Ga ik weer even in de zaal kijken, heb ik een aanmelding? Heeft er iemand nog specifieke opmerkingen te beginnen? Nou, zal ik dit keer dan? Oh, nou dan krijgt de heer Hoekema het woord. Succes alvast.

Als u het goed vindt, Voorzitter, heb ik een korte vraag, dus die stel ik dan gewoon even. De regionale versnellingskamer ontwikkelt de voortgangsrapportage die aan raadsleden beschikbaar kan worden gesteld, staat in het stuk bij de reactie van onze gemeente op het rapport. Dus mijn vraag is simpel: wanneer kunnen we die rapportages verwachten? Even kort.

Het woord is aan mevrouw Van der Heide.

Ja, dank u. voorzitter, nu we zo snel door de andere stukken heen zijn, hebben we nog twee uur voor een fundamenteel gesprek, zou ik zeggen. Want nou hè, even zonder gein, het CDA vindt dit een erg mooi en interessant rapport van de Rekenkamer met veel ruimte om regie te nemen op wonen en ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder op groen. Het CDA is blij om te lezen dat er in het rapport wordt geconcludeerd dat de betrokken wethouders en ambtenaren hier in onze gemeente de huurdersorganisaties zeer serieus nemen en ruimte en aandacht geven aan hun positie. Compliment waard wat ons betreft. Bestuurlijk vinden we wel dat er een vrij magere reactie kwam op het rapport waarin een heel aantal punten onbesproken blijft. Voorzitter, het CDA ziet in het rapport vooral aanleiding om met wat meer distantie in gesprek te gaan als Raad met de wethouder over de verdere inrichting van de woningbehoefte en de leefomgeving. Over vragen die terugkomen in het rapport zijn er enorm veel, maar een aantal die wij als CDA in elk geval erg belangrijk vinden. Hoe kunnen we als gemeente meer regie voeren op een grondbeleid? Welke voorwaarden stellen we nu? Een vraag die natuurlijk al heel vaak is teruggekomen en welke willen we ook stellen in die anterieure overeenkomsten met ontwikkelaars? In het rapport wordt benoemd een constatering dat de haalbaarheid van projecten met substantiële aantallen woningen juist in dat betaalbare segment, waar we het net ook al over hebben gehad, onzeker is gezien de gemeentelijke ambities op het gebied van groen, duurzaamheid en parkeren. Nou, die komt vaak terug in de discussie met de wethouder, ook op heel specifieke woningbouwprojecten. En daar blijft toch de onderliggende vraag staan van wat nemen we nou precies in die anterieure overeenkomsten op nu en wat zouden we erin moeten willen opnemen? En de vraag, hoe gaan we om met hè, dat achterlopende doelgroepenbeleid wat net in de discussie met GroenLinks ook aan de orde kwam. En, hoe kunnen we nieuwbouwplannen versnellen? Nou, naast onze behoefte als CDA om hierover in gesprek te gaan, lezen we ook in het rapport en ik citeer: De wethouder heeft behoefte om de Raad meer mee te nemen in de overwegingen bij de afspraak met corporaties en ontwikkelaars in concrete plannen. Dat blijkt helaas lastig. Soms is de gemeenteraad zich niet bewust van eerder gemaakte afspraken en de beweegredenen daarvoor. De wethouder zou het fijn vinden om hen daarover meer uitleg te verschaffen. Nou, als we die twee behoeftes naast elkaar zetten, zag ik de vraag: gezien uw wens en onze wensen, hoe brengen we dat wat u betreft bij elkaar? En voorzitter, tot slot twee vragen op basis van de aanbeveling uit het rapport. Een centrale aanbeveling die het hele rapport eigenlijk ademt over bijna alle gemeenten die erin terugkomen, is de onduidelijkheid over. Dat is een bevinding, de onduidelijkheid over de haalbaarheid van de doelen in verband met gebrek aan financiële middelen, grondposities en ontwikkellocaties en daarop aansluitend dat doelen te weinig meetbaar worden omschreven. Een concreet voorbeeld wat wordt gegeven is hoeveel sociale huurwoningen willen we nou voor jongeren en starters gaan realiseren en op welke termijn? De Rekenkamer geeft de aanbeveling die zegt, vraag het college om een woonmonitor te ontwikkelen. Uw antwoord daarop is ongetwijfeld: daarvoor hebben we nou juist het projectenboek. En als u dat inderdaad zo ziet, bent u dan bereid om in ieder geval te kijken of die indicatoren die zij noemen in die aanbeveling ook in dat projectenboek terugkomen en zo niet, om te kijken of die daarin opgenomen kunnen worden? En een tweede, voorzitter, is de Rekenkamer schrijft: Hoewel de gemeente zelf aangeeft dat de doelen realistisch zijn, blijkt dat alleen in Oegstgeest uit de woningbouwplanning. En ik vroeg me, het CDA vraagt zich af, onderschrijft u die conclusie en zo ja, wat doen we daaraan?

Nee, dank u wel, mevrouw Van der Heide. Dan de heer Beek.

Dank u wel voorzitter, het maakt me niet zoveel uit wie er eerst spreekt. Als ik het rapport lees, dan zie ik dat er eigenlijk wat weinig mensen geïnterviewd zijn. Dus ik vraag me af hoe zwaar we dit rapport ook moeten wegen. Daar zit ook een beetje een hik van mij, dus ik kan me ook voorstellen dat het college heeft geantwoord zoals ze geantwoord heeft. Verder, als ik de teksten even lees, want ik heb me niet alleen tot de conclusies gewend, maar ik heb ook gewoon de tekst gelezen en daar zit onderhuidse kritiek in, ook van coöperaties en van ontwikkelaars. Het is niet duidelijk waar die kritiek vandaan komt, wie de respondenten zijn, en dat lijkt me lastig voor het college om dan vast te stellen met wie je moet spreken daarover, over dit onderwerp. De vraag is, komen die, laten we zeggen, die kritiek die er in het rapport verweven zit, komt dat bekend voor of is dat een verrassing? En de andere vraag is, gaat dat nog leiden tot gesprekken? Let wel, dan doel ik niet op de conclusies, ik herhaal het nog maar even, maar de, laten we zeggen, de gewone teksten, daar zitten nog wat leuke kanten.

Meneer, ik had een interruptie van mevrouw Van der Heide. Excuses. Ja.

Dank voorzitter. Ik vind het wel een interessante analyse van de methodologie, maar ik ben eigenlijk vooral benieuwd wat u zelf inhoudelijk vindt van die kritiekpunten die u tussen de regels door leest.

Ik heb een aantal kritiekpunten heb ik eruit gelicht omdat ik het leuke kritiek vind en onterecht vind. Ik zal er even citeren: op beschikbare locaties wordt nog zorgvuldige aanpak qua ruimtelijke inpassing nagestreefd, wat volgens betrokkenen leidt tot een vertraging van het bouwtempo. Dus ik hoor aan de andere kant hoor ik u zeggen bijvoorbeeld van, we moeten versnellen, maar we zijn zorgvuldig bezig. We proberen het netjes in te passen. En het leidt tot vertraging van het bouwtempo. Nou, ik vind dat de zorgvuldige inpassing die we doen als gemeente, dat vind ik waardevol en dat vind ik belangrijk, dus dat beschouw ik niet als kritiek. Dat beschouw ik meer als een compliment. Als ik dan even kijk naar het volgende punt: ze hoeven geen externe partijen aandacht voor het participatietrajecten bij nieuwbouwplannen. In de praktijk blijken die veel extra tijd te kosten. Nou, dat is hartstikke leuke kritiek, maar daar kan ik niks mee, want ik denk dat wij als Raad en zeker als VVD, wij vinden participatie ontzettend belangrijk. Dus van mij mag dat vertragen en dat is dan maar even pech die we moeten nemen, want we hebben toch op gestuurd dat we zorgvuldige participatie willen. Dan de opmerking: in de besluitvorming van ruimtelijke plannen hecht de Raad vervolgens veel waarde aan het behouden van het groene en het dorpse karakter, mede gevoed door weerstand bij omwonenden. Nou dat beschouw ik ook als een compliment, want kennelijk is dit een kritiekpunt waar we hechten inderdaad aan een groene omgeving en het dorpse karakter. En dan heb ik er al deze nog een gevonden: de winst van de Raadsleden om het karakter van de eigen gemeente te behouden, strookt niet met de rijk en provinciaal afgesproken bouwopgaven. Nou, dat is mooi al die kritiek, maar ik kan er even heel weinig mee. Ik vind het wat dat betreft dus ook een eigenlijk een niet prettiger rapport, want het is ook gewoon ronduit kritiek op de Raad op deze Raad, want we proberen rekening te houden met alle facetten van.

De heer Beek, ik krijg het idee, alle vingers gaan omhoog.

Ik ga beginnen bij de ChristenUnie.

Ja, voorzitter. De Rekenkamer is er ook om af en toe een spiegel voor te houden. Vindt u het moeilijk om in de spiegel te kijken?

Nee, ik vind het niet moeilijk om in een spiegel te kijken, maar laten we zeggen, er worden allerlei argumenten aangevoerd of aangedragen die tot vertraging leiden. Natuurlijk kun je ernaar kijken en kun je er heel bewust naar kijken, maar wij willen met zijn allen en dat hebben we ook, laten we zeggen, in de koersnotitie voor de omgevingsvisie al gezegd, wij willen een groene omgeving hebben. Wij willen ook wel bouwen, maar we moeten het allemaal zorgvuldig inpassen. Dat is wat we met zijn allen willen, dus laten we zeggen, ik vind die spiegel niet erg, maar ik vind het wel vreemd dat deze kritiek naar boven komt in dit rapport en ik vind het niet terecht. Ik ga

Ik ga gelijk voor mijn bordje, maar voorzitter. Volgens mij is het alsnog, zeg maar, kunnen we die reflectie hebben die u geeft? Namelijk, wij maken andere keuzes en dat is prima, maar je kunt dan wel alsnog in de spiegel kijken en zeggen, dank u voor de spiegel.

Ik ben ook wel dankbaar voor die spiegel, want laten we zeggen, ik krijg het gevoel dat als ik in de spiegel kijk, dat we het met zijn allen zoals we hier als raad zitten, dat we het gewoon niet slecht doen. En ook het college niet.

Nou, terwijl de heer Wilschut even gaat zoeken naar zijn bordje, ga ik de kans geven aan mevrouw Van der Heide om nog even hierop in te gaan, denk ik.

Ja dank voorzitter, want wat ik proef is niet zozeer dat u niet in die spiegel wil kijken, maar u lijkt eigenlijk te zeggen, ik lees die kritiekpunten en daarvan denk ik op alle punten: nou, ik vind het eigenlijk wel best, hè? Dat wij goed aandacht besteden en dat kan nou eenmaal vertraging werken en vervolgens lijkt u te zeggen, en dus vind ik het niet een goed rapport en daar gaat u wat mij betreft de mist in. U kunt natuurlijk prima zeggen, ik vind wat van de interviews en de bevindingen en ik ben het daar niet mee eens. Dat maakt het rapport volgens mij niet minder waardevol en ik wil u dan ook vragen om dat stukje te nemen, hè, dat we zo achterlopen met doelgroepenbeleid, dus bijvoorbeeld het huisvesten van statushouders. Hoe kijkt u dan tegen zo'n probleem aan? Zegt u dan van nou jammer, het is wat het is, of bent u ook bereid om te gaan kijken naar oplossingen en wellicht ook het voorrang geven van die doelgroep op bijvoorbeeld nieuwe doelgroepen, zoals verplegers, leraren, enzovoorts?

Ik heb niet mijn twijfels geuit over de cijfermatige analyses die erin zitten. Als daar analyses zijn dat dingen niet haalbaar zijn en dat aantallen te rooskleurig zijn of dat we doelen niet halen, dan vind ik het best goed om daarover in gesprek te gaan. Maar eerlijk gezegd vind ik het, en dat geldt waarschijnlijk voor meerdere Rekenkameronderzoeken, over het algemeen een beetje dun, die onderzoeken. Dus natuurlijk kunnen we met de signalen die eruit voortkomen cijfermatig aan de slag. Maar dat hadden we ook kunnen doen door, laten we zeggen, de spiegel die nu, laten we zeggen, in de RA waar we het daarnet over gehad hebben en waar de verordeningen uit voortkomen. Die kunnen we ook als referentiepunt gebruiken en daarop rapportages baseren en zeggen van nou, lopen we voor of lopen we achter.

Dan had ik nu nog een punt van de heer Elenbaas.

Ja, ik wil eigenlijk dezelfde soort reactie geven. Ik bedoel, ik heb deze geluiden ook al gehoord bij de beeldvorming. De presentatie van dat rapport eerder. Toen kwamen er ook al geluiden van: het is kritisch en ik vind het eerlijk gezegd een beetje... Ik bedoel, ja, kritiek is misschien wat moeilijk te slikken, maar ik vind het nogal flauw om steeds te proberen dit rapport af te doen als te kritisch of niet goed onderbouwd van zo'n respectabel instituut. Dat valt me een beetje tegen, eerlijk gezegd.

Voorzitter.

Wilt u daarop inhaken? Dit punt, ja, het zit...

Allemaal een beetje in elkaars verlengde denk ik, dus ja.

Nou, hier ben ik het niet mee eens. Ja, en de heer Jukema wil bijvoorbeeld ook nog inhaken, dus dan gaan we het rijtje even overheersen: eerst Streefkerk, dan Hielkema en dan mag de heer Beek zich verdedigen.

Ja, met al die kritiek, hè? Dan kan je ook wel wat punten verwachten. Nee, ik heb dan een hele concrete vraag. De Kamer is vrij duidelijk dat zij vindt dat de ambtelijke capaciteit niet passend is bij de opgave die we hebben. Wat vindt de heer Beek dan van dat specifieke kritiekpunt? Ik denk zelf dat dat duidelijk wordt gemaakt. Maar wat vindt de heer Beek daarvan? En twee is een wat meer meta-vraag omdat de heer Beek ook zelf aangaf dat andere rapporten dit euvel ook hebben. Wat stelt de heer Beek dan voor om dat werk van de Rekenkamer te kunnen intensiveren en verbeteren?

Wil de heer Hielkema hier nog op ingaan of wacht hij liever eerst de reactie van de heer Beek af, dan geef ik de heer Beek het woord.

Nou, beginnend bij de vraag over de capaciteit, de ambtelijke capaciteit. Ja, ik denk dat dat gewoon een feitelijke constatering is en ik denk dat het college daar iets mee moet. En die heeft daar ook een antwoord op gegeven, dus ik sluit me daarbij aan. Om, laten we zeggen, wat op een abstracter niveau naar de Rekenkamer te kijken. Ja, ik heb wat commentaar meegegeven aan de vertegenwoordiger die in de rekenkamercommissie zit. En ik denk dat het te ver voert om daar nu een hele inhoudelijke discussie over te voeren, maar laten we zeggen, ik vind al langer dat de Rekenkamer, ik zou eigenlijk willen dat de onderzoeken wat mij betreft best wat langer mogen duren als ze dan ook maar wat meer in diepgang krijgen en wat meer, laten we zeggen, body krijgen, zodat je kunt zeggen van nou, ze hebben met zoveel correspondenten gesproken dat het waardevol begint te worden. Ik vind het nu gewoon, laten we zeggen, relatief niet heel erg diepgaand. Dus dat.

De heer Hielkeme nog een punt in te brengen hierover.

Ja nee, ik wilde alleen de heer Beek bijvallen bij dat een aantal complimenten die in het rapport staan heel vreemd verwoord worden.

Voorzitter, ik wil nog reageren op het punt over de ambtelijke capaciteit. Ja. Ik lees eigenlijk dat het college gewoon zegt, van ja, we zitten krap. Dus ik lees helemaal niet wat de heer Beek aangeeft dat het college zegt van ja, hoe ze daarmee omgaan, integendeel.

Nou, er zijn volgens mij aardig wat moties geweest over grip op de organisatie en andere gesprekken over de ambtelijke capaciteit en daar wordt ook steeds aangegeven dat het ook een arbeidsmarktprobleem is. Maar misschien kunnen we gewoon aan de wethouder vragen hoe zit dit en hoe gaat dat verder? Dus, want ik ga niet voor het college antwoorden over ambtelijke capaciteit. Ik vind het wel vervelend dat we gebrek aan capaciteit hebben en dat we daardoor niet, laten we zeggen, de stappen kunnen zetten die we zouden moeten zetten. Maar daar wil ik het ook even bij laten. Ja nou.

Ja, nou misschien dan nog heel kort, voorzitter.

Laatste interruptie.

Ja, de heer Beek gaf in zijn reactie aan blij te zijn met hoe het college heeft gereageerd op die constatering van de Rekenkamer dat de ambtelijke capaciteit niet is berekend op de vragen die we hebben. Dan zeg ik van, nou ja, ik lees dat niet. Integendeel. Het college reageert daar niet op, zegt alleen maar de reden dat we die capaciteit niet hebben is dat de arbeidsmarkt krap is. Punt. Nogmaals dus, dan vraag ik van, waar komt dan dat eerste antwoord van de heer Beek vandaan dat hij blij is met hoe het college daarop heeft gereageerd?

Nou, misschien is dan blij een beetje het het te te te gechargeerd, maar laten we zeggen, ik laten we zeggen, ik heb gezegd dat ik. Ik bedoel dat ik snap het antwoord van het College in deze. Punt.

Bent u dan ook klaar met uw eerste termijn?

Nee, eigenlijk niet.

Dan geef ik u het woord weer.

Maar goed, het is ook nog maar een puntje en dat is, laten we zeggen, dat is de meest vreemde zinsnede die erin staat. Dat is de volgende tekst. Hoewel externe partijen begrip hebben voor de lastige positie van de gemeente, merken ze op dat de politiek soms snel afstand neemt om juridische procedures te vermijden. Deze vraag is ook gesteld in de beeldvorming, daar is geen antwoord op gekomen. Dit is de meest onbegrijpelijke zin uit het rapport. En, laten we zeggen, ik vraag me af of er iemand anders in de zaal is die dit wel begrepen heeft. En als dat zo is, dan ben ik heel nieuwsgierig naar de uitleg en dit was mijn bijdrage. Dank u wel, voorzitter.

Nou, dan hoop ik dat er iemand in de zaal zit. Dat kan verhelderend zijn. Ik ga even verder. Wil iemand nog in de eerste termijn iets inbrengen? Ik had volgens mij nog de heer Streefkerk die dat wil doen.

Ja heel kort eigenlijk. Omdat ik aansluit op wat het CDA heeft ingebracht en dat is inderdaad om als raad en college samen meer grip te krijgen op dit onderwerp. Ik vind zelf hè? Samen met jeugdzorg vind ik dit een thema waar nou ja, echt de meeste bedragen en de minste grip op is dus ik zou daar ook voor voelen en dan om alvast een schot voor de boeg te geven. Ik zou het dus mooi vinden om te kijken of we wel naar een actief grondbeleid kunnen kijken. In de reactie van het college wordt het als argument gegeven dat de gemeente zeer beperkte eigen grond heeft om niet aan grondbeleid te doen. Volgens mij is dat juist een argument om wel gewoon pleidooi te doen. Nou, dat is misschien wel te kort door de bocht, maar dat lijkt me in ieder geval geen argument om het niet te doen.

Meneer Streefkerk, ik heb een interruptie van de heer Beek hierover.

Ja, de vraag is over actief grondbeleid. Vindt u dan ook dat gemeenten meer financieel risico zouden moeten lopen bij projecten? Want dat is de consequentie daarvan.

Ja, dat is de consequentie ervan, dus ja, dat hoort bij elkaar, want ik vind het heel belangrijk dat de gemeente zich inzet voor de ontwikkeling van gronden, zodat we daar ook woningen kunnen bouwen en dat daar risico bij komt kijken. Ja, dat hoort dan bij je publieke taak als overheid. Dat is helemaal niet erg. Dus.

Voorzitter.

Ja sorry, interruptie van de heer Van Wissen.

Ik hoorde de heer Streefkerk zeggen dat het niet erg is om een risico te nemen, maar volgens mij hebben we in 2008 toch heel wat gemeentes een flinke bloedneus opgelopen bij de verkoop van grond of van de grond die ze hadden in portefeuille. Dus ik denk dat we, ik zeg niet dat we per se niets moeten kopen, maar ik denk dat enige voorzichtigheid op zijn plek is.

Nee, daar ben ik het zeker mee eens. Dat er risico's bij komen kijken, wil niet zeggen dat je het niet moet doen en dat er risico's bij komen kijken, wil ook niet zeggen dat je het dan maar los moet laten en alle risico's die er mogelijk zich kunnen voordoen, maar op de koop toe moet nemen. Natuurlijk niet, dus dat moet beheerst gebeuren en dat kunnen we op dit moment niet, want die capaciteit hebben we niet en die expertise hebben we niet. Maar, en dat is mijn schot voor de boeg, waarom zouden we er niet naar kijken om die op te bouwen? En dat zal vast een kwestie van lange adem zijn. Opnieuw, daar is de arbeidsmarkt echt een argument, hè, want we hebben niet zomaar de mensen die daarvoor zijn opgeleid en ervaring in hebben. Maar het is wel zo'n groot onderwerp en zo'n groot belang dat ik het het waard vind om te kijken of we daar als gemeente wel iets mee kunnen. In plaats van het simpele zinnetje dat in de reactie van het college staat. Dank.

Dank u wel, dan ga ik nu... Is het een interruptie op de heer Streefkerk of wilt u beginnen met de eerste termijn? Dan geef ik het woord aan de heer Wilschut voor de eerste termijn.

Voorzitter, dank. Dank aan de Rekenkamer voor dit interessante rapport en vooral interessante onderwerp. Voorzitter, we hebben een wooncrisis en daar merken we overal jongeren die lang thuis wonen, statushouders die te lang in de opvang moeten blijven, politieke partijen die een zondebok zoeken voor de woningnood en ouderen die niet passend kunnen wonen. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Kortom, we moeten echt wel hard aan de bak en ook een lijst van Voorburg en wat het mij als raadslid en misschien ook wel raad, ik hoor het al vaker terug zou komen, zou helpen is altijd wat meer inzicht kunnen krijgen in de harde en de zachte plancapaciteit en ik kan me voorstellen dat regionaal doen dus. Dat lijkt mij prima. Er wordt een opmerking gemaakt in het rapport over de capaciteit van de gemeente. Het ging net er ook al over en ik had eigenlijk het idee dat we juist de afgelopen jaren dat een beetje versterkt hadden. Dus mijn vraag is een beetje, is dat nog een beeld van hiervoor of is dat ook wel het huidige beeld? En kunnen we daar wat mee doen en dat is volgt op mijn volgende vraag, die een in lijn is met de heer Van Streefkerk van Streefkerk ken je al wat langer naar Streefkerk? Namelijk, ik snap dat we op korte termijn inderdaad niks kunnen doen aan grondbeleid, omdat we die capaciteit nu expertise niet hebben. Maar kunnen we misschien wel nu alvast de voorbereiding treffen voor de middellange of de lange termijn? En dat kan misschien dus ook wel, bijvoorbeeld via een soort regionale pool die we in een nou in de regio of in de provincie kunnen opzetten, hè? Want dat sturen op grondbeleid. Dat hoeft natuurlijk niet alleen met grondposities te maken hebben, maar ook met het vestigen van voorkeursrecht of andere van zulk soort dingen. En ik snap dat dat misschien ook wel een uitspraak vraagt van de gemeenteraad van zullen we dat gaan doen? Maar er is nu meer de vraag van, zou het kunnen en hoe zou het dan kunnen?

Oké, dank u wel voor uw inbreng. Ik heb volgens mij nog de heer Elenbaas en de heer Van Wissen. Het woord is aan de heer Elenbaas.

Ja dank u wel, voorzitter. Nou ja, meneer Beek, die had in ieder geval op één punt volkomen gelijk, dat het tamelijk kritisch is.

Het eventjes nog, want een hoop is alweer voor de voeten weggemaaid, maar over de weinige actieve grondpolitiek? Ja, volgens mij. Is het belang of de betekenis ervan dat? De locatieontwikkeling en die zijn daarmee in de handen van commerciële marktpartijen en dat is juist een van de problemen die we zien hier in de gemeente. Ik bedoel dat dat drijft enorm de prijs van grond en van de woningen op, dus het is de moeite waard om daar naar te kijken of dat op een andere manier kan. En ik ben het met vorige sprekers eens dat we misschien op dit moment de expertise en de menskracht missen om dat te doen, maar het is wel de moeite waard om daar naar te kijken om te voorkomen dat we te zeer afhankelijk zijn van die commerciële marktpartijen. Nou ja, het andere punt wat natuurlijk opvalt, dat is ook al vaker genoemd, de krapte in de ambtelijke capaciteit. Het schreeuwt om maatregelen, dus misschien kan de wethouder daar nog een reactie op geven. Dan de informatiedeling met de Raad die ik geloof dat er volgens het ambtelijk apparaat goed was. Maar dat vragen wij ons toch een beetje af en de reactie van de wethouder is ook dat de Raad meer meegenomen moet worden in de overwegingen die ten grondslag liggen aan sommige voorstellen. Dus daar gaan wij graag in mee wat dat betreft en dan tot slot nog, ja, ik geloof dat het al door de CDA naar voren is gebracht. Wat duidelijk wordt, onderstreept in het rapport is dat de doelstelling niet realistisch is voor 2050. Dus ik zou graag willen horen van de wethouder, wat haar reactie daarop is. Dankjewel. Dank u wel, ik

Ik hoop dat er nog wat tijd over is voor de heer Van Wissen voor het eerste termijn.

Nou, het meeste gras is inderdaad voor mijn voeten weggemaaid, voorzitter, maar ik probeer daar toch nog iets aan toe te voegen. Zoals vanavond al opgemerkt, hebben we al een hele goede, of in ieder geval een goede, beeldvormende bijeenkomst gehad met een toelichting, waarbij de auteurs ook een deel van onze vragen hebben kunnen beantwoorden. Op pagina 16 van het rapport komt nadrukkelijk het arbeidsmarktknelpunt aan de orde. Tijdens de discussie bij de beeldvormende raad werd door de auteurs naar voren gebracht dat het wellicht verstandig is voor de aangesloten gemeenten om de procedures te stroomlijnen en zo mogelijk de beschikbare deskundigheid te bundelen. Met name op het gebied van vergunningverlening werd dit genoemd, en dit deskundige team zou dan daar ingezet kunnen worden waar het noodzakelijk is. Wellicht kan de wethouder haar visie geven op wat de mogelijkheden zijn om dit arbeidsmarktknelpunt of ambtelijke knelpunt aan te pakken? Dank tot zover, voorzitter.

Volgens mij heeft de heer Wilschut nog een interruptie of een aanvulling?

Nou, ik heb nog een interruptie, want ik was wel benieuwd of bij het gras wat al weggemaaid was ook de opmerking over het grondbeleid staat, of dat niet een vraag was die u had, want dan ben ik wel benieuwd hoe u daar naar kijkt.

Grondbeleid, ik heb in mijn interruptie al opgemerkt dat ik daar heel voorzichtig mee zou willen zijn, omdat het risico best fors is. In het rapport wordt gezegd: laat gemeentes vooral kijken naar als er een school verdwijnt of een gemeentelijk gebouw. Probeer die locaties vooral goed te benutten, zeg maar om daar de grondpositie te houden en daar invulling aan te geven, maar om grond te gaan kopen wat mij betreft terughoudend, gezien de risico's. Oké, dan zijn...

We zijn volgens mij aan het einde van de eerste termijn. Dan wil ik alle raadsleden eraan herinneren dat er ook een mail uitgegaan is met een evaluatie over de rol van de Rekenkamer, dus daar is volgens mij nog wel behoefte aan voor de wethouder. Nou, in principe is het aan de raad om te doen met deze aanbevelingen wat de raad wil, maar ik heb nog wel een aantal vragen gehoord aan de wethouder en ook een aantal duidingen. Dus ja, ik hoop dat de wethouder daar nog op verder in kan gaan.

Ja, ik ben ook een van die geïnterviewden geweest en ik vond ook wel het een en ander van dit rapport. Net als u hier in de zaal. Maar ik begin even bij D66. U vroeg om de... Het gaat even iets minder nu, want ik heb geen bril meer bij de hand. Dus vergeef mij even. Iedereen weet wat er aan de hand is. De versnellingsstafel, die sturen we in principe iedere 4 maanden, dus die komt zo snel mogelijk naar u toe. En een aantal van u vroeg terecht ook naar de opmerking die ik zelf gemaakt had in het rapport dat ik u graag wat vaker over plannen wil meenemen. En dat lijkt op de een of andere manier niet mogelijk. Dat probeer ik al sinds ik hier wethouder ben in 2017 en dat heb ik opnieuw geprobeerd in 2022 en ik krijg dat op de een of andere manier niet met u voor elkaar. En ja, de Rekenkamer vroeg daarin van, hoe neemt u de Raad mee? Ik zei, nou ja, niet anders dan openbare vergaderingen en de plannen die bekend zijn, maar niet bijvoorbeeld: ik heb vandaag een overleg gehad met een Niersman of een Schouten over dit of dat, of ik heb een bestuurlijke tafel gehad in de regio en hebben we dit besproken. Dat komt er dan aan. Dat lukt op de een of andere manier niet. En waar dat in zit, zal tal van factoren hebben. Excuus. Maar dat is één grote wens voor mij al 3 jaar en ook van u hoor ik nu net. Dus misschien is het goed om dan eens te bespreken hoe we dat vorm kunnen gaan geven. Dus heel fijn, heel graag. Even kijken, de nieuwe indicatoren, kunnen die eventueel in het projectenboek komen? Dan doelde u specifiek op: dit zijn specifiek voor de jongeren of voor de ouderen. Volgens mij staat dat er al deels in, maar als dat niet duidelijk genoeg is, volgens mij geen belemmering om dat toe te voegen in het projectenboek. Wij voldoen aan de plannen die nu hard zijn. Wij zitten erg op schema. Zachte plannen hebben we ook, maar die zijn ook weer niet zo zacht omdat ze bij ons als redelijk hard zien. Zachte plannen zijn eigenlijk van: daar ligt nog een weilandje, daar zou eventueel wat kunnen, eventueel in de toekomst. Alles wat wij nu in beeld hebben, heeft u ook in beeld en dat vind ik gewoon hardere plannen. En als we die allemaal kunnen uitvoeren, dan zitten we meer dan op schema voor de woningen die we moeten bouwen. Dus ik maak me daar geen zorgen om. Het enige wat wel is, en dat is denk ik, de heer Van Beek zit daar iets anders in dan ik. Want de Rekenkamer heeft ook gekeken: wat zijn nou dingen die belemmerend werken om versneld tot woningbouw te komen? En een van die dingen is het juridisch maken van de Raad of de participatie die u als heel positief ziet en dat is hij ook. Wij nemen daar uitgebreid de tijd voor. Maar als ik bijvoorbeeld naar twee van mijn projecten kijk waar we ruim twee jaar geparticipeerd hebben en dat we uiteindelijk toch naar de Raad van State gaan, dus in totaal 4 jaar bezig zijn voordat we een plan daadwerkelijk de schop in de grond kunnen krijgen. Dus de planvorming kost ook een aantal jaar. Dat is wat de Rekenkamer vroeg, zou daar versnelling op kunnen? Ja, wat mij betreft wel, maar ik weet ook zo in 2, 3 niet hoe, maar dat was een van, volgens mij op de rest dat ook beantwoord, maar dat was dus ook het antwoord van mij. En dan kijk ik ook even naar: als we de Verhuizerlaan als voorbeeld nemen. U heeft de groene bouwsteen vastgesteld, hier in 2021 en daarmee gezegd: we willen zoveel mogelijk een groene gemeente zijn, hè, vinden we allemaal heel belangrijk. Dus liever omhoog dan de breedte in en de Verhuizerlaan begon met 18 verdiepingen. En dat is hier in de Raad ook gesneuveld, mede door participatie, na 7 verdiepingen nu, waardoor die breder wordt en nu de groene bond komt van u komt nu aan het groen. En ik denk dat dat wat de heer Wildschut zegt, dat is ook een spiegel die ik mezelf ook altijd graag voorhoud, maar ook aan u. En ik denk dat dat is wat de Rekenkamer beoogd heeft om op te schrijven, maar zo heeft ieder zijn interpretatie wellicht, maar dat was de mijne. Actief grondbeleid dan, een aantal die daarnaar vroegen. We hebben zelf als gemeente heel weinig grondpositie. Als je grond wil kopen, dan doe je mee met de grote jongens en dan kost het serieus geld. Het voorbeeld wat de Rekenkamer vorige week tijdens de presentatie gaf van schoolgebouwtje is uit de jaren 60. Daar kan je afstand van doen en daar kan je woningbouw ontwikkelen. Ja, zou kunnen, maar waar gaan we die school dan laten? Dus het is niet zo dat wij hier overbodige plekken van school hebben. Dat is er eentje. Dat is Voorst Voorberg op de Hoofdstraat. En die hebben we weer nodig om tijdelijk scholen te huisvesten die ook weer nieuwe school krijgen. Dus we zitten best krap in de ruimte. We hebben een aantal bouwlocaties die mogelijk nog kunnen die u ook bekend zijn. Maar dan komen we weer: wat geeft prioriteit? Wat kan het snelst gerealiseerd worden? We zitten redelijk in een ambtelijke capaciteit, in die zin dat we niet te weinig mensen hebben vergelijkbaar met andere gemeenten. Maar voor de plannen die er allemaal zijn hebben we te weinig capaciteit en dat is ook waarom we intern die ruimtetafel hebben geïntroduceerd, intern instrument om dingen te wegen die u belangrijk vindt, zoveel procent sociaal, zoveel procent minder duur die krijgen voorrang snel realiseerbaar. Daarmee gaan we aan de slag. Dus ja, liever nog meer handjes aan het bed, dan kunnen we alle plannen doen, maar het is niet zo dat we tekort hebben in de zin van vergelijkbare gemeenten. Alleen er ligt gewoon heel veel werk en dat kunnen we op dit moment niet tegelijk aan. En dat is jammer, want we hebben keihard woningen nodig, maar daarmee ook een oproep aan u van ja, probeer dan ook gewoon de plannen die komen daar geen verdiepingen af te snoepen meer. Dat helpt ook niet, want de grond wordt steeds schaarser. Tot zover.

Dank u wel, dan kijk ik even de zaal rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Of er nog vragen die beantwoord moeten worden.

Ja, dank voorzitter. En op die vraag, ook door mijn collega van GroenLinks gesteld, in hoeverre herkent u nou die constatering dat de doelen die gesteld zijn niet realistisch zijn richting 2050?

Ja, volgens mij begon ik daarmee, die plannen die wij zelf hebben, dus de doelen die gesteld zijn vind ik wel realistisch, die gaan we ook gewoon halen. Oké, dan.

Kijk, ik zie even in de zaal of de vraag beantwoord is, dat ziet er wel naar uit. Dan ga ik weer naar meneer Hylkema. Wordt het een bespreking of een hamerstuk? Het is wel jammer.

Ik weet niet of dat hoeft, maar het is voor ons niet klaar.

Oké, dan is er geen behoefte aan een tweede termijn. Ik had juist het idee.

Het idee dat hij wel ingaat moest, omdat wij moesten zeggen: deze aanbevelingen vinden we goed. Daar willen we mee aan de slag. Wat mij betreft doen we dat. Ja.

Dank voorzitter, volgens mij is er vooral veel vanuit de Raad en vanuit de wethouder gedeeld waaruit blijkt dat we het wenselijk vinden om daarover verder in gesprek te gaan. We onderschrijven dus een deel van de aanbevelingen, zou ik zeggen, en we vinden nog wat van de methodologie, met name wat mij betreft, wat het CDA betreft en ongetwijfeld meer partijen in de Raad. Even kijken hoe we kunnen zoeken naar een manier om dat gesprek te voeren. Volgende week is de beeldvorming over het projectenboek. Dat is misschien een interessant startpunt om vervolgens even te kijken. Voor volgende week gaat het niet lukken om allemaal aanvullende indicatoren toe te voegen, denk ik, maar misschien om te beginnen met een soort inventarisatie van welke onderwerpen we nou graag breder willen bespreken en hoe we meer inzicht kunnen krijgen. Waar willen we dan precies inzicht in en omgekeerd vanuit uw wensgedachte? Wanneer is het het logische moment om dat te delen? Wellicht is het ook goed om te denken aan de omgevingsvisie, omdat ook is gezegd, onder andere in de reactie, dat bijvoorbeeld meer inzicht in specifieke locaties voor bouwen daar ook in terug gaat komen. Ik zie nu nee knikken, dus wellicht ook een ander moment, maar wat ons betreft niet per se voor kerst, maar toch zeker in het voorjaar. Nou, ik zat...

Ik neig te schudden in. Ik zou het jammer vinden als u het alleen aan de omgevingsvisie koppelt, omdat dat hoog over is. En volgens mij lag de behoefte meer, in ieder geval bij mij, ook om gewoon de dichterbij huis dingetjes die nu al spelen, de overlegvormen die ik heb met betrekking tot de regio, om die met u te delen en daar zoek ik een ruimte en een plek voor. Als u die behoefte ook heeft, dan moeten we even nadenken hoe of wat. En als u zegt, de omgevingsvisie is prima, dan leg ik me daar ook graag bij neer, hoor. Op dit punt.

Ja, ik heb een vraag aan de wethouder: hoe laten we zeggen, is het nou de bedoeling om informeel met ons te spreken, dus buiten de camera's om, om het zo eens te zeggen? Of ja, wat is precies de bedoeling? Want ik begrijp het niet. Laten we zeggen, er is beeldvorming en we hebben gewone reguliere vergaderingen. Dus ik ben even op zoek naar de vorm. En wat is het beeld daarbij dan?

Kunt u daar nog iets over toelichten? Nou, dat...

Ligt ook aan de behoefte die de Raad heeft. Kijk, als u aan mij vraagt waar ik behoefte aan heb, zou ik het heel fijn vinden om iedere 2 à 3 weken mee te nemen in de afspraken die ik in de regio heb. De bestuurlijke tafel, de RA, de RT die we ook nog hebben. Daar zitten we regelmatig aan tafel en daar is niet een plek voor in de Commissie of in de Raad omdat er geen stukken van zijn. Pas als alles besloten en gedaan is, komt het naar u toe, maar ik zou het heel fijn vinden om u eerder gewoon mee te nemen in waar we mee bezig zijn. Maar ook bijvoorbeeld van er komt nu een verzoek van ontwikkelaar X die wil op die plek wil die dat of dat? Hoe zit u daarin? Nou ja, dat en die ruimte is er gewoon nu niet. Dat constateer ik. Meneer Wildschut.

Want ik heb gezien in onze planning voor 2025 dat we een aantal buitenwijken hebben waarin we nog niets hebben op dinsdagavond en dan zou het natuurlijk best interessant zijn om 3 keer per jaar of misschien 4 keer per jaar een soort werkgroep wonen te hebben. Vraag ik de andere collega's? Ik kijk...

Even in de zaal, maar ik zag al instemmend geknik.

Ja nog een punt.

Ja, de heer Streefkerk, ga maar.

Nee, lijkt me een goed idee, zeg maar op de korte termijn om bijvoorbeeld, nou ja, ook een beetje onze eigen kennis op te bouwen wat dat betreft te doen. Want ja, het bestaat natuurlijk niet dat we dit als Raad al 3 jaar willen deze periode. Dat het dan nu pas van de grond zou komen. Dat is natuurlijk ook opmerkelijk te noemen. Dus laten we daar op korte termijn iets aan doen. En inderdaad, het schema van volgend jaar gebruiken we om daar wat structureler aandacht aan te geven.

Ik geloof dat de heer Van Wissen daarop wil ingaan. Ja.

Ik steun het voorstel van harte om daar een aantal keren per jaar op die dinsdagavond over te vergaderen. Wat mij betreft, prima voorstel.

Nou, mooi begin

In mijn beeld is dat dan gewoon beeldvorming en dat is prima, lijkt mij. Niet helemaal.

Helemaal, maar ik ga eens door naar de heer Beek. Ja.

Ja, ik twijfel een beetje. Ik vind het op zich een goed idee om, laten we zeggen, regelmatig bijgepraat te worden. Ik zou het een paar keer willen proberen om te kijken of dit is wat we willen en laten we zeggen, ik zou er ook weer vanaf willen kunnen als jullie begrijpen hoe het werkt. Dus gewoon even kijken of het wat brengt en dan een nieuw besluit nemen of we dit blijvend gaan doen of niet.

Volgens mij mevrouw Van der Heide ook.

Dan nog misschien om het dan concreet te maken, voorzitter, want anders blijven we rondjes draaien. Het is een beetje de vraag wat we nou precies willen bespreken, van hoog over de wens aan grondbeleid en wat is er dan mogelijk, tot heel concreet op verzoeken die voorliggen. Dus misschien moeten we nu gewoon zeggen: laten we de wethouder vragen om een moment te prikken in een van die lege weken en dan de woordvoerders wonen uit te nodigen om in elk geval een eerste bijeenkomst te hebben om met elkaar te bespreken. Waar zouden we het nou over willen hebben? Welke dingen spelen nu? Want ik kan me voorstellen dat het aan de voorkant ook lastig te zeggen is of dat in een openbare beeldvorming kan, als het aankomt op hele concrete verzoeken van ontwikkelaars, bouwprojecten, enzovoorts. En een aantal andere punten die we wellicht als raad willen bespreken, zouden we ook wel weer in een beeldvorming kunnen beleggen. Dus laten we gewoon beginnen met een eerste bijeenkomst om hierover door te spreken.

Kan de wethouder daar een reactie op geven? Oh, sorry, heer Van Wissen.

Ja, wat mij betreft prima voorstel van het CDA om in de eerste bijeenkomst te organiseren en dan niet direct een openbare bijeenkomst, maar gewoon even: hoe willen we het aanpakken? En wellicht ook dat je het af en toe koppelt aan een locatiebezoek om dan een beeld te vormen. Ja, hoe ziet het er daadwerkelijk uit en dat iedereen daar een goed, goed daadwerkelijk beeld van heeft?

Ja, ik weet niet, misschien moet je een ander besluit nemen of zo, maar dat lijkt me nou iets wat je juist transparant en open wil doen. Ja, ik...

Ik zou voorstellen, laten we daar even de wethouder nog een reactie op laten geven.

Nou, ik heb heel veel reacties en suggesties, maar ik ga er niet over. Maar mevrouw Van der Heijden zei dus volgens mij wel dat het een goed idee is om binnenkort met de woordvoerders bij elkaar te komen om te kijken wat we nou precies willen. En als we weten wat we willen, kunnen we kijken welke vorm. Volgens mij.

Mij is iedereen hier wel. Ingestemd en kunnen we dit agendapunt ook gaan sluiten op deze manier.

Meneer de Voorzitter

Sorry, ja.

Besluiten, laten we zeggen, het is aan de raad wat we doen met dit stuk, dus we nemen het ter kennisgeving aan.

Ja, dit stuk is op 8 oktober al zonder kennisgeving aangenomen door de Raad. Ja. Dan sluit ik dit. Dan sluit ik het agendapunt 4.4 en dan ga ik door naar het laatste agendapunt indien het nodig is.