Raadsbrief vaststellen Implementatie AI-act

Meneer Rosblom, Gemeentebelangen, Leidschendam-Voorburg. Dank u wel, voorzitter. Gemeentebelangen is blij met de raadsbrief die voorligt. Het geeft aan dat de ambtelijke organisatie nadenkt over de kaders die nodig zijn voor het gebruik van AI in de organisatie. We hebben daar vorig jaar bij de kadernota reeds om gevraagd. Die kaders zijn noodzakelijk, want AI is een krachtig hulpmiddel voor efficiëntie of voor effectief werken in een organisatie, maar kan bij verkeerd gebruik ook een groot gevaar zijn. Maar er is meer. Kees van der Tempel gaf bij zijn lezing over AI voor de N50 aan dat er twee sporen zijn die nodig zijn. Spoor één is het beleid en spoor twee de uitvoering. Beleid hebben we het net over gehad. Spoor twee vergt dus extra aandacht en dat is nu echt nodig. Onze gemeente is daar helaas niet uniek in. Nederland staat onderaan in een wereldwijd onderzoek over het gebruik van AI. Ook de SER heeft recentelijk opgeroepen dat Nederland aan de slag moet. Actie is dus gewenst. Van der Tempel heeft daarvoor een drieluik die hij gebruikt: denk groot, begin klein, leer snel. Graag een reflectie van de burgemeester op deze drieluik en hoe onze gemeente omgaat met het gebruik. We lezen immers in de raadsbrief dat er gelukkig niet verkeerd wordt gebruikt op dit moment, maar we lezen niet hoe het wel wordt gebruikt. Tenslotte gaf ik zojuist aan dat GBOV blij is dat er kaders komen vanuit de ambtelijke organisatie. Wij als Raad moeten er echter ook onze rol pakken. Ook wij moeten kaders hebben. Als Raad vragen wij de griffier om gelijk met de kaders die het college naar de Raad stuurt dit aan te vullen met de kaders voor ons als gemeenteraad, naar bijvoorbeeld het voorbeeld van de gemeente Castricum. Dit is...

Met het gebruik van de batterij wat wij doen, dank u wel voorzitter. Dank u wel. Ik weet niet of uw pasje er goed in zit, maar u heeft deze als bonustijd meegekregen.

Voorzitter, collega's, hartstikke mooi om eigenlijk ook een

U het oog ja OK nou, in ieder geval wil ik vandaag een lans breken voor de kansen die data en kunstmatige intelligentie, AI dus, ons bieden. Als Raad dragen wij bij aan een sterke, toekomstbestendige gemeente. Data en AI zijn daarbij onmisbare instrumenten. Ze helpen ons om betere besluiten te nemen, de dienstverlening aan de inwoners te verbeteren en efficiënter te werken. Niet als doel op zich, maar als middel om onze maatschappelijke opgaven slimmer en beter aan te pakken. De Europese AI Act, waaraan wij als gemeente moeten voldoen, stelt heldere kaders om AI ethisch en transparant in te zetten. Dat is goed, want AI

Discriminatie en willekeur, wat in het verleden wel. Censuur, wat in het verleden wel is gebeurd. Je begint over de toeslagenaffaire. Hé, als je bij Sociale Zaken werkt en hij gaat gelijk uit. En weet je, tegelijkertijd mag een te grote focus op de risico's er niet voor zorgen dat wij de kansen die deze technologie ons biedt laten liggen. Ik wil graag een paar concrete toepassingen noemen. Mobiliteit en vervoer, denk aan intelligente verkeersmanagementsystemen die verkeersstromen bijvoorbeeld rondom de molen in onze gemeente slimmer kunnen aansturen en met behulp van data kunnen we files beperken. De luchtkwaliteit verbeteren en fiets- en OV-gebruik daarmee stimuleren. Feiten gebaseerde besluitvorming, AI kan ons helpen bij het analyseren van grote hoeveelheden gegevens, bijvoorbeeld bij ruimtelijke plannen of sociale beleidsnota's, leefbaarheid en zo kunnen we met data-analyse beter inschatten wat de effecten zijn van nieuwbouwprojecten op mobiliteit, groen en voorzieningen. AI kan helpen bij het sneller en vollediger afhandelen van verzoeken of het maken van analyses van inspraakreacties. Dat geeft het college en ons als raad een beter onderbouwde basis voor besluitvorming. AI kan toepassingen zoals chatbots inzetten waarmee vragen van inwoners beter kunnen worden beantwoord, zodat onze medewerkers of de medewerkers van de gemeente ook meer tijd hebben voor complexe vragen en vooral ook voor persoonlijk contact. Voorzitter, data en AI bieden ons kansen om meer te doen met minder mensen. Dat is in tijden van personeelstekorten geen luxe, maar noodzaak. Maar laten we wel zorgen voor zorgvuldigheid. AI mag nooit leiden tot onrechtvaardige besluiten en fouten die direct onze inwoners raken. Vraag aan de dossierhouders is dus wat ons betreft om te focussen op het benutten van kansen en daarbij de AI Act als kompas te gebruiken met ethiek, transparantie en menselijke controle als uitgangspunt. Vanuit dit perspectief is het volgens D66 nodig dat er geïnvesteerd zou worden in data en AI. Zo bouwen we aan een gemeente die klaar is voor de toekomst. Onze vraag is, op welke manier is of gaat de gemeente aan de slag met dit belangrijke onderwerp binnen de kaders van de AI Act? Vooral de...

CDA meneer Slout. Ja, goed dat de gemeente heeft gecommuniceerd over de stand van zaken van de AI Act, zoals eerdere sprekers aangaven. AI biedt veel kansen en mogelijkheden. Tegelijkertijd hebben inwoners volgens het CDA recht op bescherming tegen de overheid. De middelen die de overheid gebruikt dienen in verhouding te staan tot het doel. Het is daarom van groot belang dat er ook transparantie is over hoe de gemeente AI inzet en welke gegevens daarbij worden gebruikt. En toch geruststellend om te lezen dat geen verboden AI wordt toegepast door de gemeente, dus geen realtime biometrische herkenning in de openbare ruimtes. Maar tegelijkertijd blijkt dat het overzicht van de AI-toepassingen nog niet compleet is, dat er nog het een en ander moet gebeuren en dat er ook in de toekomst monitoring en bijsturing plaats moet vinden. Periodieke audits, oprichting van een AI-ethiekcommissie. Dus onze vraag daarover was, waarom is de verwachting dat alles binnen bestaande budgettaire kaders kan plaatsvinden? Daarnaast is het zo dat nog niet de hele AI Act in werking is getreden, steeds meer onderdelen treden in werking. Volgend onderdeel treedt in augustus in werking en dan weer in augustus 2026 en in augustus 2027. En onze vraag was steeds als er weer een onderdeel in werking treedt, zou het college ons dan kunnen informeren over de stand van zaken met betrekking tot de compliance van de...

De AI Act. Dat waren de vragen vanuit

Ja dank u wel, voorzitter. Het klinkt nog steeds een beetje als sciencefiction, maar het is allang onderdeel van ons dagelijks leven, van de routeplanner in onze auto tot de spamfilter in onze e-mail. Als VVD-fractie geloven wij dat onze gemeente hier slim mee om moet gaan. De kansen pakken, maar wel met verstand. Onze inwoners willen gewoon goede service. Als je een vergunning aanvraagt, wil je snel antwoord. Als je belt met vragen, wil je geholpen worden. En als er bijvoorbeeld fraude wordt gepleegd met een uitkering, dan verwachten de hardwerkende belastingbetalers dat we daar slim tegen optreden. AI kan ons daarbij helpen, maar alleen als we het goed doen. Kansen pakken en niet achterover leunen. Andere piloten, ja, gemeenten experimenteren allemaal met slimme AI-systemen. We willen niet de achterhoede vormen omdat we bang zijn voor nieuwe technologie. Onze inwoners, vrienden en gemeente, die gaan met de tijd mee, maar wel met beide voeten op de grond. Als de gemeente AI gebruikt om beslissingen te nemen over uitkeringen, vergunningen of boetes, dan moet de inwoner dat wel weten. En dan moet het ook nog een keer kloppen. Geen zwarte dozen waar niemand meer doorheen kijkt. Onze raad moet de touwtjes in handen houden. Niet de technologie bepaalt waar we naartoe gaan, maar wij bepalen hoe technologie wordt ingezet voor onze inwoners. Om die reden heeft de VVD de volgende vier vragen. Het stappenplan tot eind 2025, of dat loopt tot 2525, maar u geeft aan dat we deels nog niet zullen voldoen aan de wetgeving. Wanneer verwacht u volledige compliance, net als mijn collega zojuist heeft gezegd? En wat zijn de gevolgen van deze vertraging? Hoe wordt de gemeenteraad structureel betrokken bij de implementatie? Ik ben voorstander van periodieke rapportage aan de raad over de voortgang en de nieuwe AI-toepassingen. U noemt verschillende AI-kansen zoals chatbots voor bezoekersverkeer, maar kunt u ook concrete businesscases presenteren met verwachte efficiencywinst en kostenbesparing? Tot slot, hoe voorkomen we de afhankelijkheid van de leveranciers en hoe behouden we controle over de systemen die...

Dank u, GroenLinks, mevrouw Van Meer. Dank u wel, voorzitter. De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie heeft de laatste tijd een hoge vlucht genomen. Waar we twee jaar geleden dachten dat het misschien nog voor de plaatselijke ICT'er was, kom ik het nu elke dag tegen. Chatbots, alles kom ik tegen. Kinderen op de lagere school maken hun eigen opstellen en kunstwerken en toepassingen samen met kunstmatige intelligentie. Als ik het zie, schrok ik een beetje toen ik het stuk las dat wij niet voldeden aan de wet, want het is natuurlijk altijd zo dat je wil dat je gemeente voldoet aan de wet. Maar als ik het verder las, denk ik ja, ze nemen het wel heel serieus, dus er wordt nu aan gewerkt. We gaan de boel inhalen en dat is prima en er wordt serieus naar gekeken. Maar dat is nog wel eventjes. Dan een vraagje, want zoals ik zeg, kunstmatige intelligentie heeft een grote vlucht genomen, dus wat doen we als we achter de feiten aan blijven rennen? Hebben we genoeg mankracht om voor 2026 ook de nieuwe ontwikkelingen mee te nemen? Dat is ook belangrijk. We zijn nu bezig met wat we hebben. Maar de vraag is, wat gaan we doen met wat er nu tot en met 2026 komt? Want dan gaan we alles monitoren, zoals mijn vraag was.

Met het laatste half jaar van dit jaar? Dank u wel, ik ga ervan uit dat wij al een antwoord willen op de vraag, dus het College in de vorm van de portefeuillehouder ook nog wat spreektijd gunnen. Dus bij deze, meneer de burgemeester, dossierhouder, zoals meneer Hulkema.

Zei ik ja voorzitter, dank u wel. Mijn collega zit in het glazen plaatje, zullen we maar zeggen, die werkt vanuit huis, dus weet u waarom ik mijn telefoon erbij hou? Ja dank u wel voor alle vragen en opmerkingen. Een aantal van u heb ik van tevoren ook al contact gehad en de meeste vragen zien niet toe op het voorliggende document, dus ik wilde eigenlijk eerst even beperken tot wat er wel voorligt. En dat is natuurlijk de implementatie van de Europese wetgeving die wel geïmplementeerd wordt, maar waar geen budget bij komt. Dus we doen het budgetneutraal en dan is het iets later dan je misschien vanuit Brussel de datum krijgt. Maar we doen gewoon wat er staat hè, dus dat is dat. Ik ben zelf maar goed. U weet zelf ook wel vaker wat nou, ik zal niet zeggen, ik niet gelijk de eerste vooroploper als het gaat om dit soort processen, omdat ik van mening ben dat de overheid altijd een beetje achterloopt op de rest van de wereld. En dat is ook wel goed, hè? Wij zijn voor de dingen die overblijven. Ik denk dat het niet per se aan ons is om in dit soort ontwikkelingen voorop te lopen, maar wel bij te blijven. Toen heb ik vorig jaar ook gezegd, dus dat is wat we hiermee doen als het gaat om de AI Act dus wat Brussel. Maar dat zijn wij zelf ook, want we hebben zelf een sturende rol in deze wet gespeeld als Nederland. Dus het is ook ons eigen huiswerk wat we op hebben gelegd, maar ook onze eigen regering, die ook toen vergeten heeft dat gemeentes ook gewoon geld nodig hebben om te doen wat nodig is. Dus dit is wat we ervan maken. Het past binnen het budget en het gaat ook gewoon lukken zoals er staat. En dan horen we bij de eerste helft van de Europese landen die het op orde heeft. Als Nederland als we dit schema halen, dus dat is om uw zorg weg te nemen, wat moet het en wat kost het? Maar wij zagen ergens ook wel een beetje aankomen voorzitter dat als we het hierbij zouden laten dat de discussie toch zou gaan over de andere 90% van wat hier gevraagd is. Dus vandaar dat ik een stukje erin heb opgenomen over de chatbots zoals die er staat over de woonverzoeken over de intelligente verkeersmanagementsystemen. Dus al die dingen die u vroeg, zoals die ook in de brief staan als opmaat naar het beleid wat we aan het maken zijn. Ben zelf wel blij dat het niet zomaar een visiedocument wordt, maar ook beleidsuitgangspunten gaat hebben en ook een voornemen in zich heeft en dat gaan we doen. Sterker nog dan wordt het al langzaam naar het voorgesorteerd. Maar goed, u gaat over het beleid over pilots dat we gewoon zeggen, we gaan een blokje een onderwerp pakken en dat gaan we aanpakken, hè? Of het dan gaat om bijvoorbeeld. Het zou natuurlijk het onderwerp van de dag zijn. Verkeersmanagement rondom. Nou ja, situaties die mensen soms al druk of vol ervaren. Zeg ik als buurtbewoner van de Mol of gewoon ook het inventariseren van wat er in de openbare ruimte nodig is en alles ertussen als het zou kunnen. Om nou, ik denk 10% te besparen op de woonkosten, denk ik dat je alle AI kosten terugverdiend hebt om maar wat te noemen, dus dat komt eraan. Het stuk is zo goed als gereed. Het heet dan ook AI visie en beleid. Het is niet gelukt. Het is mij niet gelukt om dat hier vandaag al echt aan u te kunnen vertellen, omdat het nog echt wel via een aantal schijven moet, omdat we daar ook in opnemen dat we de mensen willen trainen in de omgang ermee. Ik hoor daar ook bij. En dat vind ik echt heel belangrijk, omdat we het niet af moeten hebben voor we beginnen. Maar we moeten wel een goede basis hebben om niet te snel vast te...

Niet? Dus gooi weer in de hoek. De opmerking die ik...

Ik zie een interruptie of een vraag van de VVD. Ja, correct. Ja, ik heb wel in het verleden wel eens gezien dat gemeenten altijd enthousiast iets omarmen, maar zonder dat er een soort van berekening ten grondslag ligt. Dus bijvoorbeeld, als we iets gaan toepassen zoals AI, is er dan een berekening gemaakt of we daarop kunnen besparen? Want, ik bedoel, toepassen an sich is heel mooi.

Is er een besparing dus althans is er een calculatie erop wat ik ja losgegooid hoe het op termijn kan besparen, dus in eerste instantie is het een investering. En wat besparen...

Tijd anders. Ik zie meneer Hoekema ook zo.

Ik zou om te reageren of nog een vraag te stellen of te reageren op meneer Google? Ja, ik zou een vraag hebben over deze vraag, want stel dat zo'n businesscase

Kijk, dat is precies dus eigenlijk. Wat ken jij? Ik bedoel, jij wil weten, ik wil weten in hoeverre jij zelf nagedacht hebt. Kijk, hoe moet dit? Kijken jullie uiteraard moeten we door dit jaar toepassen. Alleen het moet een, ik bedoel, jou niet geld gaan kosten op termijn. Kijk, tuurlijk, je bedoelt, het is een investering aan het zich, ja, in zijn beginsel. Alleen ik wil even weten of de gemeente überhaupt erover na heeft gedacht op lange termijn en ik bedoel als...

Terug naar dit model. Dat is wat ik wil weten.

Naar de burgemeester ja, voorzitter, ik ben niet van het soort bestuurders die financiële kaders altijd leidend laat zijn voor het nieuws. Ik snap heel goed hoe het werkt met wat je meer geld uitgeeft en je schulden maakt. Ik snap heel goed dat budgetrecht bij de Raad ligt, maar ik ga niet hier een businesscase voorstellen voordat we gaan beginnen met iets waarvan ik zeg de implementatie en de start passen binnen budget. Dus dat nee en daarom noem ik het ook een pilot of een pilots. De verwachtingen als we kijken naar anderen die ermee bezig zijn. Overigens, ik vind niet alle gemeentes die ermee bezig zijn een voorbeeld. Want ik ben zelf ook wel echt al een aantal jaar bezig om te volgen hoe het in andere gemeentes gaat. Maar als ik zie wat er bij andere organisaties die ook soms wel op die van ons lijken aan besparingen zijn, dan verwacht ik dat dat er is. Maar ik ga dat niet eerst helemaal iemand laten uitrekenen of verwachtingen projecteren, vind ik echt zonde van de tijd en zonde van het geld. Pilots mogen ook mislukken. Ik denk zelf dat als we voor hetzelfde geld kwaliteitsverbetering hebben of dezelfde kwaliteit voor minder geld, zijn we spekkoper, maar in alle gevallen moeten we mee en moeten we een vorm verzinnen dat we de nieuwe tijd en nieuwe vormen, wat is het buitenland, dat we die meenemen in onze bedrijfsvoering, maar ook in onze bejegening van mensen. Want ook ja, de samenleving gaat er inmiddels zo vanuit dat je snapt wat het is en hoe het werkt dat we wel zullen moeten. En ik zie op geen enkele manier nu aankomen dat het ons...

Dus ga ik ook niet berekenen wat het is.

Wet die niet gaat over het AI-beleid. Helder, meneer Wilders. Ja, voorzitter, ik heb toch een vraag daarover, want ik zie namelijk in de Kamernota wel een bedrag opgenomen. Dit kost het nu aan investering en over een paar jaar verdient het wat weer terug en

Nattevingerwerk. Of hoe moet ik dat zien?

Ik weet dat dat gaat over een aantal zaken binnen de IT-omgeving als het gaat om applicatiebeheer bijvoorbeeld en niet zomaar over de implementatie van AI, hè? Dus het gaat, maar dat zeg ik even uit mijn hoofd, waar we het met name ook over hebben, is opleiden en trainen. Daar hebben we echt wel geld voor nodig, want op zich, wat ik net zei, de basis moet echt wel het fundament zijn. Maar dat komt wel in dat document ook terug wat daar de kostenberekening voor is. Waar we nu echt naar op zoek zijn, is, en dat ga ik nu nog niet zo onvoorbereid doen, want dat ga ik niet aan. Deze brief die voorligt maar zeggen in aantallen, maar er is best wel wat software die wij in licentie betalen waarvan de vraag is of iemand nog weet dat hij het heeft en waarom we dat betalen? Kleine knipoog, nou, daar hebben we iemand voor nodig die dat uitzoekt. En daar verwachten we van dat zich dat terug gaat verdienen. Dat soort dingen zit in dat bedrag, maar daar specifieke onderbouwing is mogelijk hoor, maar niet nu even zo uit de losse pols. Ik denk zelf dat uit die pilots die we willen gaan doen, daar gaan we een paar nou niet al te ingewikkelde onderwerpen voor pakken en daar zal een indicatie uit kunnen komen wat we zouden kunnen besparen en hoe je dat kunt extrapoleren. Hoe je dat kunt gebruiken, hè? Overigens denk ik zelf dat in de toekomst alles met ICT alleen maar duurder gaat worden. En nu dit budgettair neutraal gaan doen.

Maar dat is even mijn lekeninterpretatie van

Van de toekomst. Dat lokt een reactie of een vraag uit van de VVD, zie ik ja correct. Ik hoor u net zeggen dat we iemand inhuren om te achterhalen welke systemen wij nu wel of niet gebruiken. Dus oftewel, waar we voor betalen waar wij ja al voor betalen. Wij hebben toch een ICT-manager of directeur, zo'n soort iemand binnen onze gemeente die dat eigenlijk in kaart zou moeten hebben? Of een IT-ingenieur of iets in die trant? Ik bedoel, het is niet een ja, echt een startup of zo. Ik bedoel, het is een organisatie die al sinds jaar en dag bestaat, dus

Dat we dat eigenlijk al in kaart hebben. Ja ik ook. Ja en het nieuwe afdelingshoofd ICT ook en dat is niet zo. Punt. Ja, moet je nagaan wat het betekent als je zegt dat we gaan terugverdienen deze kosten. Ja, ik heb daar heel veel vertrouwen in, dus dusdanig veel ook dat ik vrij snel durf te zeggen dat ik, nou, ik ben er wel van overtuigd dat hij gelijk heeft. ICT is overigens niet zomaar dat iemand die de ICT managet ook applicatiebeheerder is en dat een business consultant er zit. Er zitten zo ontzettend veel. Ik bedoel, ICT is niet driedimensionaal, dat zijn er minstens 7 dimensies en daar hoort dit ook bij, dus. Nou ja, punt. Ik kan er nog heel veel over zeggen, maar dat raakt helemaal niet aan de brief die nu voorligt, dus dat doe ik ook niet. Wat belangrijk is, is punt dat ik even aan het zeggen was toen u al die goede vragen ging stellen, maar. Wij als gemeenteraad zelf, zei iemand of een aantal van u, hebben zelf ook een rol om te werken met u. Het staat nu vooral nu bij mij in de boeken, zullen we maar zeggen, als beslissend orgaan om budget en beleid, maar het punt van hoe kunnen wij zelf als orgaan, als organisatie, even als onderdeel zelf ermee omgaan? Dat is iets waar we inderdaad even, denk ik, even ook goed het gesprek over moeten voeren of dat nog hier erbij kunnen krijgen of dat we dat in de loop van het gesprek dat we met u voeren erover erbij kunnen krijgen. Dat zie ik zo in ieder geval nog niet in de outline staan die ik voor me heb, dus dat is wel even voor mij een goede om mee te nemen. En als dat wat concreter wordt, zou ik denken dat het heel goed is om daar met elkaar een goed gesprek over te voeren. Ook even los van het politieke debat hè. Over wat wil je nou, wat kan je nou? Wie heeft er zin om daarin stappen te zetten? En de batterij is overigens al een dingetje en als u hierheen gefietst bent met de Google Maps, inderdaad maakt u ook al gebruik van AI. Of wees, of moet ik hem dan doen?

Punt, voorzitter. Dan kijk ik rond of alles wat gevraagd is.

Beantwoording, hè? Of die compleet is, oké, ja. Dat was de vraag over voortgangsrapportages als steeds weer onderdelen van de AI recht in werking treden. Volgens

Mij had de VVD er ook behoefte aan. Oké, dus enige openstaande...

Nog vanuit de eerste termijn. Ik moet wel zeggen dat ik me, ik, ik zal zeggen, als u dat wil, zou ik dat doen. Maar ik ga in het nieuwe politieke seizoen dan altijd de vraag terugstellen, wat wilt u met de voortgangsrapportage? Want het kost mij gewoon iemand die moet gaan typen op iets waarvan ik dan hoop dat u er ook iets mee doet, want ik zeg nu, we hebben hier een tijdpad. Wanneer we naar de afronding gaan. Als u tussentijds een rapportage wil, dat kan. De live versie zou zijn, nemen we mee in de PNC-cyclus, maar mijn ervaring zeg ik even, ik wil niet cynisch doen, maar. Laten we dan ook een

Wat mij betreft is dat prima als het steeds geagendeerd wordt, bijvoorbeeld in september, nadat een onderdeel in werking is getreden, dus in september 2026 en 2027. Dan kunnen we prima als Raad met elkaar spreken over wat nu de stand van zaken is. Wat is er in werking getreden en hoe? Hoe is de voortgang nu vanuit de...

Voorzitter, ik ga natuurlijk niet over uw agendering, maar agendering in september betekent een stuk gereed in april. Dat gaat niet. Dat loopt niet met deze brief en u heeft het niet over de AI, maar over de AI Act. En dat is de implementatie van de vangrails. Volgens mij wil deze Raad liever spreken over het gebruik van AI en de dingen die daarbij horen. Maar dat is aan u hè, dus ik vind het prima om te rapporteren, maar weet dus wel dat als het in september op de Raad moet, dan lopen we niet synchroon met deze brief, want u heeft de cyclus zo ingeregeld dat we dan rond de Pasen al klaar zouden zijn.

Lukken, want de brief zegt september, voorzitter, maar

Agenderingen en verzoeken. Meeuwkeman ja, ik had ook een vraag over deze vraag, dus wat is de behoefte aan rapportage? Gaat dat puur over het voorliggende dus?

Of is uw vraag breder en gaat hij ook over wat we eigenlijk met AI doen? Het gaat nu puur om wat er voorligt, dus de AI Act en hoe we als gemeente aan de AI voldoen.

Dus de vangrail. Helder, dan gaan we naar de tweede.

Termijn. En dan kijk ik als eerste naar meneer Rosmerus. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zal proberen klaar te zijn voordat de drank is uitgedeeld. Dank voor de toezegging die u als voorzitter van de Raad heeft gedaan om te kijken naar de kaders die de Raad op het gebied van de AI moet gaan ontwikkelen. Daar willen wij ook graag aan meedenken als dat gewenst is. Ik heb geen antwoord gehad op de reflectie van de uitspraak van Van der Tempel over begin groot, denk groot, begin klein en leer snel. Of kan ik het feit dat u met pijlers wil gaan werken als zodanig zien? En dan tenslotte wat ons betreft hoeft er geen businesscase te komen. Het gaat ons ook heel erg om de kwaliteit die u als portefeuillehouder ook benoemde. En ja, dit is iets waar geen weg terug in is, dus geen blanco cheque.

Mikeman. Even kijken nou, ik ben zeer met de verwachting van de dossierhouder, voorzitter van de Raad eens dat de ICT niet meer is om goedkoper te worden. Het wordt echt alleen maar heel veel duurder, dus in die zin al was het alleen maar vanwege de vangrails die ingericht moeten worden. Mensen die tijd moeten gaan besteden aan ethische vraagstukken. Mensen die tijd moeten gaan besteden aan wat is een algoritme eigenlijk, die dat nu allemaal helemaal niet doen. Dus het gaat gewoon heel veel tijd en geld kosten, dus daarom zou ik ook zeker niet zijn voor een rapportage die alleen maar gaat over de vangrails. En daar hebben we accountants, auditors etcetera voor. Ik ben veel meer geïnteresseerd in wat doen we nou eigenlijk in AI en wat investeren we er nou in? Want het budgetneutrale zit mij toch wel een beetje dwars. Misschien niet voor vanavond, maar als je hier echt mee aan de slag wil, dan heb je echt mensen nodig met kennis en die zijn echt niet gratis of goedkoop, dus...

Een forse investering nodig, maar dat is geen vraag.

Of Henk, had u een interruptie of niet? Ik dacht van niet.

Dat was hem en u was als leraar. Dus ik ben oké, nou in ieder geval bedankt voor de beantwoording en ook het doorkijkje naar visie en beleid. Nou, we zien uit naar het naderende gesprek erover. En we gaan nog even nadenken.

Meneer Koekkoek, ja, ik had eigenlijk hier eerder iets mee te geven aan de burgemeester. Uit eigen ervaring hoop ik dat we in de toekomst rekening houden met wat ik, ja, ja, vendor lock-in. Dat is eigenlijk dat we echt gewoon een jaar afhankelijk zijn van één leverancier. Moet ik, ja, denken aan Microsoft, dat we daar echt, ja, ook, ja, naar gaan kijken, zodat we dus niet helemaal afhankelijk worden van een potentiële leverancier of AI, want

Meneer Rosboulders. Dat geldt toch niet alleen voor AI? Dat geldt toch eigenlijk voor alle systemen dan? Zeker, maar als je als een AI-systeem extreem geïmplementeerd is in de gemeente, is het heel moeilijk om het onderzoek onlosmakelijk te...

Te maken, ja, denk je van Microsoft. Ja. Dat snap ik alleen. Het gaat volgens mij in dat kader niet alleen om AI.

AI-systemen, maar dat gaat volgens mij dan veel breder als u deze zorg uiteraard. Maar we hebben nu te maken met jullie.

Voorzitter, ik heb hier ook nog een meneer Wilschut, ja, want ik kan me voorstellen dat we dit ook vinden omdat dit een bedrijf is waar we waarschijnlijk gebruik van gaan maken. Dat aan de andere kant van de wereld zit en zich op dit moment vrij grillig opstelt. Laat ik het zo netjes formuleren, maar we hebben ook niet een alternatief. Dus is het niet ook iets wat we gewoon als...

Nederland en misschien zelfs Europa zouden dit moeten oppakken?

Je was er niet helemaal gek. OK, ja, vanuit mijn kennis hierover is dat het sowieso een Europees iets moet zijn, dus het moet sowieso. Je hebt er zijn gevestigd en de data moet liggen in het liefst Nederland, maar of in de EU en er zijn wel ja nu, ja, ontwikkelingen gaande op dit vlak binnen de EU. Er zit een paar miljard in, ja ja, geïnvesteerd om

Nee, dan kijk ik nee, misschien ondersteuning van dat het goed is om een gesprek als raad hier ook over te hebben. Inderdaad, misschien.

We het uiteindelijk het beleid voorleggen. Die noteren we. Nog een slot? Slordig hetzelfde is een goede trainer gezien. Nee ja, kijk, er was. Laatst kwamen we erachter dat het vermogen van Elon Musk groter is dan de waarde van Microsoft geloof ik dus. Als hij het koopt zijn we onze e-mail kwijt. Ja, snap ik maar Er is één gemeente, dacht ik hè, die daar niet gebruik van maakt en alle andere gemeentes zijn afhankelijk van Microsoft kwamen we achter na die discussie over wat er nou met die rechter was gebeurd in de bij het Internationaal akkoord. Dat ze opeens een e-mail hadden uitgezet of niet, ja, Dat is een probleem. Dat hebben we allemaal, want We zijn van een aantal leveranciers zo ontzettend afhankelijk, Maar dat gaat niet anders. En dat geldt dus voor driehonderdéénenveertig gemeentes. Ik weet niet of u heeft meegekregen wat er vanmiddag is gebeurd met Notubiz. Maar dat was niet per ongeluk. Wij hebben iBabs ja, maar Iedereen die Notubiz had, die zat toch echt wel eventjes puntjes te zweten. En een aantal gemeentes heeft het niet droog gehouden. Wel weer heel snel hersteld. Heel knap. Ik weet ook hoeveel Mensen ze er nu 20 voor 7 op hebben gezet, maar al dit deel van het gesprek gaat niet over wat er nu voorligt Als we het willen hebben over de afhankelijkheid van onze systemen, wat het zou kosten om een tweede systeem of een open source systeem te gebruiken voor de hele bedrijfsvoering van de gemeente? Dat kan. Maar dan gaan we het hebben over bedragen waar we gewoon echt niet eens om durven zeggen wat dat zou betekenen, dus Ik kan me heel goed voorstellen dat de VNG kijkt naar de afhankelijkheid van heel veel dingen. Zoals dat, Maar ik zou het Als het gaat om het AI beleid met name willen kijken wat de kansen zijn binnen de mogelijkheden die we als gemeente hebben. Daar zit echt wel in dat als er wat meer geld voor nodig is om pilots te laten slagen of als er een pilot is gelukt om die groter uit te rollen dat dat een investering vraagt, dat komt dan maar. Ik vind het vooral heel belangrijk dat we nu niet drempels zoeken om te starten. Omdat, en Dat was zeker ook naar aanleiding van de spreker. Die hadden we ook niet voor niks Natuurlijk uitgenodigd hè? Op de N 50 oplopen één van de geslaagde sessies. Die er georganiseerd werd, begin dan maar, maar doe het wel binnen een. Nou ja, vastgesteld, ethisch kader, ethisch, maar ook juridisch blablabla. Maar pilots zijn bedoeld om nou te starten en op te halen. Dus Dat is precies het punt.

Punt. Voorzitter, helder en dan zetten we, denk ik, een punt achter dit agendapunt en dan danken wij u voor uw aanwezigheid en de beantwoording en ook de mensen op het platte scherm die aanwezig waren. Daarmee sluit ik dit agendapunt en dan kom ik bij de hamerstukken.

Op 20 mei hebben wij een conceptbesluitenlijst van onze commissie toegestuurd gekregen. Daar stond een kleine fout in bij de toezegging bij agendapunt 5.4. Dat ging over het beheerplan van de sportparken. Soms was er een termijn opgenomen. Dit is hersteld en daar zijn we keurig over geïnformeerd in het gifnieuws van 6 juni. En met deze aanpassing denk ik dat we de besluitenlijst kunnen vaststellen. Dan hebben we het raadsvoorstel vaststellen van de zienswijze op de ontwerpbegrotingswijzigingen in 2025 en 2026 en de ontwerpbegroting.

Begroting 2026 van de GRGGW en verder ter besluitvorming. Ik ga ervan uit dat dit als hamerstuk op de agenda van de raadsvergadering van 8 juli geplaatst kan worden. Hetzelfde

Hetzelfde geldt voor het raadsvoorstel, vaststellen zienswijze op de begroting van de veiligheidsregio aangenomen 2026-2-1029, ook als hamerstuk naar 8 juli en...

En tenslotte het Raadsvoorstel vaststellen, zienswijze op de Conceptbegroting 2026 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden SBJH. En ook dit als hamerstuk.