Initiatiefvoorstel aanpak veiligheid vrouwen en meisjes en tegengaan femicide

Verzoeken om mededelingen ontvangen en daarmee gaan we door naar de bespreekpunten. En als eerste het initiatiefvoorstel aanpak veiligheid vrouwen en meisjes en tegengaan femicide. Mevrouw Paltansing van de Partij van de Arbeid en mevrouw Van Weers van GroenLinks hebben een initiatiefvoorstel ingediend met een aanpak voor de veiligheid van vrouwen en meisjes en het tegengaan van feminiciden. Het college heeft wensen en bedenkingen gegeven over het initiatiefvoorstel. Afgelopen vrijdag heeft in het griffienieuws al een voorgestelde werkwijze gestaan die ik nu ook eventjes nogmaals herhaal. Het betreft een initiatiefvoorstel. Dat betekent dat als eerste het woord wordt gegeven aan de indieners van het initiatiefvoorstel. Ze kunnen daarmee ook gelijk hun eerste termijn gebruiken. Daarna is het de bedoeling dat u onderling met elkaar in debat gaat en eventuele vragen stelt aan de indieners. Daarna indien nodig reactie van het college, eventuele beantwoording van vragen die relevant waren voor het college met betrekking tot de wensen en bedenkingen. En daarna kom ik weer terug bij de indieners van het voorstel voor de beantwoording van de resterende vragen en voor het vervolgtraject van het initiatiefvoorstel. Is dat helder voor iedereen?

Voorzitter, dank u wel. In deze week tegen geweld tegen vrouwen en meisjes voel ik mij zeer vereerd dat ik vanavond ons initiatiefvoorstel aanpak veiligheid vrouwen en meisjes en tegengaan femicide mag indienen. Vandaag spreken we over een zeer belangrijk onderwerp: geweld tegen vrouwen en meisjes en vrouwenmoord, oftewel femicide. Het opzettelijk doden van vrouwen of meisjes vanwege haar vrouw zijn. Ik wil u graag meenemen naar 7 september 1990, zo'n 35 jaar geleden. Het gaat om een zaak die mij altijd zeer geïntrigeerd heeft. Niet in de laatste plaats omdat het gaat om de tante van één van mijn beste vriendinnen. Uit privacyoverwegingen noem ik haar Sonja. Sonja was 27 jaar, recent gescheiden en had met haar ex een zoontje van 5. Sonja werkte als tramchauffeur in Den Haag. Sonja werd met messteken om het leven gebracht door haar ex in haar woning, waar haar buurman haar vond. De negenentwintigjarige dader meldde zich nadat er een zoektocht naar hem was gestart op het politiebureau in Leidschendam en werd in december 1990 door de rechtbank veroordeeld tot slechts 6 jaar gevangenisstraf vanwege doodslag op zijn ex-partner en niet voor moord met voorbedachten rade. Want een mes meenemen naar het huis van je ex-partner is geen voorbedachte rade. Sonja had meerdere keren meldingen gedaan bij de politie van bedreiging en stalking. Ze werd regelmatig lastiggevallen door haar ex. Zelfs de ruiten van haar woning werden meerdere keren ingegooid. Sonja was zo bang dat ze haar zoontje in een internaat had ondergebracht. Sonja kreeg geen bescherming en heeft dit uiteindelijk op zevenentwintigjarige leeftijd met de dood moeten bekopen. En de dader was de man die ooit van haar zei te houden. Voorzitter, waarom vertel ik dit? Niet omdat het een oude zaak is, maar omdat het geen oude zaak is. Omdat het verhaal van Sonja in 1990 exact hetzelfde verhaal is dat vrouwen vandaag in 2025 nog steeds meemaken. En over 35 jaar, nog steeds als wij niets doen. Voorzitter, de namen veranderen, de straten en steden veranderen, de jaren veranderen, maar het patroon dat verandert niet. En dat is precies waarom ik een aanpak op femicide en geweld tegen meisjes en vrouwen geen reactie is op incidenten of de actualiteit. Het is een reactie op een werkelijkheid die al decennialang bestaat en die elke keer opnieuw levens kost, vrouwenlevens en levens van jonge meisjes. Het verscheurt gezinnen en families. Het raakt de samenleving diep. Sonja deed precies wat wij van vrouwen vragen die zich onveilig voelen. Ze sprak. Ze meldde, ze vroeg om hulp. Sonja had bescherming nodig die er niet kwam. Sonja had herkenning van de rode vlaggen nodig die er niet was. Sonja had een overheid nodig die niet zei: het gebeurt al ergens anders, of we komen hier volgend jaar op terug, maar wij zorgen dat jij veilig bent hier in deze gemeente nu meteen. Femicide is één van de meest voorspelbare moorden ter wereld. Het volgt vaak op een patroon van langdurig geweld en dwingende controle. Wat betekent dat bepaalde signalen vroegtijdig kunnen worden herkend. Het tegengaan van geweld tegen vrouwen en meisjes staat hiervoor wat ons betreft aan de basis. Geweld tegen vrouwen en meisjes is een maatschappelijke realiteit dat zich ook in Leidschendam-Voorburg elke dag weer achter gesloten deuren afspeelt. Dat is geen abstract gevaar en dat onderstreept de burgemeester ook in zijn reactie. En die erkenning, deze eerste stap, is belangrijk. Een tweede stap daarin is lokaal leiderschap. De gemeenteraad gezamenlijk met het college van B en W hand in hand en schouder aan schouder om samen het verschil te maken in de levens van al die vrouwen. Dit gebeurt al. Dit gebeurt al via de regio. Hier sluiten we aan bij de regiovisie. De kosten staan al in de begrotingsproducten. Dat zijn dan ook teleurstellende antwoorden, omdat geweld tegen meisjes en vrouwen niet iets is wat je oplost door te verwijzen naar regionale structuren, bestaande afspraken of landelijke campagnes. Huiselijk geweld ontstaat in een relatie, in een gezin, in een wijk en moet dus ook lokaal worden aangepakt. Budgetten moeten worden ontschot tussen de verschillende domeinen, zodat bureaucratie niet in de weg staat voor veiligheid van vrouwen en meisjes. De realiteit is dat er geen lokale visie is op gendergerelateerd geweld, er geen structurele monitoring is, er geen lokale analyse is van risico's, scheidingen of stalking, er geen lokale interventies zijn gericht op plegers, er geen lokale aanpak is die verder gaat dan het volgen van de regio en de budgetten versnipperd zijn ondergebracht. Voorzitter, elke vrouw en elk meisje die in Leidschendam-Voorburg woont, heeft recht op veiligheid. Op het kunnen verlaten van de relatie zonder angst. Op serieuze bescherming wanneer de eerste rode vlaggen zichtbaar worden. Op een gemeente die niet zegt: we wachten op regionale uitwerkingen, maar die zegt: hier begint het, hier beschermen wij onze inwoners. Hier in Leidschendam-Voorburg maken wij het verschil in de regio. De regio biedt een kader. Wij moeten weten hoe het DNA van onze gemeente eruitziet. Wij moeten weten wat nodig is, wat de cijfers zijn, waar de risico's zitten. We moeten zelf de regie nemen voor onze inwoners en wij hebben daarin een morele en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Om deze redenen dienen wij dan ook samen met GroenLinks een initiatiefvoorstel in. De gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg wordt gevraagd akkoord te gaan met femicidepreventie als expliciet speerpunt in het beleid binnen het sociaal en veiligheidsdomein in samenhang met de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Actief aan te sluiten bij de aanpakken in het tegengaan van femicide in de regio Haaglanden en hierbij samen te werken met de omliggende gemeenten, waaronder Den Haag en Rijswijk. Politie, Veilig Thuis en andere relevante partners training en bewustwordingsactiviteiten te organiseren voor professionals en inwoners. Daarbij ook mannen en jongens te betrekken, gericht op vroegsignalering, risicotaxatie en preventie van femicide. Het jaarlijks aansluiten bij de Orange the World-campagne, de wereldwijde campagne tegen geweld tegen vrouwen en meisjes met specifieke aandacht op 25 november, de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Het college op te dragen om hiervoor de structurele kosten in beeld te brengen en aan de gemeenteraad ter besluitvorming voor te leggen. Het college op te dragen jaarlijks aan de raad te rapporteren over voortgang, resultaten en samenwerking in de aanpak van femicide. Het college op te dragen in beeld te brengen in beleid en middelen, structureel en incidenteel, wat er al wordt gedaan op dit vlak en wat er nodig is. Beleid en middelen structureel en...

Om hier structurele aandacht binnen het sociaal en veiligheidsdomein van de gemeente en aan de raad te doen toekomen. Dank, voorzitter. Dank u wel, dan is het nu aan de commissie en ik maak even een rondje. Ik neem aan mevrouw Van Weers. Even kijken. Mevrouw Van den Heuvel. Zag ik u ook ja, mevrouw Van Saltbommel. Mathlouti. Meneer Visser.

Dank u wel, voorzitter. Ik heb me net verteld dat dit onderwerp belangrijk genoeg is om even voor te gaan staan. Drie jaar geleden begon ik mijn betoog in deze zaal voor veilige straten voor vrouwen en meisjes met de woorden: "Bel je als je thuis bent." Maar wat als thuis juist niet zo'n veilige plek is? Wat als je je thuis gevaarlijker is dan de straat waar je 's nachts terechtkomt? Maar we vergeten om te kijken naar degene waar je 's morgens op staat. We hebben een messenverbod, maar we kijken voor buiten, maar die in de keuken vergeten we even. Elke acht dagen wordt er een vrouw vermoord. Bijna één op de tien mensen is slachtoffer van huiselijk geweld. Ook hier, ook in onze gemeente, zelfs hier in deze raadzaal. Dit zijn dingen waarvan we denken: goh, wat moeten we hieraan doen? Want er gebeurt al zoveel. Er wordt gezegd in de raadsbrief: we doen al zoveel. We hebben een visie hierop. We hebben een hele betrokken burgemeester die zich hier op dit moment volledig voor inzet, ja. Die hebben we, en daar zijn we blij mee. Maar gebeurt er dan ook genoeg? Geweld tegen mannen is luidruchtig, opzichtig. Je ziet het op straat. Het is voetbalgeweld, het is vandalisme, het is uitgaansgeweld. Geweld tegen vrouwen en meisjes vindt inderdaad plaats achter de voordeur. Het is verstopt onder make-up. Het wordt ontkend door de slachtoffers zelf. Het is belangrijk dat wij gaan kijken hoe we erachter komen. Wie zijn die mensen? Niet, zeg maar, de gemeente, niet landelijk. Wij zelf moeten gaan kijken: waar zit de pijn? Waar moeten we kijken? Heeft u al thuis in deze telefoon het telefoonnummer van Veilig Thuis zitten om te kijken als er wat gebeurt, wanneer bel jij om te melden van: ik hoor iets, ik zie iets, ik voel hier iets niet goed? Wachten we tot we 112 moeten bellen, omdat dat de laatste kans is omdat het geweld al zo uit de pan slaat? Daarom moeten we kijken, want als we nu niets doen, staan we hier volgend jaar weer en dan wordt elke...

Vermoord is één op de tien mensen slachtoffer van huiselijk geweld.

Dank u wel, meneer Visser, CDA. Dank u wel, voorzitter. Geweld tegen vrouwen en femicide vindt vaak plaats in de huiselijke sfeer. We hebben het al te vaak gehoord en het is verschrikkelijk. Voor het CDA is het duidelijk dat daar in de gemeente Leidschendam-Voorburg met voorrang iets aan gedaan moet worden, bijvoorbeeld door brede voorlichting en een stevige aanpak tegen femicide en geweld tegen vrouwen. Voor het CDA is het daarbij ook belangrijk aan te geven dat bij de bestrijding hiervan er ook een signaleringsverantwoordelijkheid ligt bij onze inwoners: het horen, het zien en het aangeven. En dat moet dan uiteraard ook veilig kunnen gebeuren. Het CDA prijst het initiatiefvoorstel van GroenLinks om femicide en geweld tegen vrouwen aan te pakken en op de agenda te zetten. Tegelijkertijd zien we dat het college hier ook al een stevige aanpak op heeft en vele initiatieven in uitvoering heeft. En ook dank aan de portefeuillehouder voor het antwoord op de vragen en het mede ondertekenen van het initiatief van oud-Tweede Kamervoorzitter mevrouw Arib. Het CDA pleit echter wel voor een tandje extra in de aanpak van femicide en geweld tegen vrouwen. De urgentie van het vraagstuk mag hoger. Ik lees nog erg veel beleid, al dan niet in wording, en er dienen voldoende financiële middelen daarvoor beschikbaar te zijn en menskracht. En er moet ook aandacht zijn voor jongens, vooral voor jongens, want die veelal eerder als slachtoffer van huiselijk geweld ook vaak dader worden. En daarom moeten ook scholen en sportverenigingen zeker betrokken worden, evenzeer als partners in de aanpak als in platformen om die bestrijding van femicide en geweld tegen vrouwen aan te gaan. Voor het CDA kan het niet duidelijk genoeg zijn dat dat voor allen die dader zijn of die geweld tegen vrouwen plegen of overwegen: blijf uit Leidschendam-Voorburg en overigens waar ook ter wereld.

Van onze vrouwen, jong en oud af. Maar het is ook een oproep.

Maar actie in dat opzicht veel beter. Dank u wel, meneer Mathlouti, D66. Voorzitter, dank. Het is goed dat we vanavond over femicide spreken, omdat dit onderwerp gaat over vrijheid, over gelijkwaardigheid, over de veiligheid van vrouwen en meisjes en daarmee over de kern van wie wij als samenleving willen zijn. Voorzitter, femicide is geen ver-van-ons-bed-show. Het is het tragische eindpunt van relaties waar controle, vernedering en angst langzaam ruimte innemen en de cijfers liegen er niet om. En iedere keer dat signalen te laat worden gezien, vragen wij onszelf af, hadden wij meer kunnen doen? Daarom is het belangrijk dat we hier vanavond over spreken, voorzitter. Voorzitter, laat ik beginnen met een dankwoord aan de initiatiefnemers. U heeft dit onderwerp niet alleen op de agenda gezet, maar ook bepleit dat we femicide preventief moeten aanpakken. Dat is waardevol en D66 deelt uw urgentie volledig. Maar voorzitter, als we als raad richting willen geven, moet een initiatiefvoorstel ook echt koers zetten, waar mogelijk ook iets nieuws brengen. Het moet duidelijk maken wat er misgaat, wat beter moet en wat wij als politiek anders willen. En het liefst ook met een kostenplaatje. Daarom heeft D66 voor in ieder geval de eerste termijn wat vragen aan de indieners van het voorstel en niet om het af te breken, maar wel om een initiatiefvoorstel te verduidelijken. Mijn fractie is dan ook benieuwd hoe de indieners zelf tot de pijlers en het initiatiefvoorstel zijn gekomen. Ik lees allerlei logische dingen, voorzitter, er niet om flauw te doen, maar allemaal punten die op verschillende sites over femicide standaard teruglezen. En in het verlengde van mijn eerdere vraag, waarom is er meteen gekozen voor een initiatiefvoorstel als vorm? Temeeer ook omdat ik vooral een opsomming van acties lees zonder verdere onderbouwing en aansluiting bij Leidschendam-Voorburg. Dan, voorzitter, de raadsbrief. Het college geeft aan dat bijna alles al gebeurt. Mijn fractie is benieuwd hoe de indieners reflecteren op de raadsbrief van het college en misschien iets meer expliciet. Mevrouw Paltansing gaf aan een korte toelichting. Hoe verhoudt dit voorstel zich tot wat er al gebeurt? Een deel van de genoemde maatregelen, zoals de GGD-trainingen, vroegsignalering, veilig thuis-campagnes zoals Orange the World, bestaat al. Wat voegt jullie voorstel concreet toe en wat ontbreekt in het huidige beleid? Juist ook nu met de raadsbrief in het achterhoofd. En voorzitter, misschien wat scherpe vragen, maar tegelijkertijd wil ik benadrukken dat het belangrijk en waardevol is dat we dit gesprek hier vanavond voeren. Wat D66 betreft een belangrijk begin om de lokale situatie beter te begrijpen, zicht te krijgen op waar het beleid beter moet en het gesprek te voeren over wat wij als raad moeten doen om vrouwen en meisjes beter te beschermen. En daarmee ook een vraag aan het college, want hoe ziet die lokale situatie eruit?

Gevallen gaat het? Hoe heeft dat zich de afgelopen jaren ontwikkeld? Tot zover de eerste, wij voorzitter, dank.

Dank u wel, ik hoor een paar feitelijke vragen, maar goed, misschien dat het college wel kan beantwoorden. Meneer Van der Schaft, de SP. Ja, dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik mijn complimenten uitspreken naar de initiatiefnemers van het initiatiefvoorstel. Wij zien dit voorstel als een eerste stap om meer te doen en de SP hoeft er ook geen woord aan toe te voegen om nog extra gewicht aan te geven, want het onderwerp is al zwaar genoeg. Ik heb wel een aantal vragen aan het college. Het college geeft aan in hun reactie al veel te doen. In hoeverre is het huidige beleid succesvol en hoe meet u dat? Waar meet u dat dan af? En verder zijn toch wel een kritische opmerking, dan had u nou echt niet een andere titel van het stuk kunnen bedenken, het woord bedenkingen stuit me echt tegen de borst, had ook overwegingen kunnen zijn.

Bedenkingen geeft toch iets aan dat u er.

Bedenkingen bij heeft en ik hoef het verder niet uit te leggen, denk ik. Dat is dank u wel. Dank u wel mevrouw Van den Heuvel, VVD. Ja, dank u wel voorzitter. Het CBS berichtte deze week de cijfers over femicide. In de periode 2014 tot 2023 werden in Nederland vierhonderdtwaalf vrouwen omgebracht, waarvan bijna 75% door hun partner, ex-partner of familielid. In vergelijking van de 877 omgebrachte mannen was maar 16% van de verdachten of daders hun ex-partner of familielid. Ik denk dat het daarom heel belangrijk is dat we hier vanavond over spreken en ik wil dan allereerst ook namens mijn fractie de fractie van GroenLinks en PvdA bedanken dat ze dit op de agenda hebben gezet. Een initiatiefvoorstel met 7 goede acties. En ik heb ze doorgelezen en ik heb ook de brief van het college gelezen en ik denk dat het mooi is. Nog mooier misschien zelfs dat het college laat zien dat zij op die 7 punten, op die 7 acties stevig inzet, hè? En juist niet als reactie wachtend op een incident, maar ook hier verder de basis op orde brengend. Ik heb namens mijn fractie eigenlijk nog wel één vraag aan de indieners en dat mevrouw Paltansing zei het net al even. Dat gaat over de rode vlaggen. Even voor de brief van de minister naar de Kamer over het plan van aanpak stoppen femicide was daar het rapport van het ministerie van J en V. Dat gaat over stalking. Het rapport had de titel 'Gestalkt, gezien en gehoord'. In het rapport kwam naar voren dat in meer dan 3/4 van de gevallen stalking voorafging aan femicide. Anders gezegd, een stalking door partner, ex-partner of familielid zou je dus kunnen zien als een heel belangrijke rode vlag. Nou ja, in de aanloop naar iets verschrikkelijks. Ik miste echter stalking in uw initiatiefvoorstel, dus mijn vraag aan de initiatiefnemers is: hebben jullie hier naar gekeken? En zo ja, waarom is hiervoor gekozen om dit niet mee te nemen? Juist die rode vlaggen zijn onwijs belangrijk. Het laatste is collega Mathlouti. Die haalde het al even aan. U heeft nu de brief ontvangen van

En ik ben heel benieuwd naar uw reflectie op

Van daaruit verder straks. Dank u wel, meneer Wilschut, ChristenUnie. Ja, voorzitter, dank voorzitter. Het is belangrijk dat inwoners van Leidschendam, Stompwijk en Voorburg zich veilig voelen in onze gemeente, op straat en zeker thuis. Helaas is dat in ieder geval voor veel vrouwen en meisjes niet het geval. Daarom ook lof aan de initiatiefnemers dat ze met dit initiatief zijn gekomen. Zeker ook omdat maatschappelijke bewustwording en erover praten onderdeel is van een deel van de oplossing. Het is belangrijk dat iedereen weet dat je er niet alleen voor staat en dat hulp klaarstaat. Maar voor is te ver. De kernvraag is vooral eigenlijk, hoe kunnen we meer doen dan wat we blijkbaar al doen? Hoe kunnen we het patroon echt doorbreken? Hoe zorgen we ervoor dat iemand maar één keer een signaal hoeft te geven en dat het dan genoeg is? Hoe kunnen we dat zo met elkaar organiseren? En, hoe kunnen we dus eigenlijk die extra stap zetten? En daarop zouden we eigenlijk ook wel graag reflectie zien van de initiatiefnemers en het college. Want als we dat in beeld hebben, dan kunnen we volgens mij ook echt meer doen. En ik proef wel dat daar breed draagvlak voor is. Voorzitter, dan iets wat daaraan vastzit, namelijk het programma Pointer bracht afgelopen september een kaart naar buiten met plekken waar vrouwen zich onveilig voelen. Het gaat dus om buiten. En de helft van die plekken is gemarkeerd door vrouwen die zelf iets hebben meegemaakt of die iemand kennen die daar iets heeft meegemaakt. En op die kaart zijn ook een groot aantal plekken gemarkeerd en de focus van deze aanpak is natuurlijk om vooral achter de voordeur te komen. Tegelijkertijd denken wij, misschien moeten we ook wel iets op straat doen. En is dat ook de bedoeling van de initiatiefnemers om nou iets met die onveilige plekken te doen?

En daarna tot een plan te komen? We horen dat ook graag van

Dank u wel, Gemeentebelangen. Luisteren naar voorbeeld, mevrouw van Saltbommel. Ja, allereerst wil ik de inspreekster bedanken en initiatiefnemers voor dit onderwerp, belangrijk onderwerp, want we hebben het over als het woord femicide benoemen. Het gaat om moord en doodslag op vrouwen en meisjes, enkel omdat ze vrouw zijn en in Nederland verliezen zo 40 tot 50 vrouwen en meisjes hun leven door geweld. In totaal kwamen in 2020 vierentwintig mensen om het leven door moord en doodslag. Dat betekent 46 mannen en 44 vrouwen. We kunnen echter wel constateren dat er geen toename is aan femiciden. Het komt momenteel wel meer in de aandacht. In 2024 werden 3 vrouwen in Rijswijk vermoord en in Leidschendam één vrouw en landelijk hebben we de moord gezien van een 17-jarig meisje uit Abcoude. Dat kan regelmatig in het nieuws. Daarmee wil ik nog wel opmerken dat ik in de stukken las dat de politie geen cijfers kan leveren. De politie houdt wel degelijk cijfers bij van moord en doodslag. Zij moeten dat ook kunnen aanleveren. Wel is het zo dat huiselijk geweldzaken niet altijd goed worden geregistreerd. Met andere woorden, de code wordt niet altijd aan toegevoegd, dus dan moet er een analist gaan kijken en een extra zoekslag maken. Dus ze zijn er wel. Voorzitter, vanuit mijn politiecarrière wil ik jullie een korte schets geven van de ontwikkeling in Nederland op het gebied van huiselijk geweld. In 2000 was Haaglanden de tweede politie-eenheid die een speciale aanpak ontwikkelde. Er kwam een projectteam vrouwenmishandeling. Duizenden politiemensen werden opgeleid om zaken rond huiselijk geweld volgens vaste richtlijnen aan te pakken. Daarna volgde de hulpverlening. Dat was toen nog het steunpunt huiselijk geweld. En dat is overgegaan in Veilig Thuis en daarna kwam de strafketen, dus was er voor die tijd niet echt een specifieke aanpak. Er kwamen convenanten en protocollen, allemaal met het doel om huiselijk geweld te onderkennen, mishandeling, ouderenmishandeling, stalking, eergerelateerd geweld, sorry, te herkennen, maar ook te erkennen. Voorzitter, nu na 25 jaar moeten we helaas vaststellen dat deze aandacht nog steeds hard nodig is en vanavond spreken we specifiek over het beschermen van vrouwen en meisjes zodat zij zich veilig kunnen voelen. Dat vraagt om extra aandacht, dat professionals die signalen oppakken en multidisciplinair gaan samenwerken. En dan nog wat, Nederland voldoet nog niet. Nederland voldoet nog altijd niet aan de internationale afspraken om vrouwen en meisjes tegen geweld te beschermen. Dat blijkt uit een rapport van een adviesorgaan van de Raad van Europa. Zij stelt dat Nederland weinig draagkracht toont tegen huiselijk geweld. Al in 2020 waarschuwde een groep deskundigen binnen de Raad van Europa dat Nederland haar zaken niet goed op orde heeft, met name bij de hulpverlening, maar ook de strafrechtketen. Als we bijvoorbeeld naar Spanje kijken, die hebben een speciale rechtbank voor huiselijk geweldzaken, vaste rechters, officier van justitie. En daarin zien we dus dat we er echt nog in achterlopen. En de Kamerbrief die is ingediend met als thema Stop Femicide. Daar is even kijken hoor. Dat is door vele landelijke fracties ondertekend en dit plan bevat 4 pijlers. In het kort noem ik preventie, het voorkomen dat geweld begint, zicht op dreigend geweld werd hier al genoemd, de rode vlaggen, de signalen en de interventie en hulpverlening, snel en effectief ingrijpen, effectief ingrijpen. Ik ga naar een afronding. GBLV is verheugd dat het college het tegengaan van femicide als expliciet speerpunt wil opnemen binnen het sociaal en veiligheidsdomein en voldoende financiële middelen beschikbaar stelt om dit beleid te ondersteunen. Er wordt daarbij ingezet op nauwe samenwerking en een bredere integrale aanpak van femiciden. Dit is een aanpak die GBLV zeer ondersteunt. Als vraag aan initiatiefnemers, maar ook het college, om aandacht te schenken aan een speciale app, heb ik nog niet gehoord vanavond. Die heet Evi 7 app en die door elke burger gebruikt kan worden en om bijvoorbeeld meer flyers zichtbaar te...

Voor Veilig Thuis, de instantie waar mensen naartoe kunnen voor informatie en advies. Tot zover, dank u wel. Dan is dit de eerste termijn vanuit de zijde van de commissie. Dan gaan we naar de indieners voor het beantwoorden van de vragen. Ik wijs erop dat voor de Partij van de Arbeid nog 3 minuut 45 spreektijd is en voor GroenLinks 14 minuut 26. Dus wellicht dat in de beantwoording daar ook.

Wie er beantwoordt, is op zich, neemt rekening mee gehouden kan worden. Het woord is aan beide partijen. Ja, voorzitter, ik neem even de beantwoording op me. Probeer het snel. Dank voor alle complimenten, zeer gewaardeerd, kritische vragen, en dat is goed. Even kijken. Het CDA had volgens mij geen vraag gesteld. D66 had aangegeven, hoe komen wij aan de pijlers? In het initiatief in de Tweede Kamer is een zelfde soort initiatiefvoorstel ingediend. En dat hebben wij deels overgenomen en deels ook niet, omdat het breder gaat, maar op deze manier komen we aan de pijlers in het initiatief. Waarom gekozen voor een initiatiefvoorstel? Dit initiatiefvoorstel had ik eigenlijk al eerder voorbereid in 2022, maar ik heb nooit ingediend. En ik denk dat een initiatiefvoorstel iets meer body heeft dan een motie, een zwaarder middel is inderdaad, en daarmee konden we ook schriftelijk eerste reactie van het college krijgen.

Om ons te beraden

Over van ja, hoe gaan we hiermee om en

Wij zelf ook dat er genoeg plaatsvindt. Hoe reflecteer ik op meneer Mathlouti? Dank ja, want juist om dat punt, hè? Dat u schriftelijke reactie krijgt waardoor u zich op de antwoorden en het huidige beleid kan beraden, zeg maar. Ik denk juist dat dat wel met een motie of misschien wel eerst met feitelijke of misschien wel schriftelijke vragen ook had gekund. En waarom vraag ik dat? Omdat ik in het initiatiefvoorstel vooral een opsomming van actie zie en van oproep aan het college om dingen op te pakken. En ik zei het ook in mijn eigen betoog. Ik zie verder geen onderbouwing waarom dat zou moeten en dat zou je met een stap daarvoor natuurlijk wel kunnen opvragen. Eerst bij het college van wat doet u nou precies en waarom kiest u voor een regionale visie in plaats van een lokale, een doorvertaling naar een lokale visie en ook een lokale aanpak? En dat mis ik zelf een beetje.

In mijn beleving

Verkeerde volgorde, maar dat is meer wat wij vinden. Ja, ik snap het voorbehoud wel alleen. Ik had hem al. Ik was al voornemens om deze in te dienen, dus ik heb hem nu alsnog ingediend op advies van mijn lieve collega hier naast mij. Dus het is een keuze geweest. En, hoe reflecteer ik op de brief van de gemeente? Een beetje zoals het CDA, want zou dat tandje meer willen zien? En, ik vind het heel goed om regionaal aan te sluiten en dat is ook mijn. Ja, ik vind het ook goed om dat gewoon zo te doen. Alleen ik zou toch wel weten hoe wij hier in onze gemeente het verschil gaan maken voor al die mensen die achter de voordeur. Ja niet. Vinden daarbuiten wat ze zouden moeten. Krijgen. VVD rode vlaggen over het rapport stalking, ja, heel goed punt kunnen we nog toevoegen voor de raad. Ik denk graag samen na over hoe we dat kunnen toevoegen aan het initiatiefvoorstel. Ik heb er niet over nagedacht. Ik heb dat onder preventie geschaard, dus als je het is, ik weet niet of het preventie is. Maar

Gestalkt dat je dan dat ziet als

Hoe gaan we daarmee om? Maar we kunnen het nog toevoegen als hij een goed voorstel hebt, mevrouw Van Popering. Even een opmerking. We hebben natuurlijk een hele mooie landelijke aanpak voor stalking en dat is bij de politie. Hebben ze een vast stappenplan? Ze hebben registraties, hebben hulp op vlaggen, hoe ze moeten aanpakken. Er zijn specialisten en ook bij Veilig Thuis wil niet zeggen dat het altijd goed gaat. Maar de mensen zijn er speciaal voor opgeleid bij stalking. Het eerste signaal wordt alles geregistreerd en ja, er is een vast stappenplan en de vaste officier van justitie. En regionaal is dat ook allemaal vastgelegd, dus er is op dit gebied genoeg. En ik zou dat...

Regionaal

Dan op te pakken met elkaar. Dat wil ik nog even benadrukken. Mevrouw Van Weers, dat ja, dat er regionaal veel gebeurt, dat is heel belangrijk en dat is ook heel goed. Daar zijn wij heel erg van overtuigd. Ik had stalking zelf eigenlijk in die meldingen gezegd, gedacht van een vrouw maakt wel zoveel melding, dus dat is al gelijk stalking, maar dat heb ik eventjes niet zo aan elkaar verbonden. Waar het bij ons ook om gaat, is dat we de regio's ver weg, dat klinkt heel vervelend, maar de gemeente is de plek waar je woont, waar je je veilig zou moeten voelen. En natuurlijk is het heel goed dat we samenwerken en dat we dingen opvangen, maar het is heel belangrijk dat we ook kunnen zien van goh, wat kun je hier in een kleinere vorm meteen oppakken? Hoe kan je dat duidelijk maken dat Veilig Thuis geen enge organisatie is om te bellen als er iets gebeurt met je buurvrouw, want dat zijn eigenlijk de dingen, de rode vlaggen die heel snel. Wie hoort het eerste dat er iets misgaat aan de zijkant? Dat zijn de buren. En wie denkt er dan op dat moment van laat ik me er niet mee bemoeien of ach, die buurman is een waardig? Ik ga niet even ertussen steken. Ik ga zeker niet aanbellen, want dat vind ik eng. Maar wat kan ik dan wel doen? En dat zijn heel veel dingen.

Die

Natuurlijk wordt dat in landelijke campagnes gecommuniceerd. Maar het zijn wel dingen die in de gemeente plaatsvinden. Mevrouw van den Heuvel, ja, ik sloeg even aan. Op de regio is ver weg. Volgens mij zijn wij de regio en uit de cijfers blijkt en ook uit de brief aan de Kamer van de minister dat het geweld zich juist niet beperkt tot gemeentegrens.

Maar juist vaak er overheen gaat. Dus het samenwerken in regioverband is des te belangrijker, vooral bijvoorbeeld op dat gebied van stalking. En, we zeggen ook niet dat het niet belangrijk is, maar we zeggen gewoon ook dat in de gemeente zelf het ook duidelijk moet zijn waar je terecht kan, bij wie je moet zijn en dat dat echt heel lastig is. Als er ergens Haaglanden achter staat en dat vinden.

Mensen vinden dat heel vervelend. Dat vinden mensen heel moeilijk.

Je mensen direct aan mensen vraagt van wie moet je bellen. Als je zoiets hoort, dan denkt ze ja 112, maar dan is het al te laat. Reactie van mevrouw Van den Heuvel: Nou ja, dat is denk ik de vraag die veel collega's van mij misschien al iets duidelijker hebben geformuleerd, maar wat mist u dan? Kaal hè? Want u zegt u weet niet als er Haaglanden staan, dan doen mensen zich niet melden. We hebben een sociaal servicepunt. Er staat helemaal geen etiket Haaglanden.

Op.

Signalen dat mensen zich daar niet durven melden? Wat mist u nu echt lokaal wat we dus moeten gaan regelen? Ik wist echt lokaal dat mensen niet weten dat ze zich daar kunnen melden. Mensen weten niet dat ze bij het sociaal servicepunt ook terecht kunnen met een vraag van: wat moet ik doen als ik denk dat mijn buurvrouw... Wat moet ik doen als ik dit denk? Bij een sociaal servicepunt zou het heel mooi zijn als mensen dat weten. Dat is redelijk anoniem. Je moet er wel binnenstappen, maar je hoeft verder niks achter te laten. Dat zijn dingen, maar je weet het niet, zeg maar. We hebben een meldpunt, zeg maar, voor onveilige punten om eventjes een ChristenUnie te maken en daar begon ik mijn betoog ook mee. Daar kun je ook onveilige plekken in de gemeente melden, maar ze weten het niet. Dus wij zullen gewoon meer lawaai moeten maken.

Te Laten weten van joh.

Moet het ijzer smeden als het heet is. We hebben nu een goede basis, maar je moet het uitbreiden. Als laatste mevrouw Van den Heuvel, nou ja, ik denk dat dat het gesprek is wat we met elkaar moeten voeren en niet een zeventienpuntenplan wat heel erg gaat over monitoring en budgetten, maar laten we dan inderdaad heel praktisch kijken naar waar mist er nog een schakeltje?

Wel mee wil voeren, niet over budgetten of ontkokering.

Nou, wat word ik nog meer ontschotting? Mevrouw Paltansing. Ja, voorzitter. Ik denk zelf wel dat, zeg maar, in ontkokering en de budgetten bij elkaar vegen, dat daar meerwaarde in zit. Maar ik ga nog wel het gesprek aan met mevrouw Van den Heuvel, want mevrouw Van den Heuvel heeft ook enorm goede ideeën, dan kunnen we het samen doen. De ChristenUnie had gevraagd, hoe kunnen we meer doen dan we al doen? Nou ja, als u aan mij vraagt, wat is mijn droom? Mijn droom is een Filomena in Leidschendam-Voorburg, maar dat hebben we niet. Dat gaan we ook niet krijgen, waarschijnlijk nog niet. En wat ik zou willen zien, is dat we meer onze lokale stempel erop drukken. Dus de cijfers die komen er, de monitoring komt er, die rapportages komen er, maar die hadden er eigenlijk al moeten zijn. En nou ja, dat mis ik nu dus. Dus ik wil graag dit ook als een steuntje in de rug voor het college beschouwen, dat we dan wel die cijfers op tafel krijgen, dat we dan wel specifiek in bepaalde wijken kunnen opereren, dat we wel specifiek op bepaalde soorten van huiselijk geweld kunnen opereren. Met name de intieme terreur, want die is nog het meest gevaarlijk. Iets op straat doen, nou wat de burgemeester heel vaak zegt, waar u weet van heeft, heeft u weet van. Dus daar vroeg ik aan toe. Dan gaan we daar wat mee doen, dan lijkt het me logisch dat we daar wat mee gaan doen. Dus als die cijfers er zijn en die plekken er zijn, dan juich ik dat van harte toe. Dat zouden we kunnen toevoegen aan het voorstel. Gemeentebelangen had het over een speciale app, voorstander van sowieso. Ik wist niet dat die app bestond, dus dank daarvoor, ga ik me in verdiepen. En meer flyers Veilig Thuis? Ik ben een beetje terughoudend, omdat zoals we hier in de gemeente elkaar moeten, elkaar educatie moeten geven, merk ik dat als je eenmaal in het systeem van Veilig Thuis en protocollen terechtkomt, dat daar heel veel gaat rollen. Dus, net zoals dat in de samenleving niet al te veel kennis is van intieme terreur en macht en controle uitoefenen, merk ik dat bij Veilig Thuis die reguliere protocollen voor complexe scheidingen voor kinderen die te maken hebben met huiselijk geweld, die reguliere protocollen worden toegevoegd. En één heel gevaarlijk element van Veilig Thuis is dat zij vinden dat als er kinderen bij betrokken zijn bij een geweldsituatie, dat ouders te allen tijde met elkaar moeten communiceren. En dat maakt juist een voedingsbodem voor meer geweld en meer uitoefenen van macht en controle en meer intieme terreur, omdat de mishandelende ouder nog altijd toegang heeft tot de slachtofferouder. Dus ik zou daar iets meer terughoudend in zijn. Ik zou dat meer willen oplossen in het sociale netwerk, in het netwerk wat we hebben binnen wijkteams of iets sociaal servicepunt, wat mevrouw Van den Heuvel noemde.

Met.

Instanties die protocollen gaan volgen en die niet maatwerk leveren. Mevrouw Voselboom, ja, ik vind het toch jammer, want in 2020 ben ik als projectleider vrouwenmishandeling begonnen bij de politie en toen was het juist van: niks achter de voordeur, dat is privé en daar hebben we echt jaren voor gestreden om te kijken van wat daar gebeurt, is strafrecht. En Veilig Thuis die is nauw betrokken bij de politie. En natuurlijk, ja, protocollen die heb je eenmaal nodig, hè? Maar ik sta achter mensen als Veilig Thuis en de politie met als doel: stop het geweld en strafrecht en hulpverlening hoeven elkaar niet te bijten. Alleen moet je natuurlijk niet, dat ben ik met u eens, niet te strak op protocollen zitten, maar in eerste instantie is Veilig Thuis. Dat is de instantie die helpt achter de voordeur en ik wil dat wil niet zeggen dat andere hulporganisaties niet goed zijn, maar ik pleit toch voor deze organisatie, hè? Die is overkoepelend en gespecialiseerd op huiselijk geweld, kindermishandeling en ook eergerelateerd en kunnen mooi samenwerken.

Andere hulpverleningsinstanties. Dus ik zou dat toch niet zo graag zo gauw loslaten. Dus dat wil ik nog even toevoegen. Helder, dank u wel. Dat was in ieder geval ook de beantwoording van de zijde van de indieners, dan nodig ik...

College in de persoon. Oh sorry, excuus heb ik niet gezien, meneer Van der Schaft, ja, want ik wilde toch even reageren op de opmerking over Veilig Thuis en natuurlijk.

Het ding was goed doen, maar ook dat zijn organisaties. Dat was steekjes laten vallen en dat mag je niet uit het oog verliezen. Dat wilde ik alleen even toegeven.

Dank dan nu wel het college in de persoon van de heer Vroom, onze burgemeester. De portefeuillehouder nodig ik uit.

Ja voorzitter, dank u wel. Ik denk dat we het ook heel, heel kort zouden kunnen doen, maar dan denk ik dat het geen recht doet aan het onderwerp. In de meeste gesprekken die over dit onderwerp gaan, begin ik eigenlijk altijd en ik doe dit al vrij lang. Ik ben de zoon van een moeder, de man van een vrouw en de vader van dochters en de broer van zussen. Het onderwerp komt dus ook in ons gezin en onze familie voor, want iemand zei een getal, maar volgens mij ligt het getal in de praktijk veel hoger en is het veel ernstiger nog dan we met zijn allen hier vanavond zelfs nog zeggen. Dus toen ik hier zo'n beetje 1,5 jaar geleden mee aan de slag ging, overigens ere wie ere toekomt mede naar aanleiding van het kennismakingsgesprek wat ik met mevrouw van Saltbommel had, toen kwam ik erachter dat het onderwerp bij ons belegd was bij drie portefeuillehouders en dat dat dus drie keer zoveel aandacht kreeg. Of eigenlijk drie keer te weinig en heb ik met de wethouder zorg en de wethouder jeugd kinder ja jeugd hè dus kindermishandeling afgesproken ongeveer een jaar geleden dat ik het voortouw zou nemen omdat we dachten als je een bundel bij één bestuurder dan nou komt er misschien iets meer slagkracht naar buiten toe, omdat het een onderwerp is wat met name in de regio belegd was. Ik zeg niet voor niks was. En, toen ben ik ongeveer een jaar geleden mee aan de slag gegaan. Dat heeft u ook van mij gehoord. Ik heb u daar ook uitvoerig verslag van gedaan. Een half jaar geleden wat we allemaal zouden gaan doen, omdat ik eerst een half jaar heb genomen om te constateren wat er allemaal nodig was en is omdat het niet gebeurde. Nou, dat heeft ertoe geleid dat u zelf in de begroting een aantal dingen heeft vastgesteld in de kadernota al beleid heeft aan hè? Het voorgenomen beleid heeft goedgekeurd en dat staat allemaal in de steigers. Ik heb u een half jaar geleden ook verteld dat degene die dat voor ons aan het schrijven was zo goed bezig is dat ze nu voor de regio werkt omdat ze zeiden wat zij daar doen, dat willen. Dus dat betekent dat ik heel enthousiast ben over uw grote aandacht voor het onderwerp, maar ook dat ik best wel veel dingen hoor dat ik denk. Ja, we hebben best ons best gedaan op de reactie. Maar ik ga toch een paar dingen nog een keer zeggen. Namelijk één het woord femicide heb ik in ieder geval in mijn staf verboden, want het is gewoon vrouwenmoord. Het is iets verschrikkelijks, maar we gaan ook geen mooie woorden gebruiken. Het is één van de allerergste dingen waar je het over kunt hebben in dit huis, dus we gaan ook zeggen hoe zoals het is, het is ook geen huiselijk geweld, het is geweld in huis, het is niet gezellig, het is verschrikkelijk en het gebeurt veel meer nog dan we denken en veel meer nog dan we weten. Wat ik ook geconstateerd heb, is dat alle gemeentes in zo'n beetje heel Nederland werken met een op basis van de regionale visie, omdat we het allemaal regionaal georganiseerd hebben. Maar er is natuurlijk niks regionaals aan je eigen huis. Hè? Dus we hebben gezegd, dat heeft ook al goedgekeurd. We gaan juist toe naar zo dichtbij mogelijk en. Ik weet alle discussies over hoe dichtbij het kan zijn en als je te dichtbij komt dat je als je in de verkeerde statistieken terechtkomt of in de verkeerde documenten dat je daar ook heel veel last van kan krijgen. We weten allemaal hoe rijksorganen en regionale organisaties soms ook dingen stuk hebben kunnen maken daardoor. Maar we moeten echt toe naar zo lokaal mogelijk en zo dichtbij mogelijk het liefst op buurtniveau. Want volgens mij weten veel meer buren wat er aan de hand is bij de mensen naast hen dan dat wij dat kunnen constateren. Ik ga nu even los en rijp en groen door de dingen heen die gezegd zijn, maar weet wel dat er een Filomena naar Den Haag volgens mij aanstaande is. Dus ik ken Filomena nog uit mijn tijd in mijn vorige gemeente, de Rotterdamse regio, hele goede organisatie. Dat ontbeerde we hier. Dat is een regionaal iets. Dat is iets wat wij niet voorlopig niet zelf kunnen, denk ik. Ik denk dat het erg goed is dat we daarmee aan de slag gaan. Met zijn allen ben ik wel heel blij mee dat we daar bijvoorbeeld in de regio van grote Den Haag zitten, maar voor zo'n beetje al het andere gaan we juist niet koersen op Den Haag, maar koers Den Haag als regio inmiddels op ons voor een deel. Stalking zit erin. Ook bij Veilig Thuis ook. Nou ook een onderwerp waarvan ik helaas kan zeggen, uit ervaring weet ik hoe belangrijk het is om daar op tijd bij te zijn. En daar is natuurlijk sinds de verschrikkelijke moord in Rotterdam, zeker ook bij de politie en bij de gemeente veel meer aandacht voor dan vroeger, dus dat zit er zeker bij. Dit heet wensen en bedenkingen omdat u dat zo noemt, meneer Van der Schaft, dat is een raads term dat je bij een initiatiefvoorstel wensen en bedenkingen inlevert. We hebben natuurlijk geen bedenking in de negatieve zin, maar wel opmerkingen en die zijn hier genoemd. Bedenkingen. Ik zou u persoonlijk afraden om ook veilig op straat hierbij te koppelen. We kunnen het er best apart een keer over hebben. Dat vind ik een heel goed idee, maar dan wil ik de wethouder stadsbeheer er ook bij hebben, maar dat is echt iets anders dan vrouwenmoord en geweld in huis. Hè, ik vind het zelf ook heel opvallend. Hoeveel meer maatschappelijke verzet en boosheid er kwam. Herhaling van een moord op straat dan over al die moorden in huis. Dat zeg ik even op eigen titel, maar het moord in huis in relatie hè? Dus vrouwenmoord gebeurt. Vele vele malen vaker dan moord op straat. En als je ziet wat de maatschappelijke beweging er op gang kwam over de straat, is van ons hoe hoe ontzettend ik het daar ook mee eens ben? Ik heb net gezegd, ik heb ook dochters, dus vertel mij wat maar nee eens, maar ik zou die twee apart doen en dan ben ik van harte. Bereid is geen toezegging, want dan moet u zelf het initiatief maar nemen of het gesprek voeren met de wethouder buitenruimte en de portefeuille der veiligheid. Maar laat dit nou even het onderwerp zijn, wat de aandacht krijgt die hierop staat, want. Dit is dit is, denk ik. Dit verdient het omdat apart zo groot te maken. Nou vrouwen wordt inderdaad de registratie bij de politie is stukken beter dan het was. Iedereen wordt inmiddels ook in de hele serie van organisaties getraind om het te herkennen. Ook de signalen te herkennen en ook als zodanig te registreren. Ik heb zelf al een jaar geleden de beweging in gang gezet dat we ook die registraties op gemeenteniveau willen. Je ziet nu ook de eerste bewegingen daartoe, dus de cijfers als het goed is vanaf 1 januari aanstaande gaan we ze zeker op jaar niveau op gemeente niveau hopelijk al. Over dit jaar, maar dat is op ons initiatief ieder geval. Ook in de regio en registraties komt dat in orde. En nou ja, waarom het in het veiligheidsdomein brengen is dus niet omdat dat is even omdat ik coördineer een bestuurder erop wil zijn of in afspraak afstemming met de collega's, maar ook omdat we het bij de lokale kamer brengen. Dat is bij ons de plek waar alles samenkomt, dus er zijn niet meer heel veel loketten. Er zijn niet meer heel veel telefoonnummers, je kunt ze allemaal bellen, maar ze verwijzen allemaal op een gegeven moment naar de lokale kamer. Wat zeg maar de lokale veiligheids of zorg en veiligheidstafel is voor de ingewikkelde of de riskante casussen. We zijn juist bezig om dat allemaal op één plek te brengen en tot slot voorzitter in het in onze reactie staat niet voor niks, we gaan, dat heeft u in de kadernota ook goed bevonden per 1 januari aan de slag om het lokaal beleid te maken. Ja, dat krijg je als je een jaar geleden bedenkt het moet, dan krijg je de eerstvolgende kadernota om het in voor te stellen. De begroting heeft goedgekeurd, ik denk dat het 1 januari officieel aan de slag kan. Ik heb de mensen al klaar staan, we zijn ook eigenlijk al begonnen, maar u zei per 1 januari. Vanwege de P en C cyclus en daar zit zeker in dat we grondig lokaal beleid gaan maken, want het je woont niet in een regio, alleen je woont lokaal. Je woont in een buurt. En, we willen dus ook heel graag buurtmoeders, sportverenigingen, serviceclubs, die gaan we allemaal trainen. En startte mee in ieder geval. De aankondiging daarvan zal ik vrijdag bij die bijeenkomst, omdat ik vind dat iedereen hè. Gymleraren die zien, al die kinderen want. Ook kinderen hebben last van geweld in huis. Dus die trainingen die gaan, we doen die cursussen en dan hopen we zoveel mogelijk mensen. De drempel zoveel mogelijk te verlagen dat ze ook een seintje geven, beter een keer teveel dan te weinig. Daarnaast nog steeds waar, wat ook mevrouw Paltansing zegt, het kan ook zomaar zijn dat daar weer andere problemen uit voortkomen en de app? Ja, ik ken hem, die is niet plaatsen en locatie afhankelijk hè? EVC die kun je gewoon gebruiken, het promoten daarvan in alle instrumenten om jezelf veilig te laten zijn en te melden van vermoedens. Dat gaan we allemaal zeker oppakken en dat zit dus ook precies in die aanpak die u zelf al heeft goedgekeurd voor volgend jaar en als u denkt, het is flauw dat er staat, dat gebeurt al ja, dat is ook omdat ik best wel trots ben op alles wat we de afgelopen 9 maanden in het steigers hebben gezet. En, dat is namelijk als u dit aanneemt. Nou ja, lees maar dat is dat is wat we doen, omdat ik echt denk dat u gelijk heeft als u zegt, dit is één van de ergste dingen die er kan gebeuren. En verder voorzitter, dan sluit ik echt af. Behoren en bespreken echt ook wel slachtoffers en daar wil ik helemaal niemand bij hebben. Dus ik zou ook niet een manier willen verzinnen dat het hier gebeurt. Dus als u zegt, we willen er dichter op en meer ook laten merken aan de

Die hier slachtoffer van zijn, dat het heel erg is.

Zijn vormen voor te verzinnen

Waar je geen camera bij hoeft te hebben. En dat kan heel goed, maar dan moet je niet in het officiële brengen, voorzitter. Meneer Mathlouti, ja. Dank, voorzitter, dank aan de portefeuillehouder ook voor zijn beantwoording. Dat laatste ben ik ook wel deels mee eens. Tegelijkertijd is de geest van die vraag natuurlijk ook de vraag, stelde ik ook letterlijk, wat is de lokale situatie nu precies, hè? Om hoeveel gevallen gaat het er dus meer inzicht in dat soort dingen? U doet ook een aankondiging dat u per 1 januari in ieder geval echt met lokaal beleid sterk aan de slag gaat, dus zo zet u het neer en hebben we natuurlijk ook vertrouwen in. U gaf ook aan dat u dan cijfers heeft. Wanneer zou u die met ons kunnen delen? Want dat is natuurlijk wel waar het mee valt of staat, hè? Hoe succesvol je beleid is en dat begint met een eerste inzicht van oké, waar hebben we het dan over? Ook om ons als raad natuurlijk gewoon wat beter in positie te brengen in de periodes daarna, van hoe kunnen we samen kijken of het beleid werkt of niet.

Wij bijsturen

En zo verder dus vooral specifiek, meneer, kunnen we die cijfers voor het eerst verwachten? Burgemeester. 2024 of vierhonderdeneen meldingen of aanmeldingen die leiden tot 183 adviezen, hè? Dus iemand kan ook melden op meerdere, hè, meerdere meldingen op dezelfde plek. Het kan ook zijn dat niet elke aanmelding leidt tot een advies, het kan ook een gesprek zijn, hè. Dus maar even, dus het formeel opgepakte traject 401 naar 183. In 2024 staan we dit jaar al op 329 tot en met eind oktober. Dus dan mis je nog twee maanden.

Het jaar adviezen 215, dus je ziet ook dat het aantal, nou ja, aandacht geeft groei. Ja, dank, nou fijn dat u ons een inkijk kan geven in die cijfers, maar mijn vraag ging meer over: wat kunt u de Raad sturen zodra u echt de cijfers die u...

Op verschillende manieren verzamelt men ons delen. Want dat is natuurlijk meer dan deze paar regels. Ja, aan de ene kant weet u dat ik degene ben die als eerste zegt: we moeten niet via aparte verantwoordingsseries op gaan tuigen, maar ik kan me voorstellen dat in het lokaal beleid, wat gewoon uw bevoegdheid gaat worden, hè? Dus altijd lokaal beleid is, heeft u het laatste woord. Je kunt natuurlijk ook het gesprek voeren op wat voor manier u betrokken wilt worden bij de monitoring, maar er zitten natuurlijk al heel wat rapportagemomenten. In de GGD-cijfers zit het al, in Veilig Thuis krijgt u al, dus u krijgt al heel veel cijfers. Daar zitten ze ook allemaal al in. Alleen ik heb gezegd, ik wil een slag dieper en ik wil eigenlijk...

Ook kijken, maar goed, Dat is dat

Nog niet eens in mijn staf gesproken, maar

Wanneer zouden we dat dan kunnen verwachten? Samen met het beleid wat u zojuist heeft aangekondigd, want dat was eigenlijk ook de vraag. Nee, ja sorry, maar dat was dat riedeltje dat u heeft. In de kadernota heeft u gezegd dat ik daar 1 januari mee kan gaan starten, dus dan zo snel mogelijk.

Lang heb je nodig voor het lokaal beleid? We zijn al aan de gang, geen idee, maar voor de zomer wil ik wel met...

U het gesprek voeren, ja. Dank dan mevrouw Van Weers. Ja, ja, ik had toch gezegd, we hebben een hele betrokken burgemeester die hieroverheen gaat en die dat verhaal vertelt. Maar hij vertelt ook direct, zeg maar, dat hij niet weet waarom mensen zo kwaad waren toen er een moord op straat plaatsvond. En dat is nou juist het probleem. Je begrijpt, u begrijpt het wel, maar en en niet voor die best, want je ziet ze niet, dat is het zijn je weet het niet, en dat is het zijn. Hoe maken we het zichtbaar dat dit allemaal ook in onze gemeente gebeurt.

Wat we zien, dat is eigenlijk pas zien als het te laat is. Ja. Ja. Nou, één is, ik zei nu, wat mij dus opvalt is dat de maatschappelijke ophef over zoiets, en ik zal er niks verder aan koppelen wat mijn vermoedens zijn, maar die zijn niet helemaal om door de microfoon te zeggen. Maar wat mij dus opvalt is dat iedereen inmiddels bekend is met de cijfers. Iedereen weet dat het nou, we hopen één hè, wat is het elke 8 dagen inmiddels zo niet erger dat er een vrouw wordt vermoord in afhankelijkheidsrelatie? En toch ja, hè? Dan zie ik letterlijk demonstraties over de straat is van ons ja en het huis dan dus dat daar ging. Mijn frustratie. Moet ik het even persoonlijk frustratie dan over en niet over of het wat nou het grootste probleem is, hoe we het gaan doen naar de bekendheid. Nou, dat is dus wat ik net zei. Ik wil dus. Ik denk zelf dat de overheid hier partner moet zijn en niet hè, dus je kunt er wel voor oplopen, maar uiteindelijk heb je dus al die organisaties nodig en die verbanden van mensen om mensen nou ja, eerst uit te leggen. Hoe kun je het herkennen dan? Waar kun je dan daarmee naartoe? En dan bedoel ik dus die buurtvereniging, de wijkmoeder, de voetbalverenigingen, de alle plekken waar mensen elkaar zien, zodat we een beetje een oogje op elkaar kunnen houden. Dus dat is hoe ik denk dat we de maatschappelijke, nou ja, het signaleren kunnen bevorderen. Ik geloof wat minder in algemene voorlichtingscampagnes lokaal. Ik denk dat dat van de rijksoverheid allemaal prima is, maar ik denk dat we lokaal het heel erg moeten hebben van mensen bij elkaar zetten en het ze vertellen. En dan wil ik best ook lokaal maatwerk in lokale campagnes doen en zo. Maar ik denk echt dat je mensen moet aansporen door ze aan te spreken van weet jij wel dat jij veel meer kunt zien en misschien zie je het al, maar weet je niet hoe je het moet duiden? Hè? Want ik heb het idee zelf dat het net zoiets als is met ondermijning. We zien veel meer dan we hardop durven zeggen, hè? Dus leer dan de mensen vooral een instrument. Geef ze een instrument in handen dat ze ergens naartoe kunnen en dan denk ik dat we de

Wel redelijk klaar hebben staan, maar dat zal dan ook maar in het gesprek met u over dat lokaal beleid moeten volgen. Dank, dan is dit het einde van de beantwoording, dan gaan we richting de tweede termijn. Ik ga ervan uit dat dit gaan agenderen als bespreekpunt. U gaf aan dat u nog een aantal zaken wellicht wilde toevoegen. Voor de helderheid, dat toevoegen moet wel geschieden via een amendement, begrijp ik van mijn rechterzijde. Of, ze mag het ook zelf aanpassen. Ik hoor net dat u het ook zelf mag aanpassen. Goed, ik kijk even rond.

Een tweede termijn. Meneer Van der Schaft. Ja, meneer Van der Schaft. Ja, voorzitter, ik heb echt veel dingen gehoord, maar wat punten van kritiek op het initiatiefvoorstel. Maar ik zou toch willen meegeven om dit initiatiefvoorstel wel door de Raad te...

Vanwege het

Dat is het enige wat ik wilde toevoegen. Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Van den Heuvel. Ja, toen ik mijn hand opstak, dacht ik: ik denk dat we genoeg voer ook van de portefeuillehouder hebben meegekregen, voer tot nadenken. Er gebeurt een heleboel.

Dat aan kunnen vullen in plaats van alleen maar symboolpolitiek met een statement.

En laten we samenwerken, volgens mij uw oproep daarin ook, meneer Visser. Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de anderen die al hebben gesproken in dat opzicht. Ik zie dus ook uit naar, ja, de verbeterde versie, als ik zo vrij mag zijn om het zo te noemen. Toch even nog twee opmerkingen die ook, denk ik, relevant zijn. Ik snap de opmerking van de portefeuillehouder met betrekking tot geweld op straat, maar geweld op straat begint natuurlijk ook door de opvoeding achter de deur. Als ik het even zo kort door de bocht mag formuleren, dus in dat opzicht is het toch wel een verband dat ik denk dat belangrijk is om mee te nemen. En ik heb ook toch nog een vraag waarvan ik denk het antwoord te weten, maar toch iets wat ook de gedachte mee moet. In de Groene Amsterdammer van 17 november was een uitgebreide rapportage over de manier waarop geweld in huiselijke geschillen werd uitgevochten, als ik dat woord mag gebruiken. En daar viel op dat natuurlijk de terminologie die gebruikt werd op de diverse manieren, de verdediging en de reactie van de aangeklaagde, dat dat nog wel eens een keer tot verscheidenheid van interpretaties kon leiden, uiteindelijk als effect dat de rode vlaggen werden weggeworpen door de autoriteit en daarmee als effect hadden dat ze later in een vreselijke situatie eindigden. En ik vraag me af in hoeverre het mogelijk is dat de lokale dan wel de regionale overheid hierop in kan spelen, zodat dus dan in ieder geval die rode vlaggen wel opgemerkt worden en behandeld kunnen worden. Want we hebben uiteraard geen zeggenschap over het Openbaar.

Maar het is wel een belangrijk element om mee te nemen, denk ik. En uiteraard zien we graag het nieuwe initiatief tegemoet. Meneer Mathlouti. Ja, voorzitter, dank dank aan de portefeuillehouder voor zijn uitgebreide beantwoording. Ook trouwens voor de brief, want het was op een enkel puntje na toch wel een duidelijkheid, een inzetting van wat te doen. Ik ben blij met de aankondiging dat er een plan in ieder geval na 1 januari ergens richting de Raad komt. Even te checken, dat wordt voor de zomer. Dat wordt het raadsvoorstel waar wij dan hier het besluit over nemen, omdat die bevoegdheid bij ons ligt, hoorde ik u zeggen in iets andere bewoordingen. Ik zie de wethouder of de burgemeester knikken, dus volgens mij is dat alleen maar mooi en dan gaan we het hier, denk ik, inderdaad nog.

Heel uitgebreid over hebben. Want het leeft bij iedereen. Iedereen vindt het volgens mij heel belangrijk.

Dank u wel. Dank u wel dan ja, ik moet echt naar mevrouw Van Weers voor excuus. Ja, als laatste wil ik gewoon ook even iedereen in de raadzaal bedanken voor al jullie meedenken.

Dat is één van de redenen waarom we er een initiatiefvoorstel van gemaakt hebben, omdat het initiatief

De raad is, zodat we het met zijn allen hierover kunnen hebben. Dank u wel, meneer Vroom. Nog behoefte om te beantwoorden? Nou ja, het beleid, verordeningen, beleid is uw bevoegdheid. Dus ja, mijn vraagteken was even in mijn blik van, zeker als het om beleid gaat. Nee, verder prima. Ja, ik, ik, ik nogmaals. Ik zou dit maar goed het. Meneer Visser mag natuurlijk vragen wat hij wil, maar hoe die het hebben wil. Maar ik zou de dingen niet verwarren en het kan zijn dat alles begint met opvoeding. Er klinkt een kleine ideologische klankkleur van zijn partij misschien achterweg. Maar tuurlijk, maar deze de aanpak als het gaat om alles wat gaat om geweld in afhankelijkheidsrelaties en geweld is kan ook hoeft helemaal niet eens fysiek te zijn, hè, geweld.

Weer iets anders dan, nou ja, wat er buiten gebeurt in de straat. Dus dat is één van mijn enige opmerkingen. Dank, dan sluit ik af. Dan concludeer ik dat het initiatiefvoorstel zo als spreekpunt naar de Raad gaat, dat in de tussentijd de initiatiefnemers nog wat gaan sleutelen aan hun voorstel om het nog beter te maken. Ik dank bij de initiatiefnemers in ieder geval voor hun initiatief.

En zijn aanwezigheid en voor de raadsbrief daarbij. En daarmee sluit ik dit onderwerp.

Dan komen we bij het raadsvoorstel vaststellen AI-visie en beleid 2025-2028 en met dit voorstel vraagt het college de AI-visie en beleid 2025-2028 vast te stellen. Nieuwe wet- en regelgeving verplichten gemeenten onder andere tot transparantie en het waarborgen van menselijk toezicht op AI-systemen. Door het beleid vast te stellen, krijgt de gehele organisatie één gezamenlijk kompas voor verantwoord gebruik van AI. Ik kijk even rond wie daar het woord ook weer voor.