En dat doen wij in de volgorde zoals ik dat heb aangegeven en daarmee begin ik met de fractie van de VVD. En ik neem aan dat ik mevrouw Kortman het woord mag geven voor haar inbreng. Mevrouw Kortman namens de VVD.

Dank u wel, voorzitter. Welkom aan alle inwoners op de tribune, collega-raadsleden, luisteraars thuis. De politiek leeft en bewoners zijn betrokken bij wat er gebeurt in de gemeente. En dat is altijd mooi met een volle tribune. Dank voor uw komst. Gemeente, financiën, cultuur, zorg, duurzaamheid en afvalbeleid zijn onder andere thema's die ons bezighouden. Helaas is de financiële situatie van de gemeente anders dan ons voor de verkiezingen werd medegedeeld. In maart geen overschot van 1,2 miljoen in 2018, maar helaas een tekort van ruim 6 miljoen. Dat baart ons natuurlijk grote zorgen. We moeten constateren dat deze begroting, gelet op de erfenis, de taakstelling vanuit de rijksoverheid, een behoorlijke opgave is, zoals wethouder Rouwendal eerder zei. Een afscheidscadeautje. De kosten en zorgen voor met name jeugdzorg lopen hoog op. De afgelopen jaren is het niet gelukt om daar grip op te krijgen. Zolang we geen grip hebben, zijn we wel gehouden nodige financiën daarvoor uit te trekken. Natuurlijk. Maar als we niks doen, worden de zorgen groter en de kosten hoger. De zorgvraag van inwoners wordt complexer, het rijk legt minder geld bij dan verwacht. Kortom, we hebben echt een groot financieel probleem. Natuurlijk is het wel van belang dat ieder de juiste zorg krijgt die hij nodig heeft. Tegelijkertijd kunnen we ook het geld maar eenmaal uitgeven of verdelen. Dus grip op de jeugdzorg is voor de VVD de grootste prioriteit. Voorzitter, ik had vandaag graag een zonniger verhaal verteld, maar ik ga er geen doekjes om winden. In de eerste jaren moet worden bijgesprongen uit de reserves. De nota van wijziging geeft een krap sluitend meerjarenbeleid. Daarvoor moet voor 2020 zelfs ook nog 2,2 miljoen extra gevonden worden. Dat zal niet makkelijk worden. Er zullen nieuwe pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden en ik wil bij deze ook een oproep doen. Een oproep om hier geen tegenstelling oppositie-coalitie van te maken de komende tijd, want ik denk niet dat wij als raadsleden, politiek, maar ook de inwoners hierop zitten te wachten. Ik ben meer voor de komende tijd keuzes te maken raadsbreed met betrokkenheid van de hele raad en het college. De VVD dient daarom een motie in aan het college om het proces te ontwikkelen en dat in gang te zetten. Geen politieke motie dus, maar meer een oproep van ons aan ons allemaal om gezamenlijk die handschoen op te pakken en om onze gemeente financieel toekomstbestendig te maken. Want tegelijkertijd, voorzitter, staat de hele regio en dus ook onze gemeente voor forse opgaven. Er is een nijpend tekort aan goede woningen in het lage en ook het middensegment. Zorgvragen worden complexer en duurzaamheid en milieu vragen om een andere blik op ons beleid. De VVD is er natuurlijk niet de partij naar om bij de pakken neer te gaan zitten. We pakken de uitdaging graag op om voor elkaar te krijgen wat we belangrijk vinden en het gemeentelijk huishoudboekje ook op orde te krijgen. De VVD wil een duurzaam en toekomstbestendig gemeentebeleid, niet gericht op korte termijn met incidenteel gefinancierde projecten en subsidies voor goede oplossingen. We willen graag oplossingen voor langere termijn die onze gemeente klaar maken voor de toekomst. Duurzaam toekomstbestendig beleid dat gemaakt is samen met de inwoners. Gemeente financiën zijn van groot belang. Die maken die keuzes mogelijk tussen een theater, parkeerplaatsen, afvalbeleid, jeugdzorg. Daarom zijn we hier bij elkaar om die besluiten hierover te nemen. Keuzes, voorzitter, dat brengt mij bij de vraag rondom het Veur Theater. Natuurlijk, vele mensen hebben hun betrokkenheid getoond bij het Veur Theater. We zien dat hier vanavond en we hebben dat gezien op de mail en uit de filmpjes. Graag wil ik dan ook ingaan op de aankondiging van het Veur Theater haar deuren te moeten sluiten wanneer de gemeenteraad besluit geen structurele subsidierelatie met het theater aan te gaan. De aankondiging heeft natuurlijk tot veel steunbetuigingen geleid. Toch ook nog een paar feiten op een rij en we hebben ze net ook gehoord, ook van de ondernemer zelf. Het gaat om een ondernemer en het ligt niet zo eenvoudig voor een gemeenteraad om daar maar even een kleine structurele subsidie voor toe te zeggen. Dan had het vorig college of de vorige wethouder dat wellicht ook allang gedaan of lag er een voorstel van het huidige college? Het vorig college heeft in de raadsbrief, waarvan de inkt nog nat is, de datum 28 december 2017 aangegeven dat een structurele subsidie aan stichting het Veur af te wijzen met de reden om het bestaande beleid te handhaven, namelijk het verhaal is inmiddels wel een beetje bekend. De bezuinigingen van 2011 op cultuur hebben de gemeenteraad en de toenmalige theaters Camuz en de Tobbe besloten dat er op een plek een gesubsidieerd theater zou komen. Dat werd theater de Tobbe, nu theater Ludens. Een culturele hotspot nu in onze gemeente, maar ik kan ook heel goed herinneren nog dat er tevens een culturele enthousiaste ondernemer heeft besloten om van theater Camuz aan de Damlaan theater Veur te gaan exploiteren. En we zijn en zijn en waren er trots op. Een ondernemer die die kans waagt. De gemeente maakte met het Veur een passende huurafspraak en tegemoetkoming en de ondernemers gaven zich. We hebben het filmpje laatst nog gezien bij de start van het Veur Theater gaven zich eigenlijk twee jaar de tijd om die exploitatie waar te maken. Helaas nu na 5 jaar geeft de ondernemer aan dat ze het niet redden. De kosten van onderhoud, PR en personeel worden echt teveel. De vrienden van Veur en de vele schrijvers van mails kunnen voor het nemen van initiatieven als fundraising waardevol zijn. Maar blijkbaar is het niet voldoende. Subsidie beperkt echt ook de vrijheid om te ondernemen, hoorde het net al van een raadslid, mevrouw Aris, want wil het theater dat dan ook? Nou, we hebben daar net al uw reactie op gehoord. Een structurele subsidie. Nou heb je ook te maken met verplichtingen van subsidie. Tegelijkertijd is het in je ondernemer, maar het zijn allemaal keuzes die je moet maken. Hoe nu verder? Voorzitter, de raadsbrief van december met het besluit geen structurele subsidie met het Veur Theater aan te gaan, was voor de raad geen aanleiding om de discussie te starten over het gevoerde cultuurbeleid in de gemeente. En dan ligt nu de vraag voor: doen wij dat dan nu wel? Als we dat doen, staan er veel vragen open. Willen we twee gesubsidieerde theaters die misschien ook wel een beetje concurrerend zijn met elkaar? Vinden we het principieel juist een ondernemer te subsidiëren? Willen we, kunnen we extra geld beschikbaar stellen? Kunnen we binnen een cultuurbudget schuiven? Is het Veur Theater belangrijk voor het Damcentrum? Nou, dat denken we wel ook. Binnen de VVD-fractie is deze discussie gevoerd en niet alleen deze week of vorige week, maar al vele malen. Want sinds de situatie is ontstaan met een gesubsidieerd theater en een enthousiaste ondernemer die het theater exploiteert, is er steeds discussie over de theaters. In zijn eerlijkheid is er subsidie, is er onderneming? Nogmaals, de VVD pleit voor een duurzame oplossing. Toekomstbestendig. De VVD zou het sluiten van een goedlopend theater in het Damcentrum zeer betreuren. Dus, voorzitter, acties. De VVD dient graag een motie in met het verzoek aan de wethouder om een onderzoek te doen naar de wenselijkheid en consequenties van een structurele subsidierelatie met het Veur Theater. Dit onderzoek moet dan de basis vormen voor een discussie binnen de raad. Moeten we hier voeren met elkaar over het huidige cultuurbeleid en een eventuele aanpassing daarvan? Deze motie dienen we in. We dienen tevens een motie in om voor dit jaar een eenmalige subsidie van 20.000 toe te kennen aan het Veur Theater, gefinancierd vanuit het budget Damcentrum, in afwachting van de resultaten van het onderzoek. Want ook ons is duidelijk, een inspreker gaf het net al aan, ondernemer. Enkele subsidies daarvan kan het Veur Theater niet veel langer door, dus een onderzoek is dan hoognodig. De motie heeft dezelfde strekking als de motie die in 2017 overigens door de VVD is ingediend en toen raadsbreed is aangenomen. Voorzitter, dat brengt mij tot de volgende drie thema's die...

Die de vijfde van de bijzonder wel aansnijden, de heer Van Rossum.

Ben ik net op tijd voordat we cultuur verlaten. Ik begrijp best dat mevrouw Kortman voorstelt om een onderzoek te doen. Dat is ook een beetje de stijl van deze coalitie, maar ik ben wel benieuwd of dat niet betekent en ik denk dat mevrouw Kortman en ik namelijk uiteindelijk wel hetzelfde doel hebben, namelijk dat het theater open blijft. Maar of mevrouw Kortman het met mij eens is dat we dan wel eigenlijk vanavond zeggen we doen nog een keer iets tijdelijks en eigenlijk hebben we het theater dan vanavond nog niet geholpen, want dan moeten we het onderzoek afwachten. Ik ben benieuwd welke termijn mevrouw Kortman in haar hoofd heeft voor dat onderzoek. Mevrouw Kortman.

Zeer terechte vraag inderdaad. Daarom inderdaad die incidentele subsidie voor nu, voor de time being, hè, dat theater toch open te houden, maar inderdaad op zeer korte termijn. Nou, laten we stellen voor de kadernota in ieder geval voor de zomer dat daar in ieder geval een onderzoek naar uitgevoerd kan worden. Voorzitter, voorzitter.

Voorzitter, ja, dan ben ik ook benieuwd, als ik die aanvullende vraag mag stellen, wat volgens mevrouw Kortman de belangrijkste dingen zijn die in dat onderzoek moeten, want heel eerlijk, ik heb het idee dat wij als Raad best inmiddels kunnen toegeven dat we dat vorig jaar misschien helemaal niet zo goed gedaan hebben en verstandiger besluiten kunnen nemen op structurele basis. Ik ben benieuwd wat er dan in dat onderzoek moet staan voordat we die discussie kunnen voeren. Mevrouw Kortman.

Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dat is niet alleen mijn verantwoordelijkheid. Dat is aan ons allemaal. Dat kunnen we met elkaar natuurlijk bepalen en daar gaan we over met elkaar. De drie thema's die de VVD bijzonder aan het hart liggen zijn goede en betaalbare zorg, participatie, duurzaam en toekomstbestendig bouwen en een schone gemeente met een toekomstbestendig afvalbeleid. Goede en betaalbare zorg en participatie, voorzitter, zorgen zijn er om de stijgende zorgkosten en met pijn in het hart zien we de kosten van de jeugdzorg alleen maar oplopen. Voor mij en velen van u is het onbegrijpelijk dat we zo weinig grip hebben op de kosten. Onze kinderen gaan in Leidschendam-Voorburg naar goede scholen, sportverenigingen worden goed gefaciliteerd. We hebben een prachtige gemeente, ook voor onze jeugd. Hoe kan het nu toch zijn dat er zoveel kinderen hulp nodig hebben van jeugdzorg? De vraag hoeveel kinderen in onze gemeente zorg ontvangen van jeugdzorg, kan niet beantwoord worden. Dat baart mij oprecht zorgen. De VVD wil grip op de zorg voor het welzijn van de kids en het effectief inzetten van kwalitatief goede zorg en het gemeentelijk budget in de jeugdzorg, zonder dat dat ten koste gaat van die kwaliteit. Het gaat hier natuurlijk ook weer om keuzes. Natuurlijk moet er goede jeugdzorg zijn voor ieder kind dat dat nodig heeft. Maar hoe houden we grip op die zorg, zodat ook in de toekomst die zorg geboden kan blijven worden? Meer zicht hebben bijvoorbeeld vooraf, zodat de problemen beter en eerder kunnen worden gesignaleerd en opgepakt worden voordat zware zorg überhaupt nodig is. De raadsbrief 'Grip op Jeugd' die we onlangs hebben ontvangen van de wethouder, laat een aantal goede beheersmaatregelen zien. Meten is weten. Daarom dient de VVD-fractie dan ook een motie in voor een halfjaarlijkse monitoringsrapportage naar de Raad, te beginnen in januari 2019 met een stadsfoto van de huidige stand van zaken om die grip te kunnen krijgen, want de VVD wil graag heldere cijfers om te kunnen sturen. Hiervoor dienen wij de motie in. We weten dat het Rijk ook bezig is de grens van jeugdzorg bijvoorbeeld op te trekken van 18 naar 23 jaar. Veel kinderen vallen tussen wal en schip met 18 naar 23 jaar. Er gebeuren dan allerlei zaken in hun privéleven en je valt van Jeugdwet naar de WMO. De VVD wil dan aandacht voor het beleid voor de jeugd van 18 plus en 18 min en hiervoor dienen wij ook een motie in om te onderzoeken of het mogelijk is om die zorg beter op elkaar te kunnen afstemmen, bijvoorbeeld middels de inkoop, zodat de doorgaande lijn veel beter geborgd kan worden, voorzitter. Ook gezondheid staat bij de VVD hoog in het vaandel en hierbij willen we eigenlijk graag een voorbeeldfunctie vervullen als het om preventie gaat. En ik moet u eerlijk zeggen, we zijn een beetje geïnspireerd door D66, want kijk, roken bijvoorbeeld, een goed voornemen begint bij jezelf. Daarom dient de VVD een motie in voor een schoon luchtklimaat op het binnenplein van Swaensteyn, een rookvrij plein. Participatie, de VVD vindt dat de gemeente Leidschendam-Voorburg meer werk moet maken om mensen weer aan het werk te helpen. Dit is uiteraard niet alleen de taak van de gemeente, mensen zijn daar zelf ook verantwoordelijk voor. Mensen waarbij dit erg lastig is, moeten door de gemeente worden gesignaleerd en geholpen. Indien deze mensen echt niet kunnen werken, is de gemeente natuurlijk verantwoordelijk om ze te ondersteunen. Deze mensen kunnen terecht een ontheffing krijgen van de sollicitatieplicht natuurlijk. Echter, in de gemeente Leidschendam-Voorburg heeft maar liefst 30% zo'n vrijstelling ten opzichte van 12% landelijk. Dat is onacceptabel en moet uitgezocht worden. Dat kost te veel geld. Dat geld kan ook ergens anders heen. De uitkeringen zijn honderden euro's hoger dan in andere gemeenten. Dat baart ons zorgen. Mensen die echt een uitkering nodig hebben, moeten door de samenleving worden gesteund.

Voorzitter, ik was nog even aan het bijkomen van dat fantastische voorstel van het rookvrije binnenplein. Ik ben zo blij dat ik gestopt ben met roken, maar ik wil even checken of ik het goed begrijp, want ik hoor mevrouw Kortman volgens mij. En ik wil even checken of ik het goed gehoord heb zeggen dat ze het zorgwekkend vindt dat zoveel mensen in onze gemeente een vrijstelling hebben van de sollicitatieplicht. Dus ik wilde even checken of dat klopt, mevrouw Kortman.

Vind ik het verschil van 30 en 12%, 12% landelijk en 30% in de gemeente. En ik denk dan ook dat we mensen moeten kunnen blijven stimuleren. En wat ligt er dan aan ten grondslag? Hoe kunnen we mensen misschien beter bereiken en beter helpen hierin?

Ja voorzitter, als mevrouw Kortman wil weten wat daarachter zit, dan steun ik die vraag enorm. Omdat het ook zomaar kan betekenen dat we zoveel mensen al een plek hebben gegeven waar ze zich nuttig kunnen maken, dat we die sollicitatieplicht met goede reden hebben afgeschaft. Dus ik ben benieuwd of het college daar...

Dat zou inderdaad interessant zijn om te weten. Daarom roep ik daar ook toe op en heb ik dat ook genoemd. Het is onacceptabel en dient goed uitgezocht te worden, dus als we dat weten, dan geeft dat ook een geruststelling.

En nu begrijpen we elkaar toch niet helemaal, want als dat het geval is, zou het volgens mij niet onacceptabel zijn. Maar moeten we dat toejuichen en heeft de wethouder dat goed gedaan? Mevrouw Kortman.

Je kunt het natuurlijk tweezijdig uitleggen. We zijn benieuwd naar de toelichting van de wethouder. Even kijken. De gemeente ligt eraan. Voorburg kent vele ondernemers. We vinden het belangrijk dat al die ondernemers in onze gemeente een passende locatie weten te vinden. De VVD wil de huidige werkgelegenheid van zzp'ers die te vinden zijn op de bedrijventerreinen dan ook behouden en we willen inzetten op kwalitatief goede bedrijventerreinen, kantoren en natuurlijk verzamelgebouwen. De VVD wil het mkb als motor van de economie hierin natuurlijk ook graag faciliteren en steunen in ontwikkeling. En roept dan ook het college op om in gesprek te gaan, bijvoorbeeld met de MKB om de revitalisering van deze werklocaties, duurzaamheid en milieu vragen om een andere blik naar ons beleid. Ik heb het al genoemd en onze processen. De VVD wil graag een duurzaam en toekomstig gemeentebeleid gericht op goede oplossingen voor de lange termijn. Met duurzaam bedoelen we niet alleen goed voor het milieu, maar ook welke woningen passen er bij de behoefte van morgen. Bij de drang soms naar die ene vorm van duurzaamheid, de ene vorm van milieuvriendelijkheid, wordt wel eens wat uit het oog verloren, want bijvoorbeeld een school grenzend aan een duurzaamheidsinstallatie, een school met een duurzaamheidsscan installatie grenzend aan een woning, kan wel eens overlast geven. Hinder voor omwonenden of een windmolen die niet past in een stedelijke omgeving van de buren. De milieuwinst weegt dan niet op tegen de overlast voor onze inwoners, slagschaduw en herrie. Voorzitter, er is ook strijd om te wonen, om de ruimte. Onze eigen kinderen hebben van deze gemeente genoten, gebruik gemaakt van alle faciliteiten. Ze zijn gaan studeren, op school gegaan en er is nu geen huis voor hen als starter. De VVD wil daarom aandacht voor het aanbod van starters en senioren. Het lage en het middensegment, doorstroming is hierbij van groot belang en is bij grotere projecten in het kader van duurzaamheid en leefbaarheid ook wel de bereikbaarheid in de toekomst gegarandeerd. Kortom, de VVD staat voor maatwerk per wijk met de inwoners. Het Revolverend Fonds voor duurzame maatregelen is een sprekende keuze van het college waar de VVD blij mee is. Tot nu toe werd een paar ton aan subsidie voor duurzame maatregelen vergeven en was de pot al snel leeg. Met dit fonds bereiken we hopelijk ook meer mensen. Voor de duurzaamheid geven we het geld slimmer uit en komt het geld ook terug in de pot, zodat meer mensen er profijt van kunnen hebben. Een schone gemeente met een goed werkend afvalbeleid. De afgelopen jaren heeft de gemeente achter het niet passende afvalbeleid aangerend in een gemeente met 60% hoogbouw. Ik heb het hier al vaker gezegd en vele ouderen past echt meer maatwerk. De gemeentelijke kerntaak van afval ophalen werd plotseling ook een probleem van het individu, van de inwoner. Ouderen die langer moesten lopen met hun zakje afval, kinderen in de luiers die twee weken moesten wachten voordat de kliko wordt opgehaald of zelfs inwoners in Stompwijk die een keer in de maand van grieco geleden geld werden. Voorzitter, de VVD is blij dat het college inziet dat het anders kan. We zijn blij dat er een voorstel op tafel ligt om wekelijks afval op te halen. Dat geeft ons ruimte goed na te denken over een duurzaam en beter passend afvalbeleid, waarbij de inwoners worden betrokken en maatwerk wordt geleverd. De VVD heeft altijd een duidelijke toekomstgerichte keuze gemaakt voor bron- en nascheiding. Inmiddels ziet een grote meerderheid dat dit beter is. Het klopt, het is niet vandaag of morgen gerealiseerd. Maar goed, we kiezen wel voor maatwerk keuzes per wijk. Voorzitter, ik rond af. Onze gemeente staat terecht in de top van de fijnste woongemeente van Nederland, met mooie parken, de Vliet, Liemès, Buitengebied, Vlietland, Stompwijk. We wonen in een goed bereikbare gemeente met diverse ov-stations, wegen, fietspaden. We wonen in een gemeente met goed onderwijs voor onze kinderen. Goede zorg voor mensen die het nodig hebben en een bijzonder actief verenigingsleven. Daar willen we graag iedere dag aan werken. Om dat zo te houden en ook graag om het te verbeteren, dank u wel voorzitter. Dank u.

Wel, mevrouw Kortman. Dan ga ik naar de fractie van Gemeentebelangen en ik geef het woord aan de heer Rozenberg.

Voorzitter, techniek in deze raadszaal is altijd een verrassing. Frank, kijk of het werkt, maar ik heb begrepen dat ik moet schuiven.

Voorzitter, het Congres van Wenen is beroemd geworden om de uitspraak "het Congres danst". Dit past bij de nu voorliggende begroting die een feestend college laat zien. In de komende 4 jaar gaat de gemeente bijna € 300.000 uitgeven aan de feestelijke uitreikingen van een ondernemersprijs, een cultuurprijs, een sportprijs, een vrijwilligersprijs, een avond voor ondernemers en een maatschappelijk verantwoord ondernemen prijs. Het waarderen van onze inwoners en ondernemers juichen wij toe. Dat mag ook best feestelijk, maar dit is gewoon belachelijk veel geld. Vandaar dat wij een amendement indienen om dit bedrag drastisch te verminderen. "Het Congres danst" is overigens niet de volledige uitspraak, die luidt: "het Congres danst maar komt niet vooruit". En ook dit typeert het College in deze coalitie. Plannen voor sociale woningbouw worden naar achteren geschoven. Verkeersmaatregelen die al lang bedacht zijn moeten ineens worden meegenomen in het taboeloos onderzoek. De regionaal ingezette koers rond het afvalbeleid wordt teruggedraaid. De ontwikkeling van een klein Plaspoelpolder met woningbouw wordt stilgelegd en er wordt van alles onderzocht. Vertraging op vertraging en wij vragen ons af of al die onderzoeken wel nodig zijn en ook voor de genoemde bedragen. Neem het onderzoek naar een andere locatie voor een rugbyveld, € 50.000. Waarom moet dat zoveel kosten? Is het college bereid om bij alle onderzoeken die worden genoemd stevig de kaasschaaf te hanteren en minimaal 30% te korten op die genoemde onderzoeksbudgetten? Voorzitter, dit college danst op de vulkaan. Financieel gezien zit de gemeente in een regenbui door tekorten op de jeugdzorg en de bijstand. Het college lapt de afgesproken 30% solvabiliteitsnorm aan de laars, praat dat goed met mogelijke Eneco-gelden, doet een greep in de reserves, bezuinigt en verhoogt de lasten voor toeristen en hondenbezitters. De toerist en de hond als melkkoe om algemene uitgaven te dekken. En waarom? Omdat de tarieven voor toeristenbelasting en de hondenbelasting te laag zijn of zo laag zijn in vergelijking met andere gemeenten. Dames en heren, dat geldt ook voor de OZB. Ook daar zitten wij heel laag in de regio. Wordt dat dan de volgende financiële noodgreep die dit college en deze coalitie gaan toepassen? Vandaar dat wij een amendement indienen om dit beleidsvoornemen te schrappen. Het aanzien van de toeristenbelasting kan het college toezeggen dat die specifiek wordt besteed aan toeristisch-recreatieve functies in de gemeente?

Het sociaal domein. De hoofdzaken van het tekort waar de gemeente mee kampt, zijn het beroep op de jeugdzorg en de kosten van de bijstand. Omdat daar tekorten op zijn, moet er worden bezuinigd. Volgens dit college op andere beleidsterreinen. Waar is het principe van de VVD gebleven dat het sociaal domein zichzelf moest bedruipen? De toenmalige wethouder financiën werd het vuur na aan de schenen gelegd en die heeft wel vijf keer moeten beloven dat dat inderdaad het geval zou zijn. En ik zie daar nu niks meer van terug in een andere rol zoals ik hier nu sta. Het tekort op de bijstand ligt volgens het college bijna volledig aan het Rijk en voor een heel klein beetje aan de gemeente zelf. De gemeente heeft namelijk veel meer bijstandsgerechtigden dan volgens het Rijk zou moeten. Echter zou het Rijk er dan echt volledig helemaal naast zitten met hun model. College collega van Veller haalde niet voor niks de Divosa-benchmark aan met de opmerking dat onze gemeente onderpresteert. En waarschijnlijk is het zo dat dit echt de situatie is dat wij in onze gemeente meer doen aan bijstand dan eigenlijk zou moeten. Voorzitter. Waardering voor de inzet van wethouder Bouw om in de jeugdzorg in te grijpen. Het lijkt er tegenwoordig op dat voor alle jongeren geldt dat het normaal is om niet normaal te zijn. En van dat denken moeten we wat Gemeentebelangen betreft echt vanaf. Het stigmatiseert de jeugd en kost handenvol geld die we liever besteden aan de groep jongeren die het erg nodig heeft. Dus het opschuiven in het demedicaliseren van onze jeugd heeft wat ons betreft een hoge prioriteit. Gemeentebelang maakt zich grote zorgen om de passage in de begroting, waarin staat dat door de tekorten op de jeugd en de zorg er dus bezuinigd moet worden op andere beleidsterreinen. Pak die tekorten eens aan binnen het eigen programma. Zet in op de omvang van de vraag, de eigen organisatie, het woud van aanbieders en bekijk de prijs-kwaliteitsverhouding en wat die nu hiervoor in abonnementsvorm betekent. Een vraagje tussendoor. Het compliment wordt dat dit jaar en de volgende jaren gewoon keurig uitgedeeld. Dan de kostendekkendheid van de tarieven. De tarieven in onze gemeente zijn niet kostendekkend en dit moet wel het uitgangspunt zijn. Uit de begroting maken we op dat er 4,7 miljoen aan kosten wordt gemaakt en dat er slechts 3,2 miljoen euro opbrengsten zijn. Een verschil van 1,5 miljoen euro aan opbrengsten die we als gemeente gewoon laten liggen. Daar kan je heel veel theaters mee in leven houden, zou ik bijna zeggen. Maar wat zegt dit college in de begroting? In 2022 gaan we van die 1,5 miljoen maar 2 ton extra binnenhalen. En waarom deze bescheidenheid? Kan de wethouder dat wel toelichten? Voorzitter, de plaatjes staan er al. De begroting van dit college rammelt. En dat is ook niet verwonderlijk als je als coalitiepartijen je kop niet in het zand maar in de vulkaan steekt en een coalitieakkoord sluit zonder duidelijk te maken wat de financiële consequenties van je akkoord zijn. En dan missen we nog de tekorten die gaan ontstaan door het stilleggen van de plannen, Klein Plaspoelpolder en de extra brug die VVD en CDA aan hun kiezers hebben beloofd. Een mooi bruggetje naar het thema bereikbaarheid. Voorzitter, we zijn verbaasd als we de begroting lezen en ook de taboeloze bereikbaarheidsprocesvoorstellen lezen. Dan valt op dat dit college het beleid van het vorige college voortzet. Er wordt ingezet op de N14. Er wordt ingezet om de bruggen te ontlasten. Er wordt her en der wat gesignaleerd en bewegwijzerd en waar nodig wordt er gereconstrueerd. Wel verschil, het verschil is dat het vorige college had doorgepakt en dat dit college eerst taboeloos moet onderzoeken en allerlei zaken vertraagt. En die extra brug lijkt ook geen verschil te zijn. De extra brug komt in de hele begroting namelijk niet voor. Het is alsof er €1.000 van Rutte komt, de extra brug zal er ook nooit komen. Uw onderzoek wat u wilt als college is ook niet nodig. Op basis van de bestaande onderzoeken waren VVD en CDA overtuigd dat er een extra brug moest komen en dat geluid is nu opeens verstomd. Het taboeloze onderzoek zal de eerdere conclusies bevestigen. En let op, dan zullen de VVD en CDA schaamteloos zeggen, goed dat we het nog een keer taboeloos onderzocht hebben, die kiezers, de brug hoeft toch niet te komen? U bouwt hiermee geen brug, maar u verdiept de kloof tussen burger en politiek. Voorzitter, want het afval, de VVD was de verkiezingsbelofte in, zo meldde collega Kortman op Voorburgs Dagblad. Dat is inderdaad een uniek gebeuren. We gaan weer wekelijks restafval inzamelen. Geen vuil meer naast de ondergrondse containers en gezinnen met poepluiers hoeven zich geen zorgen meer te maken over overvolle kliko's. Dat grapje van de VVD gaat ons wel €400.000 kosten en wat lost het op? Niets. U kent allemaal opa Huis en veel van ons kennen ook zijn afvaltour die hij maakt, de foto's die hij signaleert en stuurt van afvalproblemen die hij signaleert in onze gemeente. We hebben die foto's geanalyseerd en wat blijkt dan? Als het gaat om bijplaatsingen, dan gaat het om grof huisvuil. Het gaat helemaal niet om restafval of nauwelijks. Het college laat ons dus 4 ton extra betalen voor 675 gezinnen in onze gemeente die in de poepluiers zitten. Vindt het college dat gerechtvaardigd? Graag een reactie. De gemeente Tholen heeft overigens in januari...

Voorzitter, complimenten voor de diashow. Echt, ik heb genoten van alle beelden. En wat me nu een beetje door het hoofd heen gaat, is dat ik een hele opsomming hoor van dingen waarvan u vindt dat het niet in orde is. Maar ik hoor zo weinig oplossingen. Dus wilt u met het afvalbeleid gewoon doorgaan zoals het was?

Voorzitter, ik ga inderdaad door en ik kom er vanzelf. De vraag van de heer Duin: de gemeente Tholen heeft in januari 2007 trouwens besloten om toch maar een keer per maand restafval in te zamelen. Gezinnen met luiers hebben geen probleem, die krijgen in de gemeente Tholen gewoonlijk tijdelijk een extra container. Zie hier een van de oplossingen. En, hoe staat het met Avalex? Maakt het college daar al voortgang op weg naar de nieuwe governance en de evaluatie van Voorburg Midden? Hoe staat het daar eigenlijk mee? Dan de cultuur. Op het gebied van cultuur had dit college kunnen doorpakken op het theaterdossier. Het Veur Theater heeft een functie als centrum, maar dreigt kopje onder te gaan. En, het is juist in december van afgelopen jaar.

Heeft de toenmalige wethouder een brief geschreven aan de Raad en aangegeven dat in deze raadsperiode, die nog maar 3 maanden zou duren, het niet meer mogelijk was om daar een besluit over te nemen en dat de nieuwe Raad daar iets over zou moeten gaan zeggen. Dat is het volledige verhaal dat verteld moet worden. Wij dienen een amendement in en, als ik het goed begrepen heb, ook met D66 een amendement in om het Veur Theater een structurele subsidie te geven. Omdat met een structurele subsidie nu het voortbestaan van het theater echt wordt gedekt en niet met de motie voor incidenteel geld of een motie voor een onderzoek naar structureel geld die nog moet leiden tot nadere beraadslagingen in de gemeenteraad. Het Veur Theater moet nog dit jaar het programma voor volgend jaar al rond hebben en daarvoor is die bestaanszekerheid gewoon nodig. Dus geen moties, een amendement. Bij deze ingediend, voorzitter.

Mag ik u verzoeken niet te applaudisseren tijdens de vergadering om de vergaderorde gewoon te laten verlopen. De heer Rosenberg. Maar.

Maar we vinden er wel een voorwaarde aan. Wij vinden dat in deze gemeente er een theaterstructuur zou moeten komen die efficiënt en effectief het theateraanbod in onze gemeente moet gaan organiseren. En gelukkig heeft de directeur van het Veur Theater aangegeven dat hij bereid is tot samenwerking, dus ik zie daar op zich licht aan de horizon. Maar we kijken ook als het Veur Theater naar slimme combinaties, bijvoorbeeld zou de wijkvereniging De Blauwe Tram niet in het Veur Theater kunnen worden ondergebracht. Dat scheelt weer kosten voor de gemeente en misschien ook een prachtige woningbouwlocatie waar nu de Blauwe Tram is gevestigd. Als het gaat om cultuur, dienen we graag een motie in om deel te nemen aan het landelijk project om een integrale kerkenvisie op te stellen en ook om te bezien of het Theater Ludens elders kan worden gehuisvest om een aantal zaken te kunnen combineren. De begroting geeft geen inzicht in wat er met het Museum Swaensteyn gaat gebeuren. Krijgt het nu wel of geen structureel extra geld? Interruptie van

Dank u wel, ik heb uw motie over Ludens Theater net gelezen en ik hoorde u eerder ook zeggen dat u geen uitstel wil van sociale woningbouw, maar u bent toch ook op de hoogte dat er plannen zijn om boven het huidige Veur Theater sociale woningbouw te gaan bouwen en om de ingang van het Ludens Theater te verplaatsen?

Voorzitter, dat staat ook in mijn motie. De begroting geeft dus geen inzicht in wat er met Museumstraat gaat gebeuren. Keijzer is structureel extra geld, gaan ze verhuizen en evenmin is duidelijk of en hoeveel extra geld er voor het beheer van de kunstcollectie is vrijgemaakt. En dan nog de bibliotheek. De directeur heeft een brandbrief geschreven waarin hij helder maakt dat er wel op zijn bieb wordt bezuinigd zonder dat onderzoek heeft plaatsgevonden zoals opgenomen in het coalitieakkoord. Kan het college dat toelichten? En tot slot op dit punt: is de wethouder bereid om in de hal van het raadhuis weer lunchconcerten te laten verzorgen? Voorzitter, volgend jaar zal in de regio in samenwerking met Den Haag en Delft de Global Travel Trade Show worden georganiseerd. Het lijkt wel een theaterstuk. Gaat het college deze mogelijkheid ook benutten om Voorburg, Leidschendam en Stompwijk toeristisch recreatief op de kaart te zetten? Of laten we deze kans aan ons voorbijgaan? Graag een reactie. En, we zijn ook benieuwd hoe de raad en het college denken over het volgende: we hebben in onze prachtige gemeente een icoon en dat is Hofwijck. Maar er is nog eentje, want dat zijn er zelfs drie: de molen driegang in Stompwijk. De provincie wil van die driegang af. Hoe mooi zou het zijn als we alle molens in onze gemeente en het historische dus allemaal in een beheerstichting zouden kunnen krijgen waarmee we integraal een verhaal zouden kunnen vertellen over de rol van waterbeheersing in onze gemeente en dat ook als een recreatief toeristisch sellingpoint kunnen wegzetten? Kinderdijk aan de Vliet? Den Haag roert zich aan de grenzen met de Binckhorst, plannen rond station Laan van NOI en het Bezuidenhout. Hoe laten we daar het Huygenskwartier en Julianabaan van meeprofiteren? Welke visie heeft het college daarop? Trouwens, van het Huygenskwartier diende er een motie in om een wijnhaven aan te stellen. De kentekenregistratie is een mooie stap voor een veiliger Huygenskwartier, maar wat ons betreft mag er meer structurele aandacht zijn door lichtblauw op straat. Is het trouwens mogelijk dat ook op de Julianabaan een ondernemersfonds wordt gestart? En verder wachten we de bouw van de Mall of the Netherlands rustig af. Nou ja, rustig. We moeten in de rest van de gemeente wel droge voeten houden. En verder hopen we dat de bouwwerkzaamheden in het Damcentrum snel worden afgerond. Ten aanzien van de regeldruk verwijs ik naar een motie van mijn collega van het CDA, die wij samen zullen indienen. Hij knikt bevestigend. En net als de VVD zijn we zeer benieuwd naar de revitalisering van de bedrijventerreinen. Terzijde, is het college bereid om in de verordening reclamebelasting 'Oud Voorburg' te wijzigen in 'Huygenskwartier Voorburg'? Voorzitter, wethouder Bouw heeft een paar vergaderingen geleden te vuur en te zwaard een betoog gehouden over sociale woningbouw. De fractie bekroop achteraf helaas het idee dat het ook een beetje een Juliette Zonderland-show was. Waar moeten die woningen komen als je een onwillige coalitiepartner hebt die liever nog meer sportvelden aanlegt? Het is in onze gemeente makkelijker om een sporthal of sportveld te realiseren dan een blokje sociale woningbouw. We zijn zeer benieuwd naar haar queeste met de ridders van de ambtelijke taskforce, maar die mee gaan komen. Wordt dat najaar 2019 en heeft het college dan ook de zekerheid over het vertrek van het rugbyveld? En heeft u trouwens de vraag die ik toen stelde over de bouwplannen van het Rijk al beantwoord? Mij staat bij van niet namelijk. En nog even bij wethouder Bouw blijvend: heeft u de kostenstijgingen rond ICT in scholen volledig in de begroting laten verwerken? Den Haag gaat bij de Laan van NOI stevig aan de slag. Is het college bereid om het oude plan voor hoogbouw van Normen Voster, dat is de manier die u daar ziet op het tennisterrein bij de Utrechtsebaan, weer te bekijken? En zoals bekend, ziet Gemeentebelang ook graag de woningbouw in Stompwijk gerealiseerd en kan het college toezeggen dat daar volgend jaar een plan voor ligt? Tot slot, wonen in het groen is een belangrijk item. Daar zijn prachtige rapporten over verschenen over gezondheid en groen en wij dienen een motie in om dat nadrukkelijker voor het voetlicht te krijgen. Voorzitter, ten aanzien van de dienstverlening horen we nog te vaak klachten dat vergunningsprocedures te lang duren. Elke specialist die een plan beoordeelt vindt wel iets om een plan af te wijzen. Het grotere plaatje wordt niet meer gezien. En wat gaat u daar nu eens aan doen? Ook dat kost namelijk heel veel geld. In de begroting staat dat 11 uur op jaarbasis €15.000 kost en 11 uur mag wat ons betreft met pensioen. We hebben laten zien dat we kunnen inspelen op nieuwe techniek, maar de meerwaarde van 11 uur ontgaat ons verder en vandaar een abonnement. Het servicepunt in Voorburg lijkt de nek om te worden gedraaid. Iedereen moet dan maar weer naar Leidschendam. We hebben een ander voorstel en ik meen zelfs dat dat nog ook uit de koker is van D66: een mobiele servicebus en kom uit dat stadskantoor Stompwijk, Julianabaan, Frederikplein, Damplein, Huygenskwartier. De gemeente komt naar u toe, ook daarvoor een motie en tot slot de vraag aan het college of het.

Over dat mobiele servicecentrum, heeft u een idee wat het zou kosten?

Hangt ervan af of je een elektrische auto neemt of een dieselauto. Ik zou zeggen, kijk even naar de motie, want daar staat dat we dat graag van het leven willen zien. Waar bewoners en ook bedrijven last van hebben, is dat de informatie van de gemeente niet echt naar voren komt. En wij vragen dus om te kijken of het mogelijk is om de app OmgevingsAlert in onze gemeente in te voeren en daarmee ook te bereiken dat bewoners tijdig worden geïnformeerd over het kappen van bomen en ook daar tijdig op kunnen reageren. Voorzitter, nog even dit. De Raad heeft bij motie het restantbudget LHBT-beleid van 2017 overgeheveld naar 2018, met de vraag aan de portefeuillehouder om een actieplan, daar komt-ie, LHBTQI-beleid op te stellen. Dat actieplan komt overigens pas in december. Hoe moeilijk kan het zijn om een oud actieplan te kopiëren? Een LHBT-regenboogvlag schilderen op een bestaande bank is ook vrij lastig. Kijkt u even goed naar het linker plaatje? Een LHBT-regenboogvlag heeft namelijk 6 kleuren. Je ziet de vlag voor het raadhuis. Een vredesvlag heeft 7 banen. En kijkt u nu goed naar de bank rechts? De wethouder heeft dus onlangs niet een regenboogbank onthuld, maar een vredesbank onthuld. Hoe moeilijk kan het zijn als je LHBTIQI-wethouder bent? Overigens, het schilderen van die 7 plankjes van dat bankje heeft waarschijnlijk €889 gekost. Het college is nog niet bereid gebleken om een specificatie te overleggen van dat bedrag. €889. Dat is bij een vredesbankje €127 per plankje. Of heeft de portefeuillehouder de bedrijfsmiddelen van de uitbater gesponsord? Graag een reactie van de portefeuillehouder waarom het college zo geheimzinnig doet. Voorzitter, ik ben bijna aan het eind. Het zal helder zijn, wij zijn zwaar teleurgesteld in het financiële beleid en de plannen van de coalitie en het college. De begroting hangt houtje-touwtje aan elkaar. Wij zien geen verbetering, geen vooruitgang en dat staat innovatie en creativiteit in de weg. Hoe is het dan mogelijk om nog vrolijk te eindigen? Dat kan, voorzitter, maar dan wel op een ander vlak. Het is namelijk zo dat in het college wethouder Bouw en wethouder Van Eekelen onlangs zijn gedecoreerd. Dat was net voor de herfstvakantie. Vandaar dat we even hebben gewacht met onze hartelijke felicitaties en de bijbehorende bos bloemen. Dank.

U wel, meneer Rosenberg. Terwijl ondertussen de bloemen aan de beide wethouders worden uitgedeeld, ga ik voor de volgende bijdrage naar de fractie van het CDA. En ik wil de heer Duin daarvoor het woord geven. Het woord is aan de heer Duin. Voorzitter, leden.

Leden van de Raad, geachte aanwezigen, luisteraars. Ik denk dat met de jaren ook meer plaatjes komen. Ik heb er maar eentje. Deze hier verantwoord ik voor u. Dat is de titel die ik meegeef aan mijn betoog en u ziet wat plantjes die langzamer groeien en aandacht nodig hebben en centjes. Dat is allemaal symbolisch verantwoord voor Samen Samen. Dat is wat het CDA graag wil. Samen afwegingen maken, samen kaders stellen, samen aan zet zijn en voor ons ligt nu de goedkeuring van de aangepaste begroting voor 2018 en de Programmabegroting 2019-2022. Van een nieuw college dat welgeteld zo'n beetje 5 maanden onderweg is, welgeteld 5 maanden. Wie zoals ik een beetje naïef misschien dacht dat de goede berichten over de Nederlandse economie ook zouden betekenen dat het in de gemeente financieel gezond zou zijn, komt van een koude kermis thuis. Vorig jaar stelde de Raad een begroting vast voor 2018 met een overschot van 1,5 miljoen. In mei hoorden we al dat het tegen zou vallen en nu zitten we op een tekort van om en nabij 5,5 miljoen en daar wordt niemand vrolijk van. Hoe is dit mogelijk, binnen een jaar zo'n fors bedrag? Nou, de belangrijkste verklaring is de jeugdzorg. Dat weten we, bijna 6 miljoen en dat raakt nu iedereen dit thema. Want ook een gemeente moet immers de tering naar de nering zetten. En Leidschendam is dan niet de enige met dit probleem. Je ziet Zoetermeer, daar is het tekort 9 miljoen, zag ik in Amsterdam zelfs 33. Dat zijn forse tekorten. En we horen dat sommige gemeenten een budgetplafond overwegen op de jeugdzorg, zelfs bewust wachtlijsten laten oplopen. Nou, dat is niet de keuze van het CDA. Wij stellen voorop dat kinderen en jonge mensen de zorg moeten krijgen die nodig is. Het gaat om jongeren, onze kwetsbare jongeren en laat niemand van noodzakelijke hulp verstoken blijven. En dat betekent dat we met pijn accepteren op korte termijn de reserves van de gemeente in te zetten. Reserves, die houd je immers niet aan voor de leuk. Die zijn er juist voor onaangename verrassingen als deze. Maar het gevolg is ook dat de gemeente op dit moment minder geld heeft voor andere dingen. En dat kan ook niet zo doorgaan, zeggen wij ook bij het CDA. Nou, gelukkig neemt het college verantwoordelijkheid en het CDA steunt de wethouder in de aangekondigde maatregelen om meer grip te krijgen op de jeugdzorg. En korte termijn acties zoals betere inzet van de praktijkondersteuner huisartsen of de versterking van schoolmaatschappelijk werk kosten wellicht ook geld. We roepen de wethouder op een goed deel van de uitgaven in het taakveld daarvoor ook te bestemmen. Daartoe een motie. Tegelijkertijd moeten we oog hebben voor dat grotere plaatje en dat is niet een kwestie van de schuld geven, maar wel de feiten in ogen zien. Bij de start van de decentralisatie van het jeugdzorgbudget is een macro korting toegepast van ongeveer 12%. Het rijk bepaalt het budget en de gemeente moet hier binnen die grenzen het maar gewoon oplossen.

Op 3 oktober jongstleden debatteerde de Tweede Kamer over deze zorgwekkende financiële situatie in gemeentes als de onze en wat zegt de minister? Vooralsnog wil hij alleen maar analyseren. Dat helpt onze begroting niet. Wel wijst hij naar de algemene kort-tekortregeling van 200 miljoen en ik begreep dat we half november zullen weten wat het betekent voor onze gemeente. Mijn vraag is aan de wethouder, klopt dat? Graag een reactie. De griffier Edgar de Bruin, die was zo vriendelijk om de leden van de Raad een kopie te sturen van de woorden van minister Ollongren, die zat voorbereid voor de Thorbecke-lezing en ik lees daarin enthousiasme over een meer participatieve samenleving. Heel mooi. Ze noemt als voorwaarde de autonomie van gemeenten. Nou, gezien de balans tussen inkomsten en uitgaven op de zorg, voelt dat tamelijk abstract. We krijgen gewoon niet genoeg geld. Het CDA spoort het college aan actief deel te nemen aan de discussie met het rijk en daarbij op te trekken met andere gemeenten. En de inzet tijdens het congres van de VNG is wat ons betreft daar ook het voorbeeld. Voorzitter, we kunnen de klok een uur terugzetten, maar niet stilzetten. De kortingen kunnen ook niet betekenen dat we niet blijven vooruitdenken en dat gebeurt ook niet. Er worden substantiële stappen gezet door het college in de uitvoering van het coalitieakkoord en meer wordt aangekondigd. De heer Van Maldegem wil tenminste graag een duurzaamheidsmaatregel. Nou, dat vind ik prachtig. Dat wil ik ook minimaal één en ik nodig hem dan ook uit om samen met het CDA de duurzaamheid te makelen en daartoe samen een motie in te dienen. Maar er komt natuurlijk nog veel meer aan. Denk aan het revolverend duurzaamheidsfonds. Als CDA zien we ook graag voortgang met het opzetten van de maatschappelijke stages. Voorzitter, het CDA stelde in april vragen over een boom geplaatst voor een parkeerplek op de Laan van Helderberg. Gekke situatie. Voor het CDA was dit een pregnant voorbeeld van hoe soms gemeentelijke regels of de uitvoering ervan ondernemers en inwoners onnodig in de weg staan. Dat wekt onnodig ergernis en het CDA dient een motie in waarin zij het college oproept werk te maken van de bestrijding van tegenstrijdige en onnodige regels. Bij deze. In dezelfde gedachtegang vraagt het CDA zich af of de toeristenbelasting niet moderner en minder complex kan. Laat de definitie gewoon gaan over alle vormen van kort verblijf. Dan bevat het ook nieuwe vormen zoals de Airbnb. Laten we ook geen tariefverschil maken tussen hotels en bed and breakfast. Dat doen andere gemeenten in de regio ook niet. Gewoon een flat tax, daartoe een amendement. Dan, het CDA denkt ook dat het aantal WOZ-bezwaarprocedures, voorzitter...

Van de heer Van Maldegem. Ik begrijp goed.

Goed, de flat tax, dat betekent een belastingtarief. Dat betekent ook een verhoging van de toeristenbelasting.

Daar gaat het ons niet om op dit moment. Maar als er centen, kleine bedragen. Het gaat ons meer om het verlagen van de administratieve lasten daaromheen. Dat is de essentie. Oké, het CDA denkt ook aan het aantal WOZ-bezwaarprocedures dat omlaag kan door huiseigenaren vooraf de waarde te laten inzien en controleren voordat de aanslag wordt verstuurd. Veel gemeenten hanteren zo'n systeem van voormelding en ook dat verlaagt de administratieve lasten en vergroot de dienstverlening aan onze inwoners. Daartoe ook een motie. Voorzitter, de wethouder financiën presenteert een sluitende programmabegroting en zo hoort het ook. Een sociale gemeente is een sterke gemeente. Leidschendam-Voorburg is per hoofd van de bevolking meer dan gemiddeld welvarend. De gemeentelijke lasten zijn meer dan gemiddeld laag. Dat is mooi, dat willen we ook zo houden zolang het kan en het CDA vindt het normaal dat mensen gewoon betalen voor specifieke diensten van de gemeente. Nu betalen alle belastingbetalers aan de lasten van enkelen, dat vinden we niet rechtvaardig. Het CDA is voor meer kostendekkende leges. Daartoe ook een motie.

Interruptie van mevrouw Van der Gronde. Ja, we betalen dus

Dus bijvoorbeeld nu met zijn allen voor de parkeerplaatsen en de leges van het aanvragen van een parkeervergunning. Zullen we dat dan ook meteen doorberekenen naar de aanvragers? Zo, de heer Duin.

Parkeerplekken, daar gaan we nog even niet naar toe. Maar het is een interessante gedachte van GroenLinks, niet vreemd. Ik ga door. Wij hebben nog een vraag. Ja, kijk, als dit resulteert in het factureren van, nou, ik zal nu maar even zeggen in het eurotijdperk en je zal een tijdje trouwens spreekwoordelijke stuivers, dubbeltjes en kwartjes, dan kost het meer dan het oplevert. Dus zouden we niet minimumtarieven moeten introduceren? Graag reactie van de wethouder.

Ja, er wordt voorgesteld om startende ondernemers de eerste twee jaar geen OZB te laten betalen. Is dat dan ook zo'n maatregel van stuiveling kwartjes? De heer Duin.

Volgens mij is dat één maatregel die ontzettend veel ondernemers gaat helpen. Heel keurig ja, voorzitter, maar waar we het hier over hebben zijn bijvoorbeeld papieren kopietjes waar leeg is voor worden geïnd. Dat is echt gewoon toch een beetje niet van deze tijd.

Voorzitter, dat is vreselijk flauw, want het gaat namelijk om bedragen die echt niet zo ver uit elkaar liggen. Dus als meneer Van Duin het heeft over zijn kwartjes, dan geldt dat ook voor die symbolische OZB-maatregel.

Voorzitter, de heer Van Maldegem op hetzelfde punt ook een interruptie. Ja, ik vraag

Ik vraag me af of de heer Duin weet hoeveel de ondernemer gaat opleveren en welk budget ermee gemoeid is met die OZB-vrijstelling. De heer Duin.

Ja kijk, voor de individuele ondernemer is dat natuurlijk wel substantieel, dus laten we daar niet flauw over doen waar ik het hier over heb ten aanzien van de leges. Dat zijn de kwartjes en dubbeltjes die worden geïnd voor wat ik al zei, maar ik heb een kopietje, dus dat zijn dus twee verschillende grootheden. Dus dat op dat punt dan. Ik ga door, voorzitter.

Kan nog even doorgaan op die OZB-maatregel. Volgens mij gaat het om € 5.000. Als ik het goed heb gelezen, als ik me niet vergis, en u weet dat de OZB voor huurders van bedrijfspanden al is afgeschaft. Dus we hebben het alleen maar over de OZB voor eigenaren. Nieuwe eigenaren van bedrijfspanden. Het gaat dus echt over helemaal niets. De heer Duin.

Ja, die observatie laat ik voor u. Het CDA maakt zich zorgen over de toename van de ICT-uitgaven tot 2022 structureel met € 680.000. In onze gemeente gaat het wel goed allemaal. Overheden hebben niet zo'n goede reputatie, wat dat betreft. Het CDA stelt een ICT-audit voor, te financieren uit de generieke ICT-middelen, daartoe ook een motie. Beste mensen, het CDA hoort de wensen van het theater. In de vorige collegeperiode heeft de Raad besloten tot een beleid en cultuurbeleid, maar daarin inderdaad geen gemeenschapsgeld voor een theater. Dit theater heeft niettemin maatschappelijke betekenis, culturele betekenis en het CDA heeft grote waardering voor het culturele ondernemerschap dat de afgelopen jaren is getoond. Heel blij zijn wij met alle inzet en het enthousiasme van de inwoners. Ook wat het CDA betreft zou nog eens even goed moeten worden gekeken naar wat wel mogelijk is. Voor nu en voor de langere duur steunt het CDA de moties van de VVD. Eerder heeft de gemeente ruimte geboden voor steun in de vorm van crowdfunding. Is dat ook wellicht een optie? Graag een reactie van de wethouder. Dan tenslotte nog een ander onderwerp. Ook dit jaar verknallen we in onze gemeente weer voor ettelijke tonnen en dat is niet voor iedereen een feest. Ik heb het natuurlijk over het vuurwerk. Er gebeuren dan ongelukken. Elk jaar zijn er schade, hinder en overlast en het CDA roept het college op om burgerinitiatieven te stimuleren van inwoners die hun wijk of een deel daarvan vuurwerkvrij willen maken. Voorzitter, ik rond af. Dus de CDA-fractie moedigt het college aan op de ingeslagen weg. Er is nog een lange weg te gaan. Wij zien ondanks de financiële tegenslagen stevige ambitie om te luisteren naar inwoners, de gemeente duurzamer te maken, te investeren in onderwijs en zorg te bieden die nodig is. En de bereikbaarheid serieus te nemen. Wat het CDA betreft: verantwoord vooruit.

Heer Duin, dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van D66 en ik geef de heer Van Maldegem daartoe het woord. Voorzitter, dank.

U wel. Ik wil allereerst alle ambtenaren bedanken in de griffie voor al het werk dat ze hebben verricht. Deze begroting. Volgens mij is er heel veel werk verzet. Niet alleen door al die vragen die ik heb gesteld waarvoor excuses en toch dank voor de beantwoording en ik ben. Ik zie ook direct resultaat, want alle sprekers voor mij hebben D66 al geroemd als inspirerende partij, dus die neem ik ook voor mijn rekening. Dank, dank ook aan het college voor de gedetailleerde begroting. Dat stelt ons goed in staat om ons kaderstellende werk te doen. En laat ik met het goede nieuws beginnen, ik lees goede dingen in de begroting. Ik noem er drie. Het college wil onze inwoners helpen zelf financieel redzaam te zijn. Dat is volgens mij een fantastisch idee, want we hebben gisteren nog gehoord hoe complex de wereld van persoonlijke financiën kan zijn. Een cashloze samenleving schijnt voor laaggeletterden heel erg lastig te zijn. Nou, wij hebben wel het idee dat een financieel zelfredzame bevolking, dat begint al bij financieel zelfredzaamheid te kweken op scholen, daarover lezen we niets in de begroting. De voorbeelden zijn talrijk, waarop dat wel kan gebeuren. Ik noem Wijzer in geldzaken, dus daarom de vraag aan het college. Hoe.

Het college gaat ervoor zorgen dat onze kinderen op scholen ook leren om te gaan met geld. Investeert het college daar ook in? Het tweede goede punt in de begroting is dat jeugd die in onze gemeente opgroeit en in problemen komt, kan rekenen op de goede zorgen. Dat vinden wij een terechte en geruststellende gedachte. Het derde goede punt op hetzelfde onderwerp is dat wij proberen grip te krijgen op de uitgaven in de jeugdzorg, want het is goed dat de jeugd kan rekenen op goede zorg. Alleen wordt de jeugdzorg ook heel snel, heel veel duurder. Dus wij juichen alle initiatieven toe om daar meer de vinger achter te krijgen. Wel is het zo dat wij vinden dat de maatregelen die genomen kunnen worden, nooit ten koste mogen gaan van de kwaliteit van de zorg. Ik had hier eigenlijk willen vragen aan het college: kan het college toezeggen de maatregelen die ze gaan nemen te monitoren? Maar de VVD heeft al een motie ingebracht, dus die steunen wij. Dan de titel van het coalitieakkoord: "Samen aan zet". Als wij dat interpreteren als "de burger praat met u mee", dan vinden wij die titel natuurlijk fantastisch. Alleen als we dan naar de begroting gaan kijken, zien we dat er alleen geld is gereserveerd voor een traject van twee jaar. Een onderzoek voor een visie op burgerparticipatie en overheidsparticipatie, pagina 173 formeel lezen, terwijl de rekenkamercommissie dit jaar nog een uitgebreid rapport heeft uitgebracht met behoorlijk wat duidelijke conclusies en aanbevelingen. Mevrouw Timmer begon er vanavond ook al over, maar de D66-fractie is heel erg benieuwd naar welke vernieuwingen onze inwoners de komende jaren kunnen verwachten en welke concrete vernieuwingen wij kunnen verwachten. Graag een reactie. Voorzitter, ik noemde zojuist drie expliciete goede punten uit de begroting. Het zal je ook niet verbazen dat D66 vindt dat er ook minder goede punten in deze begroting staan. Dit college doet niet alles wat D66 had gedaan. We hebben lang moeten wachten op een financiële doorrekening van het coalitieakkoord. Daar hebben we al eerder over gesproken in dit huis en ik snap nu wel waarom. Het is namelijk zo dat als je als college lastig kunt kiezen, het ook verdomd lastig is om een financieel plaatje daarvan te maken, zeker als je er nog opmerkelijke keuzes maakt en die opmerkelijke keuzes zien wij in deze begroting. We hebben de bijdrage van de heer Van Schijndel ook gehoord vanavond. Keuzes die wij apart vinden zijn bijvoorbeeld de keuze om het Veur Theater te laten bungelen. Wederom te laten bungelen op per saldo €10.000 subsidiegeld. Subsidiegeld voor cultuur. Als je daar tegenover zet dat de wethouders samen meer dan €140.000 per jaar extra krijgen voor hetzelfde werk als in de vorige periode, nou, wij vinden die verhouding raar. Deze coalitie geeft ieder jaar, staat in de begroting, €55.000 uit aan nieuwe feestjes, terwijl dit college wel €20.000 gaat bezuinigen op de rekenkamercommissie. Een rekenkamercommissie die juist dit college kan helpen om tekorten op de bijstand en de jeugdzorg te helpen achterhalen. Waarom? En deze coalitie zet ook iedere week graag de afvalbakken buiten, sorry, de afvalbakken bedoel ik, terwijl tegen exact dezelfde kosten wij vier jaar lang kunnen zorgen dat er geen enkel kind van de basisschool gaat zonder zwemdiploma. D66 zal het wel weten. En voorzitter, ik heb natuurlijk ook zitten zoeken naar de woorden "extra oeververbinding" in deze begroting en ik zal hier nog een keer op terugkomen in mijn verhaal. U zult het niet geloven, ik heb niks afgestemd met de heer Rozenberg, maar ik had hier gezet en dat is mijn bruggetje naar de verbroken beloftes. Ik begin met de kleine, maar opvallende, en eindig met deze roze olifant. Ten eerste: deurspionnetjes. Alle ouderen in onze gemeente zouden een deurspion krijgen om de veiligheid te vergroten. Ze stonden in het coalitieakkoord genoemd. Ze staan niet in de begroting genoemd. Waren die deurspionnetjes toch te duur of kunnen ouderen nog steeds aankloppen voor zo'n deurspion? Graag een reactie. Alle inwoners moeten zelf hun afval scheiden.

Ja, dank u wel, voorzitter. Ik vraag me af of de heer Van Maldegem echt op dat soort details wil beknibbelen als gemeenteraad. De

Neem aan dat als je iets in het coalitieakkoord opneemt dat je daar toch ook dekking voor wil regelen de komende jaren. Ik ga door. Ten tweede. Alle inwoners moeten zelf hun afval scheiden. Is echt het college dat dit schrijft in de begroting? Zijn alle woorden over nascheiding dan echt voor de buurman geweest? Graag een reactie van het college en alle taboeloze onderzoeken dan spijt. Het verkeer moet zoveel mogelijk over de N14, dus niets extra oeververbinding. Geen extra brug. Zoveel mogelijk over de N14 goed jammer dat het college dat alleen nog maar opschrijft en niet durft te zeggen tegen de kiezer. Deze 3 verbroken beloftes kan ik de heer Streven kijken, dus geruststellen. Ik kan D66 daar kan echt prima mee leven. Maar dat geldt niet voor de verbroken beloftes op duurzaamheid. Want duurzaamheid zou in al het beleid een plek krijgen en regels die mensen belemmeren om duurzamer te worden, zou het college schrappen. Het staat in het coalitieakkoord Samen aan zet en daar zien wij vrij weinig van terug. Sterker nog, dit college geeft ieder jaar opnieuw minder geld uit aan milieubeheer, hoe komt duurzaamheid dan terug in al het beleid en wat zien we verder? We zien een wethouder die zegt zelf elektrische auto's te gaan maken in de markt te gaan verslaan en dat later toch moet nuanceren, maar verder vrij weinig. Terwijl de klok van klimaatverandering doortikt. Daarom de vraag aan het college, waar zie ik nou dat dit college echt doordrongen is van de noodzaak om duurzaam te zijn? En ja, er komt een duurzaamheidsfonds. De VVD heeft het al genoemd. Maar waarom eigenlijk? We hebben namelijk al een nationaal energiebespaarfonds waar je prima goedkoop kunt lenen als huiseigenaar en waar je ook prima goedkoop kan lenen als VVE en banken lenen ook voor duurzaamheidsmaatregelen. Dus waarom gaan we dan opnieuw lokaal het wiel uitvinden? Waarom moet de gemeente voor bank gaan spelen? Graag een reactie. De coalitiepartij willen samen met inwoners het restafval gaan verminderen om de Rijksdoelstelling voor 2020 te halen. Ik lees het in de begroting, maar hoe gaat het college dat bereiken als het toch iedere week weer de afvalbakken buiten gaan zetten? Wij als D66-fractie hebben geen idee en de begroting helpt ons daar ook niet bij. En het ging al over de tarieven. De heer Duin begon bijvoorbeeld over meen ik vindt het college nou werkelijk dat bedrijven, instellingen en bewoners een eerlijke prijs voor de dienstverlening dient te betalen of toch niet? Ik begrijp het niet helemaal uit de begroting en D66 wil niet alleen vragen stellen aan het college, maar ook behulpzaam zijn. Wij waren de partij die. Nee, dat is flauw op tijd onze moties indiende u heeft al kunnen lezen. We hebben 3 duurzame moties, dank u wel, ik neem deze ook in de vangst 3 duurzame moties regels mogen de duurzaamheid niet belemmeren. Maar waarom betaal je dan nog steeds als je zonnepanelen legt op je huis meer belasting dan je buurman die dat niet doet? Daarom een motie om de OZB-waarde te corrigeren voor de waarde van zonnepanelen op je huis. Voorzitter Tim zei het al, het zijn kleine bedragen. Maar we zouden alle regels schrappen die verduurzaming in de weg werken.

Interruptie van de heer Druppel. Ja, we hebben met

Grote interesse deze motie gelezen. Wat ik mij afvroeg, want u heeft het specifiek over zonnepanelen als een uit te sluiten onderdeel van de onroerende zaak. Maar waarom dan niet hetzelfde doen voor bijvoorbeeld een zonneboiler of een warmtepomp die onder dezelfde voorwaarden ook een bijdrage leveren? De heer van

Zonnepanelen valt nogal op bij de waardetaxatie van buitenaf denk ik niet. Iedere warmtepomp is hier vanaf straat, maar als de CDA-fractie daarmee kan leven, dan zijn we gaarne bereid om hierover na te denken.

Ik heb onlangs al deze maatregelen genomen en ook een zonneboiler is een flinke investering. Ook die is generiek gewoon aan te merken en ook gewoon te taxeren. Hetzelfde geldt voor een warmtepomp, dus die verschillen zie ik niet en het zijn allemaal dingen die bijdragen. Maar datzelfde geldt ook voor investeringen die u doet. In isolatie bijvoorbeeld kan makkelijk voor 10 à 15.000 euro je huis isoleren is ook een onderdeel van de onroerende zaak. Moeten we dat dan ook uitsluiten van de belasting? Toevallig mijn

Huis laten isoleren. Ik kan u verzekeren als u een huis heeft waar u € 15.000 spouwmuurisolatie in kan, dan is die belastingschijf ook niet heel belangrijk. Maar het gaat erom dat zonnepanelen strikt genomen worden aangemerkt als extra waarde van je huis. Dat geldt niet voor Spanje, de laatste dus vandaar deze motie. Voorzitter, heb...

Heb ik nog een vraag, want oké, u heeft hier dus aan. U wil niet doortrekken naar isolatie. Dat kan best wel duur zijn, zeker in een oude kern zoals hier waar niet elk huis een spouwmuur heeft hè? Het bouwen van spouwmuren is pas in een jaar of 40 begonnen in Nederland. Maar het gaat uiteindelijk, en dan ga ik even terug op het voorbeeld van zonnepanelen, slechts om nou dus ik ga er even vanuit van € 5.000 hè? De investering in zonnepanelen gaat het, jaarlijks gaat het om € 4,36 en er werd net even over een klein pilsje gepraat en € 4,36 over een terugverdientijd van de zonnepanelen is ongeveer 10 jaar. Is het € 43? Daarmee verklein je de terugverdientijd in 10 jaar met 30 dagen. Is dat het echt waard?

De interruptie nog van de heer Van Rossem, hetzelfde punt neem ik aan.

Ja voorzitter, ik ben echt in de war. Is de heer Dupont nou zo enthousiast over deze motie dat hij hem wil uitbreiden, of verwijt hij nu de heer Van Maldegem dat hij duurzame ideeën heeft?

Zoals ik zei, ik wil hem gaan uitbreiden en ik zou u dan willen verwijzen naar zijn politiek leider in deze afdeling die net zei dat het kleine bedragen zijn, maar wel kunnen helpen. En u heeft zelf in het coalitieakkoord opgeschreven dat alle regels die verduurzaming in de weg zouden staan geschrapt kunnen worden. Ik ga verder, het college wil duurzame mijlpalen slaan voor 2022, 2026 en 2030. D66 wil graag transparant zijn en die doelen melden bij de Verenigde Naties, zoals ook gemeente Zoetermeer en Midden-Delfland hebben gedaan. Daarom ook een motie en als laatste, hij is ook al genoemd. Wij roepen het college graag op om meer concrete maatregelen te nemen voor verduurzaming en inderdaad, we hebben genoemd een concrete maatregel. Wij willen daar inspiratie voor aanleveren. Duurzaamheidsmakelaars hoor ik al van de heer Duin, maar mijn oproep was vooral aan het college om te laten zien dat zij echt zich bewust zijn van het belang van verduurzaming. Dus graag ook een reactie van het college hierop. Dan de financiële kant van dit college, als er nog steeds meelezers zijn, bladzijde 145. Valt het beste samen wat dit college gaat doen en anders dan wat mevrouw Koeman doet voorkomen. Vanavond, volgend jaar gaat deze coalitie zelf 1,4 miljoen euro extra uitgeven. Niet rijk, niets externe omstandigheden. Het is een politieke keuze om meer uit te geven en daartegenover zet het college een besparing volgend jaar van €15.000. Ze doen het voorkomen alsof het €40.000 is, maar €25.000 daarvan wordt alsnog uitgegeven. Bij mij thuis heet dat potverteren en ik bespaar u verder de bladzijde nummers, maar er is meer dat mij zorgen baart. Ook weer anders dan mevrouw Kortman doet voorkomen, als u alle uitgaven optelt. De komende jaren gaat dit college zelf, politieke keuze, 3,4 miljoen euro extra uitgeven. De komende jaren stijgt de schuld met 37 miljoen euro en de komende jaren daalt de spaarpot van de gemeente die we zorgvuldig hebben opgebouwd met 20 miljoen. Samenvattend, het college geeft te veel uit, onze schuld stijgt, Leidschendam-Voorburg wordt arm en dat is een totaal ander beeld dan het persbericht dat de gemeente heeft uitgebracht. Het ronkende persbericht gaat alleen maar over de sluitende begroting in 2022. En ja, hoe kan dat dan? En waren ook inwoners die mij dat vroegen nou? Het is eigenlijk een vrij makkelijk recept. Je plant gewoon heel veel boterzachte bezuinigingen in voor 2022 en daarmee heb je een sluitende begroting. En dan hoop je maar dat die sluitende begroting ook echt er komt over 4 jaar. En precies dat doet het college, boterzachte bezuinigingen, bijna 1/2 ton op leerlingenvervoer zonder dat je weet of die scholieren ook nog naar school komen. 3 ton minder, ruim 3 ton minder naar de bibliotheek, zonder dat je weet of de bibliotheek kan blijven draaien. Ruim 4 ton minder uitgeven aan ambtenaren in 2022, zonder dat je weet of dat kan en zo ja, als het kan, waarom doe je dat niet direct? Interruptie van...

Begrijp ik dat de heer Van Maldegem pleit voor keiharde bezuinigingen, nu meteen.

En, dat hoort u mij zeker niet zeggen, maar ik lees uit uw begroting een heleboel. Behalve dat u de financiële zaken op orde stelt en u verwijst nu naar het college of naar de VVD. Ik weet niet, maar. De heer Duin.

Het is niet mijn begroting, maar ik ben wel heel geïnteresseerd in uw visie op of het wel mijn begroting is. Heel interessant, maar even wennen. Maar ik ben heel geïnteresseerd in uw visie en ik hoor dus keiharde bezuinigingen. Dat is ook een keuze. De heer Van Maldegem.

Volgens mij hoort die helemaal geen knop bezuiniging en kan ik u nu misschien herinneren aan het feit dat u als onderhandelaar onder het coalitieakkoord staat. Dus ik vermoed dat het ook uw begroting is. En nee, ik hoef niet keihard te bezuinigen. Ik zal andere keuzes maken, daarover straks meer. Interruptie

Nee, het is heel goed om daar zo op die manier over te praten. Ik denk dat in mei het plaatje er heel anders uitzag, dus dat is natuurlijk wel even een overweging die we moeten meenemen. U kritiseert het aanspreken van de reserves, ook dat begrijp ik wel, maar ik hoor geen alternatieven noemen. Dus ik denk dat het toch een heel serieus dilemma is waar we samen voor staan.

Er uitgegeven wordt aan het oplossen van een semi-bestaand afvalprobleem? Het is € 880.000, namelijk in twee jaar tijd. Dat zijn uitgaven die wij niet zouden doen. Bijvoorbeeld, ik

Ik ga verder waarvan akte, geen oplossing voor problemen. De heer Duin

Was dat de heer Van Maldegem? Gaat u voorstellen, ik...

Ik kom zo nog terug op het afvalprobleem. Sorry dat het nog een interruptie was. Ik was nog niet klaar met de boterzachte bezuiniging, want er gaat maar liefst ook 1,2 miljoen euro minder naar reïntegratie. Zonder dat je weet en zonder dat je enige reden hebt om te denken dat dat nu wel gaat lukken. Want deze wethouder van Sociale Zaken faalt jaar na jaar om meer mensen aan het werk te krijgen dan er mensen een uitkering aanvragen, zoals mijn collega Van Velzen op deze plek onlangs zei, en dit college houdt ervan om de belastingen te verhogen en rekeningen te verhogen waar je dat kan. € 40 per hond. Je gaat € 3 per maand meer betalen aan je hond. Gemiddeld extra toeristenbelasting heffen waar dat kan en de rekeningen voor gehandicapten parkeerplaatsen voor rijbewijzen en voor trouwceremonies verhogen. Kosten verhogen en belastingen opschroeven is een favoriete bezigheid van dit college en het wordt nog erger, nog erger zelfs dan de heer Rozenberg dacht, dit college schrijft namelijk in de begroting dat inwoners nog hogere woonlasten kunnen verwachten als de gemeente meer uitgeeft dan gepland. Ik citeer: de belastingcapaciteit kan zo nodig voor dekking zorgen voor extra lasten die voortvloeien uit eventuele tegenvallers. Pagina 109. Daarom de vraag aan het college: welke verhoging van de woonlasten kunnen onze inwoners nog meer verwachten als die boterzachte bezuinigingen van dit college niet lukken? Graag een reactie. En dan op een gegeven moment ben je aan je superlatieven uitgeput, maar het ergste van dit financiële alles is dat het college rekent met de Eneco-verkoopopbrengst van 80 miljoen euro. Maar gaat dat niet door, dan zakt deze gemeente financieel door het ijs. De gemeente is financieel een stuk minder weerbaar en kan een stuk minder makkelijk de schulden allemaal afbetalen. En het is niet zo dat ik alleen dat toevallig zo vind. De Nederlandse Vereniging van Gemeenten, toch een vooraanstaande instelling, heeft ooit de solvabiliteitsgrens van 30% gezien als de grens voor gemeenten die financieel gezond willen zijn. Daar gaat dit college doorheen zakken zonder de verkoopopbrengst van Eneco. En het was daarom ook dat mijn voorganger van onze fractie, Arnoud Breedijk, hij is hier gelukkig vandaag in de zaal, ooit de Breedijk-norm heeft voorgesteld, door de Raad aangenomen, dus dit college negeert ook een eerder raadsbesluit. Daarom de volgende financiële vragen van D66: hoe luidt het financiële plan B van het college? Dus in de situatie dat Eneco niet wordt verkocht, hoe kijkt het college naar de waarschuwing van de provincie Zuid-Holland dat ambities uit coalitieakkoorden financieel misschien niet haalbaar zijn en advies van juni dit jaar? Wat betekent één grote bezuinigingsopgave van 2,2 miljoen euro vanwege de septembercirculaire voor de uitgaven waarvoor het college nu nog structureel geen geld heeft? Vervallen die gewoon? En waarom wil het college juist nu, met alle tekorten op de bijstand, op de jeugdzorg en eigenlijk op de hele begroting, waarom wil het nou nu keihard bezuinigen op de rekenkamercommissie? En € 20.000 klinkt niet veel, maar is wel 1/4 van het budget. Welke analyse heeft het college daarvoor? En gezien de financiële staat van de gemeente heeft D66 nog een paar voorstellen die geen geld kosten en onze gemeente wel mooier maken. Groener, gezonder en gezelliger, denk ik. Motie één: D66 stelt voor onder concrete doelstelling van 30% sociale huurwoningen in deze gemeente uit te breiden met een concreet percentage woningen in het middensegment. Dat is goed voor gezinnen, goed voor de sociale samenhang in de gemeente en goed voor mensen die echt een sociale huurwoning nodig hebben. Deze motie biedt namelijk mensen die rianter kunnen wonen dan een sociale huurwoning een echt alternatief. Kortom, een voorstel met louter winnaars en ik reken dan ook op brede steun in deze Raad, niet in de laatste plaats van VVD, want de heer Onheil heeft het eerder gezegd in het vastgoeddebat dat dit een goed idee was. Ik hoorde mevrouw Kortman vanavond zeggen dat er meer in het middensegment gebouwd moet worden en dat er gewerkt moet worden aan de doorstroming.

Ja dank u wel. Vraag over deze motie: kan de heer Van Maldegem aangeven hoe haalbaar en hoe realistisch hij de motie acht? Ik ben heel erg blij met de norm van 30%. Ik ben wel blij dat dit college, deze coalitie daaraan vasthoudt. Maar ik vraag me af, als we nou ook nog eens een norm van 40% opnemen ten aanzien van het middensegment, dan leggen we 70% van de woningbouw per project vast. Is dat nou realistisch? Gaan projectontwikkelaars zich daar mee inlaten? De

In deze gemeente is als volgt, zou ik willen antwoorden: De heer Streefkerk, op 6 oktober heb ik Funda gecheckt en weet ik dat 27% van alle woningen in deze gemeente sociale huurwoningen zijn. Als je als gezin een eengezinswoning wil kopen met een tuintje, heb je minder dan 1% kans dat het aanbod op Funda ook aansluit bij je betaalbaarheid. 60% van alle woningen die in deze gemeente te koop staan, zijn duurder dan 4 ton. Dat betekent dat de rechter in opleiding, geen enkele alleenstaande in opleiding, geen fatsoenlijk huis kan kopen. Het is wat u wilt en ik denk ja, nog steeds 30% van de nieuwbouw staat vrij voor projectontwikkelaars om te ontwikkelen. Als we gaan doen wat de heer Streefkerk voorstelt, dan hebben we straks een situatie waarin alleen sociale huur wordt gebouwd of hartstikke duur. Het is aan u.

Nou ja, ik had nog geen voorstel gedaan. Ik had alleen een vraag gesteld. Kijk, ik deel het streven daar niet van. Ik denk dat doorstroming heel erg nodig is zonder af te doen aan de woningvoorraad die in het sociale segment nodig is. Ik vraag me alleen af, is dat percentage van 40% nou haalbaar? Los van het streven, want dat delen wij ook.

Toeschouwers, de PvdA heeft een tegenvoorstel gedaan op deze motie, waarin het concrete percentage werd weggehaald. Dus ik weet ongeveer waar de PvdA-fractie staat. Kortom, geen percentage toekennen en dan blijven we in het streven naar middensegmentwoningen. Maar kunnen we er geen concrete getallen aan koppelen? Als u eerst even kijkt, nu zegt dat 40% teveel is en 35% genoeg ruimte biedt, dan ga ik graag met de PvdA-fractie in gesprek. De laatste motie die ik wil toelichten, voorzitter. Interruptie van

Ja dank u, ik wil er nog even op doorgaan, want ik werd net genoemd als iemand die dit een goed idee zou vinden. Dat vind ik ook een goed idee, alleen de 40% niet. Tenminste, misschien wel, maar ik vraag me af waarop u dat percentage baseert. Waarom 40%, waarom niet 35, waarom niet 41, waarom niet 28? De heer Van Malderen.

Gezegd hoe de verhoudingen liggen op de lokale woningmarkt. Ik denk dat 40% goed aansluit bij de noodzaak voor eengezinswoningen met een tuintje. Dus als

Omdat u dat denkt, vindt u dat een magere onderbouwing, vandaar ook dat ik het geen goed idee vind om die 40% op te nemen. En wat ik daarbij wel wil aanvullen is dat wij inderdaad samen bij een vastgoeddebat hebben gestaan waar uiteindelijk consensus in de zaal was, waar ruim 100 mensen aanwezig waren, dat er vanuit de zaal, vanuit de samenleving, concrete voorstellen zouden komen om gezamenlijk die woningnood aan te pakken. Toen heb ik gezegd, dat vind ik een mooi idee. Die wachten we graag af. Dat heeft de wethouder ook beaamd. En dat gebruiken we dan als input voor de woonvisie die dit college wil opstellen. Waarom rent u dan zo hard van stapel met een percentage waarvan u denkt dat dat wel eens mooi zou kunnen zijn? En waarom wacht u niet gewoon af wat er uit die zaal en al die enthousiaste mensen komt? De heer Van Maldegem.

Ik snap de neiging van coalitiepartijen om wederom hier te wachten. Dat gebeurt vaker. Ik ga graag met de VVD-fractie en de PvdA-fractie in overleg om een percentage zo neer te zetten, maar wel een concreet percentage te noemen om die middensegmentwoningen aan te zwengelen. Voorzitter, laatste motie van D66, we weten dat het kabinet druk doende is een pakje sigaretten duurder te maken, maar volgens mij hoeven we daar lokaal niet op te wachten en daarom stelt D66 voor om Leidschendam-Voorburg aan te laten sluiten bij de Alliantie Nederland Rookvrij, een initiatief van de Kankerbestrijding en het Longfonds. Om onze kinderen de eerste rookvrije generatie te maken. En dan niet alleen het binnenplein van het Zwartepad, zoals de VVD voorstelt, maar op meer plekken en D66 gelooft in een motie van gemeentelijke belangstelling. Tot slot, en ik kom nu weer terug op mijn notitie.

Ik kom heel erg. Dank u wel, voorzitter. Over concrete maatregelen en dan is aansluiten bij een alliantie leuk, maar aansluiten bij de alliantie, een van de voorwaarden is ook dat er concrete maatregelen worden genomen in de gemeente en daar ben ik heel erg benieuwd naar. Welke concrete maatregelen u dan nu in gedachten heeft die het rechtvaardigen om daarbij aan te sluiten. Ik vind het een goed idee, hoor, maar aan welke concrete maatregelen denkt u dan in deze gemeente? Om ons dan daarbij aan te sluiten. De heer

Laten we beginnen met het binnenplein bij plein punt één binnenrij. Ik kan me voorstellen dat er nog meer rookvrije plekken...

Ook dit is niet, u zult mij niet geloven, maar ik heb niets met de heer Rozenberg afgesproken toen ik deze begroting las en dat heb ik een tijdje gedaan in slaap. In onze Kamer had ik steeds een liedje in mijn hoofd. Een liedje van De Dijk. Het liedje heet Dansen op de vulkaan. U kent het vermoedelijk. Naar mijn idee, naar D66-idee, danst deze gemeente op een vulkaan vol financiële valkuilen. En de VVD komt toch weer terug bij de VVD, noemde de lijst van Voorburg vorig jaar Napels aan de Vliet omdat het afval zo'n probleem was. En daar heeft deze coalitie verandering in aangebracht. En nee, niet omdat het afvalprobleem is opgelost. Nee, Napels aan de Vliet staat nu ook voor Italiaanse financiële toestanden, want deze ooit zo rijke gemeente kent nu oplopende tekorten en stijgende schulden, dalende reserves. En dit college blijft visieloos organiseren en extra geld uitgeven. Dat is dansen op een vulkaan. Dat is dansen op de Vesuvius in Napels aan de Vliet. Dank u wel. Dank u wel.

Dan ga ik naar de fractie van de Partij van de Arbeid voor een bijdrage in de eerste termijn. En ik geef de heer Streefkerk het woord. De heer Streefkerk.

Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, er is de afgelopen weken hard gewerkt door raadsleden, door wethouders, maar zeker ook door de ambtelijke staf. En alhoewel het met regelmaat bij ons werk hoort om wat kritisch te zijn over de beantwoording van vragen en over de transparantie van stukken, zou het onterecht zijn om te ontkennen dat er veel werk is verzet. Alle maatregelen die zijn aangekondigd in het coalitieakkoord zijn in deze begroting verwerkt. Dat is op een korte termijn gebeurd en daar past een woord van dank bij aan de organisatie. Voorzitter, de begroting die voorligt, is er een die 7 maanden geleden bij de verkiezingen en in de formatie niet werd voorzien. Er moet bezuinigd worden en niet zo'n beetje ook. En het kabinet, dat lijkt, dat voelt tegenstrijdig, want het gaat landelijk toch juist zo goed. Het kabinet heeft ruimte om nota bene 2 miljard uit te geven aan zaken die alleen maar indirect bijdragen aan het onderwijs van onze kinderen en de zorg van onze ouderen. Er kan blijkbaar iets vanaf en zo niet bij de gemeente, want de gemeenten krijgen het voor hun kiezen met oplopende kosten in de jeugdzorg en teruglopende bijdragen uit het gemeentefonds. Er is vanavond al meerdere keren over gesproken. Oplopende kosten, want meer kinderen maken gebruik van jeugdhulp en bovendien zijn die zorgtrajecten ook nog eens langer van duur. Dat is een landelijke trend en het lijkt erop dat deze groei te maken heeft met het succes van de wijkaanpak. In dat opzicht kunnen we een positieve ontwikkeling ontwaren: als er behoefte is aan zorg, moeten de overheden zich namelijk ervoor inspannen om die zorg ook beschikbaar en toegankelijk te maken en dat lukt naar het zich laat aanzien. In deze raad leeft brede steun voor een inhoudelijke en doordachte aanpak van het terugdringen van die kosten en het daar weer grip op krijgen, niet zomaar schrappen, want onze kinderen verdienen de zorg die ze nodig hebben. Deze raad heeft zelf het initiatief genomen om in gesprek te gaan met deskundigen, met experts. Deze wethouder heeft een plan aangekondigd: Grip op Jeugd, en op dit moment ligt er in dat kader ook een inventarisatie van algemene vragen, vragen die zich overal in het land aandienen. Dat zijn de belangrijke vragen om te stellen, die vragen verdienen antwoord. Maar onze vraag aan het college is ook nog om duidelijk in te gaan op specifieke omstandigheden van onze gemeente, hè? Zoals de aanwezigheid van Schakenbosch. De uitdaging is dus nu om goede toegankelijke zorg ook financieel beheersbaar te maken en de PvdA is blij dat ondanks de noodzakelijke bezuinigingen bij alle partijen de overtuiging bestaat om ervoor te zorgen dat het niet ten koste gaat van degenen die dat het meest nodig hebben, namelijk jongeren met een zorgvraag. Voorzitter, de Partij van de Arbeid ziet op deze begroting een aantal belangrijke onderwerpen op de agenda, zet en gerealiseerd krijgt: gratis openbaar vervoer voor 65-plussers met een ooievaarspas, het verruimen van de mogelijkheid om gebruik te...

Te maken van de gronden, zorgverzekering. Interruptie van de heer Van Rossum en de heer Roosenburg, eerst de heer Van Rossum.

Voorzitter, ik meen me te herinneren dat toen we spraken over die gratis reizen, dat toen de ambitie was om het eerder te doen dan 2020. Dus ik ben benieuwd waar die gebleven is, of is die 2020 nu hard? De heer Rosenberg, op.

Ja zeker. Voorzitter, is het niet zo dat in de begroting staat dat het alleen geldt voor de HTM-lijnen en dat dus de Connexxion-lijnen buiten dat gratis openbaar vervoer vallen? Dus dat betekent dat een deel van de gemeente niet wordt meegenomen in het openbaar vervoer. De heer.

Ja, het gaat om sowieso mijn streven, hè? De mogelijkheid om ouderen met een ooievaarspas mobiel te maken. En wat betreft de ambitie om het in 2019 zo snel mogelijk te laten ingaan, helemaal eens, die ambitie die staat. Dat is ook een vraag die ik prima aan de wethouder wil voorleggen, hoe komt dat? Ik heb begrepen dat het komt door contractering. Als het sneller kan, heel graag. Als het niet lukt, dan wel in deze periode en zo.

Snel als mogelijk, voorzitter. Van Rossum en de heer Roos, de heer Van Rossem. Dank, voorzitter.

Ja, misschien goed om even te zeggen dat ik uiteraard niet de heer Streefkerk hier in de wethoudersstoel wil duwen. Maar ik bedoelde inderdaad of hij die ambitie ook nog heeft, dus ik ben blij dat te horen.

Het was eerst openbaar vervoer voor iedereen en overal als ik de programma's had gelezen. Toen werd dat op een keer het openbaar vervoer alleen in de gemeente. Toen werd het alleen voor de HOV-lijnen en nu is het nog een streven. Wat is er nu? Wel of niet? Eerst even.

Is de begroting naar in die zin helder over wat er gratis beschikbaar wordt voor 65-plussers met een ooievaarspas. Voorzitter, ik ga door. Niet alleen het openbaar vervoer voor 65-plussers, ook het verruimen van de mogelijkheid om gebruik te maken van de collectieve zorgverzekering van de gemeente wordt mogelijk voor mensen die tot 130% van het minimumloon verdienen. Daarbij wordt het programma Jongeren in de Lift permanent gemaakt en is er sprake van een duidelijke inzet op een aantal thema's die voor de PvdA belangrijk zijn. En daar wil ik een aantal van uitlichten. Dit college legt de lat hoog waar het aankomt op duurzaamheid, het duurzaamheidsprogramma van het college zal aandacht besteden aan luchtkwaliteit en de totstandbrenging van een circulaire economie. Duurzaamheidsmakelaars helpen de weg te vinden in het woud van duurzame maatregelen. En de gemeente stelt betaalbare leningen beschikbaar aan inwoners die hun woningen willen verduurzamen. Dat draagt allemaal bij aan een gezond woon- en leefklimaat en daarmee ook aan gezonde inwoners. En omdat het streven helder is en de lat hoog ligt, wil de PvdA ook een aantal concrete voorstellen doen. We zijn andere partijen die daar ook om vragen. Wij vragen het college om in het duurzaamheidsprogramma rekening te houden met de taken die de gemeente op haar bordje krijgt vanuit het te verwachten klimaatakkoord. En we roepen op om nog in deze periode te starten met een pilot in delen van wijken om delen van wijken van onze gemeente aardgasvrij te maken. Concrete maatregelen. Daarnaast vinden we het ook van belang dat wordt ingezet op bewustwording. De betrokkenheid van bewoners is belangrijk en daarom vragen we het college om een bijeenkomst te organiseren. Noem het een lokale klimaattop, noem het een aftrapbijeenkomst om gezamenlijk de schouders te zetten onder de grote uitdaging die voorligt en de PvdA zal het college daartoe met twee moties.

Interruptie van mevrouw Van der Gronde. Ja, ik moedig

Moedig natuurlijk alle concrete en minder concrete maatregelen op duurzaamheid altijd aan, maar dit klinkt nou juist eigenlijk niet zo concreet. Als een pilot aardgasvrij is, is het dus nog niet echt aardgasvrij en een bijeenkomst dat we samen de schouders eronder zetten. Ja, klinkt heerlijk, maar wat gaan we dan concreet doen? Je mag ook zeggen, vragen algemene ideeën, maar als je het concrete maatregelen noemt, ben ik wel benieuwd.

Voorzitter. Ik vind het afkoppelen van gaskranen heel concreet en daarnaast ben ik een fel voorstander van participatie van bewoners. Dus als u suggereert om bewoners niet te betrekken, nou, dan hebben we een discussie.

Grondig. Ik vind het heerlijk, participatie. Maar dat is geen concrete maatregel en een pilot aardgasvrij. Je doet het of je gaat van het gas af, dan is het dus echt of je doet het niet. Ik bedoel ja. De

Ja, volgens mij is het vrij concreet aardgasvrij. En ja, top dus.

Dus PvdA stelt voor aardgasvrij, daar doen we aan mee. Nou goed voor

Voor deze motie te horen. Dank. Voorzitter. Ik kom tot een ander onderwerp, want de Partij van de Arbeid stapt in geen enkel bestuur zonder ook duidelijke inspanningen af te spreken op het gebied van sociale woningbouw en op het gebied van leefbaarheid. Het vertrouwen dat wij al in deze wethouder hadden werd enkele weken geleden bevestigd toen ze zich vol vuur toonde voor het realiseren van voldoende woningen. Dat vuur is ook nodig. De wachtlijsten zijn veel te lang. Mensen wachten al jarenlang op een geschikte woning en er moeten er simpelweg woningen bij. De PvdA ondersteunt daarom de inzet van het college op dit punt en dient daartoe ook een motie in. We vragen in het bijzonder ook om oog te houden voor de diversiteit in het woningaanbod, hè? Diversiteit versterkt alle sectoren, ook de woningsector. We zien uit naar de terugkoppeling van de wethouder uit de gesprekken die nu gaande zijn met de corporaties en de schop gaat, als het aan de PvdA ligt, zo snel als mogelijk de grond in: bouwen, bouwen, bouwen. Wonen in deze gemeente is prettig. Dat is de algemene indruk die je krijgt van onze bewoners en toch zijn er nog steeds dingen te verbeteren. Deze coalitie heeft daar ook oog voor door het Damcentrum aan te pakken bijvoorbeeld. Niet alleen aandacht voor de bereikbaarheid, niet alleen de luchtvervuiling terugdringen. Ook de leefbaarheid die samenhangt met cultuur en economie versterken. Voorzitter, ik kom zo dadelijk nog wat uitgebreider terug op de cultuur in het Damcentrum en breder in deze gemeente, want daar is het nodige over te doen geweest. Eerst wil ik aandacht vestigen op de uitkomsten van de bewonersavond die de PvdA op 8 oktober heeft georganiseerd in toevallig het Veur Theater. Heel veel ideeën, heel veel creativiteit en zou het niet mooi zijn, voorzitter, om met een van de aanwezigen te spreken? De Damlaan een groen voetgangersgebied te maken vanaf het Veur Theater? Geen auto's meer, geen opstoppingen meer, geen luchtvervuiling, maar wel een prettig groen winkelgebied. Gezellig boodschappen doen en uitgaan. Wij hebben alle ideeën voor die avond. Eruptie. Interruptie van...

Aan dat de mensen die van de kant van Leidsche Haag af komen dan over de niet-bestaande brug zullen gaan.

Ik scheen een goede vraag te hebben gesteld, maar ik heb nog geen antwoord gekregen.

Ik denk dat het doel is om het centrum leefbaar te maken, zeker ook bereikbaar te houden. En ik denk dat er tal van oplossingen zijn om dat te doen. We hebben aangekondigd om daar onderzoek naar te doen. Dat gaan we ook doen. Ik denk dat dit een waardevol idee is daarin en ik hoop ook dat het wordt meegenomen. Goed, dan...

Helpen met het onderzoek en de heer Eleveld zal u ook wel vast kunnen helpen, want die weet ook genoeg over de verkeersdruk op de Damlaan, dus ik ben heel benieuwd naar het onderzoek. Nou ja, en over dat onderzoek, voorzitter, we hebben alle ideeën, alle uitkomsten van die avond gebundeld. Ook de ideeën waar we het als partij niet mee eens zijn. We hebben die gebundeld en we bieden die in de marge van deze vergadering graag aan aan wethouder Bouwen. Met daarbij ook zeker de vraag om, en daartoe dienen wij een motie in, om in het masterplan ook aan te geven hoe uitvoering wordt gegeven aan de versterking van leefbaarheid en levendigheid en om daar ook aandacht te besteden aan de zogenaamde quick wins om op korte termijn te komen tot merkbare verbeteringen in die wijk. Daarna zullen we ook een bredere motie indienen, gericht op het fietsbeleid, op het versterken van het fietsbeleid in de gemeente. Mede gelet op de ontwikkeling van om half the Netherlands. Natuurlijk hopen we op brede steun voor die moties. Voorzitter, wij constateren dat er in de voorgestelde begroting minder geld wordt ingeruimd voor het stimuleren van brede scholen, simpelweg omdat er vanuit de scholen zelf minder animo voor bleek te zijn. En alhoewel de PvdA het niet nodig vindt om geld te reserveren dat toch niet wordt uitgegeven, vinden wij wel dat de gemeente zich een taak mag aantrekken waar het aankomt op het stimuleren van integrale vormen van ontwikkeling. De PvdA vraagt dan ook nadrukkelijk aan het college om bij het opstellen van de nieuwe lokaal educatieve agenda aandacht te blijven besteden aan de samenwerking tussen scholen en andere organisaties, waaronder opvangorganisaties, voor zover dat bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen. Zo kan een integraal aanbod van onderwijs en opvang een verrijking zijn voor alle kinderen, maar ook een steuntje in de rug voor kinderen met een taal- en ontwikkelingsachterstand. Voorzitter, ik kondigde het al aan. Er is in de afgelopen weken veel te doen geweest over de middelen die beschikbaar zijn voor culturele instellingen in onze gemeente. Mede omdat wij de waarde van het Veur Theater onderschrijven, zullen wij de motie van de VVD ondersteunen, want het Veur moet behouden blijven. Voorzitter. Ik kom bij een voorzitter.

Neem aan dat de spreker ook de woorden van de inspreker heeft gehoord. Die heeft volgens mij gezegd dat alleen structurele subsidie het enige is wat nog helpt om het theater in leven te houden. En wat u dus nu zegt, als Partij van de Arbeid, is een motie van de VVD die gaat over incidenteel geld. Die gaat over het onderzoeken naar mogelijk structureel geld en dan moeten we daar als gemeenteraad nog een keer ergens in 2019 over gaan vergaderen. Is dat nou de zekerheid die de Partij van de Arbeid biedt aan het theater voor het bestaansrecht van het theater? Eerst Streefkerk. Nou, ik begrijp heel goed de vraag van deze specifieke culturele instelling, de zekerheid die wij bieden is dat beleid, dat bestaat ook, wordt uitgevoerd, een beleid dat bestaat en ook door vorige colleges is onderschreven. Is dat er een theater wordt gefinancierd op structurele basis. Het kan zijn dat het beleid aan verandering toe is. Daar gaan we naar kijken en we hebben uitgesproken. Wat ons betreft blijft het theater behouden.

Durft dan de Partij van de Arbeid niet gewoon nu klip en klaar te zeggen? Wij geven een structurele subsidie en we gaan met het vuurtheater na op welke wijze we dat gaan inrichten en hoe we dat verder vorm kunnen geven.

Is iets voorhouden, wat niet leidt tot het gevoel bij het Fort Theater denk ik, ik kijk even naar links dat er zekerheid gaat bestaan dat het ook daadwerkelijk zo gaat gebeuren. U weet als geen ander, politiek is grillig, zeker in uw geval weten hoe grillig politiek kan zijn. Dus ik zou zeggen, geef die helderheid. Wees fair, wees eerlijk in de richting van het theater, wees eerlijk en fair in de richting van de lijst om Centrum Het Veur Theater krijgt een stukje subsidie. Kunt u nu hier vandaag zeggen, doet het niet?

Geef het woord aan de heer Streefkerk. Ja, voorzitter.

De zekerheid die wij geven is over onze inzet en die is klip en klaar. We willen graag dat de sfeer behouden blijft. Waarom passen wij hier nu niet het beleid aan? Ik denk dat er een tijd en plaats is voor elke discussie en ik denk dat het goed is om over het cultuurbeleid wat uitgebreider na te denken, dat we ervoor moeten zorgen dat we ook alle keuzes openhouden tot we het over dat beleid hebben en daarom dat het goed is dat er incidenteel geld beschikbaar wordt gesteld en dat ze het over die structurele bijdrage nader gaan hebben. Voorzitter.

Eerste interruptie van mevrouw Arends op de heer Streefkerk. Nee, ik

Iets tegen meneer Roosenburg zeggen, want hij mocht er ook onderling wel discussiëren tijdens deze.

Dat zal het dan toch? Ja, ja u.

Uhm, ik wil, ja, ik wil het alleen maar even meer.

Meer tegen Rosi reageren, want de heer Streefkerk is aan het woord.

Meneer Rozenberg, u bent 3 jaar lang wethouder cultuur geweest in het vorige college en heeft het met financiën niet geregeld voor het vuur, dus nu is het wel heel erg makkelijk om in de eerste Begrotingsraad dit op deze manier te zeggen. U had alle ruimte en tijd om het wel te regelen en ook de wethouder die u daarna vervangen heeft, van Gemeentebelang, heeft dat niet gedaan. Dus ik vind het wel heel makkelijk om het zo te doen. Als het zo makkelijk was opgelost, dan hadden we het al met elkaar opgelost en wij bieden aan om daar nu met elkaar over na te denken. U heeft daar ook als suggestie voor gedaan. Dat gaat u ook al doen, hè? Zeg maar, kunnen we samen op een andere manier naar de theaters kijken? Nou, dat willen wij ook en u ook, maar om nu dan zo dit te zeggen is niet eerlijk.

Staat u mij toe. Ik geef de heer Rozenberg het woord. Daarna was er nog een interruptie van de heer Van Rossum en de heer Van Maldegem en daarna ga ik naar degene die het woord heeft, net als de heer Streefkerk, de heer Rozenberg.

Voorzitter, toen ik wethouder financiën was en wethouder cultuur, was ik geconfronteerd met een fractie van de VVD die deel uitmaakte van het college en daarbij was de afspraak dat het beleid van de bezuinigingen werd voortgezet. Dat heb ik ook gedaan. We hebben ook gezegd in ons partijprogramma, sorry, in ons verkiezingsprogramma dat wij het Ford theater weer zouden willen gaan subsidiëren. En dat is ook politiek, dat in de loop der tijd zaken gaan veranderen. We hebben altijd gezegd: wij zijn voor het Ford theater en dus ook voor deze subsidie. En dat je in een coalitiesituatie anders moet besluiten, dat is volstrekt helder. Maar zoals ik al heb gezegd in de brief van december van de wethouder, de toenmalige wethouder cultuur, waarin staat dat de gemeenteraad opnieuw een besluit moet nemen, was bekend dat de raad hierover zou kunnen besluiten. Het Ford theater heeft al heel lang aangegeven dat ze structurele subsidie nodig heeft, dus ik vind het persoonlijk bijzonder flauw van zowel Partij van de Arbeid als de VVD dat ze het nu weer op de lange baan schuiven. De heer

Ik heb een vraag aan collega Streefkerk en het is overigens mijn mening dat het verteltheater er in ieder geval niets aan heeft dat hier VVD en Gemeentebelangen en allerhande andere partijen lekker gooien met besluiten uit het verleden. Zou ik de heer Streefkerk willen vragen of hij het met mij eens is dat het ook heel wel mogelijk is dat wij als Raad een mea culpa doen en zeggen, oké, misschien hadden we het niet bij het rechte eind en kunnen we dat vanavond rechtzetten? Ik ben oprecht benieuwd welke argumenten we nu nog nodig hebben om dit besluit te kunnen nemen, want ik denk dat we dat met deze gehele Raad, GroenLinks inclusief, gewoon een verkeerd besluit hebben genomen vorig jaar. De

Heer van Maldegem, op ditzelfde punt neem ik dan nog. Zeker, ik...

Ik heb het idee dat we de zaak ook veel te moeilijk maken. Ik hoorde de heer Streefkerk zeggen dat er incidenteel geld is, maar dat structurele oplossingen onderzoek nodig hebben. Ik hoor de heer/mevrouw Adres zeggen dat het zo makkelijk allemaal niet ligt. Het gaat over € 10.000 per saldo. Mensen afval besteden, we besteden de coalitie € 880.000 aan die komende twee jaar. Dat is een verhouding waar we over spreken. Eerst Streefkerk.

Ja, dan komen er vragen aan mijn kant, goed. Nee, ik denk. Het zou prima kunnen dat ze uitkomen op de mea culpa waar u het over heeft en dat we constateren. Er is een nieuw beleid nodig en dat er ook geld bij hoort. En ik denk dat het nuttig is om dat gesprek ook uitgebreid te voeren en daar ook de ruimte voor te nemen en daar dus ook een apart moment voor te nemen en niet vanavond.

Snap best dat de heer Streefkerk geen zin heeft, maar u maakt heel veel geluid. Meneer Streefkerk en ik hoor helemaal niets. Welke argumenten hebben we nodig om dit besluit te kunnen nemen?

Naar een afweging over het integrale cultuurbeleid. Er is niet voor niets ooit een keer een keuze gemaakt om een theater te subsidiëren. Als u zegt dat is volkomen ondoordacht en zonder argumenten gegaan. Nou, ik durf dat niet zo op deze avond te zeggen. Ik wil graag dat daar een afweging aan ten grondslag ligt. Ik wil graag dat het college met voorstellen komt die inzicht in afwegingen geven en dan kunnen we daar als Raad een zorgvuldig en deugdelijk besluit over nemen. Voorzitter, bij interruptie. Ik stel

Voordat de laatste interruptie op dit onderdeel en dan de heer Streefkerk verder het woord gegeven aan de heer Rozenberg.

Mevrouw Dijksma heeft volgens mij treffend weergegeven hoe het is gegaan en er moest bezuinigd worden door het college. Wat hiervoor of daarvoor nog was, was gewoon iets van 23 miljoen en er was een wethouder cultuur toentertijd die zei: "Ik heb maar de helft van het geld." Dat heeft hij gemeld aan de twee theaters, vervolgens snel weggerend en heeft gezegd: "Zoek het lekker zelf uit." Dat is hoe hier theater- en cultuurvisie werd ontwikkeld. En daar gaat het volgens mij om. En als u beiden, VVD en Partij van de Arbeid, zegt: "Doe het maar weer met incidenteel geld," heeft u echt geen benul wat een theater voorstelt.

Ja voorzitter, volgens mij toont dit punt juist aan dat we zorgvuldig over dit onderwerp moeten besluiten en daar zorgvuldig over moeten discussiëren. Voorzitter, ik kom bij een ander punt binnen het domein cultuur en voor de PvdA bijzonder belangrijk. We hoeven namelijk niet onder stoelen of banken te schuiven dat we ons zorgen maken over de in deze begroting opgenomen taakstelling op de bibliotheek. Dus niet dat er niet gekeken zou mogen worden naar de manier waarop de bibliotheek is georganiseerd. Integendeel, wat wij risicovol vinden, is dat er nog geen inhoudelijk plan aan de taakstelling ten grondslag ligt. Wij staan voor een sterke bibliotheek met een breed takenpakket in goede verbinding met andere sociale en culturele instellingen. En natuurlijk moet er gekeken worden naar het takenpakket. Het is niet alleen maar een boekenhuis, het is ook een ontmoetingsplek, een plaats waar emancipatie in haar meest basale vorm plaatsvindt. Kinderen die leren lezen en een plaats waar wordt gewerkt aan het oplossen van achterstanden, een plek waar sociale interactie ontstaat en sociale cohesie wordt gevoed. Dat is een fundamentele taak in onze gemeente, een taak die we moeten koesteren en die we voldoende financiële ruimte moeten geven. De functie van de bibliotheek blijft behouden en wordt, als het aan de Partij van de Arbeid ligt, ook versterkt. En de PvdA vraagt daarom aan het college hoe het voornemens is om deze taken en activiteiten van de bibliotheek veilig te stellen en te voorkomen dat het budget van de bibliotheek feitelijk wijzigt zonder dat daar een inhoudelijk plan aan ten grondslag ligt. De PvdA heeft een motie in voorbereiding om in de tweede termijn in te dienen met medeneming van de opmerkingen van het college op dit punt. Voorzitter.

We net gedachten gewisseld hebben over heel lang doorpraten over cultuur voordat we een besluit nemen, ben ik wel benieuwd of de heer Streefkerk dan ook van plan is om tegen deze begroting te stemmen. Als er voor deze bezuiniging op de bibliotheek niet goed nagedacht is en er geen mooi plan ligt. Eerst nog

We hebben een vraag gesteld aan het college. Ik wacht daar het antwoord voor af en ik heb een motie aangekondigd en geen amendement. Voorzitter, dat gezegd kom ik langzaam tot een afronding. Deze gemeente staat voor een financiële uitdaging. Zoveel is duidelijk. En ja, ik kijk ook met een schuin oog naar de tijd, maar dat is nog voldoende. Zo was duidelijk en wij dienen daarom gezamenlijk met de VVD en het CDA een motie in die het college vraagt om de juridische middelen waar onze handhavers gebruik van maken zo aan te passen dat eventuele boetes naar de gemeentekas vloeien en niet naar de rijksoverheid. Wij dienen een motie in die het college oproept om bij de eerstvolgende kadernota ook een overzicht van ombuiging en investeringsvoorstellen aan de Raad aan te leveren, zoals dat ook op rijksniveau gebruikelijk is. Dat sluit ook wel aan op de opmerkingen en de bijdrage van mevrouw Timmer aan het begin van deze avond, met als doel om meer inzicht te krijgen in de politieke keuzes die ten behoeve van de financiële documenten gemaakt kunnen worden. Voorts, omdat geld niet alles in het leven is, zullen wij in de monitoring van de uitvoering van de WMO niet alleen aandacht hebben en aandacht besteden aan het financiële plaatje, maar nadrukkelijk ook oog houden voor de gevolgen voor de kwaliteit van leven van de inwoners die van deze betreffende zorgdiensten gebruik maken en gelet op onze vergrijzende bevolking dienen wij een motie in om ons als gemeente aan te sluiten bij het WHO-initiatief voor Age-friendly cities. Tot slot, voorzitter, ik ben de vijfde spreker op rij en natuurlijk zijn er veel verschillen in de bijdragen vanavond. Sommige ook niet. Die lijken wat op elkaar op sommige punten. Maar ik hoop echter na deze avond en na de stemming over twee weken te kunnen constateren dat deze sterk vernieuwde Raad ook over traditionele oppositie- en coalitiegrenzen heeft kunnen kijken. In mijn maidenspeech noemde ik het al. We zijn in deze Raad op zoek naar inhoud en naar verbinding en de PvdA zal zich daarbij van goede wil tonen en alle voorstellen van oppositiepartijen ook op hun merites beoordelen. De drive die vanavond achter de verschillende bijdragen zit, getuigt van een gedeelde betrokkenheid bij deze gemeente en dat stemt optimistisch. Ik ben ervan overtuigd dat deze Raad in deze gemeente in deze collegeperiode goede jaren tegemoet gaat. Dank u wel. Dank u wel, dan

Dan ga ik naar de fractie van GroenLinks voor een bijdrage in de eerste termijn en ik geef de heer Van Rossum het woord.

Voorzitter, dank. Ik sprak een paar weken geleden toen we een interpellatiedebat voerden over de stilstand, die in elk geval toen tekenend leek voor deze coalitie van daadkracht en ambitie die wat GroenLinks betreft uitbleef. Sterker nog, ik zei, we zitten opgescheept met een futloos college dat op de winkel past en het moet gezegd om positief te beginnen. Wethouder Bouw heeft ons die avond verrast en wat mij betreft ook herpakt, want dat is de passie die deze gemeente nodig heeft om volgende stappen te zetten om positief te openen. Voorzitter, dat zelfvertrouwen zien we terug in de stukken waar het over wonen gaat. En we moedigen het college aan om daarover te blijven praten, want volgens mij waren er ook een aantal dingen die we best eerder hadden willen horen en een aantal dingen waar we best enthousiast over konden zijn. Maar eerlijk is eerlijk, voorzitter. Naast die ambities op sociale woningbouw, waar we zo enthousiast over zijn, is het vertrouwen er niet op alle vlakken op vooruit gegaan. Want meer nog dan met een futloos college waar ik inmiddels dus net iets anders over denk, zitten we wel met een coalitie die wat ons betreft de verkeerde keuzes maakt, want er ligt een begroting voor die lang niet alle duidelijkheid geeft die ons was beloofd en ook lang niet alle ambitie. Deze Raad maakt vanavond wat GroenLinks betreft een aantal stevige verkeerde keuzes wanneer we instemmen met de begroting zoals die er nu ligt. Alles van waarde is weerloos, schreef Lucebert. En deze begroting lijkt bij vlagen te zeggen: ach, alles van waarde is toch al weerloos? De bibliotheek moet bezuinigen van dit college en niet een beetje. Er wordt een enorme bult van de gemeentelijke geldstroom afgeknipt. Volgens mij hebben we allemaal de mail gekregen van Harm Smit, die zich ook niet gekend voelt in dit verhaal. Onverstandig wat GroenLinks betreft. Prima om te kijken of het anders kan, maar zo rigoureus is niet verstandig, al was het maar omdat mensen in ieder geval niet het gevoel hebben mee te zijn genomen en mocht u daarvan schrikken, dat is nog niets. De theaters kunnen het helemaal bekijken. Geen geld voor de theaters, op de vliegtuigen kun je geen foto maken zonder daar per abuis een wethouder op te kijken. Maar in de theaters komen ze blijkbaar niet, wij allemaal niet.

Waar het kunst en cultuur betreft, is deze zonde ouder dan deze coalitie. Daar moet ook ik naar mijn GroenLinks de hand in eigen boezem steken. Deze Raad maakte de verkeerde keuze in de vorige periode al en dat hadden we moeten repareren, want nu zijn we te laat en heeft zogenaamd cultureel ondernemerschap ineens de plek ingenomen van gezond verstand. Want onze gemeente geeft schandalig weinig geld uit aan kunst en cultuur, waar een gemiddelde gemeente in Nederland richting de € 100 aantikt, doen wij het met een magere € 42. Dat moet hoger en structureel hoger. En, ik hoor graag van het college, maar ook van de collega's, waarom zij het wel verantwoord vinden om zo karig om te gaan met onze culturele sector, waar enorme groepen vrijwilligers overigens het meeste werk doen? Ik begrijp dat de directeuren van Ludens alweer voorbij zijn gekomen, maar vergis u niet. Ook daar wordt niet door betaalde krachten al het werk gedaan. Voor achterlijk veel geld leggen we een rugbyveld aan waar maar twee jaar gebruik van kan worden gemaakt. Maar wanneer de podiumkunsten ondersteuning nodig hebben, geven wij niet thuis en het ergste is nog dat de twee theaters hierin uit elkaar gespeeld worden. En ik vind daar wat van, want ik heb mails gekregen waarin staat dat dan Ludens maar gekort moet worden. Sterker nog, vanavond hoorden we hem bijna al. Dat kan de bedoeling niet zijn dat wij twee theaters uit elkaar spelen, want ook Ludens is niet een superdeluxe gefinancierd theater. We zijn gewoon een gierige gemeente waar het cultuur betreft en wat dat betreft zullen we het amendement van Gemeentebelangen voor structurele subsidies steunen. En voorzitter, ook het LHBTIQI-beleid. We hebben het er eerder over gehad, mag nog steeds wat meer ambitie. De verantwoordelijkheid voor een empowering inclusiviteit beleid is niet af te kopen met een picknicktafel en een paar blikken verf of met een coming out day of met mooie woorden van de wethouder en overigens dat mag gezegd, we hebben er genoeg over gesteggeld, maar bij coming out day heeft wethouder Stemerdink dan eindelijk verstandige dingen gezegd waarvoor dank volgens mij was de toon daar oké, maar het is wel onvoldoende, want we hebben ons teveel gericht op de klassieke doelgroep van roze beleid. De homoseksuelen, maar inclusief beleid op diversiteit in genderidentiteit is echt andere koek en het wordt hoog tijd dat we er werk van maken om onnodige genderregistratie te verbannen. En we zien er wat dat betreft naar uit om hier verder over te praten met het college. We zijn nog steeds blij met die toezeggingen. We wordt het voorzitter. Ik probeer het positief te houden. En zo'n aanpassing vraagt ook geen geld en dat is goed, want geld is er niet. De broekriem moet worden aangehaald en ik snap best dat de septembercirculaire niet is verwerkt in deze stukken die vanavond voorliggen, want het was te kort dag en volgens mij is de hele Raad daarover ontstemd, maar ook verrast. Maar we moeten er wel wat mee en de kaasschaaf is in elk geval niet de oplossing. Het college legt ons voor in de stukken om de eigen organisatie efficiënter te organiseren. Dat is een wassen neus. Onze organisatie heeft na een stapeling van kaasschaafacties uit het verleden echt geen vet meer op de botten en een kale kip kun je niet plukken, dus de voordelen die daar gehaald worden blijven enkel op papier. Geld is er niet, in elk geval tot die aandelen van Eneco zijn verkocht en op die verkoop neemt het college in deze stukken alvast een voorschot. Sterker nog, er wordt voorgesteld om de solvabiliteitsnorm, of zoals hem de vorige periode noemde, de Breedijk-norm naar de initiatiefnemer om die los te laten met de prachtige deal van Eneco als verzekeringspolis. Daar zakt mijn broek van af. Ik kan me namelijk niet voorstellen, voorzitter, dat de fractie van de VVD hiermee akkoord gaat. De afgelopen 4 jaar heb ik aan moeten horen van oud-collega's Nijhoff en Overmere hoe het allemaal wel moet en deze norm loslaten hoort daar niet bij, dus de vorige VVD-fractie was met deze begroting in ieder geval nooit akkoord gegaan en al helemaal niet met het loslaten van de solvabiliteitsmarge. In de vorige periode kreeg de oude coalitie van de VVD stevig op haar kop naar enkel te flirten met het aanraken van die norm. Dus het moet heel gek lopen, wil de begroting worden goedgekeurd vanavond, want wat er niet is kun je niet uitgeven, heeft ook Gerrit Nijhof mij eens aangewreven. En Eneco is nog niet verkocht. Voorzitter, geld is er niet. Wat dat betreft wordt het meer en meer helder dat de kiezers die op de brug wilden stemmen die brug op hun buik kunnen schrijven. In de stukken is hij keurig weggemoffeld, dus volgens mij moeten we dat vanavond live ook maar eens doen. Ik roep het college op om nader onderzoek naar een extra oeververbinding te staken. De brug is simpelweg niet te betalen en ik hoop wel op een reactie hierop. Volgens mij kunnen we vanavond eerlijk zijn, open zijn en zeggen, ja, dan hadden we gezegd, maar het kan echt niet meer. We moeten ophouden met kiezers in de maling te nemen. Die brug komt er niet en als we toch verstandig bezig zijn en zeggen dat die brug er niet komt, dan kunnen we meteen doorpakken. Er is namelijk een taboe dat de coalitie vast niet wilde gaan onderzoeken in de taboeloze bereikbaarheidsagenda. Dat is betaald parkeren. Daar is wel winst te halen voor luchtkwaliteit, voor het milieu en voor onze portemonnee. Een prima structurele oplossing voor een deel van onze tekorten die wel past in een beschaafde samenleving. Parkeerplaatsen komen niet gratis uit de lucht vallen, die worden onderhouden van gemeenschapsgeld. Ik hoorde vanavond al iemand zeggen, laat vooral de mensen betalen die er gebruik van maken. Niet iedereen heeft een auto. De grond waarop die parkeerplaatsen staan is openbare grond die nergens anders meer voor kan worden gebruikt. Mensen die hun auto parkeren in de openbare ruimte kunnen dus best bijdragen. Ik hoor graag een reactie, misschien is het nu dan eindelijk opportuun om dit als serieuze optie te onderzoeken. En, ik ben ook benieuwd of het college het eens is met GroenLinks dat ontmoediging van autobezit door middel van betaald parkeren een instrument kan zijn voor de betere luchtkwaliteit. Misschien sluit heel mooi aan bij de zin uit de stukken door het beperken van niet-noodzakelijk autogebruik wordt de leefbaarheid verbeterd. Wat dat betreft ben ik ook benieuwd, voorzitter, hoe het zit met het openbaar vervoer, want de begroting blijft daar geraamd op € 32.000. Geen stijging en geen daling en dat bedrag verbleekt bij de € 400.000 die we gaan investeren in parkeren. Een stijging van 1,5 t.o.v. 2017. Een beetje gek, want in diezelfde begroting staat en in lijn met het regionale beleid moet het aantal reizigers in het openbaar vervoer in de periode 2005-2030 met 50% groeien. Kan het college uitleggen hoe ze tot deze keuze is gekomen? We waren het er toch over eens dat we mensen gingen stimuleren om fiets en OV te gebruiken. Want dan hebben we nog duurzaamheid, voorzitter, en er is een hoop te doen en we kunnen ons nog steeds afvragen of we ons genoeg inzetten. Vorige week nog, voorzitter, besloot het Europees Parlement dat er vanaf 2021 een verbod komt op plastic wegwerpvoorwerpen. Denk aan wattenstaafjes, rietjes, ballonnenhouders en roerstaafjes. En ik denk als zo'n versnipperd taai gremium als het Europees Parlement zo'n dapper besluit neemt, hoe kan het dan dat wij hier met slechts 7 fracties niet verder komen dan een symbolisch besluit op luchtkwaliteit? En ik zeg symbolisch niet, omdat ik het een slecht voorstel vond, maar omdat er in de begroting nauwelijks over wordt gesproken terwijl de Raad unaniem heeft verzocht om permanente metingen van de luchtkwaliteit staat er geen budget in geraamd kost het niks. Ik ben heel benieuwd hoe het college hiertoe komt en dan een zorgenkind, voorzitter, een zorgenkind wat we met zijn allen delen, de jeugdzorg. Welke maatregelen gaan we daar nemen? Dat is een verrassing en ik twijfel er oprecht niet aan dat het college hier de zorgen van niet alleen de Raad, maar ook GroenLinks specifiek deelt. Ik ben wel benieuwd wanneer we hier met elkaar concrete stappen kunnen zetten, want er lijkt ook in de begroting geen rekening gehouden met de extra investeringen die we moeten doen om de wachtlijsten en de kosten te gaan beheersen. Want hier lopen de kosten voor de baten uit. Denk aan een betere verwijzing door beter opgeleide wijkdienst praktijkbegeleiders eerder signaleren en oplossen kost echt veel geld in eerste instantie en levert dan pas betere zorg tegen een betere prijs op. Ik ben benieuwd hoe het college hier naar kijkt, want preventie moet volgens mij de oplossing zijn. Vergaande ambulantisering en afwachtendheid die het systeem is ingeslopen maakt dat we wachten met jongeren te helpen tot ze echt een probleem hebben. Volgens mij is dat waarom er zoveel jongeren in de jeugdzorg zitten. We zijn er niet op tijd bij en ik vind een. GroenLinks vindt dat we wethouder Bouter deze kluif niet alleen kunnen laten oplossen en ik vraag me daarom hardop af of de wethouder bijster zijn wanneer we bijvoorbeeld een raadswerkgroep voor dit onderwerp zouden instellen. Volgens mij moeten we dit niet op een iemand afschuiven. Er zijn meer stukken in de stukken waar de vaagheid of wachttijd ons wat zorgen geven. Ook bij maatregelen die GroenLinks juist toejuicht. Wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren als door de inzet op schoolzwemmen dit niet verdubbeld, maar verviervoudigd? Dat kan heel makkelijk, want er zouden 10 keer zoveel kinderen in aanmerking komen voor schoolzwemmen. Dan is de verdubbeling van het geld bij lange na niet genoeg. Gaan we kinderen dan weigeren, gaan we extra geld investeren of speelt het college nu nog Sinterklaas? Maar komen we straks terug bij de Raad met een Zwarte Piet? Ik leg nogmaals als laatste zorg, voorzitter, mijn zorgen neer op werk en inkomen. We hebben de afgelopen jaren veel gedaan om daar met experimenten te kijken of we mensen zich nuttig kunnen laten maken. En we hebben daar de betaalde baan niet als primair doel gehouden en ik wil hier nog maar eens zeggen dat wat GroenLinks betreft. Wethouder Stemerdink dit droog houdt en als ik de stukken kijk, dan zie ik daar nog wel wat gebeuren. Maar tussen de regels begin ik steeds meer te lezen dat dat in de toekomst wel eens voorbij zou kunnen zijn en ik wil graag het college aanmoedigen om daar niet een andere weg in te slaan. En als we toch in het sociaal domein zitten, voorzitter, wat is er toch in de WMO aan de hand dat daar als bij een wonder alweer een meevaller te signaleren is? Ook daar begin ik me steeds meer af te vragen of dat wel verstandig is en of we niet heel erg voorzichtig moeten zijn met conclusies trekken. Want de doelgroep is niet bij toverslag zelfredzaam geworden. We hebben al eerder geconstateerd dat een grote groep ouderen zelf moet bijleggen op huishoudelijke hulp. En als we de geluiden mogen geloven die we krijgen, worden veel aanpassingen aan huizen zodat mensen er langer kunnen wonen door de gemeente afgewezen. En ik zou het college willen vragen of ze bereid is hier nog eens goed naar te kijken naar de gaten in onze bestedingen in de WMO om te bezweren dat we hier geen taken of zaken laten liggen. Ik snap best dat we de euro's nu heel goed kunnen gebruiken om gaten in Woning en Jeugd op te vangen, maar het blijft toch gek dat we hier jaar in jaar uit maar geld over lijken te houden. Volgens mij moeten we hier scherp op zijn, want we hebben als Raad en als gemeente een verplichting om voor onze inwoners te zorgen. Voorzitter, de afgelopen weken konden we in de media van dichtbij meemaken wat marktwerking met onze voorzieningen kan doen. Een heel rijtje ziekenhuizen werd gesloten, want financieel niet rendabel genoeg. Vast niet allemaal zo eendimensionaal als mijn GroenLinkse afkeer van de marktwerking in mijn hoofd doet vertalen. Maar één ding staat vast. Er werd de afgelopen dagen driftig gesleept met zieken en ouderen op het ochtendjournaal. Van gisterochtend zag ik een oudere dame die duidelijk tegen haar zin in een ambulance werd gehesen om vervoerd te worden naar een ander ziekenhuis een stuk verderop en er stond in hetzelfde item een meneer te huilen die zijn werkplek verloor het ziekenhuis, waar hij tientallen jaren werkte. Marktwerking als katalysator voor de sluiting van een ziekenhuis. Dat is een schrikbeeld van GroenLinks, een samenleving waarin we onze zorg overlaten aan verzekeraars die meer belangen hebben bij hun eigen portemonnee dan bij de gezondheid van een ander. Een samenleving waarin waarde enkel nog in euro's lijkt te tellen. En waarin belangrijk wordt verwisseld met rendabel en waarin het kabinet besluit niet in te grijpen als voor veel mensen het dichtstbijzijnde ziekenhuis ineens een provincie verder komt te liggen. Dat is het schrikbeeld, een samenleving waarin marktwerking met wijsheid wordt verward en we dus geld steken in parkeerplaatsen in plaats van in verduurzaming door autobezit te ontmoedigen, want daar is minder vraag naar. En onze eigen lage lasten wegen altijd zwaarder dan de lasten van de buren, dus inclusiviteit kan nooit bovenaan de agenda staan en dat is het hele probleem. Voorzitter, marktwerking is geen wijsheid, marktwerking is het gelijk van hen die de vraag bepalen en dat zijn zelden de zwakkeren in onze samenleving en zelden de minderheden. Dank u wel.

Dank u wel. Dan ga ik verder met de bijdrage van de fractie van de ChristenUnie-SGP en ik geef de heer Verschoor het woord. Dank u.

U wel, voorzitter. Ergens is het jammer. Misschien dat ChristenUnie-SGP nu tot de coalitie behoort. In de vorige raadsperiode was er een raadslid. Ja, dat was het. Het was de bedoeling dat er gelachen werd, dank u wel, een opluchting. Als je een grap probeert te maken, dan wordt er ook gelachen. In de vorige raadsperiode was dat een raadslid dat zich niet liet leiden door coalitie- en oppositieoverwegingen. Jan Willem Rouwendal van de ChristenUnie-SGP keek als lid van de oppositie gewoon inhoudelijk naar de voorstellen van het college en gaf aan welke voorstellen goed waren. En dat waren de meesten. Best handig, zo'n inhoudelijk en eerlijk raadslid. Hadden we geen video gehad, scheidsrechter nodig. Aan de andere kant is het heel mooi dat de beste combinatie van vier gekozen raadsleden nu ons college vormt. Wij als ChristenUnie-SGP hoefden tijdens de coalitieonderhandelingen niet te vechten voor punten uit ons verkiezingsprogramma. Samen met u. Samen met u onderstreept bijvoorbeeld het belang van initiatieven van burgers en van samenwerking. Samen aan zet doet hetzelfde. Samen met u draagt ook een betekenis in zich van oog hebben voor de ander, voor elkaar. Samen aan zet verwoordt dat misschien minder prominent, maar ook dat zit goed in deze combinatie. Deze coalitie, het onderliggend vertrouwen groeide direct vanaf het begin en een recent voorbeeld van aandacht voor mantelzorg en respijtzorg bevestigt dat er inderdaad oog is voor de goede dingen. Ik heb een afbeelding meegenomen. Ja, dank u wel. En de afbeelding meegenomen waar ik aan moest denken bij de voorbereiding van vanavond. Misschien kan ik hiermee na zes sprekers nog even uw aandacht wekken. Het is een schilderij van Vincent van Gogh, een afbeelding van het bijbelse verhaal van de barmhartige Samaritaan. In dat verhaal wordt een man door rovers halfdood geslagen en achtergelaten langs de weg. De barmhartige Samaritaan verzorgt hem zo goed mogelijk. Op het schilderij tilt hij de gekwetste man boven zichzelf uit, zet hem op zijn ezel om hem te vervoeren naar een herberg. Een inspanning om u tegen te zeggen. Op deze manier is de gekwetste man de U met een hoofdletter waar wij naar verwijzen in Samen met u. Tijdens de coalitiebesprekingen hebben de vier formerende partijen de financiële waterstand en de financiële doorrekening van de coalitieafspraken doorgenomen op hoofdlijnen. We beseften dat we in een financiële tekortsituatie moesten opereren.

Verschoor nu zegt dat er wel een financiële doorvertaling was, maar dat hij dus niet in het coalitieakkoord is opgenomen geweest. De heer

Ja, die hebben we samen bekeken op hoofdlijnen. Dat klopt.

En toen was al bekend wat de financiële mogelijkheden zouden zijn van uw plannen. De

Wij hadden er vertrouwen in dat we dat, dat wilde ik nu gaan zeggen. We kwamen erachter dat we weliswaar in een financiële tekortsituatie moesten opereren. Dat was op dat moment al duidelijk. Maar er waren een paar zaken die maar voor 3 jaar gefinancierd waren, maar we waren er ook van overtuigd dat we samen binnen de coalitieperiode op een structureel sluitende begroting uit konden komen.

Rouwendal als een eerlijk raadslid en zo wil ik u ook typeren. Maar waarom heeft u dan niet als ChristenUnie SGP de eerlijkheid gehad om die doorrekeningen te delen met de gemeenteraad en met de rest van de bevolking? De heer Verschoor.

Als ik daar antwoord op moet geven, in mijn beleving was het zo dat we dat op hoofdlijnen hebben bekeken en dat we aan de slag wilden. Dus als we echt die informatie op dat moment hadden moeten delen, dan wil je het echt helemaal zuiver en correct doen en dan neemt dat meer tijd om dat echt dat totale plaatje te laten zien, hè? Het heeft ongeveer tot nu geduurd totdat de begroting er ligt en het echt goed op papier is gezet. Volgens mij heeft dat te maken met dat je dan hele exacte goede informatie wilt geven. Was dat antwoord op uw vraag voldoende?

Voorzitter de heer Rozenberg, ik respecteer de eerlijkheid van de heer Verschoor, zoals ik al heb gezegd. Maar het geeft dus wel aan onder wat voor een zwak gestel deze coalitie financieel tot stand is gekomen. En dat vertaalt zich nu dus ook in deze begroting. En ik herhaal het nogmaals, hij rammelt niet, de heer Verschoor, met de begroting, voorzitter. De heer van

Ben dan ook wel benieuwd en dat stel ik nog via de heer Verschoor. Waarom het College voor de zomer alleen financiële waterstanden heeft gestuurd, terwijl er dus meer bekend was, begrijp ik nu.

Nee, dat verschil, dat waren, sorry, dat waren de financiële waterstanden van het vorige college die ons, ja, die we gewoon samen hebben bekeken. Dat is een hele normale situatie. Het 4 jaar daarvoor is het college daarvoor ook niet begonnen met een complete financiële doorrekening, een compleet financieel plaatje bij het coalitieakkoord. Dat was helemaal niet het geval.

Dat beide colleges in die raadsperiode hebben wel een financiële paragraaf toegevoegd aan een coalitieakkoord. Op hoofdlijnen staat wat de financiële doorvertaling zou zijn van de plannen. En dat is het verschil met dit college, dat die informatie niet heeft gedeeld. En daarmee ook laat zien dat het dus een boterzacht financieel verhaal is, voorzitter.

De heer Van Maldeghem dan nog, en dan wil ik de heer Verschoor vragen ook verder te gaan van Hanegem.

Dank u. In dit licht komen de woorden Samen aan zet toch ook wel in een ander daglicht te staan? Volgens mij. Ik krijg net de oproep om niet als oppositiepartij te denken maar mee te denken. Maar Samen aan zet betekent ook dat je over dezelfde informatie beschikt volgens mij. Hoe denkt de heer Van Schoorl?

Ik denk dat de informatie niet goed genoeg was om op dat moment te presenteren, dus die correcte informatie had ik ook niet op dat moment. Ik had vooral vertrouwen. We hadden het op hoofdlijnen bekeken. Ik had die informatie ook niet exact, net zoals. Maar dat is op die manier werken in coalitiebesprekingen, dat je gewoon samen kijkt hoe je eraan, hoe je eruit gaat komen en dat dat gebeurt op hoofdlijnen. Als er vertrouwen is, is dat voldoende. Maar het tekort op de jeugdzorg is ernstiger gebleken dan we op dat moment dachten. We bevinden ons in een situatie waarbij alle ideeën en plannen in de schaduw staan van rode cijfers, rode cijfers die voor het grootste deel geboekt worden op jeugdzorg. De verantwoordelijkheid voor professionele hulp aan kinderen en jongeren is door het rijk aan ons overgedragen met een budgetkorting van 15%. Vervolgens is er in toenemende mate een beroep gedaan op die professionele hulp. De hulp is duidelijk dichterbij gekomen. Maar de financiering is een soort open-einderegeling. Misschien moest ik daarom aan het Bijbelverhaal van de Barmhartige Samaritaan denken. Als de ernstig gewonde man op de ezel naar de herberg is vervoerd, vervolgt het verhaal in Lucas. De volgende dag gaf de Samaritaan geld aan de eigenaar van de herberg en zei: Zorg goed voor de man en als het je meer geld kost, krijg je dat van mij op mijn terugreis. Dat is eigenlijk een soort open-einderegeling. Wat kan er aan de hand zijn? Wat veroorzaakt het toenemende beroep op jeugdhulp? Worden er te weinig kinderen toegelaten tot de langdurige zorg? Komen er teveel kosten voor passend onderwijs bij de gemeente terecht? Als een kind met veel begeleiding op een gewone school kan functioneren, zitten er door krapte in de arbeidsmarkt minder goede hulpverleners tussen het spreekwoordelijke koren, zodat sommige kinderen te lang in hulpverlening blijven hangen. Ik weet het niet. Maar ik zie in ieder geval een maatschappelijke trend in Nederland van toenemende vraag naar GGZ, geestelijke gezondheidszorg, plus een trend van toenemende competitie, van druk en drukte op jonge leeftijd. We moeten beseffen dat als ouders vinden dat de schoolprestaties van hun zoon achterblijven bij hun carrièreplan en op ADHD of autisme hebben gegoogeld, zij zo een doorverwijzing naar de GGZ kunnen krijgen van de huisarts. Maar dan moet de gemeente de rekening voor betalen. De gemeente heeft er belangrijke wettelijke verantwoordelijkheden en verplichtingen bijgekregen en is daarbij heel afhankelijk geworden van simpelweg door het rijk toegekend budget. Ik steun de lijn van het college om uit de financiële reserve te putten, terwijl we gaan werken onder andere aan grip op de uitgaven voor jeugdzorg. Het zou niet terecht zijn om hier nu zaken kapot te bezuinigen omdat het rijk te weinig budget toekent en terwijl er nog reserves zijn. Het college heeft het coalitieakkoord goed verwerkt in de begroting voor de komende jaren. Maar er is nu gebleken dat door het knijpen van het rijk we geld moeten vinden om de begroting structureel sluitend te maken. In het bezuinigingspakket voor 2022 heeft het college een relatief kleine besparing gekozen waar ik een groot vraagteken bij zet. Dat is de € 40.000 structureel op begeleiding leerlingenvervoer. Van het leerlingenvervoer ken ik zelf een voorbeeld. Dat is een busrit, wat niet bepaald een plezier ritje is. Het betreft een busrit waarbij meerdere kinderen met een meervoudige handicap een voor een opgehaald worden en dan samen vervoerd worden naar hun school voor speciaal onderwijs in Den Haag. Het eerste kind dat wordt opgehaald, wordt al voor 07.30 uur opgehaald. En in totaal zit dat kind dat ook als laatste wordt thuisgebracht aan het eind van de dag, ruim 3 uur per dag in de bus van het leerlingenvervoer. De ouders hebben gedurende meer dan een jaar tevergeefs geprobeerd om daar verbetering in te krijgen en dat was niet mogelijk. Nou, waarom noem ik dat voorbeeld? Het is maar een voorbeeld, er zullen betere ritten zijn, ben ik van overtuigd, maar ik noem dit voorbeeld omdat als in deze rit geen verbetering te krijgen is, dan betekent dat gewoon dat je kunt concluderen dat het leerlingenvervoer al heel sober wordt uitgevoerd, dat daar niet zozeer meer iets te behalen valt. En daarom zeg ik ja, het is heel vervelend dat we nog geen grip hebben op de groeiende GGZ-rekeningenstroom en dat dit door het toegekende budget 1 miljoen een tekort oplevert. Maar dat betekent nog niet dat er een klein bedrag van de werkvloer van het leerlingenvervoer geschrapt kan worden. En ik dien daarom de volgende motie in die uitspreekt dat het leerlingenvervoer van de gemeente een voorziening is voor kwetsbare inwoners die reeds sober wordt uitgevoerd. Er geen bezuinigingen gerealiseerd kunnen worden op het niveau van de werkvloer. Dat wil zeggen op aantallen ritten, chauffeurs en begeleiders. En, indien het college de geplande structurele besparing van 40.000 per jaar vanaf 2022 op het leerlingenvervoer doorzet, de Raad in de loop van 2019 een uitgewerkt onderbouwd plan van het College verlangt dat duidelijk maakt dat onze gemeente de kinderen met een beperking die leerlingenvervoer nodig hebben om onderwijs te volgen, die voorziening blijft bieden op een volwaardige en rechtvaardige manier. Dus ik vraag om een onderbouwd plan, dat is de crux van de motie. Ik vind het heel moeilijk om aan te geven waar wel op bezuinigd zou kunnen worden. Ik heb daar de laatste tijd over lopen denken. Eigenlijk wil je nergens op bezuinigen nu we in de rode cijfers zitten. Kunnen we misschien meer een gemeente worden? Wat mij betreft kunnen we herhalen, bevestigen dat we een gesubsidieerd theater hebben in onze gemeente. Een gesubsidieerd museum is wat mij betreft ook goed, een naam voor Burg of zo zou ik prima zijn, maar dat kost waarschijnlijk geld, dus dat heb ik even niet gezegd nu. Voor de duidelijkheid. Een bibliotheekvestiging is niet de bedoeling. Een bibliotheekvestiging in Leidschendam en een servicepunt van de bibliotheek in Stompwijk willen we behouden, maar het zou inderdaad mooi zijn als de Leidschendamse bibliotheekvestiging zou kunnen verhuizen in de richting van het Damcentrum en we in die beweging een besparing realiseren.

Ik hoor de heer Streefkerk pleiten om toch vooral nog even goed onderzoek te doen, terwijl de heer van Schouwen uit zijn hoofd een heel nieuw cultuurbeleid aan het vormen is. Dus ik ben benieuwd of hij het eens is met zijn coalitiegenoten.

Ja, ik geef mijn mening weer en waar we misschien mogelijk iets te halen valt. Maar ik ben het met mijn coalitiepartner eens op het punt dat ook hier een onderbouwd plan zou moeten komen waarop we dus terugkomen. Het is ook een bezuiniging die ingeboekt is vanaf 2022. Er moet een onderbouwd plan komen, dat denk ik ook en we vragen dat. Dat is al gevraagd. We vragen het college om dat toe te zeggen aan ons. Voorzitter.

U maakt net een opsomming van de zaken waarvan wij er twee hebben, past ook het zwembad in de planning?

Weer heerlijk, tweede opmerking, voorzitter, als het mag. Ik werd getriggerd door het prachtige kunstwerk dat de heer liet zien. En ik had gehoopt dat hij ook een hart had voor de kunst. Helaas. De

Komt nog iets? Klein dingetje. Waar we er twee van hebben, nou ja, twee, nu we in de rode cijfers zitten en we gedwongen zijn om na te denken over de besparingsmogelijkheden. Denk ik aan het servicepunt van de gemeente in Voorburg, een gemeentelijk servicecentrum lijkt me voldoende voor de toekomst. Stompwijk heeft geen servicepunt van de gemeente. Voorburg heeft wel een servicepunt met gedeeltelijke openingstijden en gedeeltelijke service. Op zoek naar een besparingsmogelijkheid lijkt me dit een duidelijke kandidaat. Ik wil daarom een amendement voorstellen, mede namens de VVD, het CDA en de PvdA. Dat het budget van het servicepunt van de gemeente in Voorburg voor 2019 overhevelt naar het budget voor cultuur. In verband met de ervaren tekorten. Na 2019 zou dan dat geld, dat budget kunnen vloeien naar de algemene reserves. In het amendement volgens mij, ik denk dat het al in iBabs staat, maar in het amendement zijn de overwegingen genoemd. Heeft onder andere mee te maken dat het servicepunt hier in Voorburg zorgt voor extra administratieve handelingen. Het servicepunt functioneert hier eigenlijk onder gebrekkige arbeidsomstandigheden voor de medewerkers. En ja, het grootste punt is, denk ik, gewoon het gebruik van het servicepunt neemt gewoon af. Dus als we op zoek zijn naar besparingsmogelijkheden, dan lijkt me dat een duidelijke kandidaat. Daarna gekoppeld is een motie. Die motie verzoekt het college om het servicepunt in Voorburg in zijn huidige vorm te sluiten per 1 januari. Maar ook om de openingstijden in Leidschendam, het servicecentrum in Leidschendam meer in lijn te brengen met de wensen van inwoners en hierbij de zaterdag te overwegen voor de openstelling. Dat was mijn bijdrage. Dank u wel.

Voorzitter, nog een interruptie van de heer Rozenberg? Ja, ik heb er nog eentje in het rijtje van de heer Verschoor en dat gaat over fractievertegenwoordigers. Daarvan zijn er twee. Ook dat zou misschien best met één toe kunnen, is ook een besparing, maar in uw geval van uw fractie gaat u zelfs naar drie fractievertegenwoordigers. Dus het omgekeerde kan kennelijk ook.

Als wij drie fractievertegenwoordigers krijgen, dan willen die best tegen de prijs van twee opereren. Meneer Rosenberg, dank u wel. Ik sluit hiermee.

Eerste termijn inbreng vanuit de Raad en ik. Ik snap het geroezemoes omdat u natuurlijk alweer een hele lange zit hebt. Maar voor de reactie van het college op deze eerste termijn stel ik voor dat wij eerst even schorsen, zodat ook die reactie kan worden voorbereid om ook een reactie op de ingediende moties en amendementen. Ik tel er, mag ik wel even nog wat aandacht. Ik tel dat wij 7 amendementen deze eerste termijn zijn ingediend en naar 31 moties zijn ingediend, dus die zullen ook in de reactie nog van het college voor de eerste termijn worden meegenomen. Ik schors de vergadering tot 10.45 uur. De heer Rozenberg.

Wat is de eindtijd van deze vergadering? We hebben

De spreektijden voor deze avond zijn ingesteld en de eindtijd kan ik u moeilijk delen. Wat er nog in de tweede termijn aan tijd vanuit de fracties wordt...

Ruim de tijd neemt om na te denken over al hetgeen wat is besproken en voor over de tafel is gebracht en dat we gewoon over twee weken doorgaan in plaats van dat we nu tot een uur of één bezig zijn met allemaal ja. Ik begrijp dat.

Ik wou het woord voor een voorstel doen, Voorzitter. Het is een ordevoorstel.

Ja nee, want, want ik bedoel, we kunnen allemaal met elkaar debatteren over tijden en eindtijden van deze avond. Maar als u een ordevoorstel doet, dan is dat uw goed recht. En dan zal er over besloten moeten worden, maar het lijkt mij wel normaal dat het college wel even een reactie geeft op de eerste termijn. En u weet dat over twee weken de besluitvorming er zal moeten zijn omdat ook voor 15 november de begroting moet zijn ingediend.

Mag ik dan mijn voorstel nog wat concreter maken?

Het voorstel is dat het college ruim de tijd neemt om te beraden over de eerste termijn van de Raad en dat we de eerste termijn van het college de volgende keer zullen aanhoren en dan de vergadering verder afwerken.

Dat is een helder voorstel. Het lijkt mij dat, als er een ordevoorstel wordt gedaan, u ook een besluit moet nemen. Ik geef u in ieder geval in overweging mee, daar waar ook het presidium de vergadering voor de 13e, want dan komt u voor hetzelfde dilemma te staan, namelijk dat de agenda van 13 november ook al behoorlijk vol is en er alleen maar zaken verder doorschuiven. Het ordevoorstel is gedaan door de fractie van Gemeentebelangen. Wie is voor het ordevoorstel? Mag ik? Ik vraag om even duidelijkheid over het ordevoorstel, dus dat betekent dat er gestemd gaat worden. En daarmee wil ik wel even scherp hebben hoeveel voor dat ordevoorstel zijn. Mag ik nog een keer vragen wie voor het ordevoorstel zijn? De fractie van Gemeentebelangen, de fractie van D66 en de fractie van GroenLinks. Tegen: de fractie van VVD, CDA, Partij van de Arbeid, ChristenUnie, SGP. Dat betekent dat we daarmee wel de vergadering voortzetten, zoals we die ook hebben geagendeerd. Ik schors de vergadering voor een half uur. Dames en heren, ik wil u vragen plaats te nemen. Ik wil u echt nu vragen plaats te nemen en dan ook de gesprekken te staken.

Dames en heren. Ik heropen de vergadering. Zodat ook de reactie op de eerste termijn gegeven kan worden. En ik wil ook echt vragen om nu stilte te hebben. Dan kunnen we doorgaan met de vergadering. Als eerste geef ik het woord aan de wethouder Financiën, wethouder Rouwendal, om een reactie te geven namens het college. En daarnaast zullen ook de andere portefeuillehouders nog een reactie geven op de eerste termijn. Wethouder Rouwendal.

Dank u wel, voorzitter, en dank u wel alle sprekers in de eerste termijn voor hun inbreng. Laat ik beginnen met de felicitaties van het college voor de heer Visser, voor zijn beëdiging vanavond als raadslid. U begint onder geheel andere omstandigheden dan het college destijds is begonnen. Wat ik even naar buiten kijk naar het weer van vanavond en ik denk even terug aan mijn eerste dag. Mijn eerste ochtend, 6 juni, dat ik naar het gemeentehuis fietste. Als kersvers wethouder van Financiën, vol goede moed. Een paar dagen daarvoor hadden we op Hofwijk ons coalitieakkoord gepresenteerd en na afloop kwam er een wat oudere man naar me toe. Ik kende de man verder niet en die zei: wat fijn dat iemand van de SGP wethouder van Financiën wordt, dan krijgen we zeker een degelijk financieel beleid. Nou, ik was natuurlijk ook vast van plan om dat te gaan doen, dus dan kom je op het gemeentehuis aan als nieuwe wethouder en dan zoiets allemaal aardige mensen. Wilt u een bureau op uw kamer, wilt u koffie? Wilt u dit, wilt u dat? En wat dan goed verzorgd en op een gegeven moment komt er dan ook een ambtenaar en die zegt: wilt u de conceptbegroting zien? Ja, en toen zag ik cijfers die ik niet wilde zien, voorzitter, dat zal ik eerlijk zeggen, want ik zag allemaal rode cijfers en dan komt al snel de vraag: hoe komt dat? Wie is de veroorzaker van dit probleem? Nou, het antwoord is vanavond al meerdere malen gegeven, voorzitter. Het is een nationaal probleem met de jeugdzorg. De overheid heeft de jeugdzorg gedecentraliseerd en heeft ook tegelijkertijd een financieel probleem gedecentraliseerd, hè? Als we de tekorten van alle gemeentes in Nederland op zouden tellen en dat weer terug zouden geven aan het rijk, dan zou minister Hoekstra een aantal weken geleden een heel andere begroting hebben gepresenteerd. Dus dat is op het nationaal niveau prima opgelost, maar wij als gemeente zitten er vervolgens mee. Dan ga je natuurlijk nadenken, is me dit dat waard? Die jeugdzorg, al deze tekorten en het antwoord is ja. Als ik daarover ga nadenken, voorzitter, dan gaat het hier om jeugdigen in onze gemeente. Sommigen met dyslexie, maar ook kinderen die niet zonder een zetje te krijgen mee kunnen komen in het regulier onderwijs. Ik zag voorbeelden van een peuter van 3 die in de groep gewoon niet goed kan meedoen met spel, zich afzijdig houdt. De moeder wordt aangesproken, blijkt een moeder die heel goed snapt hoe je een kind op moet voeden. Er is iets met zo'n meisje en dan moet je wat aan doen. En uiteindelijk heeft het college gezegd, ja, we hebben een best ruime reserve en als we dan nog niet bereid zijn om ons gespaarde geld aan onze kinderen uit te geven, waar hebben we dan ook voor gespaard? Dus, voorzitter, we hebben besloten we accepteren de tekorten op de jeugdzorg. We gaan natuurlijk wel aan werken om die tekorten terug te dringen. Wethouder Bouw heeft daar vorige week een duidelijke brief over geschreven. Tegelijkertijd moesten we zorgen voor een structureel sluitende begroting. We hebben bezuinigd en meneer Van Malder zei ja, u heeft heel gemakkelijk alle bezuinigingen ingeboekt op 2022. Dat doen wij uit voorzichtigheid. Het wil niet zeggen dat wij per se niet eerder willen bezuinigen dan 2022, maar dat we zeker weten dat we ze in 2022 hebben behaald. Daarom staan ze bij dat jaar, als ze eerder kunnen, noemen we ze eerder uiteraard. Het plannetje bleek geslaagd, voorzitter, totdat we eind september de septembercirculaire kregen en ook dat verhaal is bekend. Meestal scheelt het niet zo heel veel met de uitgaven in de meicirculaire en dit jaar wisten we opeens dat we over 2018 nog 1,9 miljoen minder kregen. En toen hebben we besloten, ja, als we dan toch al zoveel uit de reserves moeten halen, dan moeten we nu extra gaan bezuinigen, dus er komt een taakstellende bezuiniging aan. Die bezuiniging moet nog worden ingevuld. Laat ik maar beginnen met de oproep van mevrouw Kortman om daarin vooral goed samen te werken. Dat lijkt mij van wezenlijk belang. En nou heb ik vanavond ook vanuit de oppositie verschillende mensen horen zeggen dat we eigenlijk al veel te veel geld uitgeven. Dus de samenwerking over de invulling van die verdere bezuinigingen, dat zie ik met vertrouwen tegemoet, want iedereen wil kennelijk graag bezuinigen. Althans, ook D66 en Gemeentebelang heb ik het gezegd, alhoewel de betogen niet altijd even consistent waren. Meneer Rosenberg begon met kritiek op het financiële beleid, eindigde er ook mee en tussendoor deed hij voorstellen voor extra uitgaven. Dat was een beetje vreemd, voorzitter.

Hoe de heer Raadt het al mij probeert weg te zetten. Volgens mij heb ik in het tussentijd ook een groot aantal voorstellen gedaan die tot bezuinigingen leiden en volgens mij zijn die bezuinigingen vele malen groter dan de uitgaven die mij nu in de schoenen worden geschoven.

Volgens mij heb ik geen enkele uitgave in de schoenen geschoven, maar dat is hij, hè? Ik heb u al gezegd, ik had bezwaar tegen de verhoging van de hondenbelasting. Bezwaar tegen de verhoging van de toeristenbelasting. U wilde wel geld naar het voor uw wijk handhaving aan het hoofdkwartier en daarentegen wilde u liever bezuinigen. Nou, dat is niet in verhouding met elkaar.

Voorzitter, ik heb volgens mij aangegeven namens de fractie Gemeentebelangen dat wij de kostendekking willen realiseren van 1,2 miljoen of 1,3 miljoen. Als we kostendekkendheid van tarieven willen hebben, waarom gaat u dan pas in 2022? U kunt in 2019 daar al veel meer geld mee binnenhalen.

Meneer Rouwendaal, dat kan niet. Nee, dat is een misvatting. Dat lijkt in de begroting wel zo, hè, dat daar zeg je van: nou, je kunt daar zo makkelijk die leges veel hoger maken dan dat ze nu zijn, maximaal 100% dekkend. De praktijk is iets ingewikkelder. Het is namelijk zo dat het rijk maximeert de bedragen die je voor een paspoort, een identiteitsbewijs en een rijbewijs mag vragen. Dat betekent dat je op dat gebied nooit kostendekkend kan zijn, omdat die prijs namelijk lager is dan de kosten die de gemeente moet maken. Dus daar valt al een heel groot deel van die 1,5 miljoen weg. Los daarvan hanteren wij in onze gemeente marktgelden die veel lager zijn dan dat ze kostendekkend zijn. Er ligt een beleidskeuze aan ten grondslag, omdat we de markt willen handhaven. Zo is het ook met andere leges, ook met bijvoorbeeld dat ondernemers voor festiviteiten lagere leges moeten betalen. Natuurlijk kun je ze kostendekkend maken, maar dat ligt ook aan andere beleidskeuzes ten grondslag. Dus het is niet zo simpel als u het voorstelt. Dus die kostendekkendheid van deze hebben wij voor 2 ton ingeboekt.

Mij ging de heer Rouwen dan nog een mooie zin afmaken.

We hebben voor 2 ton ingeboekt omdat wij denken dat dat een reëel bedrag is.

En daar doet hij dan vervolgens 3 jaar over om dat te realiseren. Nu schrijft hij...

Hij was in de schoenen, wat ik zojuist ontkend heb volgens mij. Ik heb gezegd, we hebben ze uit voorzichtigheid in 2022 ingeboekt. Als ze eerder kunnen, doen we ze eerder. Voorzitter, de

U wel. Waar was ik gebleven? Ja, ik heb ook van de fractie van D66 kritiek gehad op het financiële beleid. Ik vond het wel interessant. Heeft een motor heeft de cijfertjes goed gelezen en ze hebben komen 17 miljoen tekort. Ik wil ter verdediging van het collegebeleid toch even op wijzen dat wij een aantal weken geleden heeft de tabel die avond gehouden is een presentatie voor u gehouden. Daaruit kunt u heeft u kunnen lezen dat wij op het sociaal domein, met name de jeugdzorg, in de jaren 2018 tot 2022 37 miljoen minder krijgen van het rijk dan dat we ervoor uitgeven. Als we dan een tekort hebben van 17 miljoen, is dat nog heel bescheiden en netjes. U kunt het nog steeds teveel vinden, maar als u dan als enige bezuinigingsoperatie noemt minder geld naar het afval, dat is ongeveer 5%. Moet u dan gedekt hebt? En u noemde verder de bezuinigingen meerdere malen boterzacht, maar ik heb geen enkel beter idee van u gehoord voor bezuinigingen. U kunt natuurlijk zeggen, van ja, de jeugdzorg kost veel geld, dus we moeten maar doen met het budget, maar dat is ook een motie van die strekking. Dat lijkt mij niet verstandig voor de voorzitter. Dat betekent gewoon dat je de jeugd in de steek laat. Er is onlangs stond in de media een bericht van jeugdrechters die er zorgen maken over de oplopende wachtlijsten, dat de jeugdigen die zij voor zich zien niet de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben en hoe denk als gemeente niet aan mee willen werken. Ja meneer Van Rossem heb ik een paar keer horen zeggen, er is geen geld. Ik dacht, kijk, dat is nou een man die je snapt.

Ja voordat ik aan de beurt ben, wil ik hier toch, want in het achterhoofd wil ik hier toch constateren dat voor een wethouder die begint met ik wil heel graag samenwerken, hebben volgens mij Gemeentebelangen en D66 al een jijbak gekregen, dus ik wacht af of ik er ook een krijg, maar tot nu toe ben ik bereid om mee te denken.

Geen jij, geen meneer was. Ik ging eens zeggen dat ik het heel goed had gezegd. Er is geen geld en ik voel me volkomen vrij om te antwoorden. Kritiek die ik krijg en die ik onterecht vind, hè? Dat vind ik hem zo een beetje makkelijk om als jij met recht te zeggen. Maar goed, ik wil dus complimenteren dat u meerdere malen had gezegd, want er is geen geld en ik wilde u zelf zeggen dat ik u daar zo dankbaar voor ben dat ik u mee wil vergeven dat u daarna heeft gezegd dat de wethouders vooral hun best doen om tijdens de vier dagen op de foto te gaan, want het kan voor mij niet gezegd worden. Maar voor de rest, voorzitter, ja, miste ik ook wel een beetje die betoog. Ja, u zult misschien ook leuk vinden, maar waarom moet er dan bezuinigd worden, hè? Maar heeft wel een concreet voorstel gedaan betaald. Ik

Denk dat ik daar heel concreet in kan zijn. Er wordt 1,5 miljoen extra uitgegeven aan parkeerplaatsen. Dat kan volgens mij bezuinigd worden. Ik denk dat betaald parkeren ingevoerd kan worden, maar het probleem niet opgelost. Alleen ik heb volgens mij ook niet de illusie gewekt dat het op te lossen is, maar daar hebben we volgens mij een grove ombuiging, zoals dat zo mooi heet, te pakken.

We zijn, dan staan we weer eens dat we dan niet die 17 miljoen hebben. Maar goed, er was hier ook niet dus streven. Voorzitter, dan ga ik toch maar even beginnen met het behandelen van de moties die zijn ingediend voor zover ze op mijn terrein liggen. Ja, dan begin ik met gemeente.

Belangen die zeggen van ja, de tekorten op het sociaal domein moeten openbaar worden opgelost. Het sociaal domein, als ik het even kort door de bocht formuleer. Ja, ik heb dus net gezegd, de tekorten zijn gewoon te groot op het sociaal domein. Dat kun je niet verlangen, dus die motie ontraden wij.

Voorzitter, de interruptie Roosenberg ook niet vrees is een abonnement en volgens mij zeggen wij niet dat u nu geen extra uitgaven mag doen, maar staat er: Het is nu een automatisme in de begroting dat er moet worden gekort op andere beleidsterreinen. Dat is de zin die ik heb willen amenderen met mijn fractie.

Ja, het is een automatisme. Is dat zo noemt u het? Maar wat ik probeer te zeggen is dat de tekorten zodanig groot zijn dat je automatisch uitkomt op bezuinigingen op andere terreinen in het sociaal domein. En daar zijn de cijfers gewoon naar.

Ik had verwacht van het college dat men had gezegd: Wij gaan inderdaad onze stinkende best doen om te zorgen dat we die tekorten wel kunnen aanpakken waar ze aangepakt kunnen worden. Als we dan kijken naar de bijstand, dan zie ik daar een portefeuillehouder die zegt: Nee, het is het probleem van het rijk dat het nieuwe begrotingsmodel onzin is. Deze gemeente heeft zelf veroorzaakt dat er een tekort is op de bijstand. Dat zou je kunnen aanpakken en zoals nu is geformuleerd in de begroting staat er gewoon: Omdat er een tekort is, gaan we tekorten op andere beleidsterreinen aanpakken.

Wethouder, ja, volgens mij ga ik nu herhalen wat ik net gezegd heb. Voorzitter, die tekorten zijn te groot. Dat wil niet zeggen dat je niet bij de bron wilt aanpakken, hè? Dat willen we met de jeugdzorg ook wel, willen we met de bijstand ook wel, maar zolang de tekorten zo groot zijn als ze zijn, kom je er niet meer weg.

Dat is gewoon het punt, voorzitter, als laatste. Dan verzoek ik echt aan de wethouder om eens even heel goed naar ons amendement te kijken en dat te lezen, echt te lezen.

Voorzitter, het mag geen automatisme zijn of worden dat tekorten in het sociaal domein worden afgewenteld op andere beleidsterreinen. Dat is geen automatisme en dat mag ook niet worden. Maar in de huidige omstandigheden kunnen we niet anders. Dat is wat ik zeg. Het andere amendement van Gemeentebelangen. Hier is, zegt Van de Prijzen voor allerlei evenementen, Cultuurprijs. Inwoners vinden die prijs wat hoog, vindt Gemeentebelangen. De prijs als zodanig is geen €12,50 maar €1.000 per jaar. Maar dat is het complete plaatje, ook voor het organiseren van de uitreiking en dergelijke. Ik zal niet zeggen dat er niks af kan. Alleen je moet wel even goed kijken hoeveel het kan zijn, maar mijn voorstel is om dit mee te nemen in de taakstellende bezuiniging van 2 miljoen, dat we op dit punt zeker mee gaan nemen en dan terugkomen. Maar voor nu is hij te snel en dus daarom ontraden we dit amendement, daar niet de motie inderdaad, ja, het zal geen verrassing zijn, Voorzitter, maar de hondenbelasting hebben wij verhoogd. Ja, hij is lager dan in omliggende gemeentes, dus daar vinden wij een verantwoorde grootte van onze inkomsten in. En gaan we dat niet doen, dan hebben we een probleem, ook zelfs met de provincie, want ons structureel saldo is nu ongeveer nul, hè? Dat de taakstelling van 2,2 miljoen telt de provincie nog niet mee, want die is nog niet ingevuld. Dus we moeten met concrete maatregelen doen en zonder deze verhoging van hondenbelasting zakken we zelfs door het ijs heen. Dus hij kan echt niet, hoe sympathiek die verder ook is, Voorzitter.

De heer Rozenberg. Dat betekent dat dit college de lasten of de tekorten afwentelt op een kleine groep van mensen die rond moeten komen, terwijl het gaat om algemene uitgaven. Ik heb

Heb ik net verteld dat het tekort 17 miljoen is. Die middelen kunnen we zeker niet uit de hondenbelasting halen. Maar het gaat ook nog om een lichte verhoging van de hondenbelasting die een klein deel van de bijdrage daaraan levert en die is verantwoord.

Voorzitter, u gaat voorbij aan de heer Rozenberg. Het punt dat ik noem, gaat om een algemene uitgave die niet kan worden gedekt en die wendt u af op een kleine groep van inwoners. Als u nou als college, excuus voor het woord, voorzitter, ballen had gehad, had u gezegd: We gaan die kosten afwentelen op alle inwoners. Wethouder.

Ja, we hebben onze eigen motivatie voor het verhogen van hondenbelasting, die heb ik net gegeven. U mag het er niet mee eens zijn en u kunt daar allerlei kwalificaties aan geven, goed? Die ligt dan verder voor uw rekening. Voorzitter, een motie van D66 en Gemeentebelangen voor een subsidielijst. Die is wel heel sympathiek. In 2020 willen we overgaan naar een andere vorm van subsidiesystematiek en mijn vraag is eigenlijk: gaat u de merkwaarden dan tegelijkertijd invoeren? Niet voor het ene laatste jaartje nog een aparte subsidielijst maken, maar dat we dan vanaf dat moment wel doen. Motie van D66 over de OZB-waarde vrijstelling voor zonnepanelen. Ja, die is ontzettend sympathiek. D66 heeft daar laatst ook al een schriftelijke vraag over gesteld. Het is gewoon lastig omdat de Waarderingskamer zegt dat de gemeente verplicht is om bij de WOZ-waarde wel rekening te houden met de zonnepanelen en het is voor de interne organisatie van de gemeente het makkelijkste als je dan die OZB-aanslag gewoon kunt baseren op de WOZ-waarde. Als je daar weer een aparte waarde voor moet gaan berekenen, dan kost dat ambtelijk heel veel capaciteit. En als je kijkt wat het oplevert voor de burger: gezien de hoogte van het OZB-tarief, bij €5.000 aan zonnepanelen betaal je dan €4 minder belasting. Dus dat afwegend ontraden wij deze motie. De heer van...

Dus deze regel mag verduurzaming niet in de weg staan volgens het college.

Ik heb al gezegd, voorzitter, wij inhoudelijk hè. Als Rouwendal de baas was in Nederland, was het anders geregeld hè? Ik zei, als Rouwendal de baas was in Nederland, was het anders geregeld, maar we moeten dan even naar de praktische kant van de zaak kijken, hè? En dan zeg ik dus, u zegt van nou, dus wij maar in de weg staan. Ik zou ook zeggen, van nou, zonnepanelen, duurzaamheid moet je bevorderen. Moet je de OZB-vrijstelling voor kunnen regelen, maar als dat ambtelijk zoveel kost en het zo weinig oplevert, want dan denk ik ook, hoeveel scheelt €4 nou de duurzaamheid in de weg op een investering van €5.000? Als je €5.000 in je zak hebt, heb je ook €5.004 in je zak, zou ik zeggen. Dus dat afwegend ontraden we deze motie.

Dan toch gaat het college akkoord met een extra belasting op verduurzaming. Dat is dan de consequentie ten faveure van de ambtelijke capaciteit, nietwaar, wethouder?

Nou ja, zo kunt u het samenvatten als u dat wilt, voorzitter.

Voorzitter, mag ik daar een vraag over stellen? De heer Heil.

Aan eigenlijk aan de heer Van Maldegem, in dit geval, want u zegt: Dit is een belemmering voor duurzame maatregelen. Kunt u mij één iemand noemen die heeft aangegeven geen duurzaamheidsmaatregelen te nemen voor zijn huis, omdat die niet...

Dat hij daarvan afzag omdat zijn WOZ-waarde dan zou stijgen.

Kan de VVD mij uitleggen? Excuus, Voorzitter, kan de VVD mij uitleggen waarom belastingen goed gedrag afstraffen? Dit is een heel...

Slim trucje van de heer Van Maldegem. Omdat hij mij daar geen antwoord op mijn vraag weet, kunt u gewoon antwoord geven op mijn vraag? Ik heb geen bevolkingsonderzoek gehouden over deze dingen, maar kunt u mij mijn vraag dan ook beantwoorden?

Ik stel voor dat wij niet blijven pingpongen. Daar staat wel een mooie tafel hier tussen. Dan zouden we nog een netje spannen, maar ik wil hiermee wel teruggaan naar de beantwoording van de vragen die in de eerste termijn zijn gesteld en de wethouder verder het woord geven. Dank.

U wel, voorzitter. Ik kom toe aan het voorstel van het CDA om een soort vlaktaks in te voeren op het gebied van toeristenbelasting. Daar kunnen wij mee akkoord gaan als college. En dan een ander voorstel van het CDA. Het gaat over de vooraankondiging. Zal ik er weer zijn waardebepaling? Ja. Daarvoor geldt eigenlijk dus wat ik net zei bij het punt van meneer Van Mourik met OZB-belasting: ambtelijk wordt zeer sterk betwijfeld of de kosten tegen de baten opwegen, zeker omdat de gemeente al een soort systeem heeft waarbij je van tevoren je bezwaren kunt kenbaar maken. Dus om die reden ontraden we ook deze motie. De heer Dupon.

De wethouder, die heeft het erover je bezwaren van tevoren kenbaar maken. Maar het systeem van voormelding, dat is juist een systeem om eigenaren van huizen voordat zij een aanslag krijgen inzichtelijk te maken wat de getaxeerde waarde van hun huis is op basis van de WOZ en waar die taxering op is bepaald, zodat iemand niet schrikt van een aanslag, maar van tevoren al weet wat er gaat komen. Dus iemand die dit doet heeft alsnog de mogelijkheid om een bezwaar in te dienen. Maar benchmarks in andere gemeenten laten zien dat het aantal bezwaren significant afneemt. Ja.

Maar de capaciteit zit natuurlijk op twee punten hè, want dan moet je dus eerst weer die waarde doorgeven. Op dat moment kan iemand zeggen, hè? Ik maak hier een punt van en daarna kan ik ook nog een bezwaar maken, dus je moet op twee momenten afwachten wat er gaat gebeuren en dat dan in die tweede fase het minder is dan als je helemaal niks doet in de eerste fase. Dat zal wel waar zijn, omdat het per saldo amper de capaciteit scheelt. Dat betwijfelen wij. Voorzitter, dan is er een motie van CDA, VVD, PvdA. Of kostendekkende lasers. Ja, die heb ik al min of meer beantwoord richting de heer Rozenberg, dus ja. Het is gewoon minder eenvoudig dan het wel lijkt, dus ook die motie raden wij af. Een motie van de PvdA over onderwijs en intensivering lijst. Ja, dat lijkt op zich wel een prima plan. We gaan natuurlijk moeten gaan werken met elkaar, gaan 2,2 miljoen bezuinigingen en dat we daar dan voorstellen voor indienen van dit zijn de mogelijkheden. Hier kunt u uit kiezen als dat een beetje de strekking van de motie is, dan lijkt me dat geen bezwaar om daar gezamenlijk over na te kunnen denken. Nou ja, dat past ook een beetje in de motie van VVD, PvdA, CDA om met een onderbouwd voorstel te komen met een nieuwe taakstelling en dat kunnen we dan in moeten dadelijk misschien met de Raad, misschien via het presidium proces afspraak over maken hoe we de Raad daar zo goed mogelijk in meenemen, maar op zich is het natuurlijk wel duidelijk dat die invulling van die 2,2 miljoen bij de volgende kadernota duidelijk moet zijn en dat er dan voorafgaand daaraan met de Raad samenwerken. De motie van ChristenUnie, SP, VVD, CDA, PvdA om € 75.000 van burgerzaken naar cultuur over te hevelen om weer een servicepunt. Ja, het is inhoudelijk niet helemaal mijn portefeuille, maar als het gaat om puur de begrotingswijziging als zodanig, ja, dat is budgettair neutraal. Dus vanuit dat oogpunt is er geen bezwaar tegen. En dat geldt ook voor de motie inzake het serviceplatform. Dat is natuurlijk geen motie, maar een amendement. Dat waren de moties en amendementen die ik voor mijn rekening zou nemen. Ik kijk nog even verder. De heer Rozenberg had nog een vraag gesteld over een tekstuele wijziging in de verordening reclamebelasting dat we Huygenskwartier gaan doen. Dat kunnen we doen, dat is gewoon prima verder. En nou, kijk ik even op mijn blaadje of we echt alles hebben gehad. Ja, we...

Hebben alles gehad, voorzitter, voorzitter, voorzitter. De heer Rozenberg.

Onder een vraag over de vele onderzoeken die worden gedaan en de hoge kosten die daarmee gemoeid zijn, of het mogelijk was om die met minimaal 30% te korten. Ik zou

Bijna zeggen, voorzitter, als je denkt dat je alles gehad hebt. Maar goed, wat een grapje, meneer Rozenberg.

Voorzitter, de heer Rozenberg, de handschoen die de heer Rouwendal aanreikt aan het begin van zijn betoog, is volgens mij van een hele bijzondere kwaliteit, wethouder.

Rozenburg, dank u wel. Het wordt er niet beter op, voorzitter.

Ja, maar we doen onderzoeken niet voor niks. Ik ga nu maar even in op uw vraag, dus een toezegging dat die budgetten met 30% tekort worden, die ga ik niet doen.

Ja, ik zou graag een aanvullende vraag willen stellen. Ik heb in mijn betoog gezegd dat ik het idee heb dat onze organisatie geen vet meer op de botten heeft waar het kaasschaafacties betreft. En ik ben benieuwd hoe de heer Rouwendaal daar als wethouder financiën tegenaan kijkt. Wethouder.

Nou ja, wat er nu in de begroting staat, is natuurlijk geen kaasschaafactie. Er wordt wel degelijk nagedacht over waar er in de organisatie bezuinigd kan worden en ambtelijk is aangegeven dat het met zoveel minder kan. Ja. Dus ik heb geen reden om daaraan te twijfelen, mag ik het zo zeggen?

Voorzitter, waarom ik die vraag stel en ik snap dat we inmiddels in een nieuwe periode zitten met een nieuw college, maar niet zo heel lang geleden had ik nog wat intensiever contact met wat wethouders en toen heb ik deze vraag ook wel eens gesteld. En toen was het antwoord een heel ander antwoord, dus ik ben benieuwd wat er dan in het afgelopen half jaar gebeurd is, dat het nu ineens wel zou kunnen dat we de organisatie efficiënter gaan inrichten.

Ander college, misschien hè? Dat we verandering kunnen zien, maar u zult dit ook weer een flauw antwoord vinden. Maar het is ook zo dat de noodzaak om te bezuinigen ook leidt tot een andere kijk op de organisatie. Dat zal ongetwijfeld ermee te maken hebben.

Interruptie van de heer Van Maldegem. Gaat de

Wethouder, ook de vragen nog beantwoorden die op financiën zitten, want ik mis er nog een paar antwoorden namelijk. Dat

Was wel mijn taak eigenlijk, hè? Ja. Maar dan moet ik even kijken, want dan heb ik toch... Nou, ik heb...

Als service de vragen vooraf gedeeld met de secretaris, dus ik ging er vanuit dat ik nog wat antwoord zou krijgen op de vraag of er een financieel plan B ligt van het college als Eneco niet verkocht wordt. Hoe het college kijkt naar de waarschuwing van de provincie Zuid-Holland dat financiële onderbouwingen onder coalitieakkoorden toch, nou ja, matig kunnen zijn en over de bezuiniging op de rekenkamercommissie zit ik nog te wachten op een antwoord.

De eerste vraag is: is er een plan B? Nee, want we gaan er sowieso vanuit dat het niet nodig is om een plan B te hebben, maar zelfs als de verkoop van de Eneco-aandelen niet doorgaat, kun je nog steeds als Raad besluiten om van je eigen norm af te wijken, hè? Want die begrotingsnorm is niet een nationale norm die door het Rijk wordt opgelegd zoals andere normen wel, hè? Dus een structureel sluitend karakter is wel een Rijksnorm. Je weet dat vermogen ook een rijkdom is, nou daar blijven we ruim binnen, dus dat is geen probleem. Het enige wat je dus doet is zeggen: we gaan nu niet keihard bezuinigen om die stabiliteitsnorm, die begrotingsnorm te halen omdat we denken dat we toch de Eneco-aandelen, daar de inkomsten uit krijgen. De heer van

Daarom noemde ik ook de VNG, die zegt dat gemeenten alleen financieel gezond zijn als ze boven de 30% zitten, dus deze wethouder van Financiën accepteert dat zijn gemeente, waar hij dan wethouder van Financiën is, niet meer langer financieel gezond is. Ik

Heb in het begin van mijn verhaal gezegd dat ik vind dat we de jeugdigen de zorg moeten geven die ze nodig hebben. Ja, de waanzin van de provincie wordt hard genomen, maar wij denken dus dat wij met een verantwoord bezuinigingsbeleid toch de noodzakelijke investeringen in de samenleving kunnen blijven doen. Ik denk dat dat het antwoord is op uw tweede vraag, en dan ben ik toch, omdat ik nu nerveus ben, uw derde vraag weer vergeten. Ik heb

Nog net tijd, dus ik kan het nog een keer uitleggen. Rekenkamercommissie, die bezuiniging van een kwart, welke analyse zit daarachter? Daar komt de...

Straks op terug, zegt u tegen mij? Dan...

Ga ik naar wethouder Van Eekelen. Ook voor een beantwoording vanuit haar portefeuille in de eerste termijn.

Voorzitter, dank u wel. Er zijn ons veel vragen gesteld, onder andere over cultuur, dus daar wilde ik eigenlijk mee aftrappen. Het is jammer dat de mensen van het Veur Theater volgens mij niet meer aanwezig zijn en dat zal met het tijdstip te maken hebben. Maar ik wil ze wel complimenteren met de enorm veel reacties die we hebben gekregen. Ik vind het toch wel heel goed hoe iedereen betrokken is bij het Veur Theater en het is heel goed om te zien dat zelfs Veldhuis en Kemper en Angela Groothuizen in de mailbox staan omdat ze allemaal betrokken zijn bij het Veur Theater. En ik vind dat ze echt een compliment verdienen. En ik vind dan ook dat cultuur in deze gemeente een groot goed is en ik waardeer dat. In tegenstelling misschien tot meneer Van Rossem ga ik wel af en toe naar het theater, ook niet zo heel veel, maar ik geniet er ook van. En we zitten in die zin wel met een dilemma. Er is natuurlijk een stukje historie, hè? In 2011 zijn de bezuinigingen geweest. Nou, die hebben er behoorlijk ingehakt. Er zijn keuzes gemaakt, met name ook met de kaasschaaf, maar als het gaat over de theaters, dan is van twee theaters één gemaakt, hè? Dus Camuz en De Tobbe zijn er Ludens en een ondernemer is in het gat van Camuz gesprongen en daar is het Veur Theater ontstaan. Het Veur heeft naar mijn weten herhaaldelijk aangegeven dat ze het moeilijk hebben en dat heeft ertoe geleid dat ze ook meerdere malen verzocht hebben om extra subsidie. Volgens mij heeft in 2015 het vorige college daartoe dan ook besloten om een nieuwe huurprijs voor Veur vast te stellen, een maatschappelijke huur. Daardoor hebben ze een korting gekregen. Dat beperkt ze dan ook wel weer in de commerciële uitbating, want daardoor mogen ze natuurlijk niet 100% commercieel zijn. Maar ze hebben wel een fikse korting daarop en dat gaf ze waarschijnlijk wel weer wat meer lucht. Dat is ook voorgelegd aan de gemeenteraad en u bent daar uiteraard mee akkoord gegaan. Ik heb inmiddels ook een gesprek gehad met de heren van Veur en ik heb aangegeven dat het beleid op dit moment is, hè, ik sta op de schouders van mijn grote voorgangers die wijze besluiten hebben genomen. Dat ik niet anders kan dan het beleid voortzetten, tenzij de gemeenteraad zegt: "Nou, mevrouw Van Eekelen, ik vind dat u het heel anders moet doen." En dat is wat ik ze heb aangegeven. Tegelijkertijd heb ik ook tegen ze gezegd, en dat ligt ook in de lijn van de motie van mevrouw Aris: kijk, in het Damcentrum vervullen ze wel degelijk een functie, hè, aan de Damlaan. Daar zitten ze en ze zorgen ook voor reuring. Er zijn veel drukbezochte voorstellingen, dus ze hebben daar zeker ook een functie. Het zou eeuwig zonde zijn als het Veur Theater zou verdwijnen. Ik ben het ook wel eens met dat spandoek: het theater heeft ook wel bestaansrecht. Maar... Interruptie van...

Ook nog vlak voor de, maar ik ben wel benieuwd, hè, want ik begrijp dat mevrouw Van Eekelen zegt, ja, er zijn eerdere besluiten genomen die zijn we braaf aan het uitvoeren. Ik denk dat dat klopt. Ik denk ook dat het wat gratuit is, om dat als een soort schild te gebruiken omdat er op andere beleidsterreinen wel andere voorstellen gedaan worden, ook vanuit het college. Ik ben benieuwd of het college dan misschien een ander voorstel had gedaan als die enorme molen aan enthousiaste steunbetuigingen eerder op gang was gekomen, want er is natuurlijk wel gewoon de vrijheid om het voorstel te doen, ook aan deze raad. Ik snap dat de bal goed bij de raad kan liggen, dat is ook waarom ik heb gezegd dat ik vind dat wij als raad een verantwoordelijkheid hebben, maar het is natuurlijk niet zo dat het college niet gewoon een voorstel had kunnen doen. Dat

Moet. Mevrouw, vandaag om mij eens. Ik vind het geenszins gratuit daar. Daar neem ik echt afstand van. Ik ben met het Veur Theater in gesprek. Kijk, als je gaat, er moet iets gebeuren op het gebied van cultuur. Ludens heeft het ook lastig, maar wat ga je dan doen? Ga je zeggen, nee, je maakt daar weer een theater van. Doe je dat onder één directie, doe je dat, hoe doe je dat dan met de taakverdeling? Want Ludens heeft maatschappelijke taken. Welke geef je dan aan het Veur? Dus daar zit wel een idee achter en ik wil heel graag daarnaar gaan kijken, maar dan wel integraal. En we zijn bezig met een cultuuractieplan. Daar kom ik mee naar u toe en daar wil ik dit in verwerken. En tevens, want daar ging meneer Streefkerk ook op in en dat is ook uw aller zorg en dat snap ik ook van de bibliotheek hebben we een taakstelling op de bibliotheek. Dat is niet zozeer een ja, het is een bezuiniging, maar ik zie het toch ook een beetje als een kans. De bibliotheek zit daar in Leidschendam en het heeft niet geheel gebracht wat het moet brengen, dus je ziet het aantal bezoekers teruglopen. Ik zie zelf, ik heb kinderen, twintigers. Ik zie ze eigenlijk nooit meer naar de bibliotheek gaan. Die zijn niet maatgevend voor de samenleving. Nee, mevrouw, dat is terecht, maar het is wel een tendens en dan zie je dat je zegt van pak het nou integraal op en neem ook die bibliotheek daarin mee, want hoe leuk zou het zijn als je bijvoorbeeld zegt dat de bibliotheek die heeft heel veel bijeenkomsten, taalcursussen, lezingen, taalhuizen. Hoe leuk zou het zijn als dat in het Veur kan en hoe leuk zou het zijn als je die synergie kan halen uit de samenwerking? En dan zie ik het als een integrale visie. En dan zeg ik, komt het nu voor mij? Het is snel en dan zeg ik, zou je ze moeten helpen zodat ze niet omvallen, want dat zou eeuwig zonde zijn, maar dan zou ik wel zeggen, geef mij dan even de tijd om te komen tot zo'n visie en tot beleid op cultuur, want dat dat nodig is, daar sta ik zo achter, want het moddert wat dat betreft een beetje door. Er moet echt gewoon iets gebeuren en dat is eigenlijk als je mij vraagt hoe ik tegenaan kijk tegen met name ook het Veur Theater en de cultuur in brede zin.

Wat zegt de wethouder nu? Zegt ze nu dat het Veur Theater wel kan omvallen en dat de bieb daarheen kan? Wat zegt u nu eigenlijk?

Niet dat het theater. Ik zeg juist dat het theater niet moet omvallen en dat ik de meerwaarde van het theater enorm zie, maar dat ik wel zeg dat je moet gaan kijken. Hoe ga je het nou verder oppakken? Hoe ga je het nou verder inrichten? Ga je zeggen van oké, je gaat weer terug naar een theater. Nou, dat kan als de gemeente dat goed vindt. Ik kan met een voorstel daarvoor komen, maar ik kan er ook onderzoeken of het misschien een mogelijkheid is dat het theater op een andere manier in het centrum met een bibliotheek gaat samenwerken. Is dat misschien de mogelijkheid? Er zijn veel meer dingen mogelijk denk ik, en die moeten uitgezocht worden. Voorzitter.

Ik hoorde de wethouder net zeggen dat als je minder geld krijgt, je creatiever wordt. Wij krijgen ook minder geld van het Rijk, zit er ook creativiteit in dit college, wethouder?

Ja, ik vind dat er heel veel creativiteit in het college zit en ik vind dat ik dat net ook tentoon heb gespreid, want ik wil echt kijken naar de creativiteit binnen een samenwerking van het hele cultuurspectrum als zodanig en kijken wie weet wat voor mooie dingen eruit komen. Even kijken, dan heb ik veel vragen gekregen als het gaat over duurzaamheid en dan kan ik misschien gelijk de motie van D66 daarin meenemen. U vraagt om in ieder geval een concrete maatregel te laten zien. Nou, ik durf wel te beweren dat ik er wel twee kan laten zien. Want ja, duurzaamheid staat echt hoog in het vaandel. En wij, wij, wij zijn ook met een nieuw project hè? Die zijn vanaf 1 juli gasloos met de bouw van de scholen zijn we daar druk mee bezig, want duurzaamheid we de laatste vliet voor de gehad. Ik ga in overleg met de corporaties, want als er een wijk zeg maar aangepakt moet worden, verbeterd moet worden, dan springen wij gelijk in het gat en gaan we met de corporatie in gesprek om te kijken hoe de woningen duurzaam kunnen worden ingericht en of het daar mogelijk is om van het gas af te halen. We zijn bezig met een pilot in Essesteijn. We hadden daar een groot bedrag voor aangevraagd, wat we helaas niet gekregen hebben, maar waar we wel mee doorgaan om te kijken van, hoe kunnen we nou die wijk als pilotwijk oppakken en duurzaam maken? Dus mobiliteit, we zijn bezig met het zetten van laadpalen, maar ook het automatisch vervoer last mile ben ik mee bezig, dus de zelfrijdende busjes. Het circulair inkopen, dus er gebeurt echt, denk ik, wel heel veel. Alleen de duurzaamheidsagenda waar wij dan die nieuwe ideeën in bundelen en aan u presenteren, die komt er nog aan.

De wethouder zegt dat inderdaad zoals opgeschreven staat in al het beleid dat dit college voert dat duurzaamheid daarin plaats krijgt. Nou, zullen we op die manier verder gaan?

En in die zin moet ik u wel een antwoord schuldig blijven, want u heeft een motie over non-state actor zone for climate action. Nou.

Heeft het vast niet verzonnen, maar ik zeg in alle eerlijkheid dat ik eerlijk gezegd niet ja of nee kan zeggen hierop, dus ik neem dit mee. Ik kom er bij u op terug en we kunnen het ook meenemen bij de duurzaamheidsagenda. Voorzitter. Interruptie van

Dank over de duurzaamheid. Ik ben ook vooral heel erg benieuwd naar hoe het bij de vis gaat. We gaan het hebben over het openbaar vervoer, waarvan ook wordt beweerd in het programma dat binnenkort 50% van de mensen openbaar vervoer gebruikt. Nou top, waarom gaan we dan niet extra investeren in het openbaar vervoer en...

En waarom gaan we wel extra parkeerplekken bouwen waar mensen dan gratis op kunnen gaan staan, wethouder?

Ik ben zeker bezig met de MRDH om te investeren in openbaar vervoer. We zijn druk in gesprek met HTM voor de halte Overgoo om daar extra verbindingen voor Leidschendam-Zuid te maken. Ik ga in gesprek, en dat heb ik vorige keer ook al gezegd, met de adviesraad van Stompwijk, maar die zit volgens mij nog niet echt helemaal te wachten op een extra bus of wat dan ook. Maar goed, ik ga met hen in gesprek. Het automatische vervoer. Zoals ik net vertelde, wordt er een verbinding tussen de Mall of the Netherlands en station Mariënhoeve de Binckhorst waar waarschijnlijk een tram of bus of iets dergelijks komt te rijden naar het station. Dus in die zin gebeurt er ook op dat vlak best veel.

Voorzitter mevrouw Van der Gronde. Kunnen we het hebben

Over het betaald parkeren? Hoe staat u daar tegenover? Betaald parkeren ben ik niet zo'n fan van. Ik wil nog even iets ook nog veel mij ook gevraagd. Nou ja, eigenlijk niet eens gevraagd, maar wel veel genoemd. Dat is het afvalbeleid. Nou, er was dus een verkiezingscampagne waarin veel het woord afval is gevallen. En nou veel inwoners hebben ook laten zien dat ze dit onderwerp heel belangrijk vinden en hebben zich ook tijdens de verkiezingen daarover uitgesproken. We hebben wel eens gekscherend geroepen: Napels aan de Vliet. Nou, ik heb het vandaag ook voorbij horen komen, maar ik ben nu bestuurder van Napels en ik moet hier iets mee, want de inwoners zijn nu ontevreden en eigenlijk willen ze gewoon graag terug naar het oude serviceniveau en ze zijn niet blij met de snelheid waarmee het is ingevoerd. En wij als college willen daar wat mee en daarom hebben we besloten om het afvalbeleid verstandiger in te voeren en mensen daarin mee te nemen. En uiteraard zeg ik als wethouder duurzaamheid, want daar komt hij weer: de scheidingsdoelen mogen niet vergeten worden. Die zijn heel belangrijk en daar ga ik ook op communiceren en dan ga ik met de mensen in gesprek, want dat is uiteindelijk wel het doel wat bovenaan staat. Maar serviceniveau voor de inwoners is wat mij betreft ook heel belangrijk, want daar hebben veel mensen om gevraagd en zich op uitgesproken. Voorzitter Interruptie.

Gaat er nog antwoord gegeven worden op mijn opmerking dat het verhaal van al het afval naast die containers de reden is om weer terug te gaan naar die andere manier van inzamelen? Uiteindelijk gaat het daar helemaal niet om. Het gaat om grof vuil. En wij spreken heel veel mensen die zeggen: joh, wat wij in onze afvalbak hebben, dat is zo weinig aan restafval. Daar kan je wel 3 weken mee toe, wethouder. Nou geloof...

Geloof me, ik spreek heel veel mensen die dit niet willen, dus we spreken waarschijnlijk allebei heel veel mensen. En er zijn mensen die tegen u zeggen niet en tegen mij zeggen wel en het zijn wel de mensen die zich hebben uitgesproken voor een ander afvalbeleid en ik weet niet of het gaat helpen. Uiteraard staat er veel grofvuil naast de bakken, maar ik kom ook met mobiele brengstations, dus dat ga ik ook aanpakken en we hebben handhavingscapaciteit vrijgemaakt om de mensen op te sporen die het afval daarnaast zetten. En we hebben knijpwagens rijden die het gelijk komen ophalen in de zin van vandaag bellen, morgen ophalen. Nou, dus ik weet niet of dat helemaal daarmee te vergelijken is, maar soortgelijk dus. Er zijn wel meerdere maatregelen die we nemen, maar waar het mij in eerste instantie om gaat is om de mensen die zich ervoor uitgesproken hebben en om de service die we bieden.

Hoe zit het dan met de evaluatie van voorbeeld midden? Is die al rond? Is die al af? Is die al bekend?

Nog voordat u de evaluatie heeft uitgevoerd. Ja

Omdat de mensen zich daarover uitgesproken hebben. Er zijn heel veel mensen die gewoon een ander afvalbeleid willen. Nou, wij hebben gezegd, we gaan het huidige afvalbeleid temporiseren. We gaan het geleidelijk en verstandig invoeren en we gaan maatwerk leveren. En ik kan u zeggen, het eerste resultaat heb ik al geboekt in Stompwijk. We gaan gewoon met de mensen hier in gesprek. Wat wilt u precies? Zij willen het zo op het moment dat mensen het zelf willen en van onderaf komt, dan werkt het ook veel beter en dat is

In de afgelopen weken, volgens mij, is er van 1000 mailtjes gekregen van mensen over het vuurtheater. Je wil heel graag dat het behouden blijft. Multis van mensen van onderaf die zeggen, wij willen iets en dan geeft hij niet thuis.

Volgens mij heeft u mij niet horen zeggen dat ik het vuurtheater niet wil. Ik heb juist gezegd, ik heb nog gezegd op het spandoek voor het bestaansrecht dat ik daar helemaal achter sta. Alleen ik heb alleen maar nu gevraagd of u mij de tijd wil geven om het cultuurbeleid in grote kansen te bezien en niet alleen maar hapsnap ad hoc, omdat er een heleboel mensen op de tribune zitten.

Is het niet zo dat in het geval van het afvalbeleid u het onderzoek niet afwacht, maar gewoon zegt we gooien er 4 ton tegenaan. In het geval van het theater zegt u nee, ik moet eerst onderzoeken. Dat is toch wat bijzonder, wethouder?

Ik ga even verder met de moties. En dan heb ik volgens mij moties over het Veur Theater van mevrouw Aris over de eenmalige bijdrage, die kan ik overnemen. De motie van even kijken hoor. Onderzoek naar cultuurbeleid. Nou, dat heb ik volgens mij net uitgebreid uitgelegd dat ik daar heel graag voor ga. En dan de kerkenmotie, ja, zo noem ik hem even oneerbiedig, van meneer Roosenberg over de kerkenvisie. Nou, die vind ik ook heel sympathiek, dus dat zou ik ook graag overnemen. Om Ludens te vestigen in de Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming kerk. Nou, dat is misschien ook zoiets leuks om mee te nemen in het groot geheel, maar ik vind dat we dat ook wel moeten bespreken en dat we dat niet hier nu zo kunnen besluiten, dus ik wil dat wel meenemen en voorstellen. Het is een leuk idee, ik weet, ik ken verder de consequenties daar niet van, maar goed, ik neem dat mee in het integrale geheel en het amendement over de structurele subsidie van het Veur Theater. Ja, dat heb ik net uitgelegd. Ik wil daar graag gewoon even wat tijd voor nemen en ik helemaal niet lang. Maar ik wil dat zorgvuldig en integraal bekijken.

Ja, het lijkt erop dat de wethouder richting de afronding gaat, dus ik dacht, volgens mij heb ik nog twee open vragen staan. Allereerst het betaald parkeren verbaast me natuurlijk niet dat mevrouw Van Eekelen daar geen fan van is en het college waarschijnlijk ook niet. Maar ik wil toch wel weten waarom het niet de moeite is om dat te onderzoeken. Volgens mij wordt er voldoende onderzocht en is het een maatregel die past in de ambitie die deze gehele raad heeft uitgesproken om de luchtkwaliteit te verbeteren en is het bovendien een maatregel die gewoon harde euro's op kan leveren. Dus ik wil toch wel een inhoudelijk antwoord ook op waarom we dat niet zouden moeten onderzoeken en ik heb de vraag nog openstaan wat er gebeurd is met de meetapparatuur, omdat we die niet terugvinden in de wethouder.

We krijgen binnenkort een update. Informatie over de luchtkwaliteit. En dan worden de uitkomsten aan u gepresenteerd en afhankelijk van die uitkomsten van de sensorproef zal er aandacht worden besteed aan nut en noodzaak en kosten van te nemen maatregelen.

De heer Van Rossem wil vast nog vragen over betaald parkeren. Nee, ik heb

Een opmerking op, kan het dan dus betekenen, hè? Want die conclusie trek ik dan even dat we naar aanleiding van dat bespreken toch ergens euro's nodig hebben voor meetapparatuur, maar die staan dan niet in de begroting. Wethouder.

Volgens mij gaan we dat beoordelen, afhankelijk van de uitkomst. En ja, als het gaat over betaald parkeren. Ja, het is wat mij betreft echt niet de moeite waard om te onderzoeken, want ik ben er gewoon niet voor.

Van Maldegem, nog een interruptie voor de wethouder. Ik heb nog geen antwoord.

Gekregen op 3 vragen over duurzaamheid, namelijk over het duurzaamheidsfonds, over het Rijksdeel restafval en een eerlijke prijs voor dienstverlening in relatie tot de afvalophaal.

Het fonds, dat klopt, dat fonds wordt meegenomen in de duurzaamheidsagenda en het energiebespaarfonds. Wat u noemde, dat zal worden afgewogen tegen het revolverend fonds en dergelijke, dus daar komen wij met een voorstel voor, dus daar zijn we mee bezig. Die andere vraag, kunt u die misschien nog even herhalen?

Hoe halen wij de restafval op het moment dat we wekelijks afvalbakken buiten zetten? Ja, ik denk...

Sorry, ik had het nog over de eerlijke prijs voor de vuilophaal. Waarom daar geen eerlijke prijs voor wordt betaald, omdat het niet terugkomt in de tarieven. Ja sorry, ik heb de vragen vooraf ingediend bij het college en ik moet mijn tijd nu steeds besteden aan het herhalen van mijn vragen. Een eerlijke prijs voor de dienstverlening is een groot goed voor dit college, behalve bij de vuilophaal. Waarom wordt bij de vuilophaal het niet verwerkt in de tarieven?

Wethouder, excuus, u heeft helemaal gelijk. Er is voor een deel wel opgenomen, uiteraard in het tarief, gewoon in de afvalstoffenheffing en voor het nieuwe beleid voor de herinvoering. Tenminste nu voor de verstandige invoer, zeg maar, van het nieuwe beleid hebben we ervoor gekozen omdat er zoveel protest is tegen het huidige afvalbeleid. En we eigenlijk vinden dat we het zelf niet goed hebben gedaan, omdat we het te snel hebben ingevoerd, hebben wij besloten om de kosten dus voor onze rekening te nemen. Mevrouw Visser.

Visser. Ja, ik loop even de verschillende vragen door, mevrouw Van den Heuvel had ook nog een interruptie. Voorzitter, we...

We hebben als VVD Leidschendam-Voorburg ook nog even aandacht gevraagd voor voldoende en kwalitatieve werklocaties voor onze ondernemers en zzp'ers, met name op de bedrijventerreinen. We hebben de wethouder opgeroepen dit in MKB-verband goed te willen regelen en daar zou ik nog graag even een reactie op willen, alstublieft. Wethouder.

Ik heb onlangs een gesprek gehad met de wethouder en ik zit in bij het economisch vestigingsklimaat en we zijn nu bezig met alle werklocaties in beeld te brengen en ook alle bedrijven en dergelijke die plek zoeken. En nou daar vindt op een manier die bij haar verband vindt haar afstemming op plaats.

Voorzitter, nog een aantal vragen. De conferentie Avalex, museum Swaensteyn, extra geld of niet? Beheer van de kunstcollectie, is daar geld voor vrijgemaakt? En hoeveel? En de lunchconcerten in het raadhuis, en u doet ook economie volgens mij? En daar heb ik nog helemaal geen antwoord op gehad. Wethouder.

De kunstcollectie, daar is geld voor vrijgemaakt. Daar is volgens mij uit mijn hoofd 34.000 voor vrijgemaakt voor museum Swaensteyn. Dat weet ik niet. In december gaan we als college bekijken hoe we omgaan met de subsidieaanvragen tot nu toe. We hebben een bedrag in het budget voor cultuur, ja, en hoe we dat gaan verdelen. Daar moeten we nog een besluit over nemen, dus er is nog niks toegezegd. Er is wel geïnventariseerd wat de wensen zijn, maar er is nog verder niets toegezegd. En als het gaat over de governance van Avalex, is er onlangs een avond geweest waarin het bestuur van Avalex te kennen heeft gegeven dat doorontwikkelen in principe een optie zou kunnen zijn. Heel voorzichtig, en het wordt nu teruggelegd bij de raden of de raden ook daarvoor voelen om te doorontwikkelen, en dat zou dan kunnen zijn in de vorm van een BVO of in de vorm van een NV of een BV. Het bleek op die avond dat men zich duidelijk uitsprak voor een NV of een BV, dus het zou heel goed kunnen zijn dat we dat verder oppakken, maar er zit niet heel veel druk op de governance. Dus het moest gewoon voor 1 november klaar zijn. Dat gaat niet lukken, maar er wordt wel hard aan gewerkt.

Lunchconcert, voorzitter. Ik heb nog een seconde, die is nu om. Lunchconcerten. En

Economie ja, nou lunchconcerten, als u iemand kunt vinden die tijd en zin heeft om dat te organiseren, dan bent u van harte welkom. Nee, dat is een heel flauw antwoord, maar het is... Het was volgens mij altijd in het atrium van het stadhuis. En ja, op dit moment gebeurt dat niet. We kunnen daar best inderdaad naar kijken, maar we moeten daar dan wel capaciteit voor hebben natuurlijk. Ik stel voor...

Voordat wij nog naar de andere portefeuillehouders gaan. Om ook

Daar nog in de beantwoording reacties te kunnen geven.

Er staat nog een prangende vraag open, voorzitter. En

Heb het college gevraagd in de eerste termijn om een reactie te geven op mijn verzoek, een taboeloos onderzoek naar een extra oeververbinding te starten en ik ben daar volgens mij wel een reactie op verschuldigd, want er wordt hier met een grap afgedaan dat betaald parkeren niet onderzocht mag worden. Dat vind ik prima. Op mijn boze dag zou ik zeggen wat een arrogante houding, maar ik begrijp dat het volgens mij uit een goed humeur komt. Dat gezegd hebbende, ik ben er gewoon niet voor, is geen inhoudelijk antwoord wil ik er ook nog voor doen, maar dan wil ik op zijn minst weten waar die brug gebleven is. Wethouder.

Het was niet de bedoeling om er een grap van te maken. Zo moet u het niet opvatten, maar ik moet toch helaas. Mevrouw Bouw gaat over de brug en de taboes.

De wethouder van de taboes, het wordt steeds mooier hier. Er zijn vanavond een heleboel ware woorden en goede opmerkingen gemaakt over de problematiek die we hier in deze gemeente kennen op het gebied van de jeugdzorg. De manier waarop tegen jeugd wordt aangekeken en problemen die jeugd hebben bepalen natuurlijk ook voor een heel groot deel de toeloop naar de jeugdhulp. En ik denk dat Gemeentebelangen daar echt een punt heeft: moeten wij nou, is er nou eigenlijk wel met elke jongere wat mis en hoe gaan we hiermee om en krijgen we nou nog grotere wachtlijsten? GroenLinks, gaan we daar nog in investeren? Voorzitter, ik voel in deze Raad een groot draagvlak voor mijn plan voor grip op jeugd. Ik voel ook een groot draagvlak om op te blijven komen voor jongeren die in de knel zitten. Dat betekent op dit moment dat we er niet voor kiezen om te zeggen: we gaan bezuinigen op de jeugd, maar dat we gaan kijken naar maatregelen die zorgen dat het beheersbaar wordt. Ik ben heel erg blij met die steun die ik vandaag gehoord heb. Ik zou het heel fijn vinden om daar met u in een raadswerkgroep over door te praten. Liever nog vanavond, nou ja, dan hebben we heel weinig tijd meer over, maar dan toch morgen. En ik denk dat er gewoon heel veel ware woorden over gezegd zijn. We gaan ons best doen om iedereen de zorg te geven die dat nodig heeft. En daar voel ik heel veel draagvlak voor in deze Raad. Ik snap ook dat de ChristenUnie zegt: ja, we hebben heel veel begrip voor jongeren die in de knel zitten, maar jongeren die het ook moeilijk hebben en die aangewezen zijn op leerlingenvervoer, daar moeten we op bezuinigen. Wethouder, komt u nou nog eens even met een goed onderbouwd plan, hoe u dat gaat doen en waarom u dat gaat doen? Nou, ik vind dat een aanmoediging om daar toch nog eens even weer kritisch naar te kijken en wat dat betreft ook te kijken of we dat niet op een andere manier kunnen organiseren en of het eigenlijk wel nodig is om die bezuinigingen op deze manier te realiseren. Dus daar kom ik zeker op terug en die motie die u daarover ingediend heeft, die kan ik van harte ondersteunen. De WMO, ja, GroenLinks geeft aan dat er heel veel meevallers zijn geweest bij de WMO. Ik vrees dat dat voor dit jaar niet meer zal gelden, dat we toch behoorlijk wat meer kosten hebben in 2018 dan in 2017. Daar zijn natuurlijk verschillende redenen voor. Ik vind het signaal dat wij zaken afwijzen die eigenlijk misschien wel door zouden moeten gaan, een heel serieus signaal. Als u daar meer informatie over heeft, dan hoor ik dat graag, want dan vind ik wel dat we daar gewoon goed naar moeten kijken of die regelgeving wel op een juiste manier wordt toegepast. Maar u ziet ook in de begroting voor volgend jaar dat zeker door de komst van het abonnementstarief wij ons toch wel zorgen maken of de WMO niet veel meer geld gaat kosten. Maar het heeft onze aandacht en we zijn ermee bezig en die meevallers, ik denk dat dat helaas verleden tijd is om een heleboel andere redenen. Dan sociale woningbouw, nou, ik ben nog even gepassioneerd voor sociale woningbouw als ik daar twee weken geleden was en als ik dat vier weken geleden was. En als het aan mij lag en ik mocht hier in deze gemeente sociale woningen bouwen, dan was ik volgende week gekomen met een plan. Maar ik ga daar niet in mijn eentje over en ik moet daarover overleggen en dat kost gewoon eventjes wat tijd. Is het nou zo dat er in de tussentijd helemaal niks gebeurt? Nee, we hebben natuurlijk nog een woonvisie van het vorige college, die loopt nog tot en met 2019. Die zijn we aan het uitvoeren. We hebben beleidsregels voor woningbouw voor 2017 tot en met 2019, die gaan ook gewoon door en ondertussen in de tussentijd ben ik gewoon heel hard aan het werk. En zodra ik iets te melden heb, dan meld ik u dat. Dus wat dat betreft ben ik niet minder enthousiast en heb ik niet minder passie dan een paar weken geleden. En die passie en die drive om dingen tot stand te brengen, die heb ik dag in dag uit en ik ben er echt heel erg mee bezig en ik doe echt mijn best om zo snel mogelijk met concrete plannen te komen op het gebied van sociale woningbouw. Dus die moties die daarover ingediend zijn, die zie ik allemaal als een ondersteuning van het beleid dat dit college gewoon werk wil maken van het realiseren van sociale woningbouw. Nu zijn er natuurlijk vanavond ook nog vragen gesteld en moties ingediend over eensgezinswoningen. Voorzitter, wij hebben in deze gemeente niet zo superveel grondposities en wij moeten keuzes maken. We hebben het uitgangspunt dat 30% van onze nieuwbouwwoningen sociaal moeten zijn. Maar we willen ook heel graag een groene gemeente blijven en dat betekent dat we wel keuzes moeten maken. Want en sociale woningbouw en 40% reserveren voor middenhuur of midden in de koopsector, dat is wel wat veel van het goede. En ik ben bang dat de sociale woningbouw daaronder gaat lijden. Want als je dan niet de sociale woningbouw die de woningcorporaties realiseren, maar als je kijkt naar die middenhuur sector en die midden koopsector, dan gaat het om koopwoningen, dan heb je projectontwikkelaars voor nodig. En als die en 30% sociaal hebben en 40% in dat lagere segment, wat ik nog steeds trouwens €300.000 vind, ik vind het nog steeds heel veel geld en u maakt zich zorgen over die rechter in opleiding die dat niet kan betalen. Maar ik maak me ook zorgen over die mensen die al vijf jaar in deze gemeente op een wachtlijst staan voor sociale woningbouw. Dus ik zou heel graag, ik ben het met u eens dat er aandacht voor moet zijn en dat kunt u als Raad natuurlijk aangeven bij projecten dat het moet, maar om nou op een percentage vast te zetten, dat denk ik, daar zit echt een risico in. Kijk in die woonbouw...

Ik vind het werkelijk wonderlijk dat de wethouder zegt: we willen groen blijven en dus kan ik geen percentage plakken op nieuwbouw. Het gaat gewoon over aantallen woningen, dus wat u dan zegt: als we geen percentage plakken op nieuwbouw middensegment, dan accepteren we wel dat 70% van de woningen die we gaan bouwen duur zijn terwijl we een tekort hebben aan middeldure.

Nee, ik denk dat u het iets te simpel schetst. Wat ik bedoel te zeggen is dat wij niet zo eindeloos veel grond beschikbaar hebben. En ik wil heel graag eensgezinswoningen hebben. Dat kost gewoon meer ruimte dan op het moment dat je zegt, van nou, ik bouw voor de sociale sector en ik bouw daar appartementen in. Het is ook een ruimteprobleem en een groot probleem dat we niet hebben. Dat betekent niet dat we op dit moment niets doen op het gebied van middeldure woningen. We hebben bij de Goede Herderkerk, bij het CBS, Schakenbosch en bij het Zuurgebouw conform de Woonvisie 2000, die nog tot en met 2019 loopt, middeldure woningen toegevoegd, dus er gebeurt wel wat. Ik deel uw zorg dat we ook voor die middengroep wat moeten doen, maar het vastleggen op een percentage denk ik dat niet leidt tot een resultaat dat we gaan halen en dat dat niet realistisch is. Dan nog de GEM. Het Belang heeft nog gevraagd, hoe zit het met de woningbouw in Stompwijk? Ik heb onlangs nog met de adviesraad daar gesproken, in ieder geval over de sociale woningbouw en gevraagd of ze daar toch nu echt wat tempo in willen maken. De directeur heeft mij toegezegd dat ze contact zouden opnemen, in ieder geval met de adviesraad, om daar nog een keer samen over te praten. Er is nog een vraag gesteld over de kostenstijging van de scholen. Ik heb een uitgebreide raadsbrief gemaakt. Die had ik gehoopt dat hij vandaag al bij u was geweest, maar ik denk het nog niet, maar die heeft u in ieder geval bij de besluitvorming over twee weken. Daar heb ik nog eens heel uitgebreid in uitgelegd hoe het meegenomen is in de begroting en waar de kostenstijging allemaal precies in zit, zodat dat gewoon ook duidelijk is. Even kijken wat ik nog voor vragen verder heb. Dan centrum kom ik zo nog even op terug, de aandacht voor de brede scholen. Maar daar waar brede scholen al zijn gestart met de ontwikkeling, zullen wij zeker verder kijken. En verder is het natuurlijk zo dat ik met de scholen en schoolbesturen in overleg ben over nieuwe LEA. We zijn daar bijna mee klaar. En dat is ook wel iets dat heel erg van onderop moet komen. We kunnen ze wel stimuleren, maar we kunnen ze niet dwingen om mee te doen aan projecten. Dan ga ik even over naar de motie. De vraag die ik nog niet behandeld heb, hoop ik daar nog even mee te nemen. En de motie van de PvdA over de Age Friendly Cities. Daar willen wij wel naar kijken. Wij zijn gevraagd of wij daar voor het zomerreces met een reactie op kunnen komen. Nou, we zullen dat bekijken. Ook kijken of daar kosten aan verbonden zijn en wat dat dan eventueel betekent. Datzelfde geldt voor die Alliantie Nederland Rookvrij van de heer Van Maldegem. De Alliantie is een club die hard aan de weg timmert en die het ook niet bij woorden alleen wil laten, maar ook daden vraagt van de gemeente, dus ik wil daar zeker naar kijken. Maar ik wil ook wel even realistisch zijn van ja, wat kunnen wij realiseren, wat kunnen we realiseren en wat gaat het dan ook precies kosten? En als moeder van een zoon met astma die heel wat weken in het ziekenhuis heeft doorgebracht de afgelopen jaren aan zijn bed, kan ik u zeggen dat ik niets liever wil dan dat het helemaal rookvrij wordt. Maar voor sommige punten gaat u daar zelf over en dat geldt voor de binnenplaats van Zwanenburg. Ik zou zeggen richting de VVD, nou, kijk nou even of u daar met elkaar een afspraak over kunt maken. Want om dat nou van bovenaf op te leggen, dat vind ik wel ingewikkeld.

Volgens mij, geen collega, sorry, staat het gewoon goed.

Inderdaad, maar goed, het was weer. Wethouder en namens het college spreek ik dan ook niet, maar namens mezelf. Ik vind het wel een goed plan hoor, dan sorry hoor. Dan de motie van de PvdA over het masterplan Damcentrum. Ik neem graag alle suggesties die u heeft opgehaald, in ontvangst straks. Ik denk dat het dus altijd weer nieuwe ideeën zijn. Daar sta ik open voor. Die zal ik zeker met heel veel belangstelling lezen en kijken of we daar in ons plan mee aan de slag kunnen. Ik ga dus het plan ook nog maar niet stopzetten. Meneer Van Rossem, we zijn eraan begonnen en vanaf halverwege zeggen we, we doen er niks mee want. Daar zit geen brug in de begroting. Kijk, als ik een brug in de begroting had gezet, dan had u gezegd, nou zonder taboes. Maar u zet al wel in de begroting een brug neer. Nu heb ik daar geen bedrag voor opgenomen, want ik wil eerst dat onderzoek zonder taboes, want de wethouder zonder taboes doet dat zo bekijken, dus daarom staat hij er niet in, maar om voor de bereikbaarheid en de doorstroming van het Damcentrum. Dat onderzoek wil ik gewoon toch echt nu afmaken.

Voorzitter, interruptie van de heer Van Rossem. Ja, dan heb...

Ik heb twee vragen aan de wethouder van Taboes. Allereerst of zij het aandurft om wel een inhoudelijk antwoord te geven op de vraag over betaald parkeren. En als taboes aan de orde zijn, dan zou het volgens mij heel zinvol zijn om dat ook mee te nemen in het onderzoek. En daarnaast ben ik benieuwd. Volgens mij hebben we geen onderzoek nodig om te constateren dat we de komende jaren echt die brug niet kunnen betalen, ook niet als het onderzoek uitwijst dat het wel verstandig zou zijn. Wat mij bijzonder zou lijken. Maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Ook als dat gebeurt, moet mevrouw Wouters het met mij eens zijn dat we die brug echt niet kunnen betalen.

Ja, en ik wil daar echt niet op vooruitlopen. Dus en over het betaald parkeren volgens mij is de wethouder van parkeren daar al wat over gezegd. Voorzitter, de

Ja, daar doe ik het toch niet helemaal voor, want het is echt geen inhoudelijk antwoord en misschien is het compromis dan dat we daar vanavond niet uitkomen. Maar ik zou het toch interessant vinden om ook op de inhoud, al is het in de wandelgang, een antwoord te krijgen op waarom dat dan wel een taboe is waar we onze vingers niet aan branden.

Ja, ik neem het mee dan nog verder met de moties. De moties van de PvdA over het Damcentrum. Ja, u wilt weer een extra tijdperk. Ik heb natuurlijk een raadsbrief geschreven met een plan van aanpak. Kijk, ik begrijp dat u graag wilt dat ik zo snel mogelijk het hele plan af heb. Zo zie ik uw motie ook, daar doe ik mijn uiterste best voor, maar om nu nog extra planningen te maken. Ik doe mijn best om het zo snel mogelijk te doen, is geen reden om de zaken te traineren, want ook het Damcentrum heeft recht op goede maatregelen. Verkeersmaatregelen, maar ook voor de levendigheid, dus daar ga ik mee aan de slag. Dan de PvdA, de woningbouw. Dat is ook een steun in de rug. U wilt alleen voor het einde van het jaar informatie hebben over de voortgang van de plannen. Ja, die taskforce gaat in de lucht komen voor het eind van het jaar. Dat is zeker, maar u moet niet van mij het onmogelijke vragen, want als ik nu zeg, nou, ik kom al met helemaal plannen dan. Ja, die taskforce gaat daar ook mee aan de slag. Maar ik doe echt mijn best om het tempo erin te houden. Dat moet u van mij aannemen. Dan motie grip op jeugdzorg van het CDA, ondersteuning van beleid dus, ja, kosten aan verbonden op grip op jeugd? Dat klopt. Wij hebben in de raadsbrief geschreven dat wij dat dekken binnen de bestaande budgetten. Dat is niet zaakveld 6.72, want dat zakgeld daar is al het geld al op uitgegeven. Wij denken dat uit taakveld 6.1. Dan een motie ChristenUnie had ik al gezegd, de sociale 40% nieuwbouw had ik ook nog gezegd, is er nog iets wat ik vergeten ben? Volgens mij niet, anders wordt nog even ja. Oh, wacht even ja, ik moet even doorbladeren. Sorry, sorry, hebben ze nog spreektijd? Ja, ik was nog niet op mijn stapel. Nee, ik moet nog twee moties van. De.

Twee moties van de VVD over de WMO, te kijken naar of wij gezamenlijke jeugdhulp en WMO kunnen inkopen. Kijk, het probleem bij de overgang van 18 min naar 18 plus zit niet zozeer in het feit dat aanbieders jeugdhulp voor 18 plus niet kunnen bieden. Het probleem zit er meer in dat men niet op tijd begint met het afschalen en te kijken van: nou, een kind wordt zo dadelijk 18. Kan die binnen mijn eigen club blijven of moet hij naar een andere club over? En om nu heel veel energie te steken in een gezamenlijke inkoop lost het probleem van de aansluiting van 18 min naar 18 plus niet op, voorzitter.

Ik ben het met de wethouder eens als zij zegt dat er grote winst te behalen valt als we eerder beginnen met de weg naar zelfstandigheid en alles wat daarbij hoort. Ik ben het niet met haar eens als ze zegt dat het gat niet zit in de zorg. Ik denk dat de wethouder ook wel weet dat er vaak een kwalitatief verschil zit in de zorg die de WMO biedt dan in de jeugdhulp. In de jeugdhulp kopen we vaak een bed met begeleiding en in de WMO alleen een bed, of dan wel alleen begeleiding. En ik denk als je die samen naar elkaar toe kunt trekken, dat we een doorgaande zorglijn kunnen creëren, waardoor ook dat terugval van onze jongeren kleiner wordt. Wethouder.

Het is zo dat we hebben uitgezocht dat het merendeel van de jongeren die in die verlengde jeugdhulp hulp ontvangen, dat die dat type hulp wat zij kunnen ontvangen, niet binnen het wettelijke kader van de WMO valt. En dan helpt dus ook zo'n inkoopkader niet. Dus als u zegt van, doet u er nou wat aan die overgang van 18 naar 18 plus beter te organiseren? Ja, dat wil ik heel graag doen. Daar wil ik me echt wel voor inzetten. Maar om nou weer heel veel tijd en energie te gaan besteden aan te zorgen dat er meer inkoop komt. Dat moeten we natuurlijk ook doen, maar het is niet mijn hoofd nu, voorzitter.

Ik denk wel dat mevrouw Van den Heuvel een heel erg belangrijk punt raakt, want ook in de vorige periode hebben we er al over gesproken dat een aantal WMO-voorzieningen echt uit verschillende potjes komt. Dus dit is wel een probleem. Als je dit wil oplossen, dan moet dit wel echt meegenomen worden, want anders gaat daar praktisch gewoon iets spaak lopen. Dat denk ik echt.

Dan kom ik bij de laatste notitie. Ja.

Toch nog even terug op dat punt. Laat ik het zo stellen dat ik niet vastzit aan het stuk inkoop. Het hoeft voor mij echt geen gezamenlijke inkoop te zijn, maar ik zou wel graag willen meenemen hoe we 18 min 18 plus kunnen oplossen. Dat zit ook in de aansluiting zorg en niet alleen maar in een toekomstplan en een woning, et cetera.

Is en en, maar het is voor een heel groot deel ook de aansluiting dan tenslotte de halfjaarreportage van de monitoring daar. Ik ben sowieso van plan om het u te laten weten wat het effect is van het actieplan Grip op Jeugd, want anders hoef ik dat niet te doen. En nu vraagt u van mij om in januari een soort nulmeting te doen. Dat vind ik te laat, want dat actieplan Grip op Jeugd, dat wil ik gewoon vanaf nu doen. En als ik dan in januari pas met een nulmeting kom, dan zijn de eerste effecten van wat we doen, kunnen dan kan ik al niet meer meenemen.

Voorzitter. Nou, ik ben blij te horen dat de wethouder januari te laat vindt, dus ik hoor graag wanneer zij dan wel die startfoto kan leveren aan de Raad.

Ja, zo snel mogelijk. Wilde je jou een dag horen?

Ja. Ik wil wel graag, maar kunnen we niet nog even voor het eind van het jaar verwachten? Wat is dan zo snel mogelijk? Want januari vond ik toch ook al vrij rap? Ik zie

Ja knikken op de tribune? Ja. Dus dat, dat wil ik graag anders. Verder vraagt u naar de halfjaarrapportage om daar per wijk inzichten in te bieden. Wij meten op dit moment niet op wijkniveau. Dat komt ook omdat wij geen maatregelen op wijkniveau hebben, dus dat vergt een totaal andere wijze van werken. En daar zien wij op dit moment geen aanleiding toe om op die manier te gaan werken. Interruptie van

U wel voorzitter. Ik moet zeggen dat ik dat wat ingewikkeld vind. Volgens mij is de geest van de wet dat we het allemaal in één hand brengen, waardoor we zowel de tweede lijn zorg kunnen verbinden aan het voorveld, maar ook preventie en vroegsignalering. En volgens mij doen we dat wel in de wijken, de GGD en het consultatiebureau zitten in de wijken. Ik snap dat we geen wijkteams hebben en dat het daardoor wat bemoeilijkt wordt, maar ik zou zeker wel voorstander ervan zijn om deze discussie te voeren of het toch niet moet. Nou ook wat meer wijkmonitoring.

Wethouder Voorzitter, wij hebben nog 5 minuten spreektijd. Dit is een onderwerp. Kijk nou, mis ik het gewoon dat ik hier niet uitgebreid met u over kan discussiëren, want hetzelfde gaat over al die andere punten die u vraagt. Ik wil een heleboel doen, maar dat kan op dit moment gewoon niet, er is niet minder tijd voor.

Dat klopt en volgens mij hebben we zoveel mogelijk onderwerpen hier allemaal aangestipt en kunnen we dat ook niet tot in de details bespreken en daar waar ook in de komende tijd nog voorstellen over komen, zal ook het nodige debat over gevoerd gaan worden. Dus ik wil wel en dat is inderdaad nog maar 5 minuten. Wethouder Stemerdink. Ik ben bang dat ik weer als laatste geen enkele minuut heb, maar als de tijd op is, dan stel ik wel voor dat we dan ook stoppen. En ik schors dan even in overleg om met de fractievoorzitters en presidium even te bepalen hoe verder. Ja, wethouder Stemerdink. Voorzitter.

Dank u wel, dank voor de vragen. Ik probeer er even doorheen te gaan. Voorzitter, de vragen van mevrouw Kortman over de ontheffing van de sollicitatieplicht. Het is een vrij technisch verhaal. Volgende week wordt het nieuwe integratie- en participatiebeleid vastgesteld. Misschien wat meer het moment om de diepte in te gaan, laat ik daar vast op antwoorden dat het een manier, een wijze van registreren is. Is het niet. Elke gemeente registreert op dezelfde wijze. Daarnaast vind ik dat wij in het verleden, in het verre verleden, iets te makkelijk zijn geweest, maar daarnaast ook het ware beleid dat een jaar of twee geleden is ingezet in antwoord op de heer Van Rossem. Dan inderdaad via vrijwilligerswerk meedoen met de samenleving, mensen of dat blijven doen of doorgaan naar zeg maar een betaalde baan zit er ook in. Voorzitter, op vragen van de heer Rozenberg, nou, ik heb al aangegeven inderdaad de zeg maar de tekorten op de BUIG. 80% van de gemeenten heeft te maken met een tekort. Ik heb aangegeven dat daar zeker een verbeterslag op te maken is. Vandaar ook het idee van de heer Steutel overgenomen en de heer Van Veller wat is meegenomen met het nieuwe integratie- en participatiebeleid. Als ik aangaf, dat komt volgende week naar uw raad toe. De omgevingsalert invoeren zodat mensen weten wat er in hun omgeving gebeurt. Nu heb ik begrepen dat we dat al hebben, dus oké, ik heb dat een aantal weken geleden gehoord, dus ik ga dat even na en als we dat niet hebben, dan neem ik dat idee graag mee om de dienstverlening aan de inwoners verder te gaan verbeteren. Dat moge helder zijn. Voorzitter, ja, dan het bankje of eigenlijk de picknicktafel en de kleuren, ja, voorzitter, ongelooflijk suf en niemand heeft het zeg maar gezien. Dank voor uw scherpzinnigheid en ik zeg u zeker toe bij de volgende uitingen in de openbare ruimte in de regenboogkleuren daar op te gaan letten. Dat spreekt voor zich. Voorzitter, dan vraag van de heer Van Maldegem, vraag één was, kom op hem, maar dat is, sorry. Vraag één was inderdaad voor mij bedoeld over de financiële zelfredzaamheid voor jongeren. Of we daar iets aan doen? Jazeker, zo doen we daar wat aan vanuit het budget preventieve schuldhulpverlening zetten we onder andere echt wel in op voorlichting op scholen en er zijn ook speciale theater voorstellingen, vooral op de middelbare scholen, slaat er goed aan. Ik ben erbij een aantal geweest, dus echt gericht op de doelgroep, hè. Dit is een standaard iets zou ik bijna willen zeggen. En daarnaast wat we sinds kort doen, is alle jongeren die 18 jaar worden, die krijgen van de gemeente een brief ongeveer denk een maandje of 4 à 5 voordat ze 18 jaar worden met een hele checklist wat er allemaal gaat veranderen als ze 18 jaar worden, want heel veel dingen worden anders en weinig, nou niet zomaar. Iedereen heeft daardoor dus dat ze dat noemen en dat slaat erg goed aan, dus daar gaan we ook mee door. Voorzitter, dan heb ik voor mij alle vragen beantwoord, dan kom ik bij de moties. De motie van het CDA over de ICT. Die is geheel in lijn met ons beleid, dus nemen we graag over. Dan voorzitter, de motie van de PvdA over het fietsbeleid past ook in onze aanpak, in ons beleid. Voorzitter, wel een kleine kanttekening bij de vraag voor de reducering van de fietsenstallingen bij Mall of the Netherlands Leidsenhage, ik stel voor, daar is al in het bestemmingsplan rekening mee gehouden, dus die gaan we sowieso realiseren. Maar pas als we natuurlijk als Mall of the Netherlands helemaal af is, dan gaan we de volgende stap zetten, dat spreekt voor zich, denk ik, maar dat is even de enige kanttekening die ik erbij maak. Dan de motie van het mobiel servicepunt van Fractie van Gemeentebelang van Monica Velu, ja, voorzitter, die ontraadt het college om de reden dat er de komende jaren 70 tot 80% minder bezoekers zullen zijn op de servicecentra vanwege dat de rijbewijzen en paspoorten et cetera dus langer geldig zijn. Dat is ook de reden waarom we echt terug kunnen in het aantal uren, bijvoorbeeld in het servicecentrum in Leidschendam. En er zijn nu zelfs al 18 gemeenten bezig met een pilot, waardoor de inwoners helemaal niet meer naar het gemeentehuis toe hoeven voor de verlenging van hun rijbewijzen, paspoorten, et cetera. Dus om die reden, voorzitter, ontraden wij de motie. Dan voorzitter, de motie. Ja.

Welnu. De tijd van de fractie is op dus. Dat

Voorzitter, laat helder zijn dat het nu geldt en in de toekomst zal blijven gelden dat mensen die geen gebruik kunnen maken van de digitale dienstverlening kunnen bellen. En dan komen we langs aan huis. Dat is nu zo en dat blijft ook in de toekomst zo, voorzitter. Ik ga even door naar de motie van Gemeentebelangen over de groenvoorzieningen, noem ik het even in het algemeen. Voorzitter, zoals wij voeren, zeg ik maar, de wijkbeheer, de wijkgroenbeheerplannen voeren we uit in de openbare ruimte en binnen al die plannen worden extra vierkante meters groen gerealiseerd. En binnen elk ruimtelijk plan wordt ook gekeken, wordt ook de maximale inspanning gedaan om extra bomen te kunnen planten. En we kunnen in elk geval voor juni volgend jaar aangeven wat we in 2019 kunnen gaan doen, want het plantseizoen is natuurlijk in het najaar. En aan het eind van 2019, begin 2020, kunnen we dan weer voor de periode daarop aangeven. Dus als ik de motie zo mag interpreteren, dan kunnen we hem overnemen, maar ik weet niet helemaal zeker of ik hem goed begrijp, maar dat hoor ik dan nog wel, dan voorzitter.

Oh, door de tijd heen, dus ik stel wel voor, want dat geldt net zo goed voor de fracties, want hiermee kunnen we niet alle beantwoording doen zoals ik heb aangegeven. Ik stel voor om even kort te schorsen en even in overleg met de fractievoorzitters en presidiumleden. In die korte schorsing even af te stemmen hoe we de rest van deze vergadering en ook richting de tweede termijn afspreken. Dames en heren. Ik wil u verzoeken nog even te gaan zitten. Ja, nog korter. Dames en heren, ik heropen de vergadering in overleg met de fractievoorzitters en het presidium. We hebben met elkaar afgestemd om op dit tijdstip de vergadering hier te stoppen en deze voort te zetten op 13 november in de volgende raadsvergadering. Dat betekent dat op 13 november aan het begin van de vergadering eerst de eerste termijn wordt afgemaakt. Dan kan de slotzin nog door wethouder Stemerdink worden uitgesproken. En vervolgens zal ik nog een reactie geven op een paar punten binnen mijn portefeuille. En daarna zal de tweede termijn er zijn van de begroting en deze behandeling en zal daarna de besluitvorming zijn over de voorliggende voorstellen, inclusief de amendementen en moties. Daartoe zal voor de vergadering van de 13e nog even een nieuw opzetje gemaakt worden. In ieder geval dat ook voor iedereen duidelijk is hoe die avond de vergadering verloopt. Maar in ieder geval is nu afgesproken om daarmee ook dat de tijd ook nu grotendeels op is, maar dat we hiermee de avond afsluiten en dat de 13e wordt de vergadering en de beraadslaging voortgezet. Daarmee sluit ik deze avond af. Voorzitter Welthuis. Misschien nog. Er is nog een korte reactie.

Ik durf het bijna niet te vragen, maar moeten we morgen een rapport inleveren? Moeten

Weet je, het duurt nog heel lang voordat het morgen is, hè? Maar er is wel een verzoek om vandaag nog iets van een raadslid te hebben bij de griffie. Dank.