Even om 5 minuten sanitaire schorsing vragen? Nee, dat mag van mij.

U heeft net allen de resterende spreektijden voor deze vergadering avond nog kunnen zien. En, zoals u weet, zijn wij gehouden om deze strak te hanteren. Die opdracht hebben we meegekregen. We hebben nog twee agendapunten, dus houd er alstublieft rekening mee met uw inbreng vanavond, uw resterende inbreng. Agendapunt 5.3 het Raadsvoorstel vaststellen definitief ontwerp en krediet van het Sint-Maartenscollege. De fracties van D66, GroenLinks en CDA hebben verzocht het Raadsvoorstel over te hevelen na de bespreekpunten van deze commissie. Aanleiding is dat deze fracties het graag willen hebben over hoe dit plan zich verhoudt tot het vastgestelde IHP, eveneens over de financiën. Even kijken, ik denk voor D66 ja, mevrouw Vogelaar, GroenLinks, mevrouw Feld, het CDA, meneer Van Duffelen, Alleroge partijen, meneer Wilschut, mevrouw Van Saltbommel.

En meneer Voortman, dan beginnen we bij mevrouw Vogelaar. Dank u wel, voorzitter. Ja, de nieuwbouw van het Sint-Maartenscollege is noodzakelijk. Zoveel is wel duidelijk. Het huidige gebouw is technisch en functioneel aan het einde van zijn levensduur en het plan dat er ligt is erg mooi en heeft hopelijk een podium in de aula, maar het heeft ook een prijskaartje. Een forse stijging van het investeringskrediet van 38,5 naar 45 miljoen. Dat is geen detail. Dat heeft gevolgen voor onze begroting en voor de andere scholen die nog op de planning staan. Daarom zou ik graag van de wethouder iets horen over de financiële inpassing van deze verhoging van het investeringskrediet. En gaan we hier al uit van de afschrijvingstermijn van 50 jaar, zoals recent vastgesteld in het nieuwe IHP? En wat betekenen de hogere kapitaallasten voor de projecten die nog volgen? Zo'n dure beslissing staat natuurlijk niet op zichzelf. Voorzitter, in december spraken we al over het IHP, daar heb ik toen met overtuiging steun voor uitgesproken. Omdat het IHP een schoolgebouw niet ziet als een stapel stenen, maar als een plek die de ontwikkeling van kinderen maximaal moet ondersteunen en omdat we daarin ook de ambitie hebben uitgesproken om schoolgebouwen te verbinden met de wijk, ruimte voor sport, cultuur en ontmoeting en dat onder het bouwheerschap van de gemeente. In dit voorstel lees ik alleen niet veel over de bredere maatschappelijke functie die het gebouw ook kan hebben. Ik lees over onderwijskwaliteit en over duurzaamheid en dat is supergoed, maar ik mis een visie op hoe dit gebouw ook buiten schooltijd van waarde kan zijn voor de omgeving. Hoe ziet de wethouder mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik van dit gebouw? Is er nagedacht over gedeeld gebruik met verenigingen, maatschappelijke organisaties en de buurt? Dan het bouwheerschap. Formeel valt het Sint-Maartenscollege nog onder het oude IHP, waarin het schoolbestuur dus de bouwheer is. Dat begrijp ik, maar tegelijkertijd is de eerste steen al niet gelegd en hebben wij inmiddels nieuwe uitgangspunten vastgesteld. Daarom mijn vraag aan de wethouder, kunnen we hier niet alvast gaan werken in de geest van het nieuwe IHP? Waarom kiezen we bijvoorbeeld niet voor een gedeeld bouwheerschap, zodat we als gemeente ook daadwerkelijk...

Kunnen sturen op die bredere ambities die

Dank u wel, mevrouw Feld. Dank voorzitter. Ik heb hier momenteel niet heel veel over te zeggen, behalve dat ik heel erg benieuwd ben naar alle antwoorden op de vragen van de heer Vogelaar en van mevrouw Vogelaar. Sorry. En ik wil een keer mijn complimenten uiten, dat mag ook wel eens een keer, en nu de laatste commissievergadering dat ik heel erg blij ben om echt nu goed terug te lezen dat er in ieder geval voor kinderen met een fysieke beperking dat er echt...

Ook het platform Gehandicapten Goed wordt meegenomen. Ik ben er heel erg blij.

Dank u wel, mevrouw Veld. Meneer Van Duffelen, CDA. Ja, voorzitter, dank na het gloedvolle betoog aan het begin van deze avond van leerlingen en leraren voor het verbouwen van of de nieuwbouw van het Sint-Maartenscollege. Dat kunnen we steunen. Ik bedoel, we hebben ook de mooie schetsontwerpen gezien. Tegelijkertijd leeft bij ons ook nog wel de vraag, zoals ook mevrouw Vogelaar die formuleerde: het is een forse investering die we gaan doen, 45 miljoen euro, en we zitten met een IHP dat de raad eerder vaststelde dat ongeveer het dubbele was. Maar dat betekent ook dat we nu ongeveer de helft van het budget al gaan opsouperen. En daarom, en ook gezien de stijging die erin zit van 38 naar 45 miljoen, is de vraag aan de wethouder: is de kostenruimte die we nu doen reëel, of kunnen we straks nog weer andere kosten op ons af zien komen en verwachten en lopen we dus nog andere risico's op verdere verhoging? En de vraag is, hoe verhoudt deze forse investering zich tot de investeringen die we met de nieuwe IHP willen doen? En een ander punt, dat werd wel even door de schoolleider benoemd, betreft de verduurzaming. Het wordt een BENG en geen ENG gebouw, om het even in de afkorting te houden, en de vraag is: waarom is daarvoor gekozen en waarom wordt nu, als we nu toch zo'n zware investering doen, niet...

Ook gekeken dat we een energieneutraal gebouw

Ja, dank u wel, meneer de voorzitter. Ja, het Sint-Maartenscollege, man. Daar komt straks een schitterende school te staan, mag ook wel met een dergelijk prijskaartje. Aantrekkelijke huisvesting bevordert immers leer- en werkplezier. Wij begrijpen dat het prijskaartje behoorlijk oploopt door met name de langere ontwikkel- en realisatieperiode en dat indexering over het geplande bedrag zorgt voor een hoger prijskaartje. Qua inrichting en uitvoering sluit het ontwerp goed aan op de uitgangspunten te laten zien van de bredere visie over de ontwikkeling van het kind in relatie tot scholing en vastgesteld IHP. Er is een goede toegankelijkheid, ook met name met het oog op inclusiviteit en op het gebied van bouwtechnische zaken zoals brand, duurzaamheid, klimaatbeheer en energie is alles redelijk geborgd. Waarom is er echter geen passage ten aanzien van verkeersveiligheid rondom de nieuwbouw, wat we bij andere scholen wel zagen? Grote vraagtekens zijn er bij ons bij de post tijdelijke huisvesting. Fase één is al financieel benoemd en verantwoord, maar er blijven grote vraagtekens ten aanzien van fase twee qua capaciteit en te verwachten kosten tijdelijke huisvesting.

Komt daar mogelijk nog een behoorlijk prijskaartje achteraan.

Dank u wel. Dank u wel, Gemeentebelangen Leidschendam-Voorburg, mevrouw Van Saltbommel. Ja, Sint-Maartenscollege, een begrip in Voorburg en van 1955, hetzelfde jaar waarin ik geboren ben. Dus het heeft wel een verband met elkaar en we bespreken het definitieve ontwerp en bijbehorende krediet. En dat moeten we dan als raad vaststellen. Het ontwerp ziet er ontzettend mooi uit, hè? Dat collega van de VVD ook vertelde, prachtig. En voor het personeel en de leerlingen wordt natuurlijk wat gevraagd, hè? Ze kunnen niet meer in hun gebouw blijven, maar ja, dat heb je als er een nieuwbouw komt. En het wordt gefaseerd uitgevoerd. Wat kan ik er nog meer over zeggen? GBLV is zeer content op het gebied van verduurzaming van het gebouw en dat het aan de BENG-eisen voldoet, hè? Dat is iets waar GBLV veel voor pleit. Wij vernemen dat er is onderzocht of er een volledig energieneutraal gebouw mogelijk is en werd vanavond ook besproken. Door beperkt dakoppervlak en netcongestie is dit op dit moment niet haalbaar. Nou, het is wel mooi dat er een sporthal komt en GBLV vraagt zich af of er aanvullende middelen zijn. En zo ja, waar wordt er dan op bezuinigd? Want er moet bezuinigd worden. De nieuwe school krijgt dus twee volwaardige gymzalen conform de KVLO-norm. Deze zijn ook geschikt voor sportverenigingen. En nou, dat werd ook hier vanavond besproken. Het gebouw wordt ook volledig toegankelijk met een centrale lift en een hellingbaan. Het platform gehandicapten wordt betrokken bij de verdere uitwerking. Nou, dat is ook heel mooi voor deze tijd en GBLV onderstreept de multiculturele functie dat niet alleen de scholen gebruik maken van de sportzalen, maar dat er ook externe clubs gebruik kunnen maken van deze sportzalen. Dus dat is mooi multifunctioneel gebruik. Nou dan de financiën, ja, het is veel geld wat besteed gaat worden aan de school en dit wordt dan verwerkt in de kadernota en GBLV gaat er dan ook vanuit dat het verantwoordelijk gebruikt wordt. De kosten voor de tijdelijke huisvesting zijn hoger dan eerder beraamd. Het komt door de langere looptijd en wat wij ook mooi vinden is dat vanaf 2022 iedereen erbij betrokken is. De omwonenden, ouders, leerlingen. Een klankbordgroep en die participatie, die blijven ze gewoon voeren. Ja, al met al heel netjes. Ik ga naar een afronding. GBLV kan stellen dat met dit voorstel investeren we in een toekomstbestendig, duurzaam en kwalitatief goed onderwijs in onze gemeente met een prachtige school die hier straks staat.

Wij kunnen dit ja volledig steunen als GBLV tot

Dank u wel, meneer Wilschut van de ChristenUnie. Ja, voorzitter, de noodzaak is duidelijk. Ook onderstreept door onze insprekers. Ik vond het zelf ook wel vrij geniaal dat ze hier kwamen inspreken, terwijl ze volgens mij zelf niet eens kunnen genieten van die nieuwbouw. Voorzitter, voor de ChristenUnie zijn er twee onderwerpen waar we vragen over hebben. Eerst de duurzaamheid. In een stuk staat dat we gaan voor ENG, maar de teamleider die inspraak gaf, ook aan dat er meer mogelijkheden waren om het gebouw echt meer klimaatneutraal te maken. Ja, de vraag is dan of je even moet stoppen, maar dat er meer mogelijkheden zijn om naar klimaatneutraal te gaan en dat er nu niet inzit. Nou, kan het college dit verklaren, want in de stukken staat dat we echt voor ENG gaan. En ook als we gewoon een doorkijkje hebben richting 2050, als we als gemeente klimaatneutraal willen zijn, hoe zorg je er dan voor dat ook dit gebouw daaraan voldoet? Dan het tweede onderwerp gaat over financiën en eigenlijk de vraag is, kan het college iets meer context geven aan die meerkosten die we nu hebben ten opzichte van de eerdere raming en welke kosten zijn bijvoorbeeld ook toe te rekenen aan keuzes die het Sint-Maartenscollege maakt in haar onderwijs? En dan ook even uitzoomend naar de indexering van de bouwkosten. We krijgen dat natuurlijk vaker voor ons kiezen dat we een plan later moeten bijstellen omdat die bouwkosten zo omhoog zijn gegaan. En mijn vraag is eigenlijk, waarom voorzien we dat dus niet vaker? Komt dat omdat die planvorming dan steeds uitloopt en dat we daarom dus met extra bouwkosten te maken hebben? Of hoe kunnen we eigenlijk beter aan de voorkant hier rekening mee houden zodat die raming aan de voorkant gewoon een stuk scherper is, want wij zouden eigenlijk graag toewerken naar een situatie dat we dat...

Nou dat er minder overkomt en meer gepland wordt.

Tot zover. Dank u wel, wethouder. Ja, dank u wel en dank ook allemaal voor de mooie woorden. Laten we ze inderdaad beknopt houden, compact en de financiën even bij de hoorns pakken, want daar gaat het in het merendeel hier nu over. Hoe kunnen we inderdaad meer die raming? Hoe kunnen we dat scherper in het begin krijgen? Ik wil inderdaad, werd al gezegd, Sint-Maartenscollege was niet onderdeel van het net vastgestelde IHP, maar het vorige IHP 23 is er een ruimtelijk kader inderdaad. Vastgesteld met een raming en in de tussentijd zijn er een aantal dingen gewijzigd. Dus sowieso nog even een antwoord ook op de heer Wilschut om daar toelichting op te geven. Sowieso loopt de planning niet uit en daarmee hebben we ook gewoon meer kosten te maken. Indexatie, de reële indexatie, hè. We gingen uit van 3%, maar die ligt gewoon iets hoger. Dat komt ook omdat de reële kosten ook meer zijn gestegen. Ja, en als je dan ruim 38 miljoen, ja, dan is elke procent die je daarbij moet doen, ja, daar gaat het echt over serieus geld, dus daar zit een belangrijk deel van de verklaring bij. Netcongestie was iets wat in 23 nog niet zo kende en de concrete consequenties ook daarvan. Daarvoor moeten we ook extra kosten maken, dus daar zit de verklaring grotendeels.

In

Meer vragen aan de raad, voorzitter? Meneer Wilschut. Ja, dank. Ik had nog even een vraag over die 3% waar we dan vanuit gaan. Is er ook een mechanisme waardoor we als gemeente ervoor zorgen dat we proberen steeds scherper te krijgen wat reële kosten zijn? Want die 3% kan dan misschien gewoon te laag zijn ingeschat, maar ik kan me voorstellen dat we jaarlijks misschien evalueren om te kijken dat we echt dichterbij komen.

De werkelijkheid is dat ook hoe het werkt of is dat nog juist een stap die we kunnen zetten? Ik denk dat we vrij scherp zitten in de prognose. Klinkt misschien nu een beetje raar, maar als je nu kijkt naar het IAP wat nu is vastgesteld, er wordt nu antwoord gegeven op de vraag. Als je kijkt hoe die nu is vastgesteld, als je nu uit zou gaan van de normbedragen eigenlijk per vierkante meter, daar komen we aardig in de buurt van dit bedrag wat we nu vragen. Dus ik denk dat we vrij goed in staat zijn om tot reële ramingen te komen. Echter zit er veel tijd tussen het moment van bijvoorbeeld het vaststellen van een ruimtelijk kader en uiteindelijk een definitief ontwerp, en daarbinnen verandert de wereld en daarop zeker. En ik denk met name ook door het bouwheerschap naar ons toe te trekken dat we daar meer grip op gaan krijgen, dus daar heb ik wel vertrouwen in. Het gedeeld bouw gelijk maar even antwoord te geven op het bouwheerschap delen. Ja, dat kan letterlijk niet, maar daar zien we ook nou niet de voordelen van in, omdat nu toe te passen. Volgens mij hebben we dat nu gewoon goed geregeld als het gaat over dat het multifunctioneel gebruikt kan worden, maar dat er ook daadwerkelijk gebruik van wordt gemaakt. Dat heeft de school ook het aanbod gedaan om zich daar ook hard voor te maken dat daar heel de dag en ook misschien wel in het weekend reuring is. Er zijn ook de gymzalen op ingericht dat daar ook wedstrijden gespeeld kunnen worden, dus daar denk ik dat we goed zitten, ook in het optimaliseren in de zin van het gebruik en ook de opbrengstenkant. Als het gaat over de structurele impact hiervan rond de €50.000 op de kapitaallasten, denk ik niet dat dit nou hele grote consequenties heeft voor de komende projecten. Dus dat is ook gewoon te overzien. Waar natuurlijk wel een vraagstuk zit, zit hem in de tijdelijke huisvesting, niet zozeer van hoe we dat moeten regelen, want dat hebben we wel in kaart. Alleen er zit een kantelpunt ergens op een gegeven moment van waar je bijvoorbeeld die units gaat huren en wanneer je ze gaat kopen. En we zijn wel op zoek en zijn aan het kijken van ja, zit daar misschien een optimalisatie wetende dat we de komende jaren nog een aantal scholen hebben die tijdelijke huisvesting nodig hebben. Dus vandaar dat we dat nu ook als apart vraagstuk hebben geparkeerd. Hallo voorzitter, ja, vraag van het CDA, hebben we dan de reële kosten? Ik kan in de aanvulling nog op de financiële toelichting die ik net heb gegeven ook aangeven. Dus naast het feit dat we nu de normbedragen hebben, zoals die in het nieuwe IAP zijn vastgesteld, dus dat ze nu eigenlijk in lijn zijn met dat nieuwe IAP, is ook de post onvoorzien bijgesteld naar boven. Dus ik denk dat we daarmee op basis van informatie die we nu hebben, gewoon een reële en zeker naarmate we dichterbij komen tot realisatie wordt het ook steeds zekerder dat dit het bedrag is waarvoor we het moeten gaan doen. Daar zitten we bovenop. Dan voorzitter, de verduurzaming een thema inderdaad, enige teleurstelling mij ook, maar ook in het college natuurlijk over de ambitie van ja van BENG wat wettelijk vereist is naar ENG naar volledig energieneutraal. Die hadden wij ook echt opgenomen en ook graag willen maken. Alleen ja, daar komen we technisch niet uit. We hebben onvoldoende oppervlakte, zoals het nu in het definitieve ontwerp is, om bijvoorbeeld volledig het dak met zonnepanelen te kunnen beleggen. Daar hebben we ook nog een keer de netcongestie, dus zelfs al zouden we dat dan kunnen, want dat blijft wel. Als bijvoorbeeld we onderzoeken nu samen met de bouwheer of we niet ook van de gymzaal het dakoppervlak kunnen gebruiken, ja, dan nog heb je met die netcongestie te maken en dat je op bepaalde dagen teveel teruglevert. Dus dat is iets waar we wel naar kijken of we daarin kunnen optimaliseren, dus dat ze aan de energiekant, maar ook in de vraagkant, dus kunnen we misschien met isolatie de energievraag ook nog naar beneden krijgen en zo kijken we of we dichterbij het energieneutraal kunnen komen en daarmee ook aanspraak kunnen maken op de duurzaamheidsreserve die we daarvoor hebben om die investering dan ook.

Mogelijk

Is de exercitie die we nu aan het doen zijn, voorzitter. Ja, want wanneer krijgen we daar duidelijkheid over? Want ik kan me voorstellen dat

Al natuurlijk de vraag, geef geld. Ja, voorzitter, durf ik nu niet een plaatje of termijn aan te plakken, maar daar komt natuurlijk separaat dan ook in het geheel een voorstel om daar een beroep te doen op die duurzaamheidsreserve. Dus in dat opzicht kan het financieel dan alleen maar meevallen, even als je kijkt vanuit dit financiële plaatje dat er nog ook een mogelijkheid serieus wordt verkend om vanuit de duurzaamheidsreserve nog dekking te krijgen. Daarbij moet ook gezegd worden dat toen we geconfronteerd werden met deze stijging, dat ook vanuit de school zelf nog gekeken is naar optimalisaties en kijk ook even naar links als een check. Volgens mij is er 1,2 miljoen ook nog uiteindelijk aan zaken gevonden om het bedrag naar beneden te krijgen, dus ook de school heeft hierin nog een inspanning verricht. Ja, voorzitter, en dan kom ik denk ik toch tot slot op het allerlaatste of het allerbelangrijkste punt, denk ik, van ja, blijf op het podium. Nou, als je kijkt in het nieuwe IHP op pagina 12, denk ik dat het alleen maar mooier gaat worden.

Volgens mij heb ik daarmee de belangrijkste vraag nu beantwoord, voorzitter. Dank u. De belangrijkste...

Alle vragen hè? Ik kijk even rond, mevrouw Vogelaar. Ja, fiets ik er twee in, want ik ben nou ook wel benieuwd of ik die wethouder dan ooit op die planken ga zien, maar dat terzijde. Nee, ik had nog een vraag gesteld over de afschrijvingstermijn van het nieuwe gebouw. Of dat nou onder het oude regime...

Onder het nieuwe 50? 50 OK, dank u wel. Verder geen aanvullende vragen, dan is dit de eerste termijn. Dan gaan we naar de tweede termijn, waarbij ik u zoals altijd vraag aan te geven. Hamerstuk

Of de andere varianten, mevrouw Vogelaar. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dank aan de wethouder voor de beantwoording. Eén ding wat ik nog even wil markeren is, het klinkt wel technisch, maar het is echt belangrijk. Als je, we zeggen, hè, we doen er een hoop geld bij. We gaan van die 38,5 naar de 45. Daar leggen we al geld op toe en vervolgens smeren we de lasten ook nog uit over 50 jaar in plaats van over 40 jaar. Dan ben je dus aan twee kanten eigenlijk geld aan het bijtrekken, want je kapitaallasten zijn hoger als je hem over 40 jaar afschrijft. Dus nou, dat geeft nog even extra aan, zeg maar, wat voor forse extra...

Nou ja, dat is wel iets om ons van bewust te zijn.

Sorry, GroenLinks, mevrouw Veld.

Tenzij anderen dat anders bevinden. Zeker, meneer Van Duffelen.

Ja, voorzitter. Het is een forse investering, maar

Biedt ook toekomst voor onze jongere generaties. Dus hamerstuk, meneer Voortman. Ja, dank u wel. Ja, parkeren, dat voelt niet echt lekker als het gaat om kosten. Dus wij vrezen dat het thema nu parkeren en later oppakken toch tot weer een verhoogd prijskaartje zal leiden. Ik hoop dat het niet zal.

Maar daar wordt de nieuwe raad misschien wel.

En voor de rest, raadsstuk, dank u wel. Dank u wel, mevrouw Van Saltbommel. Ja, de kosten zijn hoog, maar het plan is zo ontzettend mooi, dus...

Denk dat

Het wel goed komt, maar ik ben gewoon altijd positief, dus voor ons een hamerstuk. Dank u wel, ChristenUnie. En meneer Wilschut, ja, voor ons is het veel belangrijker dat we daar zo dicht mogelijk in de buurt bij komen.

Als daar meer duidelijkheid over is, dan horen we dat graag en de stimulans om daar aan te werken voor de rest een hamerpunt.

Zo mooi inderdaad. Kijk even naar de overige partijen, meneer Oorburg. Wat ons betreft ook een hamerstuk. Het enige wat we misten in het plan dat we eerder hebben besproken, is het gebruik van het gebouw voor meer externe partijen. En dan kun je cultuur, want ik lees alleen terug over sportverenigingen die gebruik kunnen maken van de sportzalen. Maar het is een prachtig gebouw dat ook veel meer gebruikt zou kunnen worden, denk ik. Ik hoop dat daar nog.

Wat aandacht aan gegeven kan worden.

OK dank u wel hamerstuk dus.

Aandacht LV meneer