Raadsvoorstel vaststellen zienswijze Mobiliteitsvisie 2050 MRDH

Gaan we nu over tot de agenda. De gecombineerde agendapunten 5.3 en 5.4. De raadsvoorstellen betreffende het vaststellen van de zienswijze voor divisie Economische Vestigingsklimaat 2050 van de MRDH en de zienswijze Mobiliteitsvisie 2050 van de MRDH. De MRDH heeft in deze context een ontwerpvisie Economisch Vestigingsklimaat vrijgegeven en een ontwerpmobiliteitsvisie voor de zienswijzeprocedure. Het college heeft voor beide een conceptzienswijze opgesteld die hierbij ter vaststelling wordt voorgelegd aan de raad. Een ontwerp geeft, naast algemene belangen gedeeld met de regio, ook specifieke belangen op een bovenregionaal niveau. Met de zienswijzen worden deze ingebracht. De zienswijzen zijn opgedeeld in de gedeelde zienswijzen met de zienswijzen, ontwerp en mobiliteitsvisie aangezien integraliteit van visies wat het college betreft mag worden benadrukt en gedetailleerde zienswijze op het ontwerpvisie Economisch Vestigingsklimaat. De vraag is dus of de fracties aanvullingen hebben op deze zienswijze brief. U kunt de inbreng van de insprekers uiteraard meenemen in dit debat. En ik heet beide wethouders welkom aan tafel. En ik kijk even en dan begin ik dit keer aan mijn rechterzijde om te kijken wat. Dat is dan. Gewoon links PvdA, GBLV, Aandacht, VVD, CDA, ChristenUnie.

Ik. Bij GroenLinks beginnen. Ja, voorzitter, dank u wel. Ik vertrek op dit punt als eerste namens GroenLinks, PvdA en ik zal me daarbij vooral richten op de algemene of de gecombineerde punten en op de mobiliteitsvisie. En daarna neemt mevrouw Paltansing het stokje over voor de economie, voorzitter. Onze fracties hebben veel waardering voor de visie van de MRDH en voor de zienswijzen die het college voor ons heeft opgesteld. Dat we in die zienswijze voor mobiliteit de nadruk leggen op de verkeersveiligheid, op actieve mobiliteit, aandacht voor publieke mobiliteit ook in het buitengebied, helemaal eens. In het algemeen is de MRDH-visie nog niet heel concreet op enkele punten na en dat legt best een hypotheek op de uitvoeringsprogramma's. In de zienswijze wordt gevraagd om een planning en betrokkenheid van de gemeente, goede betrokkenheid van de gemeente. Ik neem aan dat de raad door tussenkomst van het college en natuurlijk ook door onze eigen afvaardiging in de adviescommissies hierbij ook nauw betrokken wordt. En het zou fijn zijn als we hiervoor ook een soort planningsindicatie zouden kunnen krijgen, want ik begrijp dat het tijdpad strak is. En ik weet niet hoe het dan daarna verder gaat met de uitvoeringsprogramma's. Voorzitter, ik wil op twee onderdelen specifiek ingaan. Ten eerste de Mol, terecht wordt in beide zienswijzen hiervoor aandacht gevraagd voor de impact die de Mol heeft. We hebben hier al vaak over gesproken en we zullen dat zeker ook nog vaak gaan doen. In de zienswijze wordt één op één de relatie gelegd tussen de aanleg van ongelijkvloerse kruisingen in de N14 en het oplossen van de verkeerschaos. Onze inspreker noemde het ook nadrukkelijk. En het is ook niet de eerste keer dat dat gebeurt. Ik ben nu met de inspreker benieuwd wat de onderbouwing voor deze aanname is, dat er een één op één relatie is. Als er een onderbouwing is, zou ik die graag ontvangen en het liefst nog voor we in de raad een akkoord geven op de zienswijze. Als die er niet is en misschien wel sowieso zou ik de collega's willen voorstellen die zinnen die daarover gaan te schrappen. En ik zeg sowieso omdat ze een beetje verkeerde suggestie wekken. Suggestie namelijk dat ongelijkvloerse kruisingen meer zullen oplossen dan verbetering van de doorstroming naar Den Haag, waarvoor dat idee überhaupt is bedacht. De suggestie dat we moeten wachten tot die ongelijkvloerse kruisingen er zijn voordat we aan echte oplossingen kunnen denken en de suggestie dat de MRDH vooral zou moeten denken, zou moeten inzetten op de verbetering, doe ik even aanhalingstekens, van de N14 en dat andere maatregelen minder belangrijk daardoor kunnen lijken, want er is veel meer nodig en misschien wel iets heel anders waar we ook de MRDH bij nodig hebben. Dus ik zou willen voorstellen om in de gecombineerde punten over de Mol de zinsnede waarin staat: "Tegelijk is de verbetering van doorstroming in de N14 ongelijkvloerse kruisingen voor langere tijd gepauzeerd. Hierdoor staat de bereikbaarheid onder toenemende druk," te schrappen. En dan vooral benadrukken dat we op weg willen gaan naar duurzame mobiliteit, zoals dat nu ook zo helder in de zinnen die daarna volgen staat. En dat geldt dan natuurlijk ook voor de verwijzing op pagina 4 van de mobiliteitsvisie, die eigenlijk op hetzelfde neerkomt. En ik hoor heel graag hoe de collega's hierover denken, want jullie komen allemaal nog aan het woord, dus ik hoor het graag ook. Zouden onze fracties ervoor willen pleiten om de verzuchting, dat is eigenlijk best een verzuchting, dat er in de MRDH aan de noordkant best weinig P+R-voorzieningen en grote parkeerplaatsen zijn, te concretiseren en dan te benoemen dat we er eentje nodig hebben om de verkeersdrukte rond de Mol aan te pakken, dat het noodzakelijk is en onontbeerlijk om daar een echte oplossing voor te vinden. Een P+R met een goede verbinding met de Mol. En als de Mol betaald parkeren invoert en als in de zin van wanneer, niet indien, maar wanneer.

Zal dat ook een prikkel zijn

Daar dan gebruik van te gaan maken?

Twee, oh, ik zie een hand. Voorzitter, neem je kuip, meneer de Klerk. Ja, dank u wel. Ik ben eventjes benieuwd naar wat mevrouw Seriese? Ja, het ging nu in één keer goed. Ik ben er blij mee. Hoe u dat precies bedoelt? Verwacht u dat als men uit het oosten van het land naar hierheen komt gereden, dat het betaald parkeren op eigen terrein bij de mal...

Om zijn

Te zetten in plaats van op een P+R? Niet per definitie. Dat hangt van een aantal dingen af. Hoe goed de shuttle of de verbinding is van een P+R naar de mol als dat gemak biedt. En als je bijvoorbeeld ook je boodschappen kan laten afleveren op die parkeerplaats, dan heeft het ook gemak. Hoef je niet te zoeken. Je hoeft minder ver te rijden.

Met hoe hoog de parkeertarieven van de Mol zullen zijn en hoe dat uitwerkt. Ik wil natuurlijk geen inbreuk doen op uw spreekmogelijkheden.

Dus wilt u uw bijdrage een

Mag ik daar nog één keer op door? Sorry, nee. Mag ik daar nog één keer op door? Uiteraard, ja.

Stel ik ook voor

De schild u weer spreektijd om deze vraag dan ook.

Kijken hoe hij daar tegenaan kijkt. Daar ging ik vanuit. Ik heb nog één kort punt. Het idee van publieke mobiliteit en het combineren van het reguliere openbaar vervoer met het doelgroepenvervoer. In de zienswijze geeft u zelf al aan dat het niet alleen gaat om vervoer van ouderen, maar ook van leerlingen. Het leerlingenvervoer dat we nu hebben kent zijn ups en downs, zullen we maar zeggen. Het gaat niet altijd even goed, dus ik kan me voorstellen dat we zoeken naar een manier om dat in te passen in de basisvoorziening die we voor het openbaar vervoer hebben. Maar we moeten denk ik heel zorgvuldig zijn in het onderzoek en ik zou de wethouder daar ook wel toe willen oproepen of iedereen in het normale systeem kan passen. Er zullen altijd leerlingen blijven voor wie specifieke voorzieningen nodig zijn. En de vraag is, wie gaat die dan bieden en wie gaat...

Dat was even een... Nou ja, misschien een combinatie.

Van de vraag en een kanttekening voor de wethouder. Dank u wel, ik dank u wel, mevrouw Bottering. Ja, voorzitter, dank u wel en dan mag ik het hebben over de economie, maar stiekem ga ik het toch ook hebben over onderwijs, want toevallig zit de wethouder onderwijs hier ook. De PvdA en GroenLinks fractie in Leidschendam-Voorburg onderschrijft het belang van een sterke toekomstbestendige economie voor onze regio. We waarderen de inspanningen van de MRDH om een langetermijnvisie te ontwikkelen die economische groei, innovatie en duurzaamheid combineert. Ik heb me voor de verandering, en dat gebeurt niet vaak, laten inspireren door mijn collega Maaike Harmsen van de ChristenUnie in Rijswijk. En ik hoop niet dat ik het gras voor de voeten wegmaai van mijn collega-raadslid van de ChristenUnie. Want net als wij constateren ook zij dat de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, met haar focus op economische clusters zoals duurzaam, maritiem en haven, innovatie, innovatieve marktindustrie en digitale technologie en veiligheid, een zeer grote groeiende behoefte heeft aan technisch MBO-geschoold personeel, zoals bijvoorbeeld elektrotechnici en werktuigbouwkundigen. De MBO-opleidingen in de regio bieden momenteel onvoldoende afgestudeerden in deze cruciale sectoren, slechts ongeveer 10% van de geschatte behoefte aan vakmensen. Ik heb dat niet gecontroleerd, maar ik ga ervan uit dat het waar is. Dit brengt de vergroting van het verdienvermogen van de regio in gevaar. Om die reden zouden wij graag opgenomen willen hebben in de zienswijze dat er meer aandacht is voor het aansluiten van MBO-opleidingen op de beschikbare banen op de arbeidsmarkt in de regio. Hier is nu sprake van een te groot gat tussen vraag en aanbod. De MRDH wordt gevraagd om door middel van regionale afspraken met opleidingen te zorgen dat de instroom en aantrekkelijkheid van technische en duurzame MBO-vakopleidingen wordt vergroot en tegelijkertijd de instroom bij MBO-opleidingen waar sprake is van structurele overschotten in overleg wordt beperkt. We zien graag hoe...

Zowel vanuit de wethouder Economie als vanuit de wethouder Onderwijs. Dank u wel, voorzitter.

En u zei mijn collega's van de PvdA, maar ik neem me ook mede namens GroenLinks. Sorry

Dank u, voorzitter. De twee zienswijzen in de gemeenschappelijke paragraaf kunnen wij in grote lijnen onderschrijven. In de gemeenschappelijke paragraaf wordt terecht aandacht gevraagd voor de Mall of the Netherlands als economische hotspot en ook de gewenste aandacht voor het landelijk gebied vinden wij van groot belang. Ik kom daar zo op terug. Wat betreft de zienswijze op de mobiliteitsvisie wil ik de volgende opmerkingen maken. Ook wij vinden het van belang dat de ambitie ten aanzien van verkeersveiligheid scherper wordt geformuleerd en dat er meer aandacht wordt besteed aan technologie en innovatie. Uiteraard onderstrepen wij van harte de specifieke aandacht die wordt gevraagd voor de RandstadRailhalte Leidschendam-Voorburg. Echter, op twee punten vinden wij een aanscherping van de tekst gewenst. Allereerst de Mall. In de zienswijze wordt de indruk gewekt dat als we de ongelijkvloerse kruisingen eenmaal gerealiseerd hebben, de knelpunten ten aanzien van de bereikbaarheid dan ook zijn opgelost. Wij denken echter dat er meer moet gebeuren, zoals ook door mevrouw Seriese vanavond is aangegeven en zij vroeg een reactie van de collega's. Nou, hierbij dus. En ook de inspreker van vanavond gaf het aan. De bereikbaarheid van de Mall is een regionaal probleem. De Mall heeft zowel een lokale functie als winkelcentrum, daarnaast ook zeker een regionale en landelijke functie als leisurecentrum, gericht op ontspanning en vrijetijdsbesteding. En ja, er moet zeker worden ingezet op het realiseren van ongelijkvloerse kruisingen van de N14 en een goede autobereikbaarheid van de Mall. Maar er zal ook aanvullend nagedacht moeten worden over innovatieve verbindingen waarbij bezoekers van dit leisurecentrum op aantrekkelijke wijze hun auto aan de rand van de stad kunnen parkeren en vervolgens gebruik kunnen maken van innovatief transport om deze hotspot te bereiken. Dit past ook bij de extra aandacht die in de zienswijze wordt gevraagd voor technologie en innovatie. Hier zie ik echter onvoldoende van terug in de zienswijze. Graag een reactie daarop van de wethouder, maar ook uiteraard van mijn collega's. Ons tweede punt betreft het ontbreken van voldoende aandacht voor het landelijk gebied. Zowel in de ontwerp-VVV als in de ontwerp-mobiliteitsvisie of beide zienswijzen hebben sterk gefocust op het stedelijk gebied. Zoals aangegeven in de zienswijze bestaat met de keuze voor hotspots en focus op stedelijk gebied het risico dat de ongelijkheid in bereikbaarheid en economische kansen van inwoners buiten deze gebieden wordt vergroot. Wij vinden het een gemiste kans als er niet voldoende aandacht wordt besteed aan zowel de economische vitaliteit als aan de bereikbaarheid van het landelijk gebied. Beide aspecten zijn voor het landelijk gebied sterk met elkaar verweven en verschillen ten opzichte van stedelijk gebied. In de gebiedsgerichte aanpak, hoofdstuk 6, wordt wel ingegaan op ruimtelijk wonen en recreëren, maar ontbreekt de combinatie met economie en werkgelegenheid. Ook hier zouden we graag een passage willen opnemen in de zienswijze.

En wederom de vraag aan de wethouder en de collega's of zij het hier mee eens zijn, dank u, voorzitter. Dank u wel. De volgende spreker is de heer Scheer.

Wilde dames en heren even op wijzen dat het voor de heer Scheer de eerste keer is dat hij inbreng heeft, dus het is zijn maidenspeech in deze. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de mobiliteitsvisie van de MRDH heet Dromen, Durven, Doen, maar de dromen van de MRDH zijn duidelijk niet die van Leidschendam-Voorburg en van durf om onze echte problemen aan te pakken, lijkt ook niet bepaald sprake. Wat onze gemeente vooral nodig heeft, is aandacht. Aandacht voor de realiteit van vandaag, aandacht voor de knelpunten van morgen en aandacht voor de kansen van de toekomst. Want Leidschendam-Voorburg kent een van de grootste verkeersbottlenecks in de regio, de N14 en de omgeving van de Mall of the Netherlands. Met ruim 15 miljoen bezoekers per jaar loopt het verkeer daar regelmatig muurvast. Niet alleen in Leidschendam, maar in de hele regio. En het blijft niet bij ongemak. Aandacht LV heeft signaal ontvangen dat hulpdiensten hinder ondervinden van deze verkeersdrukte. Bewoners melden situaties waarin ambulances en brandweer hun wettelijke aanrijtijden niet meer halen. Wij hebben daar feitelijke vragen over gesteld waarover de antwoorden al op 9 oktober binnen hadden moeten zijn, maar nog steeds ontbreken. Dat is zorgelijk. Want hier gaat het niet om comfort of reistijd, maar om mensenlevens. Elke seconde telt. Toch wordt in de mobiliteitsvisie geen enkel woord gerept over de N14 of de Mall. Dat roept een fundamentele vraag op voor de wethouder. Eén, hoe kan een visie die pretendeert de regio toekomstbestendig te maken, geen aandacht hebben voor het grootste verkeersknelpunt in onze gemeente? Twee, waarom zijn de Mall en de N14 na zoveel betrokkenheid vanuit de gemeente Leidschendam-Voorburg de afgelopen jaren nog steeds niet opgenomen in deze mobiliteitsvisie? Drie, waarom rijdt tram 19 vanuit Delft, Ypenburg en Forepark ook in de weekenden nog steeds slechts drie keer per uur? Vier, waarom is in overleg met de MRDH er nog steeds geen blijvende P+R-oplossing geïntroduceerd? Immers, door deze P+R permanent beschikbaar te maken, raakt het publiek ook bekend met deze mogelijkheid. Zoals inspreker de heer Mann terecht aangaf, lijkt het college zich blind te staren op de ongelijkvloerse kruisingen als enige oplossing voor de doorstroming. Aandacht LV sluit zich daarbij aan, juist nu met de uitspraak van de Raad van State is er behoefte aan snelle en concrete maatregelen. Ook de Vlietlijn komt in de mobiliteitsvisie nauwelijks voor, terwijl die grote gevolgen heeft voor Voorburg-West en waarvan de MRDH nota bene mede-initiatiefnemer is. Onze bewoners vragen terecht aandacht voor hun zorgen over leefbaarheid en bereikbaarheid. Aandacht LV hoopt ook dat het college en de MRDH de zienswijze van inwoners actief zullen ondersteunen. Een veelgehoorde wens is om de lijn deels ondergronds aan te leggen, zodat deze ondergronds op station Voorburg-Laan. Dat sluit niet alleen aan bij de wens om de Huygenstunnel te realiseren, maar draagt ook bij aan het behoud van Opa's Veldje en de ecologische zone. Dat is precies het soort aandacht voor de omgeving en de toekomstbestendige mobiliteit dat we van een toekomstgerichte regionale mobiliteitsvisie mogen verwachten. Want als er geen visie is op de acute problemen van nu, zoals de N14 en de Mall, geen visie op ingrijpende projecten voor morgen, zoals de Vlietlijn, en geen visie op de kansen van overmorgen, zoals de Huygenstunnel, dan moeten we ons afvragen: als dit niet in de visie staat, heeft de MRDH überhaupt wel zicht op onze gemeente? Leidschendam-Voorburg is een van de 21 MRDH-gemeenten. In de praktijk lijkt de aandacht van de MRDH vooral uit te gaan naar Rotterdam en Den Haag, maar niet naar de gevolgen van Haagse plannen voor kleinere buurtgemeenten zoals die van ons. Daarom heb ik nog een aantal vragen voor de wethouder. Erkent de wethouder dat het vragen om de Mall op te nemen in MRDH-visies inmiddels onvoldoende waard is en dat het tijd is om namens onze inwoners harde eisen te stellen voor opname van de N14 en de Mall in de regionale economische en mobiliteitsvisie? Is het college bereid om dit standpunt kracht bij te zetten door de MRDH formeel te verzoeken niet alleen beleid, maar ook middelen beschikbaar te stellen voor structurele oplossingen? En wethouder, wanneer worden de feitelijke vragen over aanrijtijden en aanrijroutes van hulpdiensten eindelijk beantwoord? Is het college bereid om zich binnen de MRDH actief hard te maken voor een eerlijke weging van de effecten van de Vlietlijn op Voorburg-West, inclusief het serieus onderzoeken van de ondergrondse variant die onze inwoners graag zouden zien? Voorzitter, Aandacht LV vraagt niet om grootse beloftes, maar om iets fundamentelers: aandacht voor wat er echt speelt. Aandacht voor de leefbaarheid van onze wijken en aandacht voor de mensen die elke dag...

Het verkeer of soms letterlijk met een leven in de wacht. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel. Dank u wel voor uw bijdrage en uw eerste bijdrage en daarmee ook gefeliciteerd met de inbreng. Dat was een hele waslijst. U bent wel door uw tijd heen, dus...

Opzicht mag u zometeen niet reageren

Kijken, dan heb ik nu op het lijstje staan.

De Klerk. Punt van orde.

Wij een minuutje krijgen om toch te mogen reageren.

Ja, voorzitter, dank u wel en goedenavond. Vandaag hebben wij het over de zienswijzen van de MRDH. Over beide stukken geef ik aan dat het erg gek is dat we een zienswijze geven op stukken die nog niet eens helemaal af zijn. Er staan teksten niet goed, teksten staan dubbel en plaatjes moeten nog aangeleverd worden. Ik roep hierbij op dat als we over een stuk mogen oordelen, dat het dan wel het definitieve stuk is. Kan de wethouder hierop reflecteren? Dat de economie en de mobiliteit gezamenlijk behandeld worden, is omdat deze onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. In één van de stukken staat: mobiliteit is geen doel op zich, maar een integraal onderdeel van het economisch systeem. Maar ik vraag me af, zou het niet sterk zijn als we voor de regio zouden zorgen dat de mobiliteit op orde is en dat er vanuit daaruit het economisch vestigingsklimaat zou gaan verbeteren? Daarnaast, voorzitter, wil ik het graag even hebben over de samenwerking in de regio. Het valt me op dat er wel gesproken wordt over dat we meer in gezamenlijkheid moeten werken, maar ik mis waar dit concreet wordt. Ik denk dat we nog meer naar regionaal moeten kijken, bijvoorbeeld voor de bedrijventerreinen of voor grote kantoorpanden. Ik ben benieuwd hoe de wethouder dit ziet. Dan over naar de mobiliteitsvisie. Ik sluit me aan bij de collega's die vragen en opmerkingen hadden over de mal. Het is belangrijk dat we deze hotspots zo goed mogelijk moeten...

Blijven ontsluiten

Wel wil ik hierbij

Aangeven dat we blijvend oog moeten hebben voor de automobilist, meneer Wilschut? Nou, het sluit misschien een klein beetje wel aan op de laatste opmerking van de heer Klazenga, maar ik zou denken dat

Gaat over het bereikbaar houden van de molen, maar gaat over de overlast die de mensen die eromheen wonen ervaren. Hoe ziet de VVD dat? Meneer de Klerk?

Ik denk dat die twee met elkaar hand in hand

Bereikbaarheid goed is. Hij neemt ook de overlast af.

Meneer

Dank u wel, voorzitter. We zien het autogebruik de afgelopen jaren alleen maar toenemen en ik zie nog te vaak de wensgedachte dat als we maar niet faciliteren, de automobilist gewoon verdwijnt uit het straatbeeld. Misschien ook nog een antwoord op uw vraag. Voor sommigen wellicht slecht nieuws, maar de auto is niet altijd alleen maar een luxe, maar voor velen ook in Leidschendam-Voorburg is de auto een noodzakelijk vervoersmiddel. Graag hierop een reflectie van de wethouder. Daarover gesproken, het viel mij dus ook op dat Leidschendam bijna nergens benoemd wordt in de hele tekst. Dit terwijl juist daar de mobiliteit onder druk staat. Gelukkig is hier wel wat aandacht voor in de zienswijze. Maar goed, we hebben allemaal de reacties gehoord van de collega-fracties. Ik hoor graag de antwoorden daarover van de wethouder. Deelmobiliteit is ook hier weer een onderdeel van het plan, maar hoe effectief dit is, wordt eigenlijk nog nergens bewezen. Daarnaast zien we aanbieders komen en vertrekken. Ik zou het mooi vinden als de MRDH hier bijvoorbeeld een initiatief inneemt. Te zorgen dat je afspraken maakt met aanbieders die dan in alle steden zouden moeten kunnen gaan leveren. En het is dan aan de gemeente zelf om daar keuzes en gebruik van te maken. Uiteraard in lijn met dat wij als partij al eerder opriepen als we dan gebruik maken van deelmobiliteit om daar gelijk mooie hubs voor te maken. Hierdoor hebben onze inwoners er minder overlast van. Graag hierop ook een reflectie van de wethouder. Ik vraag voor een aantal samenwerkingen aandacht. En eigenlijk vind ik de allerbelangrijkste als we eens even beschouwend kijken naar het grote geheel is, hoe gaan we nou om met grote ontwikkelingen in de regio? Als we bijvoorbeeld kijken naar de Binckhorst, dan gaan we er nu een gebied ontsluiten met een pleister te plakken door een regio heen waarvan ik denk, hadden we dit 10, 15, 20 jaar niet kunnen bedenken? Ik verwacht van de MRDH dat die hier op min 2 min 3 zoals ik dat noem dus nog voordat er ook maar iets op de tekeningen staat dat die hiermee aan de slag gaan en dat die dus ook zorgen van hoe gaan we die mobiliteit regelen? Zodoende gaan we niet continu die pleistertjes plakken, maar zorgen we dat vanaf het beginplan al de mobiliteit direct een bindende voorwaarde is wat mij betreft uiteraard met automobilist voor de collega's op de linkerflank. Over dit laatste punt? Het is niet dat de MRDH daarin de beslissing maakt, maar ik vind wel dat zij de leidende rol moeten hebben omdat zij kunnen zorgen dat die mobiliteit daar een wezenlijk onderdeel is van die nieuwe plannen. En over dat laatste punt overweeg...

Ik hoor hierop graag een reactie van de wethouder, dank u wel. Voor alle duidelijkheid, dat geldt natuurlijk voor elke wijziging die u wil inbrengen in de zienswijze. Die zal als amendement moeten gebeuren. En dat zal nu uiteraard voor de inbreng.

Van de overige leden ook zo zijn natuurlijk. Dank u voor uw inbreng, CDA, de heer Van Wijk. Ja, dank voorzitter. Er is gelukkig alweer een hoop gezegd en mooie dingen gehoord. Voor de meesten is de MRDH een redelijke ver-van-mijn-bed-show. In de commissie Mobiliteit is het een en ander interessant en nog te volgen, maar dat geldt een stuk minder voor de commissie Economisch Vestigingsklimaat. Want in deze laatste ben ik namens de gemeenteraad Leidschendam-Voorburg de vertegenwoordiger. Afgelopen jaar is er binnen onze gemeente meer aandacht voor de MRDH geweest door de initiatieven van onze burgemeester als bestuurder en daarvoor aangestelde ambtenaar. Het CDA vindt het goed om te zien dat er visies worden opgesteld naar de toekomst. Onze gemeente ligt tussen de grote steden met een vaak innovatieve economie, denkend aan Delft, Rotterdam, Den Haag en de gemeente Westland. Economisch gaat het er hier heel anders aan toe dan in onze gemeente. Maar daarom zijn ze niet minder belangrijk en hebben wij onze eigen zwaartepunten en knooppunten. Ik heb het al meer gehoord aan tafel. Voorzitter, wat betreft de visie Mobiliteit kan ik erg kort zijn. Leidschendam-Voorburg ligt centraal in allerlei verkeersstromen via de weg, het spoor, OV en het water. Er ligt een goed ontwerp visie Mobiliteit met dank aan collega's Guus Beek en Koos van Wissen. Hoewel ik van collega Guus nog wel een opmerking hoorde van zijn eigen partijgenoot aansluitend op de vraag van collega Seriese. En zoals ik ook al eerder tegen de inspreker zei, ongelijkvloerse kruisingen zijn niet de enige oplossing, maar dragen wel bij tot. Er wordt ook gesproken over financiële gevolgen voor onze gemeente bij eventuele uitwerking van de plannen. De vraag aan de wethouder is dan: over welke financiële gevolgen hebben we het? En waar praten we over qua uitwerkingen binnen onze gemeente? Aansluitend op de visie voor het Economische Vestigingsklimaat, voorzitter, hoef ik het ook niet erg lang te maken. Onze gemeente heeft geen innovatieve hotspots zoals ik al eerder in mijn aanleiding aangaf. Op mijn verzoek is de Montessorischool hieraan toegevoegd. Dit geldt voor zowel het mobiliteitsvraagstuk als voor het Economische Vestigingsklimaat. En hierbij is mobiliteit weer het urgent om meerdere keren genoemd vanavond. Goed dat er in de reactie op de visie gezegd wordt dat wij vooral een stadsverzorgende economie hebben en dat hier ook zeker aandacht voor moet zijn. De vraag van de fractie van het CDA aan de wethouders is eigenlijk gelijk als bij de mobiliteit: heeft deze visie...

Nog extra financiële

Gevolgen voor onze gemeente? Tot zover, voorzitter, dank. Dank u wel, meneer Wilschut. Tot slot. Ja, voorzitter, dank. Voorzitter, 2050 voelt best wel ver weg, maar de beslissingen die we nu nemen zijn ook best wel relevant voor dan en ook nog wel langer. Zeker als het gaat om bijvoorbeeld mobiliteit, want echte investeringen zijn voor heel lange periodes. En de richting waar we dus naartoe gaan als het gaat om duurzame mobiliteit, voorbereid zijn op zelfrijdende mobiliteit en inzetten op de laatste mijl. Als iemand daar nog een betere Nederlandse variant van weet, hou ik me aanbevolen. En mobiliteit verbinden aan andere ambities steunen wij. En ook de aandacht voor Leidschendam-Zuid en het buitengebied en Stompwijk zijn terecht, zeker omdat wij, en dan voornamelijk Stompwijk, op de grens liggen van het MRDH-gebied. Hoe zorgen we dat de verbinding tussen de Leidse regio en MRDH goed tot stand komt? Ook binnen de MRDH vraagt dat nog wat extra aandacht als het college daarop mag reflecteren. Voorzitter, de Mall is zeker in de MRDH een hotspot. Het is eigenlijk gezien de problematiek bizar dat dit niet in beeld is bij de MRDH. Hoe kan dat nou dat de MRDH dat nog niet zo ziet? Graag een reflectie hierop van het college. Trouwens, ook wij denken dat er veel meer nodig is om de overlast van de omliggende wijken bij de Mall te verminderen. Dat geeft ook antwoord op de vraag van mevrouw Seriese. PS, het is wel echt heel erg een ontwerpstuk. De heer De Klerk begon er ook al over, zelfs zo erg dat de plaatjes en infographics nog niet helemaal op orde zijn. Wij vinden het ook wat slordig, dus eigenlijk ook wel de vraag: zouden wij die dan ook moeten amenderen? Dus wat mooie afbeeldingen van Leidschendam naar voren meesturen, waardoor we het af kunnen ronden? Voorzitter, dan stap ik even over naar het economisch vestigingsklimaat. Ik had het namelijk wel los voorbereid. Het punt over het MBO is al door mijn fractiegenoot van de ChristenUnie en mevrouw Paltansing gemaakt, dus dat sla ik even over. Het is wel terecht dat onze gemeente aandacht vraagt voor de basisstructuur van lokale ondernemingen en het MKB, het stadsverzorgende. Voor onze inwoners is het van groot belang dat de supermarkt in Stompwijk open blijft, dat de lokale winkels in Voorburg-Noord zijn. En dat geldt ook voor lokale en kleine bedrijventerreinen. Hoe zorgen we er nou voor dat de toekomstbestendigheid daarvan ook in het oog blijft van de MRDH? Voorzitter, toch is ook die focus op topsectoren op MRDH-niveau niet een gek idee. Het brengt op het regionale niveau focus en duidelijkheid en hopelijk ook wat combinaties van de verschillende topsectoren. Denk aan bijvoorbeeld gezond voedsel voor juist weer in ziekenhuizen. Waarom heeft het college er niet voor gepleit om ook onder één van die topsectoren te vallen? Een groot deel bijvoorbeeld van de ambtenaren van de stad van vrede en recht woont hier in onze mooie gemeente en ook qua werkgelegenheid zijn er misschien wel kansen als we onszelf in dat gebied positioneren. En Stompwijk is glastuinbouw dat blijkbaar te klein wordt geacht om mee te doen met de topsector aandacht. Waarom pikken we daar niet op aan? Voorzitter, tot slot, investeren in het economisch vestigingsklimaat vraagt ook dat we de randvoorwaarden op orde hebben. Denk aan het MBO-onderwijs, mobiliteit, genoeg warmte, genoeg energie, maar ook gewoon...

En volgens mij kunnen wij meer benadrukken dat wij daarin heel veel te bieden hebben, tot zover.

Ik dank u wel. Sorry.

Sorry, een vraag van D66. Nou, ik wou een vraag beantwoorden als dat ook mag.

Schiez had een vraag gesteld, dus dan dacht ik, dat is wel netjes als je daar dan misschien ook antwoord op geeft. Dus mijn beeld is nog steeds dat de verbreding van de A4 aanleiding is om de N14 te ondertunnelen en dat pauzeren van het verbreden van de A4, waar ik heel erg voor ben, heeft echt geleid tot het ook pauzeren van het ondertunnelen van de N14. En volgens mij hebben wij zelfs de wethouder gevraagd om te pleiten bij de MRDH om die twee dingen uit elkaar te gaan halen. En ik blijf ook heel erg voor de ondertunneling, omdat wat mij betreft de verbreding van A4 helemaal niet nodig is om een continue file in voorbeeld te creëren, waardoor niemand meer van Noord naar Zuid kan. Dus ik zou ervoor willen pleiten om die ondertunneling zo snel mogelijk te organiseren, zodat natuurlijk die 50% van de mensen die naar de mol gaat die uit Den Haag Voorburg komt of Leidschendam Voorburg.

In de file kan gaan staan als ze dat willen, maar dat de mensen die gewoon willen bewegen in onze stad wel kunnen bewegen. Dank u wel, voorzitter. Bij deze dan en dan gaan wij over tot beantwoording van het college. Nou spreekt het college uit één mond, maar ik kan me voorstellen dat beide collegeleden toch ieder apart willen reageren.

Ja, dank u wel, voorzitter, en wat fijn dat we het hier vanavond over de zienswijze hebben. Er is de afgelopen periode hard gewerkt aan de visies, de mobiliteitsvisie en de visie economisch vestigingsklimaat, en met name ook dat integrale, hè. Hoe kun je nou de economie versterken en tegelijkertijd de bereikbaarheid daarmee op laten gaan? Nou, mijn collega zal straks iets ingaan op de mobiliteit en op de bereikbaarheid. En ik zou iets vertellen, uiteraard over de visie economisch vestigingsklimaat. Een paar vragen heb ik gehoord en dan ga ik even in op mevrouw Paltansing. Als het gaat over het mbo-geschoold personeel, nou, mijn collega's uiteraard van onderwijs. Dus op het moment dat ik niet helemaal volledig ben, zal hij dat zeker aanvullen. Maar wat we zien is dat met name bij de MRDH dat zij ook focussen op de aansluiting van arbeidspotentieel op de economische behoefte. Dus wat is er nou precies nodig, economisch gezien, wat voor personeel is er nodig en hoe kunnen we dat nou beter aan laten sluiten? En dat begint natuurlijk al bij onderwijs. Daar wordt ook focus op gelegd. Ik ben onlangs door de MRDH, was dat georganiseerd, bij ROC Mondriaan met mbo-studenten om te kijken van nou, wat is er nou nodig in de praktijk? Waar liggen juist de kansen voor de mbo'ers en hoe kunnen we ze daar zo optimaal mogelijk in begeleiden? Dus juist dat wordt ook meegenomen in die economische visie. De heer Van Wissen had het over de kansen voor het landelijk gebied. Dat is zeker een aandachtspunt, hè? Dat hebben wij ook genoemd. Uiteraard wordt natuurlijk wel gekeken, want dit is de visies op hoofdlijnen en hierna volgt nog een uitvoeringsprogramma en er volgt nog een plan van aanpak en daar zal uiteindelijk gekeken worden welk gebied de meeste kansen heeft. Welk gebied is een gerichte gebiedsgerichte aanpak nodig? En dan komt uiteraard het landelijk gebied kijken van nou, wat is daar dan nodig? Dus dat staat hier nog op hoofdlijnen in, maar uiteindelijk zal dat in het uitvoeringsprogramma daarop ingezoomd worden. De VVD heeft het over de bedrijventerreinen en de kantoren, omdat ook regionaal op te pakken. En dat is zeker de bedoeling. We hebben natuurlijk van de bedrijventerreinen gezegd, hè, we gaan voor het beter benutten van de bedrijventerreinen. We gaan regionaal kijken. We hebben er vijf economische clusters, maar wij focussen ons met name op de stadsverzorgende economie. Dat wil niet zeggen, want de ChristenUnie zei dat wij ons niet aan kunnen sluiten bij één van die clusters. Dat kan natuurlijk altijd, maar onze hoofdmoot, hè, de meeste is natuurlijk de stadsverzorgende economie en wij kijken dan van nou, hoe kunnen wij nou meeprofiteren uiteindelijk van die vijf clusters en dan kijken we ook op de bedrijventerreinen, maar ook naar de kantoren. Welk bedrijf op welke plek en dat is nou juist de insteek van deze visie van hoe kunnen we nou ervoor zorgen dat een bedrijf landt daar waar de meeste kansen zijn?

Maar

Ook qua plek, qua ruimte. De vraag van de heer Wilders. Ja, eerst een opmerking dat de tijd van het college op is, maar dat we wat mij betreft daar even niet naar kijken. En de tweede is dat volgens mij in het overzicht gewoon staat bij de lijst van bijvoorbeeld een streepje als het gaat om de hotspots. En ik kan me juist voorstellen dat wij wel onze vinger moeten opsteken als het gaat om landbouw en tuinbouw, zeg maar, als het gaat om het gebied in Stompwijk en ook als het gaat om overheid, vrede en recht. Omdat dat misschien wel een haakje gaat zijn, mogelijk voor later een kans, en ook wel gewoon laat zien.

Dat deel. Ook al doen we dan misschien.

Van goede randvoorwaarden, namelijk goed wonen voor die mensen. Het houden. Ja, en we hebben onze vinger ook opgestoken, hè, want die hotspots zijn nu eigenlijk bij onze witte vlek en wij hebben gezegd, nou hè, we voelen ons wel duidelijk beter dan de witte vlek, dus dat moet zeker ingevuld worden. En wij hebben in eerste instantie voor gekozen. Nou, dan is die stadsverzorgende economie bij ons doorslaggevend. Dat is de hoofdmoot, maar uiteraard hebben we gezegd dingen zoals vrede en recht en andere dingen. Daar kunnen wij wel van mee profiteren. Dus op het moment dat dat speelt. Ik zou dat niet willen zeggen dat dat cluster hier doorslaggevend is, maar wij profiteren daar wel van en wij willen daar zeker ook aan bijdragen, dus dat klopt. En even kijken. Volgens mij, oh ja, en dan de heer Van Wijk. Zei over extra geld nou, op dit moment wordt er geen extra geld gevraagd. U heeft in die economische visie zelfs kunnen lezen dat de bijdrage van gemeente nog iets zal dalen. Dat is de insteek, maar als er een plan van aanpak komt en wij daar een zekere ambitie in hebben en wij zekere dingen voor elkaar willen krijgen, dan kan het natuurlijk wel zo zijn dat dat ons ook investering van onze kant vraagt.

Is er geen sprake van. Dat even kort. Dank u wel.

Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zal het ook proberen kort te houden, al zie ik dat ik ook wel wat extra vragen voor mijn rekening moet nemen. Dus inderdaad de mobiliteitsvisie van de MRDH, hè? Ik ben het inderdaad wel eens. Het is wel een concept van een concept zoals die wordt gepresenteerd in ieder geval. Kijk even of daar inderdaad ook een geactualiseerde versie is, maar dat zegt overigens niets over de inhoud en de dromen en het durven en het doen. Want dat staat denk ik wel echt heel stevig. Het is inderdaad op hoofdlijnen, maar het is wel degelijk een stip op de horizon waar we naartoe kunnen gaan bewegen en denk ik ook een hele goede en ook de noodzaak ertoe om dat te gaan doen. Het blijft natuurlijk altijd lastig. Henry Ford zei al, hè, als ik had gevraagd of mensen wilden hebben, dan waren het snellere paarden geweest in plaats van auto's. Je moet je voorstellen, 2050, hoe leven we dan met elkaar, hoe wonen we met elkaar, hoe recreëren we? Die wereld ziet...

Ongetwijfeld heel anders uit en toch moeten we vandaag wel een

Richtinggevende besluiten gaan nemen. Het hanteerde kijk heeft een vraag. Ja, voorzitter, ik ga toch nog eventjes in op dat er sommige teksten en dergelijke gewoon niet goed gaan in deze zienswijze of in deze visies. Ja, we worden geacht als raad hier gewoon het over te oordelen. We moeten onze mening geven. We moeten onze...

Zienswijzers geven.

Ik hoop dat we niet tot 2050 hoeven te wachten voordat we dit soort stukken helemaal netjes aangeleverd krijgen.

Ik kan u zeggen dat in 2025 het antwoord komt in ieder geval. Nou ja, voorzitter, als het om spelling gaat, dan kan AI denk ik misschien binnen een paar seconden al uitkomst bieden daar in ieder geval. Maar nee, maar natuurlijk. U moet gewoon een volwaardig stuk natuurlijk liggen, dus daar hebt u gewoon helemaal gelijk in. Maar dan terug inderdaad naar de inhoud en voordat ik op een aantal van de vragen inga, wil ik toch ook heel even rechtzetten. Wil ik bijna zeggen dat we de hele tijd spreken, althans een aantal in de commissie over. Wij zijn Leiden dan voorbarig en de MRDH bepaalt dat nee. Leidschendam-Voorburg is de MRDH. 21 gemeenten die samenwerken op het gebied van economisch vestigingsbeleid en bereikbaarheid. En ik zou het toch voor willen waken en eigenlijk wil ik daar ook helemaal niet in meegaan in een soort van tweedeling. Alsof we tegenover elkaar op sommige punten staan. We werken samen, we zijn een volwaardige speler daar ook. We hebben nou ja ook even in mijn persoon ook volgens mij gewoon een inhoudelijk zware portefeuille, ook binnen de MRDH. We pakken onze verantwoordelijkheid daarin. En ik denk dat deze houding niet heel constructief ook zou zijn en nog helemaal niet nodig is, want er wordt gewoon geluisterd naar ons als Leidschendam-Voorburg. Ik meen dat vorige keer ook bij de bijeenkomst met de gemeenschappelijke regelingen dat ook de MRDH aanwezig is. En ik weet, ik ken de ambtelijke organisatie van de MRDH inmiddels erg goed dat er echt als Leidschendam-Voorburg wat vraagt of wat zegt of wat nodig heeft dat er echt goed geluisterd wordt. Dus deze zienswijze doet ertoe en ik kan me ook heel goed voorstellen. Het is uiteindelijk de zienswijze van de. Dat er een aantal aanscherpingen komen en daar zal gewoon serieus naar gekeken worden. We brengen ook bij de met name ook de vraag even rondom de Mall, dat is nou niet voor niets natuurlijk dat dat onze aandacht heeft. De vraag van ja, waarom staat er eigenlijk in deze mobiliteitsvisie daar weinig over opgemerkt? Kijk, voor ons is de Mall gewoon een heel groot vraagstuk en ik vind, ik ben het wel degelijk eens ook met sommige vanavond dat het ook een regionale en eigenlijk daarboven nog een functie ook heeft en dat het daarom ook die erkenning ook gewoon moet krijgen, dus daar ben ik het helemaal mee eens. Daarom stellen we als college dat ook voor in de zienswijze. Omdat om die erkenning vanuit de regio ook te krijgen. Desalniettemin is de Mall niet een Greenport of een haven van Rotterdam. Laten we daar ook in alle eerlijkheid ook over hebben. 15 miljoen bezoekers, dat is waar, maar dat is echt wel even een ander vraagstuk waar we mee te maken hebben, neemt niet weg dat ik vind dat inderdaad die erkenning moet komen, dus het staat ook stevig volgens mij in de zienswijze. En daar zal ook de MRDH, althans de bestuurscommissie zich toe moeten gaan verhouden. En daar moet een reactie op komen. Dan even inzoomend op de Mall en dan specifiek ook op het vraagstuk van de N14. Even niet vanaf deze plek reageren op de inspreken, maar toch even er ligt gewoon een concept beantwoording van de vragen ook klaar en die gaat ook zo snel mogelijk richting degene die de brief ook heeft opgesteld waarin er vraagtekens worden gezet over de nut en noodzaak eigenlijk van de ongelijkvloerse kruising in het kader van de verbreding A4 en de N14. En, laat ik daar dit even. U weet allemaal dat dat project op pauze is gesteld en dat we eerder denken aan 2030 of later dan dat dat eerder zal gaan plaatsvinden. U weet ook de redenen ook daarvoor. Ik wil wel wegnemen alsof we als college daarachter zouden verschuilen om verder niks te doen op het gebied van de autobereikbaarheid of de overlast die op sommige dagen toch wordt ervaren. Binnenkort wordt er gewoon gestart, ook met de aanpassing van de Van de Heuvelweg. Dat is één van de zaken waar we ook op gebied van de auto proberen de doorstroming te verbeteren. We hebben natuurlijk de parkeerregulering waar we ook mee bezig zijn en daarnaast is er ook en dat ben ik ook helemaal eens met de heer Van Wissen is er aanvullend op de ongelijkvloerse kruisingen ook gewoon veel meer nog nodig en dat is aanvullend, dus het is nooit een en en en we moeten op alle modaliteiten moeten we inzetten, dat doen we ook hè? We hebben drie traps eigen raket zaken in het hier.

Zijn, parkeerregulering en meer dus die.

Meer duurzame bereikbaarheid van de mal. Even een punt, de heer De Klerk. Ja, voorzitter, dank u wel. Vraag aan de wethouder: u gaat dus binnenkort een antwoord geven aan de inspreker die vandaag vroeg over de effectiviteit van de ongelijkvloerse kruisingen.

Zou u

Dat antwoord ook naar de Raad kunnen doorzetten, zodat we ook allemaal daarover diezelfde informatie beschikken? Wethouder. Altijd bereid, maar ik meen me te herinneren dat de Raad van deze brief heeft gezegd dat het ter

Naam is, is of er kennisgeving is aangenomen. Maar ik wil dat alsnog natuurlijk delen. Meneer Klerk, ja, misschien ben ik dan niet duidelijk, dat kan. Het gaat mij om meneer Krijgt antwoord of die ondertunneling van de N14 effectief is of niet. Daarover hoor ik hier meerdere fracties vragen stellen, dus ik ben gewoon benieuwd als we dat nog eens een...

Duidelijk op schrift kunnen krijgen. Als dat antwoord toch richting de inwoner gaat, dan vind

Het ook fijn dat we dat

Krijgen dat iedereen ook kan zien of het dan daadwerkelijk effectief is of niet. Ja, voorzitter, nogmaals natuurlijk bereid om die beantwoording te delen, ook met de Raad. Laat ik er dit voor nu even over zeggen: ik zou niet aanraden om deze passage te schrappen, zoals vanuit GroenLinks wordt voorgesteld. Ik denk wel, hè? Deze plannen zijn natuurlijk al van een tijd geleden en de MER die is uitgevoerd in het kader van het ontwerp tracébesluit, komt uit 2020. Dus ik heb daarnet ook nog even de zienswijze van onszelf als gemeente geslagen en dat was natuurlijk wel een andere realiteit waar we toen mee te maken hadden. Dus ik kan me heel goed voorstellen, en misschien is dat ook wel heel erg slim, dat op het moment dat dit traject of dit project eigenlijk weer wordt opgestart, dat we wel ook bij Rijkswaterstaat gaan verzoeken om een actualisering of actualisatie van die MER en daarmee ook de autonome groei van het verkeer en alle ontwikkelingen daarin meenemen. Maar ook inderdaad het aantal bezoekers van de mall, waar we volgens mij toen in die getallen geen rekening mee hadden gehouden. En dat maakt ook dat we met de bril van vandaag kunnen kijken naar nut en noodzaak van deze ingreep. Maar ik zou het absoluut niet aanraden nu om dit te gaan schrappen, want we moeten, vind ik.

Dat dit

Wel hoog op de agenda blijft staan. Ik werk ja als laatste op dit punt. Ik denk inderdaad dat die ondertunneling van die N14 echt een welkome aanpassing zou kunnen zijn. Maar ik snap wel dat sommige mensen zeggen van, daar wil ik graag een onderbouwing van, dus ik volg uw...

Schrappen we dat niet, maar ik zou het fijn vinden als we dat ook nog even op papier krijgen. Ja, zeker waar ik wel inderdaad nogmaals, hè? Met deze onderbouwing, waarom ik wel vind dat we het in de brief moeten laten staan, maar ik kan me heel goed voorstellen dat u onderling ermee eens bent dat er wel een aanvulling moet komen, want we moeten het hier niet bij laten. Het moet natuurlijk ook worden ingezet. Nog steeds op ja, die duurzame bereikbaarheid van de mal en door innovatie bijvoorbeeld hè? Wat de heer Van Wissen inderdaad daar net ook aangaf, dan kan ik. Daar kan ik wel zeker mee leven als de zienswijze daarmee wordt aangevuld. Voorzitter. Even kijken, ja, dan kom ik bij Aandacht-LV allereerst gefeliciteerd ook met de maidenspeech in de commissie. Ik heb een aantal vragen, heb ik al zijn inmiddels beantwoord? Volgens maar als het gaat over de mal. Ja, dan noemt u ook de Vlietlijn, noemt hij ook nog even in uw betoog en de Huygenstunnel. Nou, zoals je ziet, er zit één corridor aanpak hè? Dat is een belangrijk fundament van deze visie. En deze twee projecten, ja, die zou je kunnen scharen onder de Koningscorridor. De plannen daarvoor dus die worden wel geadresseerd. Het zijn natuurlijk wel vraagstukken die met name de Vlietlijn natuurlijk gewoon al in het hier en nu natuurlijk al behandeld worden, dus dat is misschien ook de reden waarom u die niet in de visie terugvindt omdat we daarvoor al in de planning en studiefase ook al zitten en realisatie in 2030 in ieder geval iets na 2030, al wordt gezien en de huidige stunnel? Ja, die wordt niet expliciet zo genoemd, maar het MDA heeft wel betrokkenheid ook. Bij het onderzoek rondom de huidige stunnel, de afslag meerwaarde. De studie die we ook met de Delta Metropool en het Rijk en de gemeente Den Haag en Zoetermeer. Daar is de MRDH ook.

Betrokken. Dus daar hoeft

Daar inderdaad ook

Dat niet überhaupt genoemd in de mobiliteitsvisie? Ik schaar deze onder de Koningscorridor. En daar liggen allerlei kansen waar de MRDH ook al bij betrokken is. Dus de Koningscorridor, hè? Daarvan hebben we ook opgenomen dat als die ooit wordt doorgetrokken, de Vlietlijn die eindigt nu, hè. Dat is natuurlijk nu waar we het ook over hebben bij het station Voorburg. De Koningscorridor is dat hij eigenlijk doorgetrokken wordt naar Zoetermeer en in dat vraagstuk hebben wij natuurlijk afgesproken. Althans, heeft de raad natuurlijk ook unaniem ook aangegeven. In dat geval moet er altijd ondergronds en dat is ook opgenomen in de bestuursovereenkomst die we in het kader van de Vlietlijn hebben afgesloten. En daar is die ingeborgd, dus het is goed dat we in de zienswijze denk ik dat dit genoemd wordt. Daar zal de MRDH en de bestuurscommissie in de beantwoording op onze zienswijze ook zich toe moeten verhouden. Maar vanuit het college.

Hebben we dit voorstel nu gedaan, maar denk ik dat dat al geborgd is. Maar het is altijd goed om dat nog eens te noemen.

Sorry, maar ik heb dan nog een vraag, want ik vind dit eigenlijk een heel dank voor het antwoord, wethouder. Maar ik krijg eigenlijk meer vragen van uw antwoord dan antwoorden van uw antwoord. De Koningscorridor en vergeef me als ik het verkeerd heb, is uiteindelijk een doel om een OV-lijn van Scheveningen naar Den Haag Centraal naar Voorburg door te trekken naar Zoetermeer, waarvan een deel ondergronds, terwijl wij ook de inwoners te horen krijgen. Nu kan de Vlietlijn niet ondergronds. Dat is wel een wens van de inwoners, overigens ook één van onze vragen die wij zojuist stelden. Maar de Huygens-tunnel gaat specifiek niet over de tramlijn maar gaat over de A12 en over het spoor. Ja, ze liggen naast elkaar op, nou waarschijnlijk nog minder dan 1 m. Dat moet ik toegeven. Maar volgens mij zijn de Huygens-tunnel en de Koningscorridor in de Koningscorridor plannen staat niets over. Ook het ondergronds brengen van

Het spoor. Dus hoe is de Huygens-tunnel nu ineens onderdeel van de Koningscorridor? Ja, die twee vraagstukken hebben natuurlijk wel een verband met elkaar, dus de ene is de aanleiding ook geweest om de ander te gaan onderzoeken. Het is natuurlijk een hoog over visie, hè? Het is geen concreet uitvoeringsprogramma, dat moet allemaal nog komen. Daarom vragen we hier ook aandacht voor in de zienswijze, om dat ook in de uitwerking mee te nemen. We zijn gewoon concreet bezig, nogmaals, met het TU Delft-gebied, leerstoel gebiedsontwikkeling, Delta Metropool, wat rijk, MRDH, gemeente Den Haag en Zoetermeer om te kijken hoe we met heel die infrabundel, het spoor en de A12, hoe we daarmee in de toekomst omgaan. Dat is nog allemaal heel pril, hè? Voor ons. Wij willen natuurlijk daar veel snellere stappen in gaan zetten, maar dat is gewoon een hele uitdagende puzzel. Maar we zijn daar ook op hele innovatieve wijze mee bezig. Juist ook met de Initiatiefgroep Huygens-tunnel, die ook heel erg betrokken is in dit proces om te kijken hoe je vanuit waarde kan ontwerpen en tot een nieuwe situatie kan komen waarbij mobiliteit een onderdeel is en niet het exclusieve vraagstuk. Het gaat juist veel breder en dat moet uiteindelijk landen in bijvoorbeeld een uitvoeringsprogramma.

Om dat verder

Daar biedt deze visie juist, denk ik, ondersteuning voor. Dank u wel, voorzitter. Nog één, dit is echt de laatste en daar sluit ik mee af. Die investeringskracht, daar gaat het om. De Huygens-tunnel ligt er niet morgen. Dus nogmaals de vraag, een hele simpele ja of nee: bent u het met ons eens, of bent u bereid om in de zienswijze op te nemen dat de Huygens-tunnel expliciet apart van...

Moet worden in het plan, zodat daar nu al kan worden voorbereid dat er in de toekomst gelden voor vrijkomen? Ja, voorzitter, ik snap die behoefte. En volgens mij zet hem scherp neer in de zienswijze. Maar nogmaals, dit is een visie wat uitgewerkt moet worden en wat wij moeten doen als wij nogmaals de MRDH, dat zijn wij, hè? Dus wij hebben daar continu ook invloed op wat daar gebeurt. En wij moeten ook gewoon meewerken in dat proces waar we nu mee bezig zijn met de Delta Metropool en de TU Delft en al die anderen die ik net noemde. En wij moeten gewoon ons huiswerk heel goed gaan doen en steeds beter in kaart gaan brengen wat zo'n investering zou vragen qua geld. En dat is juist ook wat aan deze mobiliteitsvisie staat. Je moet het koppelen aan allerlei andere vraagstukken, woningbouw, sociaal-economische vraagstukken. Je moet je financiering niet alleen tot de overheid beperken, want dan wil ik in ieder geval zeker dat die huidige hulp nooit gaat komen. Je moet ook kijken, en daar zijn we juist in deze fase mee bezig, om toekomstige baathebbers, dus bijvoorbeeld eigenaren van vastgoed of juist ontwikkelaars die door deze ontwikkeling huizen kunnen gaan bouwen. Hoe kun je rendementen of baten in de toekomst naar het contant maken naar vandaag, zodat je ook investeringskracht opbouwt? Dat is juist waar deze visie toe oproept. Dus ik zou helemaal niet aanraden om nu heel stellig te zeggen: dit moet het worden. Ik zou zeggen, wij zetten hierop in en wij staan hier ook voor als gemeente en we willen dit verder naar de uitvoering toe concreter gaan maken, ook met de MRDH. Dus wat mij betreft staat het hier nu stellig. Als je overweegt, we willen nog ietsje stelliger. Alleen zover zijn we nu nog niet. Het is niet dat er een heel plan nu al klaar ligt. We zitten juist in een heel mooi proces waarin dat volgens mij steeds realistischer gaat worden. Alleen op het visieniveau waar we nu zitten.

Om te stellen

Dat dat een eis van ons is. Ja, voorzitter.

Maar volgens mij staat het er gewoon goed. Als u het scherper wilt, dan laat ik dat echt aan de Raad over.

Gegeven en dan mag u zelf een ja, ja en of nee. Ja, ja, voorzitter, en dan wil ik echt wel even een beetje tempo maken. Ik ben blij ook met de erkenning voor het belang van publieke mobiliteit. Ik ben een paar weken geleden namens MRDH, omdat ik ook binnen de MRDH voor de publieke mobiliteit toch wel een beetje de trekker ben, in Aalborg gaan kijken in Denemarken hoe daar publieke mobiliteit is ingericht. En ik heb daar echt kunnen zien dat door de vervoersautoriteit die zij daar hebben, wat een samenwerking is tussen de regio en 11 gemeenten, daar een klein beetje hetzelfde in dat opzicht als MRDH, maar dan met 21 gemeenten. Als je daar als mobiliteitsregisseur eigenlijk alle typen vervoer daar de opdrachtgever voor bent, wat enorme kansen dat biedt en juist inderdaad voor de doelgroep waar u het over heeft, onder andere ook het leerlingenvervoer bijvoorbeeld, wat nu dus enorm vastloopt eigenlijk, heel dat stelsel. Dat we juist daarmee veel efficiënter en doelmatiger om kunnen gaan met de schaarse capaciteit die we hebben, zowel qua arbeidskrachten waar natuurlijk enorm veel druk op staat, maar ook op de beschikbaarheid van het juiste type vervoer. Dus juist voor die groep die het het hardst nodig heeft in wat meer individueel of misschien met twee of drie gespecialiseerd vervoer, denk ik dat we daar het veel beter zouden kunnen doen door die vervoerstypes beter te integreren met elkaar. Dus ik zou er graag nog een keer op een ander tijdstip misschien een keer wat dieper op door willen gaan. En dat geldt dus ook voor publieke mobiliteit wat enorme voordelen kan hebben, bijvoorbeeld voor het buitengebied, landelijk gebied. Wat ze daar in Aalborg bijvoorbeeld hebben gedaan, ze hebben daar heel fundamenteel de keuze gemaakt om daar geen bussen meer in het reguliere openbaar vervoer te laten rijden en dat geld wat ze daarmee bespaard hebben te investeren in vraaggestuurd vervoer. Dus best overzichtelijk in die gebieden wanneer er vervoersbehoefte is en daar kan je veel beter ook je, en ook met technologie, kan je veel beter recht doen aan de behoefte die daar is in die gebieden met echt substantieel minder geld. En dat is ook iets waar de visie op inzet ook en ja, dat is uiteindelijk, moet dat zich gewoon bewijzen. Niet in 2050, maar daar moeten we nu al mee aan de slag. En zoals je ook ziet in de zienswijze, werpen we ons eigenlijk ook op als gemeente, waar we best pilots willen gaan doen. Eén daarvan bijvoorbeeld is het autonoom rijden, wat een tijd geleden eigenlijk al in het kader van de bereikbaarheid vanaf station Mariahoeve is ingezet, wat een beetje in de ijskast is komen te staan, maar wat nu echt weer een opleving krijgt. Nu we ook twee autonome of zelfrijdende bussen hebben op Rotterdam Airport. En dat krijgt weer een boost en waardoor we ook weer dit plan weer naar boven halen en kijken hoe we daar al wat meer op de korte termijn van kunnen gaan profiteren. Ja, voorzitter, tot slot, want we zijn bezig met het stoppen van de particuliere auto op het laatst. Natuurlijk blijft hij ook een rol houden, ook in de visie van 2050. Maar wat ik al zei, net als Henry Ford van ja, als we mensen nu vragen wat ze willen hebben, snellere paarden of meer duurzame auto's, dat is een beetje de discussie nu. Het is zo lastig te voorspellen natuurlijk hoe dat in 2050 uit gaat zien, maar natuurlijk, in aanloop naar die tijd blijven we erkenning houden dat voor sommige groepen mensen in sommige gebieden de particuliere auto gewoon het middel blijft of op sommige momenten het middel blijft om te reizen. En daarom hoop ik dat we ook in het kader hiervan niet het of-of-of, maar het kan ook en-en-en zijn. Maar het moet wel altijd gedacht worden dat het vervoer en de mobiliteit een middel is om onze doelen te bereiken, dus ik zou de auto als sluitstuk van het STOP-principe ook weer niet als middel of als doel op zichzelf willen gaan beschouwen, maar juist als een waardevol onderdeel van die mobiliteitsmix indien inderdaad dat nodig is.

Op een andere manier anders niet goed bereikbaar zou zijn, dus ja, voorzitter.

Gelukkig hebben we, voorzitter. Gelukkig hebben we één terugtrekkende. Ja, meneer De Klerk. Ja, het is natuurlijk. De wethouder had de vraag geparkeerd. Het is blij dat er ook daar nog steeds aandacht voor blijft zijn. Ik hoop ook in de toekomst zonder dat er bomen uit staan te rusten, maar daarover hebben we volgens mij al genoeg geband vanavond. Ik denk wel, ik hoor de wethouder zeggen dat er in sommige plekken op sommige momenten auto's wellicht zouden kunnen zijn. Nou ja, u weet mijn mening daarover. Ik denk dat we daar goed aandacht op moeten houden. Om dan ook even het gras voor uw voeten alvast weg te maaien. Ik heb nog twee vragen openstaan en dat zit hem één in het deelmobiliteit. Daar heb ik nog geen reactie op gehad en twee zit het om de pleisters die er nu geplakt worden met een vlietlijn door een wijk heen te maken of...

De MRDH daarin niet meer een wat nou voortrekkersrol kan krijgen? Ik

Hoor graag daar nog even antwoord op. Ik inventariseer eventjes of er nog meer vragen zijn. Meneer Scheer, ja, mijn vraag over de tram 19 is nog niet beantwoord en de feitelijke vraag wanneer de hulpdienst of...

Hulpdiensten de aanrijtijden en aanrijroutes

Niet overschrijden. Die is

Niet beantwoord.

Dan kijk je ook even rond of er nog andere vragen waren die niet beantwoord zijn door meneer Van Wijk. Voorzitter, excuses, sorry, neem me niet kwalijk, excuses en over de...

De vraag die was ook nog niet beantwoord. Oké, en dank u wel, meneer Van Wijk.

De mobiliteit en de financiële situatie daarvan.

Dank u wel, dat zijn nog vragen die openstonden, wethouder. Ja, voorzitter, dank u wel. Even kijken, de feitelijke vragen. Volgens mij hebben we daar een vandaag bericht inderdaad voor gestuurd, omdat we voor de antwoorden ook afhankelijk zijn, ook van onder andere Rijkswaterstaat, over de aanrijtijden volgens mij, hè? Over de tunnels. Maar ik moet dat nog even feitelijk uitzoeken, maar volgens mij hadden we daar een vandaag bericht voor voorgestuurd. Dan lijn 19 rijdt 3 keer, ja dat klopt. Het komt mede gewoon door het aantal reizigers dat daar achterblijft. Overigens zijn tram twee en zes in de weekenden wel meer gaan rijden. Dan zit het nieuwe vervoersplan 2026 vanwege juist de mal. Tuurlijk willen wij graag dat lijn 19 ook wel meer gaat draaien. Wij zien ook wel kansen, ook juist om lijn 19 beter te positioneren. Maar vooralsnog moeten we het doen met 3 keer. Maar blijft de inzet natuurlijk om die vaker te laten rijden. Een mooi bruggetje naar het PNR, want het zou een mooie lijn zijn in het kader van ook de PNR. Ik hoor wel weer dat ook de mal, want de mal die heeft de keren dat we die grotere P en R hadden zelf gefinancierd. Ik hoor wel weer bepalen dat er toch misschien wel weer behoefte is om de komende feestdagen daar weer gebruik van te gaan maken, maar dat kan ik hier nog niet toezeggen. Wat ik wel mee eens ben is dat PNR gewoon wel een niet in ad-hocmaatregel meer moet zijn, maar dat we met de MRDH, maar in het bijzonder misschien wel met de gemeente Den Haag in gesprek moeten. Dat zijn we ook, over hoe we PNR veel steviger of veel robuuster kunnen neerzetten. En niet alleen in het kader van de mal.

Dat kan ook in het kader, bijvoorbeeld in de zomer.

En daar dus daar

Vind ik ben het met u eens dat we daar echt meer werk van moeten maken, mevrouw Paltansing. Voorzitter, ik wilde eigenlijk iets aan de wethouder meegeven in het kader van: we willen eigenlijk de P+R weer inzetten bij de aankomende feestdagen en dat is gebeurd voor afgelopen jaar, tweede kerstdag. Alleen we hadden toen twee weken, ja, de kinderen hebben twee weken kerstvakantie.

En, zeg maar, alleen de inzet op Tweede Kerstdag was niet voldoende, dus ik zou graag...

Van de wethouder willen

Daar breder naar te kijken dan alleen die tweede kerstdag. Zeg maar ja, ja, voorzitter dat is precies mijn punt. Ook om mensen gewend te laten raken aan de P+R. Hoewel sommige doen wat cynisch over dat er weinig aanmeldingen waren, maar ik was daar echt wel van onder de indruk, er waren volgens mij iets van 200 auto's en ik denk ja, wat is dat nou op een totaal van 4000 parkeerplaatsen? Nou ja, 200, dat zijn 200 die anders heel de dag stil hadden gestaan en zorg dus nu voor betere doorstromers. Het effect is wel degelijk, kan je nagaan als dat iets is wat herkenbaar is, wat mensen vanaf weten en gewoon heel aantrekkelijk is. Dus daar hoort ook een lijn 19 bij die dan veel rijdt of misschien een ander, misschien wel een kabelbaan of zo. Wie weet, ja, je weet het niet. Ja, voorzitter, we mogen dromen toch? Dus voorzitter, daar ben ik het helemaal mee eens. Dan het CDA, de financiële gevolgen. Nou, daar zitten zoals ik al zei daarnet voor, de mobiliteit wordt er gepleit voor een regionale investeringsagenda en het mooie wat ik hier, wat ik ook echt achter sta en ook in geloof is, hoe kan je nou juist je mobiliteitsopgave heel goed koppelen, bijvoorbeeld aan je economische opgaves die je hebt en daarmee ook bijvoorbeeld je woningbouw of andere soorten opgaves zodat je ook kansen hebt om vanuit bijvoorbeeld de private sector ook cofinanciering te gaan krijgen, want als overheden het zit wat dat betreft financieel muurvast nu. En we zouden juist inderdaad moeten kijken naar arrangementen waarin zowel publiek als privaat geïnvesteerd wordt, zodat ook grotere investeringen daardoor mogelijk worden. Dus dat is even op visieniveau en daarnaast zijn er een aantal projecten natuurlijk waar we al verder zijn. De Vlietlijn werd net genoemd. Nou ja, daar zijn natuurlijk allerlei besluiten op genomen. En er is financiering ook beschikbaar voorgesteld, dus met deze visie wordt hier nu niet concreet geld gevraagd vanuit gemeenten, maar duidelijk is om deze ambities te verwezenlijken dat er wel investeringskracht nodig is. En daarvoor is inderdaad die inzet ook op die regionale investeringsagenda. Dan voorzitter nog twee vragen inderdaad van de VVD, ja, laten we toch het STOMP-principe los, want dan gaan we het over deelmobiliteit tot slot hebben. Ja, er komt een. Er is destijds ook een motie aangenomen, juist ook over die hubs, die beantwoording die hebben we gehad vorige week in college, dus volgens mij is die inmiddels inderdaad ook geland bij de raad. Ja, toch ook dat werkbezoek weer deze die die hubs die zijn cruciaal en dat staat ook in de visie ook. Dus we hebben de corridor, we hebben de grote lijnen om het zo maar te zeggen wat een beetje de ruggengraat is en juist ook voor die aantakkingen die je hebt, daar heb je die hubs voor nodig en die hubs moeten perfect zijn. Die moeten eigenlijk ook qua beleving en qua er moet meer zijn dan alleen maar een wachtplaats om op je tram of op je metro of op de bus te wachten. Nou, we hebben vandaag toevallig in college ook, ik weet niet of ik dat al mag zeggen, standplaatsbeleid gehad, zodat het ook bijvoorbeeld een halte lijst van Voorburg gewoon een hartstikke ook. Ook al ben je een half uur te vroeg, maar dat je daar even fijn kan werken of even een kopje koffie kan drinken, dat moeten betere plekken worden ook om te verblijven, dus daar ben ik het helemaal mee eens en juist ook voor die app, bijvoorbeeld van station naar bijvoorbeeld als je naar het gemeentehuis wil komen is dat best een ja, met het regulier openbaar vervoer kom je daar niet goed. Kan wel, maar dan is daar juist zo'n deelscooter of iets dergelijks zou een uitkomst kunnen bieden, dus ook die hubs daar. Daar moeten we goed aandacht voor hebben en dat ja. Waar we mee bezig zijn volgens mij en daar geloven we ook in en je ziet ook in gebieden bijvoorbeeld waar ik was dat het ook aanslaat. Alleen je hebt wel tijd nodig om dat mensen het ook gewend aan raken en het ook omarmen. Tot slot dan voorzitter ja, de Vlietlijn en de eigenlijk de regierol voor de MRDH. Nou laat ik me even loskoppelen van de Vlietlijn wat je wel in de visie leest is dat de MRDH eigenlijk zegt van wij willen een soort van mobiliteitsmakelaar gaan worden inderdaad. Dus wij willen mobiliteit. Wij willen eigenlijk gehoord worden. Ook bij al die vraagstukken, maar ook bijvoorbeeld gesprekspartner zijn met grote werkgevers over van. Hoe kunnen wij nou voor jullie bijvoorbeeld een goed mobiliteitsarrangement nemen? Misschien doordat jullie wat later starten? Op een dag hebben we bijvoorbeeld gewoon minder file op de weg omdat we bijvoorbeeld een hele stroom bijvoorbeeld op een later moment gebruik laten maken van snelwegen of van het openbaar vervoer zie je nu in de spits dat in metro helemaal vol zit en daarna is het minder dus. Kunnen we dat veel beter met elkaar spreiden.

Zie ik dat als een steun in de rug?

Inderdaad om de MRDH daar een grotere rol in te laten spelen. U had nog een vraag, meneer De Klerk, ja, sorry. Dat was even op het vorige punt over die deelmobiliteit. Ik vroeg me ook af, zou de MRDH dan een soort? Want we zien nu dat bijvoorbeeld de check die check de ene keer in en de andere keer.

Uit, kunnen we daar niet vanuit de MRDH...

Wat meer

Voor hebben, zodat we misschien ook weer wat, nou ja, kansen creëren. Ja, daar ben ik het mee eens, maar dan gaan we toch even naar het hier en nu. Daarvan hebben we in ieder geval als gemeente een beetje Haaglanden gemeente gezegd: pak dat wel met MRDH erbij. Maar dat trekken we iets meer naar elkaar toe omdat onze context een andere is dan in de Rotterdamse regio weer en zo. Dus dat hebben we iets subregionaler gemaakt.

Aan gewerkt om aan een regionaal plan om daar beter samen op te trekken. Zijn nu alle extra lopende vragen beantwoord? Dan stel ik vast dat ik één daadwerkelijke toezegging noteer.

Dat er een actualisatie komt van MRDH 2020. Ja, voorzitter, even voor alle scherpte. Ik heb volgens mij gezegd van, ik kan me voorstellen dat je dan gaat kijken, ook naar het actualiseren van zo'n MRDH. Maar ik wil dat niet als toezegging hier hebben geregistreerd.

Als zodanig genoteerd, kleine toezeggingen. Maar niet in de vorm van hard neergelegd, maar dat u de brief aan de inwoners ook doorstuurt naar de Raad. En wat mevrouw Paltansing vroeg, dat u voor de kerstperiode wat verder kijkt dan alleen de tweede kerstdag voor wat betreft de inrichting van de P+R. En dan heb ik zelf nog een vraag: u sprak over actualisatie van het concept. En ik denk dat u bedoelt dat u de lay-out van de zienswijze actualiseert, want anders wordt het... Wat als er natuurlijk met mogelijke amendementen moet worden gekomen als men op nieuwe teksten zou moeten wachten? Het is een, zeg maar, opschonen van de tekst om het maar even zo te noemen. Want anders is de vraag even, wanneer komt die zodat we de... zodat...

Zich rustig kunnen in deze om eventuele amendementen te kunnen voorbereiden? Ja, voorzitter, mag ik daar even kort op aanvullen om het de wethouder ook iets makkelijker te maken? Het gaat mij niet per se om dit stuk, maar het gaat mij om de toekomst. Laten we nou gewoon zorgen dat als dit soort stukken komen, er gewoon een totaalconcept ligt. En we hoeven niet nu alles te gaan veranderen met het risico.

Kloppen, enzovoort, enzovoort. Overigens amenderen we niet de visie zelf, maar de zienswijze erop. Uiteraard zienswijze, maar vooral de duidelijkheid. Ja, oké, daar gaan de tweede ronde zal ik maar even zeggen, maar dan wil ik ook graag wijzen op de 0 0 0 situatie bij diverse personen. Dus als u even wil aangeven of u, en ik heb zo'n licht vermoeden dat ik dat antwoord ook wel ken, of u dit als een hamerstuk.

Wel geamendeerd terug wil zien. Dan begin ik even over links. Voorzitter, voor ons is het een bespreekpunt als het gaat om de

Het mobiliteitsvisie

Kan wat ons betreft een hamerpunt zijn. Maar ik heb zo maar het idee dat dat niet zo blijft. Ja, ja, voorzitter, dank. Jammer dat u niet over rechts begint, deze keer voor u. Kijk vooral ook naar Leidschendam-Voorburg, maar wel samenwerken met de MRDH. Dat is een gehoord punt vanavond. Het gaat vooral over mobiliteit, zoals ik al eerder door in mijn...

Het bij elkaar hebben

Het vertrouwen in deze wethouders en voor onze kant aan namen stuk worden. Dank u wel, VVD. Ja, dank u wel, voorzitter, om nog even op de woorden 'last mile' van de heer Wilschut terug te komen. Je kan het ook gewoon het laatste stukje noemen. Zo zou het in de volksmond namelijk ook zijn. Wat ons betreft.

En we gaan nog even beraden op de amendementen.

Die er dan inzitten op die regionale samenwerkingen. Aandacht van AV. Ja, ik had nog wel een paar aanvullende vragen. U gaf aan dat we met een zware portefeuille binnen de MRDH zitten. Dat is mooi, maar waarom staat de Mall en/of de N14 dan nog steeds niet in de mobiliteitsvisie van de MRDH? Als het college nu vraagt om dit toe te voegen, waarom zouden ze er...

Hebben ze al eerder niet gedaan en wij

Overwegen ook een amendement en motie in te dienen. Dus een bespreekpunt. Dank u wel, GBLV. Ja, voorzitter, zoals we aangegeven hebben, wij willen ook een wijziging.

De tekst van de zienswijze en we

Daarvoor een amendement indienen, dus bespreekpunten.

Heeft u Misschien indicatie

Waarover dat gaat over de bereikbaarheid van de mol? Dank u wel. D66, dank voor de uitgebreide beantwoording, getuigend van zeer veel bestuurlijke sensitiviteit ook. Dus ik heb, wij hebben alle vertrouwen in deze zaken.

Wat ons betreft is het een hamerstuk, maar ik zie de amendementen en posities. Ik denk amendementen.

Met vertrouwen te gaan. PvdA. Ja voorzitter, ik hoor allemaal voorstellen om de twee zienswijzen nog beter te maken dan ze al zijn. Dus die ondersteuning van harte, dus ik denk dat tenminste die wil ik best ondersteunen als ik ze kan lezen. En als ik het ermee eens ben, want ik zie de VVD al.

Kijken van.

Het is laat op de avond, maar een bespreekpunt dan. Dank u wel, voorzitter. GroenLinks. Als het mag, voorzitter, ja, het bespreekpunt ook wat GroenLinks betreft. Wij overwegen een amendement op het. De bereikbaarheid van de Mol en ik wil.

Aan ook mijn vragen. En

Voorzitter, voor de zekerheid even: waarom de mall er dan niet in staat in de mobiliteit of economische visie? Ja, voorzitter, ik had het net volgens mij ook al antwoord op gegeven. Kijk, volgens mij, in de economische visie hebben we het over een aantal belangrijke clusters in deze regio. En hoewel de mall natuurlijk onwijs belangrijk is, in ieder geval het vraagstuk ook van de bereikbaarheid van de mall en het voor ons een hele grote impact heeft, dat ontkent volgens mij ook niemand. En dat de mall ook in dat opzicht niet alleen voor onze inwoners in onze gemeente, maar regionaal en ook nog daar nog verder nog inderdaad een bereik heeft, dat is ook duidelijk. Maar het heeft niet die omvang van die clusters waar we het natuurlijk in de economische visie over hebben. Dan moeten we ook erkennen, hè. Blijdorp staat hier ook niet in. Ook een grote publiekstrekker lijkt mij en zo zijn er nog een aantal. En het is maar nogmaals wat ik ook al in eerste termijn zei. Het zou wel die erkenning moeten krijgen dat het een groot vraagstuk is waar ook mobiliteit en bereikbaarheid een antwoord op moet hebben. Dus het staat scherp volgens mij in de zienswijze. Het is aan u straks in de Raad om daar misschien een nog scherpere passage van te maken en dan gaan we daarmee aan de slag, ook als...

College. En dan zal de MRDH zich daartoe moeten verhouden. Ik zie nog een vraag bij Aandacht. Ja, en ik vroeg ook waarom, als u het nu mee gaat verzoeken, er dan wel geluisterd zou worden, gezien dat u komt met Blijdorp. Dat heeft 1,5 miljoen bezoekers, dus dat is 10 keer zo weinig als de mall in Scheveningen. Als voorbeeld, die staat wel in de mobiliteitsvisie. Die heeft geloof ik jaarlijks ook maar 4 miljoen bezoekers. Die heeft jaarlijks 4 miljoen bezoekers, met op topdagen maximaal 170.000 en bij de mall met

Miljoen bezoekers. Dan zit je gemiddeld

Per dag op 40.000 bezoekers en dat is wel gewoon een voetbalstadion vol. Gelukkig dat ADO dan kleiner is qua supportersaantallen. Ja, voorzitter wethouder, ik durf het op dit tijdstip niet over voetbal te gaan hebben, want dan hebben we een andere discussie.

Heel veel nul nul hier op het bord, inmiddels dat dan weer wel. Voorzitter, het punt is duidelijk. Nogmaals, wij zijn de MRDH. We staan niet tegenover de MRDH. We gaan dit punt maken. En trouwens, ik ga dit punt niet maken, u als gemeenteraad gaat straks dit punt maken en daar moeten bestuurscommissie straks in de beantwoording zich gewoon...

Toehouden en in die bestuurscommissie, daar zit ik ook, en ik zal erop toezien dat daar op een serieuze manier op wordt beantwoord. Dank u wel, dan sluit ik dit agendapunt af met de vaststelling dat het voorstel als bespreekpunt naar de Raad gaat, met de duidelijke verwachting dat daar waarschijnlijk meerdere amendementen zullen binnenkomen.

Dan heb ik nog

Agendapunt 6, dat zijn de hamerstukken, en dat is in dit geval alleen de besluitlijst.