijden van oorlog en in de week van de NAVO-top vinden we het nog een magere aanzet. We hebben recent een informele bijeenkomst gehad als raad over business continuity management en de afdronk was daar dat we echt nog in de kinderschoenen staan. Wat is de ambitie van dit college voor de komende maanden als het gaat om het vergroten van de weerbaarheid en specifiek hebben we als gemeente ook onze meest hulpbehoevende inwoners in beeld? Tot slot, voorzitter, in de afgelopen jaren, weken en zelfs gisteren is het veel gegaan over de communicatie met onze inwoners. Bij Vlietland werd aangegeven dat de vrienden van Vlietland zich behandeld voelen als kleuters, de buren van de Binckhorst en de initiatiefgroep Huygenstunnel hebben meerdere keren aangegeven te vaak nul op het rekest te krijgen bij vragen aan het college om meer regie en rondom asiel hebben we meerdere keren als CDA signalen gekregen en doorgegeven aan het college van omwonenden en de klankbordgroep. Wat we missen in de kadernota is een focus op transparante, snelle, professionele en vriendelijke communicatie die los de aandacht krijgt. We vragen het college dan ook of dit wordt herkend. En zo ja, of het college ideeën heeft hoe die communicatie nog verbeterd kan worden in de resterende maanden.

Muller. Ja voorzitter, dank u wel. Ik houd deze ronde kort. Allereerst uiteraard dank voor de ambtenaren en het College voor de totstandkoming van de stukken. Wij sluiten ons aan bij wat er door vorige sprekers al is gezegd, dus ik zal daarover ook niet in herhaling vallen en wij sluiten ons ook aan bij de insprekers als het gaat om in een breder verband verbeterde fietsroutes die ook veilig zijn. De parkeerproblematiek tegenover de verkeersdoorstroom en de problemen of de blijvende aandacht die nodig is voor de Vlietlijn en alle ontwikkelingen in de Binckhorst en de effecten die dat heeft op Voorburg.

Een interruptie van mevrouw Van Leijen: Ja, voorzitter, dat valt me nou eigenlijk tegen van een partij die heet Aandacht voor Leefbaarheid. Mag ik daaruit concluderen dat u vindt dat dit college voldoende aandacht heeft voor onze...

Mevrouw Muller: Nou, ik deel zeker dat ik de zorg deel die de insprekers hebben gedeeld.

Dat niet zo is. Mevrouw Mulder, ik had het over dat ik het op dit moment even kort houd. Dankjewel. En één van de punten die volgens ons nog niet naar voren is gebracht, of wellicht niet voldoende door de voorgaande sprekers, is dat er rondom de Mol een hele sterke nadruk ligt op parkeervergunningen als oplossing en dat er heel weinig aandacht is voor de verkeersdoorstroom. En we zijn heel benieuwd wat daar verder voor ambities en mogelijkheden liggen. Met name ook door de uitspraak van de Raad van State en

En daar houd ik het voor nu even bij. Dank u, dank u wel.

Dank u wel, voorzitter, ja, voor zulke belangrijke stukken ga ik staan. Verleden, heden en toekomst, we bespreken vanavond belangrijke P en C-stukken in deze voor de tweede maal georganiseerde gecombineerde commissie. Wat goed dat we dit doen en de jaarstukken, de eerste Tuurap en de kadernota de aandacht geven die ze verdienen. Wat D66 betreft een goede gewoonte die we vasthouden. Ik had drie aparte debatten voorbereid, moet ik eerlijk zeggen, en ik heb net snel mijn spreekteksten even in elkaar geschoven, dus het wordt een flink verhaal, maar uiteraard eentje waar ik u graag in meeneem. Maar voordat ik de inhoud inga, wil ik een compliment maken. In het verleden heeft mijn fractie zich kritisch uitgelaten over de kwaliteit van de informatie en de leesbaarheid van de P en C-stukken. Met deze jaarstukken is daar een duidelijke verbeterslag opgeleverd. Zo wordt er nu bij ieder programma gerapporteerd over wat het afgelopen jaar bereikt is. Er is een uitgebreide en heldere toelichting op de resultaten op de speerpunten. En de relevante beleidsdocumenten zijn per programma overzichtelijk gelinkt en ik merk aan de inbreng van de collega's in deze zaal dat het ook zijn vruchten afwerpt voor wat betreft de inhoudelijke bespreking van de stukken. Dus daar ben ik heel blij mee. We zijn er wat D66 betreft nog niet helemaal, want op sommige punten roepen de nieuwe onderdelen nog wat meer vragen op dan dat ze beantwoorden en de relatie doel-actie-euro-resultaat is nog niet overal even scherp. Maar de stukken zijn ontegenzeggelijk beter en dat verdient complimenten, zowel voor het college als voor de ambtelijke organisatie. Dan de inhoud. Ik begin met wat algemene opmerkingen. Als ik de begroting '24 en de jaarstukken '24 naast elkaar leg, dan zie ik dat het resultaat over '24 bijna 13 miljoen euro positief is, een stuk meer dan de in de begroting voorspelde één tot twee miljoen euro positief resultaat. Het grootste aandeel erin wordt geleverd door het sociaal domein, waaronder niet-gebruik van inkomsten en ondersteuningsregelingen en de herfasering van diverse projecten in het ruimtelijk domein. Nu weten we dat de verantwoordelijk wethouder met zijn nieuwe beleid inzet op het vergroten van het bereik van het minimabeleid en we weten ook dat bouwprojecten altijd langer duren dan dat je van tevoren bedacht had, maar toch, een onderbesteding van 10 miljoen euro is niet niks, want dat is toch geld waarmee we mooie dingen hadden kunnen doen voor onze inwoners. Wat is de visie van het college op deze uitkomst en welke geleerde lessen nemen we daaruit mee voor de toekomst?

Vervolgens de inhoud van de programma's in de jaarrekening. Voorzitter

Voorzitter, ik heb een interruptie. Ja ja, voorzitter, misschien dat ik het niet goed hoor, maar ik meende in uw verhaal te horen over die 10 miljoen, hè? Die we niet hebben uitgegeven vorig jaar, dat dat daarmee dus ook eindig is, terwijl volgens mij de stukken ook zeggen dat van de 12 miljoen die over was er 10 miljoen mee schuift naar komend jaar, zodat de ambities die ooit beoogd waren zoveel mogelijk toch gerealiseerd gaan worden.

Zeker, het geld is ook niet weg, maar zoals u al aangeeft, het wordt op de lange baan geschoven. Nou ja, en dat vinden wij toch jammer, want er was een reden dat wij dit als ambitie voor

Ja mevrouw Van den Heuvel, ja, is het op de lange baan of is het gewoon het boekjaar tot 31 december?

OK, nou vergeef de woordkeus, maar het wordt in ieder geval naar het volgende jaar doorgeboekt. Goed, programma's van de jaarrekening, het zijn een hoop onderwerpen door elkaar, want je hebt nu eenmaal met een allesomvattend stuk te maken. Dus ik ga ze gewoon puntsgewijs af. Ten eerste, in programma veiligheid lezen we dat de boa's aan specifieke wijken zijn gekoppeld in het kader van de wijkgerichte aanpak. Dat is mooi, maar dat koppelen an sich is natuurlijk niet het doel. Daar hadden we een gedachte en een achterliggend idee bij. Kan het college iets meer vertellen over wat dat tot nu toe heeft opgeleverd? Dan programma mobiliteit en bereikbaarheid. D66 is blij te lezen dat er volop ruimte wordt gemaakt voor de fiets als duurzaam vervoermiddel in onze gemeente. En we horen dan ook graag van de wethouder mobiliteit hoe hij verder aan de slag gaat met het asfalteren en eventueel dubbelzijdig maken van fietspaden, ook aanhakend op wat we net van de insprekers gehoord hebben. Maar tegelijkertijd lezen we dat er sprake is van achterstallig onderhoud op het beheerplan wegen zoals gemeld in de tweede turap. Nee, dit klopt niet, excuus. Zoals gemeld in de jaarstukken, sorry. Kan het college toelichten hoe dat inmiddels staat met het inhalen van deze achterstand, evenals met het oplossen van knelpunten die door inwoners zijn aangedragen door middel van de wijkprikken? In het programma economie wordt gemeld dat het nieuwe evenementenbeleid is bedacht, maar zonder een heel duidelijke uitleg. Wat is daar precies gebeurd? Graag een toelichting. In het programma onderwijs zien we dat het relatieve schoolverzuim lijdt van voorbeeld relatief hoog is ten aanzien van het landelijk gemiddelde. Hoe kan dat en wat gaan we daaraan doen? Ook lezen we dat het aantal peuters met een VE-indicatie dat daadwerkelijk ondersteuning ontvangt, lager is dan verwacht. Wat D66 betreft, is dat een kwalijke zaak. Hoe kan dat en hoe gaan we dat verbeteren in de toekomst? Dan cultuur. In programma 6 wordt niet of nauwelijks gerept over de lokale theaters, terwijl dat toch een belangrijk onderdeel is van het cultuuraanbod in deze gemeente. Het is ook vast niet zo dat er in 24 daar niks mee gebeurd is. Wat is de stand van zaken? En daarnaast wordt in programma 5 ook een paar keer genoemd dat het college bezig is met het versterken van de openbare ruimte tegen extreme weersomstandigheden. Maar dit wordt nergens concreet gemaakt. Waar moet ik hierbij aan denken en wat is hier in 24 precies mee gebeurd? Binnen het sociaal domein lezen we dat de caseload per medewerker verlaagd is in 2024, zodat er meer tijd overblijft voor gezinnen. Dat vinden wij een goede ontwikkeling. Een ander onderwerp dat benoemd wordt, is de nieuwe leidraad van de VNG voor lokale teams. Deze staat gemarkeerd met een groen vinkje, maar uit de recente beeldvorming weten we dat er tot nu toe vooral een probleemanalyse is gemaakt aan de hand van deze nieuwe leidraad, maar dat het oplossen van de zogenoemde ontwikkelopgave toegang sociaal domein nog moet beginnen. Wat ons betreft zou dat punt op oranje moeten staan. En uiteraard hopen we dat deze volgend jaar wel op groen kan. Dan mijn laatste punt voor wat betreft de jaarstukken over het programma bouwen en wonen. Het college heeft als onderdeel van de woningbouwopgave benoemd, het realiseren van zorgwoningen. Echter lezen wij hier in de jaarstukken niets over terug. Kan het college hier een toelichting op geven? Verder heeft D66 zich eerder ingezet voor het opkopen van bestaande woningen in onze gemeente. We lezen dat er een aantal locaties in beeld zijn en dat vinden we hoopgevend en dat er zelfs al een eerste concrete locatie wordt opgepakt. Dat is goed nieuws en we hopen dat het college deze lijn in 25 spoedig voortzet. En dan neem ik even een slokje water. Dan ga ik door met het heden, de turap. Het is nu ongeveer halverwege het jaar en we bespreken met de eerste turap de voortgang die we in de eerste 4 maanden van 25 hebben gemaakt. Van de 68 speerpunten ligt het grootste gedeelte op schema, maar bij 9 moet er bijgestuurd worden. Door de band genomen lijken de zaken dus redelijk te lopen en wordt uitvoering gegeven aan de plannen, zoals in de begroting 25 opgenomen. Desondanks zijn er wat zaken die het bespreken waard zijn. Ten eerste, de gemeente heeft als doel om toegankelijk, communicatief en betrouwbaar te zijn voor inwoners. D66 ontvangt echter signalen dat de gemeente extreem traag reageert op de aanvraag van een woningwaardecheck naar de WOZ-waarde. Om een voorbeeld te geven, ik ken een verhaal van een inwoner die er begin februari eentje aanvroeg en nog steeds, we zitten aan het einde van juni, niets heeft gehoord van de gemeente. Ondanks meerdere keren nabellen, dat kan niet de bedoeling zijn. Wat gaat het college doen om dit recht te trekken en zulke absurd lange wachttijden in de toekomst te voorkomen? Ten tweede, zoals de zaken er nu voorstaan, lijkt het resultaat voor 25 rond 1 t positief uit te komen. Bijna nul dus. Tegelijkertijd weten we dat aan het einde van het jaar altijd meer geld overblijft dan gedacht en dat hebben we ook net gezien met de jaarrekening. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat er voor 25 wel op koers blijven met de inhoudelijke als de financiële planning? En tot slot een wat bredere beschouwing over dit jaar. Met de val van het kabinet worden Nederlandse gemeenten opnieuw op tal van terreinen met onzekerheden geconfronteerd. Plannen die wellicht niet doorgaan, afspraken die in de lucht blijven hangen en financiering die achterblijft. Dat is gemeentelijke bestuurders niet kwalijk te nemen, maar wel hebben zij, wij en onze inwoners daar last van. Wel is het aan het college om zo goed en kwaad als dat gaat zoveel mogelijk continuïteit aan inwoners te blijven bieden. Daarom is mijn fractie benieuwd welke uitdagingen het college specifiek ziet voor Leidschendam-Voorburg als gevolg van de val van dit kabinet en wat zij nodig achten om de vooraanstaande periode, de vooruitziende periode van onzekerheid door te komen? Dan sluit ik af met een blokje over de toekomst, de kadernota. Deze kadernota gaat over 26, het jaar waarin er in maart alweer gemeenteraadsverkiezingen zijn. Desondanks gaat het college, zoals hij dat zelf zegt, vol voor verder en dat is terecht, want er is nog genoeg te doen voor onze inwoners. Echter, door de verstoorde verhoudingen met het rijk is de financiële toekomst van Nederlandse gemeenten precair. Daar hebben we het al heel vaak over gehad. De VNG heeft onlangs een begrotingsadvies voor haar leden uitgebracht, waarbij het advies is om de begroting voor 26 en 27 sluitend te maken en de kortingen die ervoor nodig zijn heel duidelijk weer te geven, maar aan de andere kant ook een voorschot te nemen op de middelen die de gemeente nog hopen te ontvangen van het rijk naar aanleiding van het rapport van de Commissie van Ark over jeugd. En daarom dan ook voor 28 en 29 stelposten op jeugd op te nemen. Aan de ene kant kan dit een effectief pressiemiddel zijn richting het rijk, maar het brengt ook forse risico's met zich mee. Uiteraard is het aan elke gemeente om zelf de afweging te maken om het VNG-advies al dan niet op te volgen. Daarom is mijn fractie benieuwd, hoe staat het college tegenover dit advies en hoe ver is hij van plan dit te gaan verwerken in de begroting voor 26 en verder? Met het oog op mijn spreektijd rond ik af. Nog een laatste opmerking over deze kadernota. Als ik door mijn oogharen heen kijk, dan valt mij vooral één ding op. Het college stelt op allerlei terreinen, grote en kleine investeringen voor die allemaal lezen als nuttig en noodzakelijk. Behalve op één begrotingsprogramma. En dat is onderwijs. Het zal u dan ook niet verbazen dat D66 daar als onderwijspartij kritisch op is, want onderwijs is meer dan alleen kennis opdoen. Het is de basis voor gelijke kansen voor elk kind, ongeacht waar je vandaan komt of wie je ouders zijn en de uitdagingen op dat gebied zijn fors, zo ook in onze gemeente. Juist gezien de beweging naar het investeren in een maatschappelijke draagkracht binnen onze gemeente en het beroep om zo het beroep op de geïndiceerde zorg en ondersteuning te verminderen, is structurele financiering nodig. Daarom roepen wij het college op, investeer ook in onze kinderen en jongeren. Zij zijn het meer dan waard.

Meneer Rosbende, ja u rosbende als men een s, maar dat is het voordeel dat er dan meerdere zijn als het met een s schrijft. Er is de vraag over onderwijs. U geeft aan dat in de kadernota een aantal kleine potjes benoemd worden op verschillende beleidsterreinen, maar niet in het geval van onderwijs. Als het om kleine potjes gaat, dan heeft u er waarschijnlijk ook zelf ideeën over hoe dat in het onderwijsveld gedaan zou kunnen worden.

Nou, wat ons betreft is het als eerste zaak om in te zetten op het vergroten van het VVE-bereik. Daarnaast zouden wij graag zien dat sport een integraal onderdeel wordt van ons lokale onderwijsbeleid en daarnaast zien wij ook wel meerwaarde waar de gemeente kan ondersteunen met conciërges in onze gemeente, omdat zij echt essentieel zijn voor een optimale leerervaring.

Meneer Wilschut. Ja voorzitter, dank voorzitter, het moet mij van het hart dat we afgelopen week een aantal keer in de commissie wat creatief zijn geweest met onze orde en onze werkwijze. En als we ons raadswerk serieus nemen, zijn raadsvoorstellen of raadsbesluiten in onze handen, maken we dus ook zelf amendementen en geven de commissie duidelijk aan wat we ermee willen doen. En tot slot bespreken we ook de financiële stukken los en niet gezamenlijk. Controleren is echt wat anders dan kaderstellen. Maar goed, het is ook onze orde dat we een meerderheid van deze commissie respecteren. Dus schoorvoetend hierbij een gecombineerde bijdrage om dan te beginnen met het eerste agendapunt, de jaarstukken. De jaarlijks terugkerende vraag over het verschuiven van de werkzaamheden en de bijbehorende overhevelingen: kan met dezelfde ambtelijke inzet deze werkzaamheden worden ingehaald? In het huidige jaar houden we ook rekening met de ambities die we dit jaar hadden om dat wat meer te doen om die van vorig jaar in te halen, hè? En kan het college ook bij de tweede tussentijdse rapportage aangeven of dat nog steeds het geval is en hoe we er dan voor staan? Voorzitter, het plan voor Juliana Baan loopt vertraging op, lezen we, en dat zien we ook in de tussentijdse rapportage. Kan het college aangeven waarom dat nou interesseert? We zijn al best wel lang bezig met plannen maken en aan het praten. Wanneer komen we tot een punt of tot uitvoering? En deze vraag hebben we ook als het gaat over de vertraging bij de IAP, waar zit die vertraging nou in? Want die toelichting vonden wij eigenlijk best wel vaag en niet te begrijpen. Voorzitter, dan respijtzorg, namelijk ondersteuning van mantelzorgers, een belangrijk onderwerp om overbelaste mantelzorgers wat lucht te geven. We zien dat we extra ondersteuning hebben gegeven en dat hebben gefinancierd vanuit de GALAMiddelen. En dat is natuurlijk heel mooi. Maar we lopen natuurlijk ook het risico dat die financiering natuurlijk weer afloopt. En waarom heeft het college ervoor gekozen om die extra ondersteuning dus met deze middelen te financieren? Voorzitter, andere collega's hebben al aangegeven de accountantscontrole en ook waar de aanbevelingen zijn om dingen beter te doen en wat ons betreft ligt de focus dan op de fouten bij de aanbestedingen. Kan het college daarop reflecteren en ook aangeven hoe dat wordt voorkomen voortaan? Voorzitter, dan het tweede agendapunt. De tussentijdse rapportage. Vorig jaar zijn we verrast door één grote financiële tegenvaller op de jeugdzorg in de tweede tussentijdse rapportage. We hebben toen gevraagd om daar eerder een blik op te krijgen, ook omdat we de ambitie hebben om dit jaar er al minder aan uit te geven. Kan het college dus aangeven wat we dit jaar kunnen verwachten, want dan zouden we ook eventueel nog kunnen bijsturen. Voorzitter, tot slot bij dit agendapunt hulde voor de inzet op het onderwerp huiselijk geweld. We hebben ook de vraag of hierbij wordt gekeken naar illegale prostitutie en het geweld wat daar soms bij komt kijken. Voorzitter, dan tot slot het derde agendapunt. Allereerst de oproep van onze inspreker over het fietspad naast Prins Bernhardlaan, kunnen we daar niet een beweging maken? Kunnen we dat niet gewoon doen? Voorzitter, in november hebben we ons amendement voor een jonger werken voor perspectief ingetrokken, omdat het college zelf zou kijken of ze iets konden schuiven met het geld en op die manier het zouden financieren. We hebben ondertussen begrepen dat dat is gelukt via een soort verschuiving bij een taak, maar eigenlijk konden we het niet echt goed terugvinden in een kadernota. Maar we zouden wel graag willen weten of dat is gelukt. Dat zou wel een mooi resultaat zijn van het voorstel wat we hebben gedaan, samen met PvdA en GroenLinks. Over dat mooie plan van ons van november gesproken, ook het Sociaal Servicepunt zouden we structureel willen versterken. En ook daarin zien we dat het college een beweging aan het maken is. Alleen de bedragen zijn net een beetje anders dan het voorstel wat wij hebben gedaan. Wij vroegen ons eigenlijk al waar zit dat verschil nou in? Gaan we nou dat bemenste systeem en de uitbreiding van de uren en de communicatie en de bereikbaarheid vergroten? Goed dat we stappen zetten, maar we hebben nog wel vragen over wat die stappen dan inhouden. Voorzitter, om dan afrondend over die mooie plannen uit november te hebben. We hebben ook het voorstel gedaan, extra te investeren in schuldhulpverlening. Afgelopen april hebben we het er ook over gehad over schuldhulpverlening en toen hebben we juist een plan gehad van het college waarin ze hebben gezegd, we willen minder geld gaan besteden. Gelukkig heeft de raad gezegd, we gaan het nog een keer hebben over financiën nadat duidelijk is geworden wat er extra vanuit de landelijke overheid komt. Nou, we moeten die brief volgens mij nog ontvangen waarin dat duidelijk wordt, maar het is ons al wel ter ore gekomen dat het waarschijnlijk eenmalig geld zal zijn en dus ook de vraag aan de andere fracties wat zij er goed voor over zouden willen hebben om daar nog weer extra op te investeren. Want we hebben niet voor niets volgens mij als raadslid met elkaar gezegd, we willen hier nog een keer over doorpraten. En verwacht zomaar dat we met een amendement gaan komen op dit punt. Voorzitter, dan een heel praktisch punt. Wij begrijpen dat sommige inwoners die recht op de ooievaarspas hebben, die nu niet aanvragen of niet gebruiken omdat er een taboe ligt op het laten zien van die pas. En ik begreep dat ze in Rotterdam daar eigenlijk iets heel geniaals op hebben gevonden, namelijk door die pas ook via betaling aan te bieden aan iedereen, zodat het dus niet meer gek is om met die pas op de proppen te komen of op de toonbank te leggen, maar dat het heel normaal is om dat te doen. Kunnen we dat niet in onze regio ook doen? Voorzitter, tot slot, we maken ons zorgen over Leidschendam Centrum. Qua levendigheid kan het echt zoveel beter. We zijn al heel lang bezig met Juliana Baan, terwijl dat eigenlijk een heel goed lopend lokaal winkelcentrum is en wat ons betreft heeft eigenlijk Leidschendam Centrum die focus ook nodig. Het verschil als het gaat om de levendigheid tussen die twee winkelcentra is echt enorm. Kan het college daarop reflecteren en wat gaan we nou eigenlijk doen? Want als we zien dat één van de maatregelen die is aangekondigd in Leidschendam Centrum, namelijk de milieuzone, nou blijft haken op haalbaarheidsstudies. Waar zit hem dat nou precies dan in en wie moet die afweging maken qua beleid of heeft het college het woord politieke haalbaarheid gewoon niet verkeerd geschreven? Voorzitter, tot slot, dank aan de ambtelijke ondersteuning voor het harde werk voor deze stukken.

Ik dank u wel. Dan kijk ik nu richting het college. Dan vraag ik me af of zij de geest van het ordevoorstel van de heer Rosenberg onderschrijven en één antwoord gaan geven op alle vragen of dat alle collegeleden hier voor zich alle vragen gaan beantwoorden. Ik zie dat er een neiging is om een schorsing te vragen. Voorzitter, om...

Als de leden zo langzamerhand weer beginnen binnen te druppelen.

Dames en heren, wilt u alsjeblieft plaatsnemen? Laten we er geen punt van maken. Nee, nee.

Als iedereen weer aanwezig is, dan heb ik het genoegen, nog even voordat de wethouder begint, de heer Dupont het woord te geven.

Een mededeling doen. Ja, dank u wel, voorzitter. Zoals iedereen heeft gezien, heeft mijn collega mevrouw Muller heel vroeg de vergadering moeten verlaten. Zij is al een paar dagen niet helemaal fit. Ze heeft toch geprobeerd deze vergadering bij te wonen, een korte bijdrage gedaan, maar het lukte echt niet. Dus ik wilde dat eventjes ophelderen omdat zij heel snel na haar bijdrage wegging. Dan weet iedereen het.

Nou, dank u wel en dan nu het woord aan de...

De wethouder van Vellen. Dank u wel, voorzitter. En in de eerste plaats natuurlijk beterschap aan mevrouw Muller, die misschien ook wel meekijkt. Ja, dank commissie voor alle complimenten die ik natuurlijk niet in ontvangst neem zonder het ambtelijk apparaat te noemen dat hier keihard aan heeft gewerkt. En ook de collega-wethouders hebben natuurlijk aan deze stukken getrokken en zodoende liggen er nu drie stukken voor inderdaad. En die wou ik toch maar even, omdat het gaat inderdaad over drie tijdvakken, toch wel een beetje zo beschouwen. Ofschoon ik nu al waarschuw, ja, als je mij vraagt een reflectie op een onderwerp, dan kan ik hier natuurlijk een hele avond over gemeentefinanciën praten. En ik doe het nog graag ook. Maar ik heb maar zeven minuten of acht minuten per collegelid, dus ik moet het kort houden. Kijken we eerst naar de jaarrekening? Ja, inderdaad, er is een overschot geboekt en een bedrijf zou dat mooi vinden en wij hebben zoiets van: ja, we begroten het niet voor niks, dat is publieke waarde die we hiermee wilden realiseren en dat is niet gelukt, niet alles wat we hebben begroot is uitgegeven. En in de jaarrekening staat of in de jaarstukken staat ook een hele lijst, want iedere begrotingspost heeft dan weer zijn eigen verhaal. En soms ligt dat aan capaciteit, soms ligt dat aan zaken die worden inderdaad doorgeschoven naar een volgend jaar. We hebben ook meer of meer inkomsten op bepaalde onderwerpen. Het beruchte BUIG-tekort, hè? Dat verschil tussen wat we uitgeven en binnenkrijgen op het gebied van bijstandsuitkeringen is weg. En dat is natuurlijk mooi, want daar hebben we hard aan getrokken. Maar nou hebben we weer een overschot. Nou, zodoende is er geld over. Aan de andere kant, en dat kun je zien in de accountantsverklaring, ook weer niet, want als je kijkt naar onze vermogenspositie, dan is die niet gewijzigd, dus we hadden eigenlijk gehoopt dat we meer zouden uitgeven dan we binnenkregen, want we hadden gehoopt wat van die bestemmingsreserves die de heer Snellingen terecht noemde, die hadden we gedacht om die te benutten, dus we zouden eigenlijk qua vermogen in de min willen uitkomen. Maar we komen op nul uit. Ja, en dat is mooi voor onze financiële positie. Die was al heel erg rijkelijk bedeeld. Maar, en dat is dan de vermogenspositie hè? Niet uitgavenpositie, maar de vermogenspositie is goed, die blijft goed en dat hebben we inderdaad om ons meteen een antwoord op de vraag van de heer Snellink. Ja, we hebben een aantal reserves. Nu is het wel zo een reserve, dat is een sticker die je ergens op plakt. Dat is ook een politiek, zoals de heer Snellink terecht opmerkt. Die sticker kan er ook weer af en er kan geld bij, er kan geld af. Het is wel een begrotingssystematiek die kenmerkend is voor onze gemeente. Wij zijn heel behoedzaam in het begroten. Wij hebben veel stelposten. We hebben reserves, we hebben voorzieningen. En, we geven ook heel precies uit en we begroten heel precies en dat zie je ook terug in het betoog van de accountant. Die heeft een rechtmatigheidsverklaring afgegeven en die heeft relatief heel weinig overschrijdingen geconstateerd. Er stond natuurlijk, als je die hele lijst van de accountant leest, dan denk je nou, dat is nogal een lijst met opmerkingen. Ja, gelukkig wel die man. Die kost ook een hoop geld en die is er echt goed doorheen gegaan en er zijn heel veel tips die eruit zijn voortgekomen, die pakken we ook op. Bijvoorbeeld belangrijke zaken is die aanbestedingen, hè? Daar leren we ook van en de aanbesteding moet kloppen. En soms zit er dan toch een fout in, bijvoorbeeld een aanbesteding die doorloopt in de afgelopen jaren of in een aantal jaren. Dan moet je wel even kijken natuurlijk, of het niet cumulatief dan toch boven een bepaalde norm uitschiet. Dat soort zaken gaan we nog scherper op letten. We gaan ook scherper letten op de PGB's, de persoonsgebonden budgetten of er inderdaad daar ook prestaties tegenover staan. Dat zijn van die aanbevelingen van de accountant die we goed gaan opvolgen. De vraag was ook, gaan jullie ook kijken naar die zorginstellingen voor de accountantsverklaring? Zijn we nu ook afhankelijk, soms van de clubs die zaken voor ons uitvoeren, bijvoorbeeld het servicebureau jeugdhulp en ja, wij gaan. De accountant gaat daar verder achteraan, maar op de voet gevolgd door onze controller die namens de gemeente natuurlijk ook die controlefunctie uitoefent en ook daar de komende tijd scherper op gaat letten. Het is trouwens al een fenomeen wat sinds 2015 speelt, want ze hebben wettelijk ook de mogelijkheid eerst hun eigen jaarrekening vast te stellen. En dan pas die gegevens over te dragen. Er zit een vertraging in. Dus dat voor betreft de jaarrekening het overschot. Ja, wat gaan we er dan mee doen? We proberen natuurlijk in het komende jaar alsnog die zaken uit te geven. Er staat ook, dat was vorig jaar natuurlijk een vraag van de heer Wilschut kan ik me herinneren? Doe nou eens een overzicht van de categorieën uitgaven die door worden geschoven. Die zitten nu standaard in en dan kun je ook inzien wat we gaan doen met dat geld voor verschillende categorieën. Ik ga wel kijken en dat is een kleine vooruitblik naar de tweede turap. Ik ga wel heel scherp kijken naar. Gaan we dat geld dan ook inderdaad uitgeven? Je ziet dan de eerste turap. Eigenlijk maken we weer dezelfde fout. We gaan weer meer begroten dan de initiële begroting en dat is best wel veel. Twee miljoen meer en je kunt er donder op zeggen dat er ook wel zaken zijn die weer niet gaan halen het komende jaar en die staan er niet in. Het is alleen maar omhoog en ik ga die tweede turap gebruiken om ook echt goed door te rekenen, alvast ook met capaciteiten en dergelijke gaan we dat halen, want die gaan we ook naar beneden dan zodat ik wat scherper aan de wind vaar. En wat scherper beter uitkom met de jaarrekening, dus die tweede turap wordt echt wat dat betreft ook een sturingsinstrument naar beneden en niet alleen weer meer vragen ofschoon, dat wel een beetje in het karakter zit van onze gemeente, want je moet natuurlijk netjes alles begroten. Pas dan mag je het uitgeven, want anders zegt de accountant weer. Je hebt het onrechtmatig uitgegeven, dus het blijft een evenwicht, maar we gaan er wel scherper op zitten. Het mooiste zou zijn die moties in de Tweede Kamer ook aangenomen om te kijken naar een stelpost onderuitputting, zodat je sowieso iets minder hoeft te begroten dan je gaat uitgeven. Dat mag alleen van de wetgever op dit moment nog niet. Je moet echt per post. Moet je begroten wat je maximaal denkt uit te geven. Ja, zo zit dat dan in elkaar en dan hou je een hoop geld over dat niet de bedoeling is. De WOZ-waarden dan, dan komen ook wel de inkomstenkant. We hebben natuurlijk een mooie gemeente waar het goed wonen is en de huizenprijzen zijn behoorlijk hoog. Die waarderen wij op WOZ-waarde. De waarderingskamer ziet erop toe en de waarderingskamer heeft geconstateerd dat we de afgelopen jaren eigenlijk iets te weinig hebben gewaardeerd. Althans, te laag hebben gewaardeerd onder de marktwaarde. En we hebben daar, we hebben al wel een goedkeurende verklaring gekregen van de waarderingskamer. We mochten gaan belasten, want we moeten alles ook nog een keer voorleggen aan die waarderingskamer. Maar ze hebben ons wel aangegeven. Ik ga in het komende jaar. Dat is dus het huidige jaar scherper kijken naar de juiste marktwaarde. Dat hebben we gedaan en dat betekent dat we nu dus iets hoger zitten in die WOZ-waarde en daarom staan we dus ook bovenaan dat lijstje met een grote stijging van die WOZ-waarde hangt ook samen met de woningprijsontwikkeling uiteraard. De prijsontwikkeling in het algemeen, maar relatief zitten we er iets boven nog, ook vanwege die correctie. Dat is wat anders dan de woonlasten. Er zit nog een OZB-tarief tussen en dan, zoals mevrouw Van den Heuvel zegt, we lopen voorop in de woonlasten. Dat is feitelijk onjuist. Als je kijkt naar het tarievenvoorstel wat u afgelopen november nog heeft vastgesteld, dan staat er een keurig rijtje. Gemeente in de regio en van de twaalf gemeenten die daar genoemd staan, zijn wij achter Den Haag en Lansingerland. De goedkoopste gemeente voor mensen dus wat mensen uiteindelijk betalen de woonlasten die zijn relatief laag en dat is geen nieuws, maar wel mooi dus. Die WOZ-waarde neemt hoop, maar gaat omhoog die OZB-tarief. Dat is waar we eigenlijk op sturen en zodoende die woonlasten die eruit rollen. En wat er uiteindelijk natuurlijk ook het geld is dat in de begroting bij ons rolt is, is gelukkig overzichtelijk. Blijft een hoop geld hè? Blijft belasting wat je moet betalen en ook nog eens een keer netto. Maar wij zijn laag in de regio en daar ben ik behoorlijk trots op. Want dat is nog steeds zo. Dan heb je wel het effect ook van die WOZ-waarden dat mensen bezwaar aantekenen ook nog geholpen door allerlei gratis bureautjes waarbij bakken met geld aan uitgeven om die bureautjes dan weer te vergoeden. Heel vervelend en dat heeft ook het effect dat er heel veel bezwaren nu op bureaus liggen en daar wordt hard aan gewerkt. Maar we zijn nog niet klaar dat dat is een punt. En dat heeft mevrouw Vogelaar terecht opgemerkt. Ik hoor die geluiden zelf ook. Ik wilde van de week nog even langslopen, maar op dit moment geldt een thuiswerkadvies vanwege de NAVO-top. Maar volgende week loop ik weer eens langs om weer een hart onder de riem te steken. Er wordt hard gewerkt, maar het is één bak werk, dus dat geldt ook voor die belasting die die belasting bezwaren of die waardecheck. Dan heb ik denk ik die jaarrekening gehad en die lasten, krijgen we naar het huidige jaar. Ja, bij mij circulaire is binnen, en wat u nog krijgt deze dit fenomeen van deze commissie is nieuw. Meestal kreeg u voor de behandeling van de van de kadernota de budgetbrief en die krijgt u binnenkort en daar staat een aantal zaken in die u ook heeft gevraagd. Een doorrekening van de mei circulaire ja, die mei circulaire is eigenlijk een één op één doorvertaling van de van de voorjaarsnota van het rijk. Dus dan verwachten we niet al te veel van en dat klopt. Het is ja we, we gaan er iets op vooruit. Natuurlijk vanwege allerlei jeugdgeld. Met name op de lange termijn gaat dat er weer af, dus nou ja, dat gaan we allemaal keurig verwerken, maar verwacht er niet teveel van het schip. Het geld is niet binnengevaren op lange termijn, dus al hooguit een lading in, maar dat is incidenteel voor dit jaar en de komende twee jaar. De vraag was dan ook, wat doen jullie dan in dat verband met de VNG begrotingsadvies? Dat gaan we niet volgen als het gaat om het volgende, het aankomende jaar sluitend maken u heeft gezien in de kadernota. We gaan het komende jaar in een dip en we gaan niet alles kapot bezuinigen om ook het komende jaar sluitend te krijgen. We hebben genoeg voor vermogenspositie ook nog eens een keer iets gegroeid. Natuurlijk, althans in de reserves iets gegroeid, dus we gaan het komende jaar gewoon overbruggen met wat meer geld uit de algemene reserve. Als je kijkt op de lange termijn. En sommige mensen waren belangstellend met de vraag goh, als ik nou straks wethouder Financiën ben, heb ik dan nog geld? Ik kijk niemand in het bijzonder aan, maar ja, ja en nee, ik begon zelf natuurlijk ook op nul. We hebben een mooie raming die mooi sluit. We hebben nog wat mogelijkheden om een deel van de algemene reserve zelfs structureel in te zetten. Dat is dankzij een artikel dat ik ooit in Binnenlands Bestuur heb geschreven en de hele discussie die daarna heeft plaatsgevonden. Dus er is nog wat ruimte, maar er komen natuurlijk ook nog tijden aan. We gaan nog richting de begroting nog wat zaken. Misschien nog wat zaken erin zetten nog wat autonome ontwikkelingen. Misschien nog hier en daar een puntje wat er nog aankomt. U heeft zelf natuurlijk nog iets over te zeggen, dus ja, opvolger succes zou ik zeggen. Maar de financiële situatie is...

Je een vraag van de heer Koster ja voorzitter, misschien komt de wethouder nog op terug, maar één van mijn collega's had het ook wel over de schuldhulpverlening en de budgetbrief. Ik was even benieuwd of daar of...

Of de wethouder daar wat over kan vertellen. Zeker, ja.

Ook in de schuldhulp in de budgetbrief staan. Ik had die opgeschreven, er staan 3 dingen in, in ieder geval in die budgetbrief. In ieder geval natuurlijk de doorrekening van de meicirculaire, dan heb ik opgeschreven jeugd en dat hangt samen met het begrotingsadvies. Er komt een hoofdstuk jeugd waarin we aangeven hoe we nou omgaan met dat geld, wat we meer krijgen de komende twee jaar en minder in de jaren daarna. Ik wil dat afzonderen. Ik wil er echt een soort box van maken zodat je ook die stelpost, hè, van stel dat je die bezuinigingen gaat halen, dat je die ook echt neerzet conform het VNG-advies. Dus, dat is echt. Dat is iets wat we gaan doen, dus dat is jeugd en de schuldhulpverlening. Inderdaad hoorde ik iemand al heel scherp opmerken. Er is inderdaad iets meer geld bij de schuldhulpverlening bijgekomen. Dat gaat over ons gemeente voor iets meer dan € 70.000. Dat is het goede nieuws en het slechte nieuws is dat het eenjarig is. Dat staat in de meicirculaire. Ik had u beloofd dat aan te geven in de budgetbrief of bij ten tijde van ja, dat is de stand van zaken. We gaan dat natuurlijk keurig bijplussen bij de schuldhulpverlening. Dat hebben we beloofd. Of dat heeft u zelfs als voorwaarde gesteld om akkoord te gaan met het beleidsplan? Dat gaat naar de preventie en vroegsignalering en ik zou bijna willen vragen als u een plan heeft voor een eenmalig iets van een pilot of iets interessants. Lijkt me dat hartstikke goed om daar die € 70.000 aan te besteden, maar dat is aan u. We gaan het gewoon toevoegen aan het budget. En als u zegt van hé, ik heb daar een plan voor, heel graag. Dat is aan u. Voor de rest ziet u natuurlijk ook in de jaarstukken dat we het afgelopen jaar € 253.000 overhielden aan curatie. Dus op zich is dat geld voor curatieve zorg op dit moment genoeg of zelfs teveel. 2,5 ton hebben we niet afgeroomd zitten weer in voor de komende jaren, want we gaan ervan uit dat we natuurlijk inderdaad al die doelgroep helemaal bereiken of in ieder geval zodanig dat dat inderdaad kan worden besteed.

Wat we hebben vastgesteld en wat de gevolgen ervan zijn. Ja, die

De bussenbrief, ja. Dat is gewoon dat staartje dat u heeft vastgesteld, maar er zit nog iets anders in. Er is namelijk ook nog geld gevonden voor de ondersteuning voor ondernemers, dus waar het naar beneden ging, dat reeksje dat wordt ook nog een keer bijgeplust. Dus wat dat betreft twee voordelen in die reeks, dus die zetten we even nog neer in de bussenbrief. Heb ik dat gehad? Ik heb de bestemmingsregels gehad. Nieuwe ambities doorgeschoven, ambities de nota vastgoed die zit komende dinsdag in het college en dan komt hij uw kant op volgende week en dan de begrotingsbehandelingen gaan natuurlijk.

Eh, dank u wel, dat waren hele lange 8 minuten. Ja, maar ja, ik heb het weleens koud op de ja, nee hoor, dank u wel. Mevrouw Van Ekelen.

Ja dank u wel, voorzitter. Ik ga mijn best doen om het wel in 7 minuten te redden. Mij zijn een aantal vragen gesteld waar ik nu even op in ga. Het eerste: bij Gemeentebelangen Leidschendam-Voorburg heeft men mij gevraagd over de Dokter van Noortstraat en over Stedin. Het klopt dat daar vertraging opgelopen is. Er moest een plek gevonden worden voor een nieuw transformatorstation. Het goede nieuws is dat die inmiddels gevonden is. Het mindere nieuws is dat er nu begonnen gaat worden met het verleggen van de kabels en leidingen. Er zou begonnen worden in april 2025. Daar is ook een raming op afgegeven. Het is nu de planning dat de wegwerkzaamheden in april 2026 gaan beginnen en inderdaad klopt het dat er risico is op een hoger prijspeil.

Of is dat niet haalbaar? Nee, dat is niet haalbaar. Kijk, Stedin heeft ook te maken met capaciteitsproblemen en je hebt de prioritering op de netcongestie, dus zij hebben het zelf ook heel erg druk, dus het is ook niet altijd even verwijtbaar, dus wij kunnen niet de kosten daar neerleggen. En als het gaat over de Stompwijkseweg, we hebben op 11 juni, als ik het goed zeg uit mijn hoofd, een brief geschreven naar de BAM en daar hebben we ze gevraagd om binnen 4 weken te reageren. Dus nog niet voorbij volgens mij. We hebben ook nog geen reactie gekregen, maar ik verwacht binnenkort zo snel als mogelijk de reactie van de BAM in de vorm van een brief. CDA heeft mij een vraag gesteld over de € 15.000 voor het huis Korten. Nou, er is overlast hè door de bouwwerkzaamheden. Het wordt natuurlijk hartstikke mooi allemaal. Maar eerst moeten we door dat zuur heen. En er zijn tegenvallende reclamebelastinginkomsten. Nou, we hebben met de heffingsambtenaar gekeken en we hebben met de voorzitter van het ondernemersfonds gesproken en samen zijn we tot dit bedrag gekomen als dekking voor de gemiste inkomsten. Het is voor dit jaar, dus het is fijn te horen dat u ervoor openstaat. Mochten er extra vergoedingen nodig zijn. Maar op dit moment is dat dit bedrag. Dan als het gaat over het evenementenbeleid, D66 heeft mij daar naar gevraagd. Nou, het evenementenbeleid is heel complex, want het vereist een integrale aanpak. Dus MRO moet eraan meedoen. Het klantcontactcentrum moet eraan meedoen. Toezicht en handhaving moet daaraan meedoen en stadsbeheer en dat alles bij elkaar vormt straks het evenementenbeleid. En we hebben nu gezocht naar capaciteit. Nou, dat was een probleem. Daar is inmiddels een oplossing voor gevonden en we hebben nu een projectleider, dus als het goed is komt in ieder geval dit jaar nog het evenementenbeleid naar u toe. Dan over de Julianabaan, het klopt dat wij in '24 daar vertraging op hebben gelopen. We hadden 3 basisvarianten, die hebben we ook met u doorgenomen. Nou, die bleken financieel en maatschappelijk en stedenbouwkundig iets te ingrijpend, dus er is nu een vierde variant. Nou, die ga ik binnenkort ook weer met u bespreken. 3 juli hoop ik dat u zich daar allemaal voor gaat opgeven? Want dat is wel heel belangrijk. En, we zijn nu tegelijk bezig met de gebiedsvisie en die gebiedsvisie die zal na de zomer naar u toe komen. Even kijken. Nee, dat...

Dank u wel. Aflossing van de wacht, Jules.

Meneer de Voorzitter, dank u wel. Er zijn niet heel veel vragen aan mij gesteld, maar wel wat verduidelijkingsvragen. En dan begin ik even achteraan. De zorgwoningen van D66, de woonzorgvisie is vastgesteld en dit jaar gaan we daarmee aan de slag, wat vorig jaar helaas niet gelukt is, en daar komen ook plannen naar u toe, maar wel in een latere fase over een locatie waar we meer zorgwoningen kunnen gaan bouwen. Maar dat is echt nog te vroeg, maar ik ben er wel druk mee bezig. Het optoppen heeft u inderdaad goed gelezen. Zijn we al voorzichtig mee gestart, maar stuit op heel veel parkeerproblemen op andere locaties, dus daar zijn we ook druk mee bezig om dat te gaan oplossen. Dan vroeg het CDA naar de sociale cohesie Sterk voor Noord. Het geld, nou, zoals u zelf had kunnen lezen op pagina 43 van de turap, waar u waarschijnlijk de vraag ook bedacht heeft, dan staat dat wij daar dus flatcoaches inzetten. Lieve-leedstraatjes, activiteiten in de wijk, tweedelig doel, zoals het verminderen van afval en overlast en tegelijkertijd de inwoners verbinden. En dan had u nog de vraag van: nou, er is helemaal niks gebouwd. Het is het derde jaar. We hebben ongelooflijk veel bouwprojecten vlot getrokken deze periode. We zijn op dit moment ruim 900 woningen aan het bouwen en ik vertel dat volgens mij bijna iedere Commissie Omgeving. Het hele dorp staat vol met hijskranen. We zijn echt op zo ontzettend veel plekken aan het bouwen dat ik bij SEF, bij de wedstrijd tussen de Raad en SEF, het G-team, Bianca Heiskraan werd genoemd. Omdat er op zoveel plekken gebouwd was. Ik maak het nu even grappig, maar dat is omdat ik me bijna niet kan voorstellen dat u het gemist heeft dat we op zo ongelooflijk veel...

Veel plekken aan het bouwen zijn. Ik zag ook een verandering van

Van de heer Koster. Ja voorzitter, op dit punt viel het ons ook zo op dat die indicator voor nieuwbouw dus zo laag is vergeleken met landelijk. Dus het was vooral...

Ja, als je het vergelijkt met landelijk, dan snap ik hem. Kijk, wij hebben een deal. Een woondeal gemaakt hè, die heeft u ook gezien, daar moeten we aan voldoen, maar die woondeal loopt 4 jaar, die loopt tot maart volgend jaar, dus maart volgend jaar zitten wij gewoon weer in de goede cijfers. Maar er zijn regio's waar meer gebouwd wordt omdat daar ook meer ruimte is, maar wij voldoen gewoon aan de woondeal die we gesloten hebben. En sterker nog, we gaan ook meer bouwen dan de woondeal, dus we zijn echt goed bezig en ik heb een lijstje opgesteld, dus volgens mij hebben we alle tijd, dus de kans ook nog even allemaal opnoemen als u zegt van nou ik mis er denk ik een paar, dan begin ik bij Vlietvoorden. Natuurlijk prachtige groen tussen Leidschendam en Voorschoten het bankgebouw. Daar heb ik zelf de sloop mogen doen en de sleuteloverdracht, want die is al klaar bij de Bres Nieuwstraat de cel dus steentjes gemetseld worden nu. Levert Leidsehof de vloerplaat van de garage mogen leggen, worden dit jaar nog opgeleverd. Schakenbos de eerste woningen het Carolinepark dat was de eerste triadoom van collega van Eekelen KPP van collega van Eekelen Herentuin van collega van Eekelen Stompwijk. Mag ik zelf doen? Zustersdijk van Zandhorst en de Dokter van Oortstraat Rijnlandstraat Noord gaat wellicht naar de Raad van State Damlaan. Geen bezwaren zijn al begonnen met sloop Fietweg 3 Raad van State Verhuizenlaan, Raad van State. Villa Vroenstijn 25 appartementen Vliethaven zijn de huizen opgeleverd. De laatste krijgen de sleutel Fugro van collega van Vellen Overgoo 15 jaar stilgelegen 975 woningen en we gaan binnen een jaar de schop de grond inzetten. Jakkensenhuis krijgt u binnenkort nog voor de zomer te zien. Kaya 44 OT 40 hebben we de eerste plannen gepresenteerd aan de omwonenden. Klaverweide idem dito Du Star gaan we voorbelasten van de zomer Appelgaarden van collega Belt zit ietwat in de vertraging, maar ook daar komen prachtige woningen. U kunt veel van mij zeggen, maar stil zit ik niet.

Dank u, voorzitter. Dan nog één vraag aan de wethouder: heeft u enig idee wat dat gaat doen met die indicator?

Nou, ik denk dat hij zo groen wordt dat ze hem in Den Haag kunnen gebruiken.

Mevrouw Bremer, u had nog een vraag van de heer Koster, denk ik. U mag even met z'n tweeën erachter gaan staan, maar mevrouw Bleem moet nog even een antwoord geven.

Ja voorzitter, ik begrijp dat dat geldt voor sociale cohesie, dus daar sterk voor Noord gaat, dus gaat het echt alleen naar sterk voor Noord, want daarom gaat het dan niet uit de reserve voor sterk voor Noord als het geld.

Vermoedens. Mevrouw Brengen, volgens mij is het uit het potje, maar wordt die. We hebben daar natuurlijk een pot met geld zitten en daar moeten we wel geld uithalen. Vandaar dat hij zo

Ja u ziet het, we staan zij aan zij voor die groene, leefbare, economische, welvarende woongemeente. Dank u, voorzitter. Ik ga even op volgorde van de fracties. Een aantal vragen af als eerste een vraag van GBOV over de omgang van inwoners specifiek bij de Amstelheuvelwijk bij het warmteproject daar ongetwijfeld naar aanleiding van de brief die naar de Raad ook gestuurd is. Kijk, in de eerste instantie is dit een natuurlijk iets tussen de corporatie en de inwoners of de huurders. Desalniettemin nemen wij ook, omdat u continu aangeeft dat betaalbaarheid heel belangrijk is in dat traject, dit heel serieus. Aanstaande maandag zitten we met een delegatie van die huurders om tafel, ook omdat ze informatie aan ons gevraagd hebben. En de corporatie zit ook op dit moment, nou niet letterlijk dit moment, maar om de tafel met hen om dingen meer uit te leggen en ook over die betaalbaarheid door te spreken. Ik denk wel belangrijk om bij te zeggen dat 82% van de inwoners al reeds voor dat aanbod van die corporatie heeft ingestemd, dus daar ligt een verhaal waar ook heel veel mensen in geloven, maar we zijn dus in gesprek. Dan een opmerking over Leidschendam-Zuid dat in 2030 van het gas af zou moeten gaan. Ja, dat klopt niet en dat is ook niet wat we communiceren. Op onze website staat ook duidelijk dat we 10 jaar na de start van zo'n warmtetransitie in de wijk beogen we die wijk van het gas af te halen. Nou, we zijn daar vorig jaar mee gestart, dus deze staat voor 2034. Belangrijk wel te vermelden dat we daar natuurlijk afhankelijk zijn van de warmtewet van het rijk en dat we ook tegen netcongestieproblematiek hier aanlopen. Dat is ook verder niet op ingaan. Ja, ook een opmerking over bijplaatsingen, dat wil ik toch in Rijswijk. Dat wil ik toch iets nuanceren. Wat we in Rijswijk hebben gezien is dat er 3 maanden lang na de invoering wat hogere bijplaatsingen waren, maar dat het daarna eigenlijk weer op het niveau gekomen is van daarvoor. Dan een opmerking over wat we aan ratten doen in relatie tot beplanting in Leidschendam-Noord. Ja, we hebben natuurlijk al vaker gezegd, dat begint natuurlijk bij gedrag, maar daar is heel veel op ingezet. Er blijft op ingezet worden. We zijn nu mee bezig om dit te versnellen, die groenaanpak. We kijken naar natuurlijke momenten voor vervanging van het groen, maar we kijken ook hoe we daar nu kunnen versnellen, dus toch een aantal plekken eerder aanpakken. Is dat op de vraag van GBOV? Dan een vraag van GroenLinks over de milieuzone. Ja, dat blijkt lastiger dan gedacht om die in te voeren. Dat hebben we ook in het stuk gezet. Daar hebben we echt nog iets langer de tijd voor nodig. Invoeren kan sowieso pas echt na een aantal jaar nadat je het hebt aangekondigd, dus daar zit een tijdklem in en wat we ook zien. Maar ik wil eigenlijk niet te ver erop vooruitlopen, maar dat het effect van de relatief kleine zone en de lastigheden daarmee, nou, dat speelt ook een rol, maar we zijn het nog echt aan het uitzoeken en we komen daar in het najaar hopelijk verder mee. Dan een vraag van de VVD over hondenpoepzakjes. Ja, we hebben niet meer meldingen vanuit ons meldingssysteem dan daarvoor op klachten, dus ik kan niet anders zeggen dan dat ik trots ben dat de hondenbezitters nou ja, echt hun eigen verantwoordelijkheid erin gepakt hebben. En ik denk dat u dat als VVD echt ook moet aanspreken, want het is één van de 5 kernwaarden van de VVD, dacht ik, eigen verantwoordelijkheid. Dan het CDA. Ja, die kan ik ook verblijden met een drietal mooie acties die dit college heeft opgepakt. Allereerst de vergroening van schoolpleinen. Ja, er zitten veel acties op. We zijn op dit moment bezig met de Cascade en de Telescoop voor verbeteringen. We hebben een plan. Dat wordt letterlijk deze week gemaakt met partners. En dat komt voor het reces nog naar u toe met de ook toegezegde analyse. En er zit inderdaad iets vertraging op, maar dat komt door ziekte in de organisatie, laat ik het zo maar even zeggen, maar dat komt naar u toe voor het reces. Wat ook naar u toe komt voor het reces nog is de duurzaamheidsmonitor. Dat hebben we al met de indiener van het voorstel afgesproken, dus de heer Wilschut, en dat zit volgende week in het college, dus dat komt ook binnenkort eraan en dat is een pareltje, laat ik het zo maar even zeggen. En dan even kijken. Dan de WMO. Ja, ook daar. Dat is een vraag over hoe gaan we nou om met die stijgende WMO-kosten. Ja, deze week hebben we het WMO-plan in het college vastgesteld voor behandeling in de Raad na de zomer, dus dat zit morgen in uw brievenbus. Dan nog een vraag van het CDA over Bovenveen. Ja, het college heeft soms wanneer echt veel meer aandacht voor Bovenveen. Een mooi voorbeeld is het onlangs geopende nieuwe ontmoetings- en speelplek in Park Eetlo, wat collega Van Eekelen en ik geopend hebben en dat is echt met de buurt gerealiseerd. Dat is onze aanpak daar en we hebben onlangs ook twee inventariserende bijeenkomsten gehouden, één intern en extern waar maatregelen uit voorkomen die nu lopen en waar we ook verbeteringen op verschillende disciplines zien. Dus daar, nou ja, er loopt een uitvoerige wijkaanpak, laat ik het zo maar even zeggen. Even kijken dan. Een vraag van D66 over achterstallig onderhoud. Ja, ik moet erbij zeggen dat eigenlijk geen echt achterstallig onderhoud is. Het heeft met name te maken met snellere slijtage door bijvoorbeeld grotere auto's, door klimaatveranderingen, wisselingen daarin. Dus dat is sneller gegaan dan we gedacht hadden. Dat nou ja, dat is door de stadsbeheer zeer kordaat opgepakt. Dus we lopen daar nu weer on track, dus onder andere door de reparatiewagen. We gaan het asfalt bij de Noordsingel aanpakken. Fietspaden worden aangepakt en ook, nou ja, actueel 35 civiele kunstwerken. Dat zijn bijvoorbeeld bruggen die op dit moment aangepakt worden, dus dat loopt goed. Een vraag over waarom we eigenlijk weinig neerzetten over de theaters. Ja, dat zijn in feite externe partijen die ja, die doen hun eigen rapportage. We praten regelmatig met hen, dat ben ik natuurlijk. Dus daarmee moeten ze ook verantwoorden over hun subsidie en de cultuurmakelaars actief met de twee theaters in gesprek om te kijken of daar met name ook financiële uitdagingen, dat heeft u ook zelf aangegeven, of daar een plan voor gemaakt kan worden. Dan, ja, hoe werken we aan klimaatbestendig maken van de openbare ruimte? Ja, dat zetten we natuurlijk niet in al die P&C-producten, maar dat staat echt in het groenactieplan beschreven en ook in het projectenboek. Dus dan moet u denken aan onder andere rioolprojecten die we dit jaar uitgevoerd hebben bij de Riddersnoeklaan, dus Voorburg Midden, maar het zit ook in anders maaien van groen, meer groen aanbrengen, ook ten behoeve van de droogte opvangen, dikkere tegels op fietspaden of in de bestrating toepassen. Dus dat zit in verschillende zaken. En dan tenslotte de heer Wilschut van ChristenUnie een vraag over de respijtzorg. Ja, daar heb ik goed nieuws over. Dat deel loopt inderdaad via Gala, maar dat loopt ja in principe tot 2040 door en dat noemen we ook in het WMO-beleid, dus dat is langjarig gedekt. Dat is denk ik heel mooi en dan tenslotte het sociaal servicepunt. Daar hebben we een raadsbrief over gestuurd, nummer 4250, daarin bent u geïnformeerd. Kortweg komt erop neer dat we vanuit ISA, dus dat zijn tijdelijke middelen, de aanschaf van het systeem doen en een experiment met makkelijkere inlooppunten en in de kadernota zijn de middelen voor de onderhoud van dit systeem opgenomen. We monitoren dat en mocht er nou in de toekomst nog iets meer nodig zijn dan, nou, dan komen we er als college bij.

Wat was het voor dank u wel? Wethouder, wethouder.

Dank u wel, voorzitter, en dank ook voor de vragen in de eerste termijn. Ik ga ze niet allemaal op volgorde af, maar via olifantenpaadjes ga ik door de vragen heen en dat brengt me bij de Prins Bernhardlaan en het asfalteren, want we hebben inderdaad een voorstel in de kadernota gedaan om een aantal fietspaden te gaan asfalteren, waaronder inderdaad ook de Prins Bernhardlaan. Nou, ik mag niet op de inspreker natuurlijk direct reageren, maar u hebt het allemaal gehoord. Ik denk inderdaad dat meneer zeker een punt heeft dat er een kans ligt nu met het asfalteren om toch eens naar die situatie te kijken en of er werk met werk gemaakt kan worden, zoals ook vanuit de fractie van de ChristenUnie, de VVD en D66 ook wordt aangedragen en die handschoen die pakken wij op. Ik denk in ieder geval dat het zeer kansrijk is van de Rozentuin richting de Rode Laan om met twee richtingen te kunnen maken. Ik denk dat die optie sowieso kansrijk is, dus daar gaan we naar kijken, maar we gaan ook breder kijken of het hele fietspad of we daar twee richtingen kunnen maken. Daarbij wel opgemerkt dat we daar al een keer een onderzoek naar hebben gedaan en dat de ruimte beperkt is en zeker het deel bij de spoorovergang viaduct waar de RandstadRail en de lijn overheen gaat, zorgt voor uitdagingen om daar een veilige tweerichtingen van te maken, maar nogmaals hierbij toezegging dat we dat serieus gaan onderzoeken. Met een positieve grondhouding, voorzitter, dan kom ik bij het vergunningparkeren. Meerdere fracties hebben erom gevraagd, waaronder GBOV ook in de eerste termijn, GroenLinks, CDA. Misschien mis ik er nog één. Laat ik even vooropstellen dat we met het vergunningparkeren echt een grote stap hebben gezet en ook de gemeenteraad daarin ook wel lef heeft getoond om dit verder te brengen. De verordening is voor de inspraak vrijgegeven, ontwerpverordening vergunning parkeren. Veel opkomst geweest bij de verschillende bijeenkomsten in Leidschendam en in Voorburg. Dus het leeft en dat is goed om te zien. Ook zijn we begonnen met de raadpleging, dus echt specifiek voor de wijken rondom de Mall en ja, dat hebben we echt nodig, hè? Dit is de verordening waar ik het hier over had, maar om echt tot de beleidsregels en tot het aanwijsbesluit te komen hebben we dus ook die input vanuit de buurten zelf nodig en ook om kosten en uiteindelijk ook dekking om dat goed in beeld te krijgen en in evenwicht ook te hebben en dat in de begroting op die manier zo te verwerken. En dat is ook de reden waarom wij nu geen structurele bedragen hebben genoemd in de begroting, behalve de kosten die we hoe dan ook moeten maken om vergunningparkeren in te voeren. En ik denk dat dat goed te rechtvaardigen is om het op deze manier te doen. Daarbij ook opgemerkt dat ik vanuit de Raad een stevige opdracht ook heb gekregen om de gesprekken aan te gaan met de Mall, ook over als het gaat over lusten en lasten en kosten en opbrengsten dat die altijd in evenwicht moeten zijn en daar kijk ik ook in dit verband naar en zijn we ook daarover in gesprek. Voorzitter, daarbij het groene vinkje wat werd genoemd. Ik wil toch ook wel noemen dat naast het vergunningparkeren, wat denk ik een heel groot, één van de drie sporen is waarop we inzetten om voor onze inwoners ja eigenlijk te beschermen tegen die enorme, ja op sommige dagen toch wel bijna tsunami van auto's, wat onze gemeente in komt om die daar tegen te beschermen. Maar daarnaast zijn we ook bezig natuurlijk met het OMC, daar staan ook middelen voor in de kadernota, hebben we onderzoek naar laten doen. Dat werkt echt hartstikke goed. Dat is echt wezenlijk, maakt een wezenlijk verschil ook voor de doorstroming waar werd gevraagd, maar op echt die hele drukke dagen kan ons wegennet dit gewoon niet aan en dan kan je niet meer ook optimaliseren, maar zonder het OMC zou het echt een drama zijn. Daarnaast gaan we ook dit jaar echt al heel snel aan de slag, ook met aanpassen van de Heuvelweg. De tramhalte daar is nu echt concreet zicht ook op subsidie vanuit de MBDH om ook daar aan de slag te gaan met de halte en mooi nieuws. Dit is de vervoersplannen, gaat de HTM, de tram twee en tram zes in het weekend vaker laten rijden. En ik denk dat dat is ook een gevolg, ook wel van een effectieve lobby, blijkbaar die we hebben gevoerd om hier ook op duurzame manier de Mall en omgeving beter bereikbaar te krijgen. Overigens interessant vanuit de SP het voorstel om de RandstadRail halte, waar ook wel een groot bedrag voor wordt gevraagd om die ook te koppelen aan de bereikbaarheid van de Mall. Ik trek die even breder, want ik denk dat de halte Het Loo nog dichterbij is bij de Mall en eigenlijk station Mariahoeve nog meer. Ik denk dat daar grote kansen liggen om dat te betrekken inderdaad bij die duurzame bereikbaarheidsopgave, dus dank daarvoor voor die suggestie. Huijgens tunnel werd ook om gevraagd. We hebben hier een beeldvorming ook gehad waar vanuit initiatiefgroep van de Huijgenstunnel en ook iemand van de Deltametropool toelichting heeft gegeven over het traject wat we hebben doorlopen. Of kijk naar die A12 en de toekomst daarvan. De snelweg die eigenlijk ja Voorburg doormidden snijdt als het ware als een barrière. En ja, hoe zou je dat, hoe zou die barrièrewerking ongedaan kunnen maken en daar juist kwaliteit aan toe te voegen? Daar gaan we een volgende fase nu in. Er worden verschillende varianten onderzocht. En ja, de middelen die daarvoor nodig zijn, die zoeken we in de bestaande budgetten die we daarvoor hebben. Maar dat komt, daar zit heel veel energie op en dat gaat echt goed komen, is heel gaaf om te zien. Daarom herken ik me ook niet in de opmerking vanuit het CDA over de communicatie die met de initiatiefgroep stroef, want nou maar kunnen het mis hebben. Ik sta er altijd open voor als daar toch iets aan belemmering of zo wordt ervaren. Alleen volgens mij worden er altijd afspraken gemaakt. Op korte termijn spreken we elkaar. Is er altijd een open lijn wat dat betreft, dus ik kan deze opmerking niet plaatsen. Maar nou ja, misschien moeten we het daar nog maar eens over hebben dan. Ja, voorzitter, komen we bij onderwijs en jeugd. Goed dat er veel aandacht inderdaad voor is en terecht ook. Het is misschien een open zenuw, want over het schoolverzuim en de VSV is het eigenlijk het verhaal nu van doordat we beter in staat zijn, bijvoorbeeld met de peutermonitor en het dashboard dat we eigenlijk steeds meer inzicht krijgen van de omvang van de problematiek. Maar dat is op zichzelf natuurlijk geen groen vinkje in de zin van waardeoordeel, maar het is wel om het in kaart te brengen, is zij in dit grote stappen maar wat dan? En dat is helemaal terecht, want ik het is echt iets waar ik buikpijn van heb. Gister zat ook de directeur van het samenwerkingsverband ook bij Omroep West, naar aanleiding ook van thuiszitters. En daar heb ik veel contact ook daarover, want het gaat dan vaak over de gemeente Den Haag, maar bij ons is het ook gewoon een probleem. Ik heb begrepen dat zij vandaag of morgen het ondersteuningsplan ook presenteren waarin wij ook als gemeente input op hebben kunnen leveren. Daarnaast zetten wij in als het gaat over VSV met de kinderopvang, maar ook met de jeugdgezondheidszorg die een belangrijke rol heeft in het verwijzen naar de VE om naast een wat bredere bijeenkomst in het kader van geen kind ongezien te organiseren, hebben we ook een pilot in de stuurgroep jeugd en onderwijs gehad voor inclusieve kinderopvang. Dus ja, je merkt dat daar bij de VE veel kinderen zitten met een zorg, eigenlijk een zorgvraag, terwijl VE ze eigenlijk primair voor taal. Maar daar zijn eigenlijk geen andere voorzieningen die daarin voorzien. En zo zie je dus dat die volkomen zitten met eigenlijk kinderen die iets anders nodig hebben en tegen lange wachtlijst bijvoorbeeld de KDC dus hè? Dat is meer in de medische hoek, maar ja, daar is het dan weer te zwaar voor, dus wij missen gewoon echt een aanbod en daar zijn we met de kinderopvangbranche en met jeugdgezondheidszorg. Maar ook het onderwijs zijn we daarover in gesprek. Hoe kunnen we daar nou in die behoefte gaan voorzien, zodat kinderen ook kansrijk ook schoolcarrière kunnen gaan starten? Voorzitter, dan heb ik nog twee zaken, dan gaat het over de jeugdzorg. Loop ik mij eigenlijk even het gras voor de voeten, misschien van de burgemeester, die een vraag kreeg over klambeeld dan vanuit de fractie van de SP mag ik dan ook gelijk een pleidooi doen om en bij deze officieel vast te stellen dat we kinderen ook geen cliënten meer gaan noemen, want dat is echt. Ja, daar maak ik me heel erg boos om en dat gebeurt eigenlijk nog te vaak, dus laten we dat dan ook bij deze die toezegging ook gelijk doen en vaststellen hier met elkaar. En even kijken ten aanzien van de vragen over wijzen vanuit de ChristenUnie, wanneer kunnen we een eerste prognose? Ik probeer voor de Raad van 8 juli probeer ik via een collegemail iets te kunnen communiceren, maar dat is wel met allerlei haken en ogen en met onzekerheden omgeven. Maar dat is wel een eerste schatting die we kunnen maken van die eerste prognoses. En zo doende ook in staat kunnen zijn om daar bij de raadsbehandeling dan ook of bij de kadernota en de Raad daar iets over te zeggen. Maar waar ik natuurlijk veel meer vertrouwen in heb, is het actieplan wat met de Raad ook hebben besproken en beweging van de halvering jeugdzorg in 2030 door de pedagogische basis te versterken. En hoe doen we dat onder andere en dan tot slot, voorzitter, met jongerenwerk een belangrijk onderdeel wat we afgelopen maandag in de commissie hebben besproken en het gevraagd, hè van hè? Is daar nog gezocht dan inderdaad naar dekking? Nou, we hebben daar 2 t beschikbaar gesteld. Tijdelijk beschikbaar gesteld vanuit de jeugdzorg budget vanwege die inhoudelijke beweging die we maken van halvering, jeugdzorg versterken pedagogische basis en op die manier hebben we er volgens mij invulling aan gegeven aan de behoefte die eerder via die motie die uiteindelijk is ingetrokken, maar of aangehouden werd aangegeven. Dus voorzitter, volgens mij heb ik zo de vraag.

Dank u wel. Dan heeft de burgemeester precies nul seconden over om eventueel ook een eigen bijdrage te geven. Dus in dat opzicht aan de commissie het verzoek om clementie.

Meneer Rospendaal, volgens mij hebben we bij het vaststellen van de tijden ooit gezegd dat we ook de spreektijden zouden evalueren. Het is nu denk ik bijna elke keer weer dat het college te weinig spreektijd heeft. Ik zou toch ook de oproep hier willen doen om dat nogmaals te gaan evalueren en wat mij betreft gaat spreektijd daar voor het college vanaf. De evaluatie komt er. Volgens mij hebben we afgesproken dat we voor dit jaar nog of voor deze raadsperiode, dat durf ik even niet te zeggen, zouden experimenteren met tijden. Maar uiteraard wordt natuurlijk ook even naar de tijden gekeken. Van het college dan wel de spreektijd van een burgemeester an sich worden natuurlijk daarin in ieder geval meegenomen. Het is

Schuiven? Dank u wel. Volgens mij zijn er aan de burgemeester an sich geen vragen gesteld, maar wel aan de burgemeester als lid van het college. Ja, interessante zin die u gebruikt voor ze toen ik naar voren mocht komen voor zijn eigen bijdrage. Nou, dat is niet aan de hand vanavond. Dit is vooral een hele lange lijst aan vragen die we gesteld krijgen en mogen beantwoorden. Maar dat geeft niet, want daar zijn we voor. Ik zal even een schets geven van wat nog op mijn lijstje staat, wat ik daarna ook zal gaan beantwoorden. Maar ik ben gevraagd om iets te zeggen over de businesscases over ICT en AI. Iets over jongerenwerk en de veiligheidscans, iets over de BOA's en de wijken, illegale prostitutie, huiselijk geweld, iets over zorgfraude, iets over stapelen van ambities en alles over inhuurbeleid, personeel, over weerbaarheid, business continuity management, iets over klanten en cliënten. Misschien een klein citaat van Genesis één en dan het Witte Anjerperkje waar ik vrijdag ook nog een handeling bij ga plegen, dus dat wou ik allemaal maar even zo langslopen. Volgens mij heb ik dan de vragen die aan mij gesteld zijn beantwoord naar mijn beste kunnen. Maar misschien dat u zegt: er kan nog meer bij. Dat is natuurlijk aan u gelukkig. Afgelopen maandag hebben we een goed gesprek gevoerd over, vond ik zelf in ieder geval, ICT en AI en de discussie ging voor ongeveer 95% niet over het voorliggende document, maar over wat we willen met de AI. Daar heeft u zelf ook ruim de tijd voor genomen om daar vragen over te stellen, met name ook over de businesscases. Volgens mij was het de CDA-fractie die daar dingen over vroeg, maar ook de VVD-fractie. Ik vond zelf het antwoord maandag wel goed. Nou dan over het jongerenwerk, toezegging en veiligheidscans. Ja, dat ging over jongerenwerk en veiligheid, niet per se de veiligheidscans die toezegging en het stukje. Dat hebben we verwerkt in het document, wat maandag besproken is over het jongerenwerk. Daar hebben we het ondergebracht. Er komt een soort paraplu-aanbieder, maar dat gesprek is primair de verantwoordelijkheid van de portefeuille waar jongerenwerk maar kort en goed. Er komt een paraplu waaronder wordt gebracht. Het stuk wat uit die pilot is gekomen om specifiek ook jongerenwerk in te zetten op, zeg maar eventjes, het onderwerp sociale veiligheid, dat hebben we daar kunnen combineren om dat gewoon ook verder in budgettair lastig was, maar dat komt goed. Een vraag over BOA's en de wijken. Ja, wat we hebben gedaan is eerst begin van deze periode, voor mijn tijd ook al, is de hele BOA-organisatie mooi op te tuigen en neer te zetten. Die draait goed. Vervolgens is de volgende stap geweest, onder andere dat we zeggen: we gaan wat specifiekere taken ook toebedelen. Overigens deze week bij de VNG een hele vervelende discussie vind ik over dat BOA's bijna een soort politieagent light moeten worden, terwijl we ze echt nodig hebben voor de dingen die u belangrijk vindt om te regelen in schoon, heel en veilig. En daar zit onder andere dus ook bij dat we BOA's meer willen koppelen aan wijken, zodat ze die wijk ook beter leren kennen, maar vooral ook dat de wijk hen beter leert kennen. Dus dat het contact makkelijker is met organisaties, maar ook het samen optreden met de wijkagent in die wijk en daar zie je gewoon dat het heel veel tijd scheelt dat we gewoon dat we een paar mensen hebben die specifieke wijken hebben. Alle BOA's kunnen overal werken en we zien er gewoon echt in het relatiebeheer, maar ook daarmee in het effect dat mensen makkelijker ook naar de gemeente kunnen en dat ze makkelijker dingen bij de BOA's neerleggen en bij de gemeente en dat we dan ook gewoon echt wel meer slagkracht krijgen in dezelfde uren, dus ik vind dat een hele mooie. Ik denk sowieso dat het heel goed is voor iedereen die voor de overheid werkt om heel vaak je gezicht op straat en in de wijken te laten zien. En als dat dan steeds vaker dezelfde wijk is, kan ik een relatie met de mensen waar je het voor doet opbouwen. Dan iets over illegale prostitutie en huiselijk geweld. Ik ben blij dat het woord gevallen is. Het is een onderwerp wat vorig jaar iedereen bezighield en inmiddels weet iedereen, er is iemand anders mee bezig. Dus we hoeven er maar we zijn. We zijn er echt op dit moment heel goed mee bezig. We hadden er ook iemand voor, ik zeg hadden daar kom ik zo op die dat voor ons heel goed in de grondverf heeft gezet en de aanpak huiselijk geweld. En daar zit zeker ook consequenties van bijvoorbeeld illegale prostitutie, maar dat krijgt ook weer een tak zag ik in de regionale woonafspraken bijvoorbeeld. Komt op veel meer plekken terug, maar die persoon die dat voor ons deed, die was zo goed dat nu hebben gevraagd om dat voor de hele regio te doen. Nou, de hele regio gaat doen zoals wij het aan het inrichten zijn daardoor, dus dat komt goed. Huiselijk geweld is wel een verkeerd woord, natuurlijk. Er is niets huiselijks aan. Het is alleen maar in een huis, maar vooral in een relatie, dus daar zijn we mee bezig en ik denk dat we heel erg op de goede weg zijn. En als daar wat verder dingen klaar zijn om vastgeklikt te worden, dan denk ik dat we het ook met enige gepaste trots bij u over terugkomen. Dan werd er gezegd iets over zorgfraude. We hebben afgelopen dinsdag in het college er ook over gehad dat in het nieuwe, heet het WMO-beleid denk ik toch dat document ja in het WMO-beleid daar ook echt een stukje tekst over hebben opgenomen, maar het is veel groter dan dat, hè? We hebben de afgelopen VNG-congres voor het eerst in jaren weer eens een inhoudelijke deelsessie gevolgd, speciaal ook over dit onderwerp, omdat ik was laatst bij een bijeenkomst van het RIEC hè? Dus organisatie tegen ondermijning de mensen uit het oosten van het land gehaald met cijfers over zorgfraude. Nou, dat is dus 10% meer dan de cocaïnehandel in Nederland. 11 miljard nou, ongeveer twee tot 3 miljard daarvan zit bij gemeentes. Nou, ik zei, als we daar 1% van pakken, dan zijn we uit de kosten, dus daar moeten we hard mee aan de slag. Ik weet niet of het helemaal toevallig is, maar vanmorgen ook aan mijn team die bezig zijn met ondermijning gevraagd om hier alvast echt concreet over na te denken en zij hadden zelf al het initiatief genomen om in Zoetermeer te gaan kijken. Waar ze in beleid al heel veel dingen, zoals grote winstmarges, zoals VOG's, zoals het aanscherpen van Bibob-toetsen al net opgepakt. En dan loop je iets op ons voor. Dat is een voordeel in dit geval. Daar gaan we mee aan de slag. Ik denk dat daar ik denk dat een belangrijk punt is dat gemaakt wordt, omdat landelijk blijkt dat ongeveer dus het extra geld wat naar de zorg moest gelijk loopt met het aantal gefraudeerde euro's erin. Nou stel je voor dat we dat kunnen aanpakken. Dan werd er iets gevraagd over de ambities en de en de nou ja, belastbaarheid. Ik moet zeggen ook mee van de organisatie. We hebben natuurlijk afgelopen jaren vaker de discussie gevoerd over capaciteit.

Vraag van de heer Koster: Ja, voorzitter, één vervolgvraag over zorgfraude. Moet ik hieruit halen dat het college nu een aanpak aan het opzetten is?

Dat tweede deel kan dat eerste deel heb ik inderdaad verteld, hè? Dus ik ben bezig met, we zijn bezig hoor, want ik pak hem even met name vanuit de ondermijning en aanpak onrechtmatig. Noem het maar, valt natuurlijk ook deels onder zorg, deels onder welzijn. En als er beleidsconsequenties uit volgen, dan komt het in ieder geval hier langs. Maar zodra we daar een samenhangend geheel van hebben, zullen we ook daar weer heel graag met enige gepaste trots aan u vertellen wat er speelt. Voor de verdere verdieping is er ook bij de VNG veel over te vinden. Ook wat u er als gemeenteraad mee kunt en in het Oosten van het land lopen ze echt 7 jaar op ons voor. Dus daarom zou ik ook heel graag nou de ambities van hen kunnen overnemen. Wat wel verrassend is, zeg ik dan even op persoonlijke titel, is dat ik het hier in ieder geval bij het vaststellen van boeken en controleren van jaarrekeningen het woord nog niet zo in deze mate schaal eerder dan dit jaar heb horen langskomen. We horen het ook vaak over PGB-fraudes en dat soort dingen, maar dat het zo'n ingewikkeld systeem geworden is waarin alle soorten en maten van criminaliteit door elkaar lopen en zorg ook wordt gebruikt als witwasproduct. Nou, ik kreeg er echt buikpijn van, dat krijg je niet snel. Dan stapelen van ambities en de organisatie. Kijk, wat we afgelopen jaren vaker discussie hebben gevoerd en met groot en terecht is over als Raad willen we vaker horen hoe het wel kan. Toen hebben we gezegd, we gaan daar mee aan het werk. We hebben ook aan u aangegeven hoe we in de organisatie bezig zijn en hoe dat in de gewone P en C-cyclus daarbij elke keer verantwoording over afleggen of vertellen hoe we daarmee bezig zijn. Maar dan hebben we ook de afspraak gemaakt. Laat nou op tijd weten wat u gaat vragen, want dan kunnen we als organisatie kijken dat als de Raad dit wil, nou wat er dan of af moet, of hoe we het bijvoorbeeld als het een kwartslag draaien, een vergelijkbaar effect kunnen bereiken die wat beter past bij de inzet en huidige capaciteiten van de Raad. Want er zit geen lucht in, dat hebben we natuurlijk vorig jaar ook over gehad. Dus als er allemaal vragen bijkomen of draagkrachtige teksten of verzoeken, hè? Wat een motie eigenlijk is, dan is onze neiging wel. We voeren hem uit, maar als dat stapelt, dan is het op een gegeven moment over, dan is het over, hè? Dus nogmaals, we hebben in het verleden afgesproken hoe eerder wij mee kunnen kijken om te zorgen dat iets misschien wel zo gebeurt dat het kan, dan doen we dat graag. Dat hoort echt bij alle teksten die u overal zult lezen over de belastbaarheid van de organisatie. Omdat we geen mensen klaar hebben zitten om iets nieuws op te pakken zonder dat daar ook capaciteit voor vrijgemaakt moet worden. Vraag over een inhuur van het beleid van personeel. Nou, we zien natuurlijk met name toe op ingewikkelde sectoren of kortlopende klussen, hè? Natuurlijk nu al een tijdje bezig met het hervormen van de ICT-afdeling heb ik al eerder een keer iets over verteld dat het geen team meer is, maar een afdeling. En dat scheelt al ook inhuur. Maar ja, als je de mensen niet kan krijgen, je hebt de taak wel te doen, dan kom je er wel op uit. Jaar of 1,5 geleden kwamen we tot de conclusie dat het hele idee van we gooien inhuur in de vacaturepot. Ja, dat werkt niet zomaar, want je ziet toch steeds meer bureautjes die nou ja, of het nou in het onderwijs is waar mensen eruit stappen en ook extern ingehuurd willen worden of in de zorg? Want dat gebeurt ook bij gemeenteland ook dat het gewoon veel te veel kost is. Dus we hebben 1,5 jaar terug ongeveer gezegd, ja, dat gaan we dus wel degelijk interne richtlijnen en beleid, maar dat is intern over afspreken. En daar zie je dus van, nou ja, dat begint wel langzaam zijn vruchten af te werpen, maar dat moet je natuurlijk langzaam inoefenen, omdat we zeggen, ja, je kunt niet blijven inhuren elke keer, maar iemand van buiten erbij halen. Ja, wat ik net ook zei voor sommige dingen heb je echt iemand nodig en dan moet je maar. Dat raakt overigens wel aan bijvoorbeeld een van die dingen die er in staat in al die stukken, hè, ik pak ze ook maar even allemaal samen. Voorzitter over de business case en de ICT. We hebben echt wel gezegd. In het vertrouwen dat we hebben dat we niet goed genoeg bovenop al onze applicaties zitten van de ICT, dat als je daar iemand opzet die dat allemaal in kaart brengt en gaat checken, welke heb je echt echt nodig en welke kun je ook vanaf of draaien? In een systeem wat ministeries meer gebruikt wordt dat we denken dat we de persoon die we daarvoor gaan inhuren misschien nog wel gaan terugverdienen. In ieder geval betere regie op onze ICT. En dat is natuurlijk in zichzelf al een doel dat je nou ja, de enorm verwachte stijging van ICT-kosten zoveel mogelijk dempt. Maar goed, dat gesprek hebben we zo maandag ook gevoerd. Ben halverwege, voorzitter. Dan niet over weerbaarheid. Ja, ik heb al sinds 2008 maar één telefoon. En dat is dus ook een zakelijk nummer en gemeenteland heeft samen ingekocht en we zitten op Odido. Dus ja, zakelijk Odido lag eruit, gemeente Den Haag was niet bereikbaar. 14 nul 70. Als je nou hebt over weerbaarheid en veerkracht, dat was wel echt even crisis. Want je ziet dat iedereen die niet in het portfolverkeer bijvoorbeeld zit, maar normaal eventjes met de telefoon een collega belt op straat, zoals bijvoorbeeld onze buitendienst, die zijn onbereikbaar. Nou, dat is echt wel crisis en niet crisis in de zin van helpt. De wereld staat in brand, maar wel stel je voor dat dat wel zo was. Hoe bereik je elkaar dan? Dus dat was een hele interessante test. Of die piketorganisatie, crisisorganisatie die ook in deze stukken staat of dat nou goed werkt? Ah, ik vond, als generale hadden we evenveel lessen als complimenten en dat is toch echt wel heel bijzonder om mee te maken. Waaronder dus. Wat spreek je af met mensen die niet bereikbaar zijn, maar die je wel nodig hebt? Want crisismanagen betekent ook dranghekken soms ja, die jongens die ze plaatsen. Die wisten niet dat er dat er iets aan de hand was, zou Matthijs op Schiphol weten we ook inmiddels van, hè? Dat was niet per ongeluk of tenminste die storing op Schiphol die stroomstoring in de Bezuidenhout een paar weken geleden maanden geleden. Dat is ook niet per ongeluk, dus het komt steeds dichterbij, dus we zijn. Daarom hebben we ook de tekst opgenomen. We zijn bezig om daar iets op een samenhangend plan op te maken. We hebben besloten om dat zelf te doen. Want u heeft nou ja, hè? De veiligheidsregio gevraagd om te bezuinigen vrij stevig en die hebben gezegd, ja, als dat zo is, gaan we dit er niet bij doen. Daar moet er eerst geld bij en die lobbyen nu om de extra weerbaarheidsgelden te krijgen. Ter demping van de bezuiniging die ze hebben gekregen. Maar ja. Die bezuiniging, die had tot doel om iedereen dezelfde broekriem te laten aantrekken en het wordt hier natuurlijk niet opeens gedempt. Als er een nieuwe klus bij komt die geld kost. Die discussie moeten we nog voeren, maar we gaan natuurlijk niet wachten totdat dat soort discussies allemaal uitgekristalliseerd zijn, want de eerste keer dat ik aan de regio vroeg in het bestuur om een weerbaarheidsvisie te maken die dat was 20 maanden geleden. En de eerste bijeenkomst daarover om erover na te denken buiten de discussie over die bezuiniging om is aanstaande september. Ik zie aan uw gezicht dat we het eens zijn. Wat ik daarvan vind? Maar goed, je moet wel maximaal samenwerken in de regio, dus daar zijn we hard mee bezig. Wat dat is? Maar ja goed, ja, ik snap ook wel dat als wij zeggen, 6 punt zoveel procent eraf en vervolgens ook een nieuwe klus die duur kost. Dat gaat niet zomaar werken, dus wat we nu doen is iemand erbij zoeken. Ik hoop uit intern uit de eigen organisatie in kaart gaat brengen welke maatschappelijke partners heb je nodig? Waar zou het kunnen? Wie heb je daar nodig als er iets gebeurt? Wat kan er gebeuren? Dat soort dingen maar ook hè? Mooi bruggetje het business continuity management ja, business voor de gemeente raakt wel een beetje aan het woord cliënt voor kinderen hè? Er zijn geen zakelijke organisatie hè? We willen wel professioneel werken. Maar we zijn monopolist, dus als we al klanten zouden hebben, ben je gedwongen winkelnering bezig, hè? Dus ik vind zelf. Dat, je moet heel erg moet oppassen met klanten en cliënten als term voor iemand. Omdat ze geen keus hebben en van ons afhankelijk zijn, hè? Dus het zijn mensen die hier wonen. Ja, ik zei net in de pauze mag ik zeggen tegen u zeggen, ik kan u wel zoenen, maar ik mocht dat niet zeggen, maar ik ben het natuurlijk helemaal mee eens heb ik ook bij mijn installatietoespraak al gezegd, hè? Woorden als burgers en klanten scheppen scheppen een afstand die je terugziet in het gevoel van communicatie. Nou, het is het woord klant krijgen we er nog even niet uit, omdat het zo ingeburgerd is dat het dat het in alles doorwerkt. Maar het gaat er natuurlijk om dat je mensen professioneel maar ook relationeel wil benaderen en woorden als klant en. Daar maakte het transactioneel en dat slaat natuurlijk helemaal nergens op. Wij zijn geen bakker. Maar goed, dus dat is dat wordt aan gewerkt en. In de weerbaarheid en maar ook in de nist twee bio waar u ook een rol in heeft. Daar zit dus ook dat business continuity management alleen dat kost klauwen met geld, want je moet in kaart hebben welk deel wil je in ieder geval overeind houden? En wat mag een tijdje verdragen, maar daar zijn we nog niet helemaal over uit. Ook landelijk niet, maar ook lokaal niet. Maar in ieder geval dat de ICT-systemen door moeten draaien. U weet, we hebben deze week gekozen om Citrix uit te zetten. Dit is best een pittige beslissing, want dat betekent dat alle documenten die antwoord moeten geven op uw vragen die dus nu allemaal voor ons worden voorbereid, die ik ja, normaal zitten die in de Citrix-omgeving. Ja, vandaag niet. Er zit ook een vorm van continuïteit, hè? Uitzetten namelijk kiezen dat hij het weer doet als de aanvallen over zijn. En die aanvallen die zijn exponentieel, dus je hebt nu ook nieuws gehad. Gelukkig ook bij ons die DDoS-aanvallen. Het is echt niet normaal. U heeft gelezen wat Notus heeft meegemaakt. Die hebben, er zijn er gewoon keihard uitgeknald bij. In ieder geval de gemeente Den Haag. Ja voorzitter het laatste zinnetje dan? Ben blij dat dat het mevrouw van de Heuvel is opgevallen. Anjers groeien slecht in Nederland. De reden dat de witte anjer gekozen is, is dat het de eerste bloem was die bloeide na de verjaardag van de prins. Hij heeft hem zelf nooit gekozen. Hij heeft hem na de oorlog geadopteerd omdat hij voor hem gekozen was. Maar het witte anjerperkje werd toen we het openden vol geplant met helleborissen. Want ja, anjers groeien niet in de winter, maar nu staan ze vol met witte anjers. Wij gaan vrijdagochtend vroeg de vlag hijsen, veteranenvlag, en die laten we tot en met maandag hangen, omdat we daar ook het mee willen uitstralen. Dat we dat een belangrijk onderwerp vinden en ik ben daar zelf heel enthousiast over, zoals u weet. Ik sluit af met de vraag dat als u plannen heeft om verzoeken in te dienen of wijzigingsvoorstellen in te dienen om in ieder geval de organisatie en het liefst ook het college te betrekken bij het zo opschrijven dat het kan. Dat we niet hoeven zeggen dan niet, want dat willen we.

Ik denk dat de boodschap gehoord is en dank voor uw bijdrage. Zijn alle vragen naar uw mening beantwoord? Dan de vraag, heeft u nog behoefte aan een tweede termijn? Ik loop even gewoon de rij af hè? En kijk even dus naar GroenLinks, ook namens PvdA. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? GLV. Dat mag ook direct als u dat wil. Dat, dat mag ook maar.

Ja, dus maar, wilt u dat nu horen of nou ja, ik wou...

Nou meneer Ron Spinders, ja dank u wel. Wat ons betreft kan de jaarrekening en de natuurnota als hamerstuk naar de Raad, de kadernota niet. We zullen daar mogelijk een motie indienen over afval, wat ik al reeds aangaf in mijn betoog, en mogelijk komen er nog twee moties bij. Die zal ik eerst ook nog in de fractie bespreken en ik heb het signaal van de burgemeester gehoord over...

Zo ja, meneer Wilders. Aan het begin van de vergadering hebben we een ordevoorstel gehad om het te combineren en nu gaan we het weer uit elkaar trekken, dus ik wijs er alleen op dat het volgens mij inconsequent is. Maar ik vind wel op

Goed dat we nu uit elkaar trekken. Voorzitter, het zijn aparte raadsstukken waar je apart een besluit opneemt. Zo kan je ze nog steeds integraal bespreken, maar je zal

Nemen. In dat opzicht kan ik u beiden geruststellen, want zometeen wilde ik afronden met drie keer de vraag te stellen of u het raadsvoorstel maar de voorzet die zal gegeven inderdaad in ieder geval door het GBLV. Ik ga even naar links naar GroenLinks.

Zoals ik in het begin al zei, ik kan me niet voorstellen dat er geen moties nog bij komen, dus ik ga ervan uit dat we, zeg maar, de kadernota gewoon bespreken. De andere twee kunnen inderdaad voor mij geen stuk zijn.

Dank u wel, voorzitter. Wat mijn fractie betreft...

Bespreekpunten namens de VVD-voorzitter. Meneer Wolters, mag ik dan vragen wat daar met name over die jaarrekening en de toekomst nog te bespreken zijn? Komen daar dan moties?

Sorry, ik was bij u gebleven. Prima, laten we verder gaan.

Bespreekpunten, ja. CDA, ja voorzitter, ook voor het CDA graag.

D66 ja, daar maken wij natuurlijk met liefde ruimte voor.