Raadsvoorstel wijzigen verordening Individuele Inkomenstoeslag

Gaan we naar 9.3 in het raadsvoorstel wijziging voor een individuele inkomenstoeslag. Daar ligt een amendement klaar van PvdA/GroenLinks combinatie en dan geef ik als eerste, denk ik, het woord aan mevrouw Kok. Ja, gaat uw gang.

Ja, voorzitter, dank u wel. Ook deze inbreng hebben wij samen voorbereid en deze is dus mede namens GroenLinks. Met de individuele inkomenstoeslag zijn we nu bijna twee jaar bezig. We werden als PvdA benaderd twee jaar geleden door één van onze inwoners. Ik noem hem even Jan, hij was te midden van de plotseling snel stijgende energieprijzen, waardoor veel inwoners rond het minimum door het ijs zakten. Jan ontving de individuele inkomenstoeslag en gaf bij ons aan dat deze al jarenlang niet geïndexeerd was. Ik ben er toen ingedoken en kwam erachter dat onze individuele inkomenstoeslag per jaar 450 voor alleenstaanden en 600 voor gezinnen vergeleken met andere gemeenten in de regio al aan de lage kant was en bovendien was het bedrag dus al jarenlang niet omhoog gegaan, terwijl de prijzen dat wel doen. Eerst werd verwezen naar het nieuwe minimabeleid. Dat liep vertraging op en toen kwam dat nieuwe minimabeleid, maar dat was een beetje een teleurstelling. Meer mensen willen ondersteunen, dat is goed, maar tegen hetzelfde budget, dat is niet zo goed. Dat geld moet namelijk ergens vandaan komen, dus er wordt in de bestaande voorzieningen gesneden. Samen met GroenLinks, D66 en Gemeentebelangen sleten we er nog een motie uit waarmee we inzichtelijk zouden krijgen of we voor de individuele inkomenstoeslag andere keuzes konden maken. De wethouder noemde toen nog hoop en perspectief te willen bieden aan inwoners die leven rond het bestaansminimum. Dat inzicht met keuzemogelijkheden ontvingen we eind vorig jaar. Nu vandaag bespreken we het sluitstuk, de verordening. Het college stelt in deze verordening voor om de individuele inkomenstoeslag vast te stellen op € 450 voor alle huishoudens. Alleenstaanden zoals Jan blijven dan op hetzelfde bedrag als de jaren daarvoor. Maar huishoudens met kinderen die hier nota bene het slechtst voor stonden in alle overzichten die we met elkaar hebben besproken, gaan er dik op achteruit. En dat is volgens de Partij van de Arbeid en GroenLinks onacceptabel. Als deze verordening wordt vastgesteld, dan kiezen we ervoor om te bezuinigen op de allerkwetsbaarste inwoners in deze gemeente, namelijk zij die langdurig om het bestaansminimum leven. Daarom komen de Partij van de Arbeid en GroenLinks met dit amendement. Voorzitter, vandaag sprak ik Jan nog, hij wenste ons succes en hij vroeg of ik hem over de uitslag kon informeren. Ik hoop dat we hem en die honderden andere inwoners die gebruikmaken van de individuele inkomenstoeslag goed nieuws kunnen brengen. Dank u wel.

Dank u wel, wenst verder iemand het woord op dit punt? Ja, meneer Wilschut.

Ja, kort voorzitter, ontstaat het schema van een aantal maanden nog helder voor de geest waarin we inderdaad duidelijk zagen dat er, als het ging om huishoudens, een aantal ook echt rode blokken tevoorschijn kwamen en volgens mij kunnen we dat op deze manier echt wel rechttrekken. Dat is alsnog niet groen makend, maar het wordt wel minder rood. Dus volgens mij moeten we dit gewoon doen.

Mevrouw Vogelaar zag ik en daarna meneer Steutel.

Ja, dank u wel, voorzitter. D66 ziet in de voorgestelde verordening een logische uitwerking van het eerder door de raad vastgestelde minimabeleid. Daarbij is de keuze gemaakt om in te zetten op het vergroten van het bereik. Heel belangrijk en sommige regelingen uit te breiden en andere wat te versmallen. Daarbij hebben we extra aandacht gevraagd voor de toegankelijkheid en de bereikbaarheid van regelingen voor inwoners. En we zijn ook blij te lezen dat er soepeler zal worden omgegaan met marginale overschrijdingen van het normbedrag voor de individuele inkomenstoeslag. Dat is echt winst en dat er ook een hardheidsclausule met menselijke maat wordt opgenomen. En voorzitter, eerder vroegen we ook aandacht voor de groep ouders met oudere kinderen op minimaniveau, omdat deze in sommige van de scenario's waar collega Wilschut al naar verwees erop achteruit dreigde te gaan. De wethouder heeft toen toegezegd dat als een gezin er door het nieuwe minimabeleid op achteruit gaat en daardoor in de knel komt, zij gebruik kunnen maken van de individuele inkomenstoeslag. Feit blijft natuurlijk wel dat het bedrag omlaag gaat. Daarom zouden wij nog één keer graag duidelijk van de wethouder bevestigd worden dat als er in individuele gevallen gezinnen zijn die als gevolg van wijzigingen in het minimabeleid in de knel komen, de gemeente met hen in gesprek zal gaan om maatwerk te leveren en hen te helpen. Tot slot, voor wat betreft het amendement van PvdA/GroenLinks, deze zullen wij niet steunen omdat wij van mening zijn dat deze niet aansluit bij de motie waar wij eerder op meetekenden, welke specifiek gericht was op minimagezinnen met oudere kinderen. Een algemene verhoging van de toeslag voor alle huishoudtypes gaat veel verder dan wat we toen zijn overeengekomen. En dat is wat ons betreft ongewenst, zo ben ik moe. Tot zover.

Voorzitter

Meneer Wilschut.

Ja, ik heb een vraag aan mevrouw Vogelaar, het valt me namelijk op dat zij uiteindelijk de oplossing ziet in maatwerk, maar ik kan me heel goed voorstellen dat het gewoon veel verstandiger is om generiek te werk te gaan. Gewoon hop. Nou dit amendement wat nu voor ligt te doen en dat wordt veel effectiever als het gaat om de inzet die we hebben met gemeenteambtenaren, hoe kijkt u daarnaar?

Ik denk dat wij bij het vaststellen van het minimabeleid deze keuze hebben gemaakt om het budget wat te herschikken en wat betreft de effectiviteit heb ik daar ook echt nog wel mijn vraagtekens bij, want als je kijkt naar het overzicht wat we eind december vorig jaar hebben gekregen, dan zie je dat een verhoging van de inkomenstoeslag van 450 naar 600 netto maar resulteert in een vooruitgang voor huishoudens van € 13. En dat is echt heel beperkt. Dus dat kost de gemeente een hoop extra geld en is ja niet doelmatig wat ons betreft.

(iris) Feld, I.m.: Voorzitter. (martijn) Vroom, M.w.: Mevrouw Veld

Ja, ik zou hier toch op willen reageren, want D66 heeft ingestemd met het voorstel. Wat op al die regelingen ging en ging dus akkoord met een overzicht, wat uiteindelijk dus juist ook met die gezinnen met oudere kinderen zwaar in het rood komt. Het klopt dat ons voorstel nu niet die wond helemaal gaat dichten omdat toentertijd de meerderheid in deze Raad heeft besloten om met dat voorstel akkoord te gaan. Maar zelfs dit kleine beetje wat juist de generieke regel is wat makkelijk in te voeren is, kan rekenen. Welke maatwerk wil je dan wel leveren als je eerder constant als D66 tegen dit soort voorstellen stemt?

Volgens mij is het juist effectief om naar individuele gevallen te kijken en maatwerk te leveren, want er zijn verschillende soorten minimaregelingen, zowel landelijk als natuurlijk nationaal zijn er ook dingen geregeld en dat werkt als communicerende vaten met elkaar. Dus op het moment dat individuele huishoudens als gevolg van wijzigingen in deze lokale regelingen in de knel komen, dan is dat volgens mij aanleiding voor de gemeente om met hen in gesprek te gaan. Maar een generieke verhoging schiet dat doel voorbij en wat ik net al zei, onderaan de streep levert dat netto helemaal niet zo heel veel op.

Betekent dit dan wel? En dat mag ik dan hopen dat D66 het dan wel eens is met het feit en ik vraag me af hoe dat zou werken, maar dat als er dan dus gezinnen aankloppen van joh, dat tabel, dat klopt. Wij komen €290 in de maand tekort, dat de gemeente daar dan in maatwerk € 290 ergens vandaan moet toveren, omdat dat dan maatwerk is. Hoe moet ik dit voor me zien?

Nou, ik wil niet in individuele bedragen treden, maar ik weet nog wel dat de wethouder echt heeft toegezegd dat als er gezinnen met oudere kinderen, want dat is de doelgroep waar we het in die motie over hadden dat als die in de knel komen dat die daar aandacht voor heeft en daar vertrouw ik op.

Meneer Steutel.

Ja voorzitter dank u wel. Ja een deel van de discussie die net aan ons voorbijging die steun ik wel met betrekking tot het standpunt ook van D66 in ieder geval. Wij zijn in ieder geval best tevreden over de verordening individuele inkomenstoeslag. Omdat een bredere doelgroep wordt bereikt en dat vinden wij namelijk heel belangrijk. Een doelgroep die ook automatisch uiteindelijk geïnformeerd gaat worden dat ze in aanmerking komen. Nou, dat is een stevig punt. En dat betekent ook dat mensen met een bijstandsuitkering deze toeslag kunnen krijgen en ook daar zijn we blij mee, want dat betekent nou eenmaal dat meer mensen mee kunnen doen aan het maatschappelijk bestaan in onze gemeente. Voorzitter het raadsvoorstel streeft naar rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid door een vast bedrag voor iedereen in te voeren. Dit voorkomt dat mensen in vergelijkbare situaties verschillende bedragen ontvangen. De vereenvoudiging van de regels voor mensen met een bijstandsuitkering draagt ook bij aan een gevoel van zekerheid en dat is waar GBL voor staat. Voorzitter nog even de belangrijkste wijzigingen die net in de orde geweest zijn. Dat is de hardheidsclausule en dus ook het maatwerk en dat is echt een hele verbetering met hoe het de afgelopen jaren ging. Denk maar eens aan de energietoeslag die wel of niet gegeven werd, omdat er kleine overschrijdingen waren die leidden tot het niet ontvangen van een vergoeding en ook wat we heel sterk vinden, is dat die definitie van gehuwden verduidelijkt is. Dus als de ene partner niet voldoet en de andere wel dan toch een toeslag. Nou prima. Voorzitter wij zien met deze wijzigingen een belangrijke stap naar rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid en door een vast bedrag voor iedereen in te voeren, voorkomt dit dat mensen in vergelijkbare situaties verschillende bedragen ontvangen.

Dank u wel. Ja, oh, mevrouw Kok heeft een vraag? Ja, en daarna meneer Snellink.

Ja dank u wel voorzitter. Ik was benieuwd wat de heer Sleutel van het amendement van de PvdA/GroenLinks vindt.

Die zullen wij om die reden niet steunen. Dank u wel.

Mevrouw Kok.

Kan de heer Steutel elaboreren of verder vertellen over om die reden, want die is mij niet helemaal duidelijk geworden uit uw betoog?

Omdat de hele verordening voorziet in het toekennen van één toeslag die voor een bredere doelgroep nu in aanmerking komt en dat vinden wij ruim voldoende en zeker met die hardheidsclausule achten wij het niet opportuun om dat bedrag nu te gaan verhogen. Dank u wel.

Laatste vraag, wat zou de heer Sleutel dan zeggen tegen dat gezin? Bijstandsgezin met oudere kinderen die nu een individuele inkomenstoeslag ontvangen, gaan er dus € 150 op achteruit gan? Wat zou hij tegen hen willen zeggen?

Nou, wellicht moet Jan zich dan wenden tot de wethouder en kijken of er maatwerk mogelijk is, als het zo specifiek is zoals u zegt. Omdat ik niet geloof in een generiek verhaal van Jan voor de hele gemeente.

Meneer Snellink had het woord gevraagd. (iris) Feld, I.m.: Voorzitter. (martijn) Vroom, M.w.: Meneer Snellink wil graag zijn termijn.

Voorzitter, nou, ik ben dan toch even benieuwd, gewoon echt benieuwd, omdat D66 het ook over maatwerk heeft.

Wilt u het woord? Ja, sorry, u mag de vragen stellen. Mevrouw Feld, gaat uw gang.

Wat is dat maatwerk? Want als Jan aanklopt bij de wethouder en in al onze verordeningen en al onze regels hebben we helemaal precies staan hoeveel geld overal naartoe gaat en Jan komt alsnog tekort. Is maatwerk dat de wethouder opeens nog een zak geld heeft voor Jan? Ik snap niet hoe dat maatwerk eruit zou zien. En hoe dat Jan zou helpen?

Laten we dat eens aan de wethouder vragen.

Dan ga ik nu naar meneer Snellink, gaat uw gang.

Ja, dank u wel, voorzitter. Vijf jaar geleden begon het Nederlandse Rode Kruis met het geven van hulp in eigen land. Onlangs, vorige week, gaf het Rode Kruis aan dat het niet lukt om de hulp af te bouwen en dat armoede zich in Nederland verdiept. Armoede die zich verdiept. Dat is een mooie stijlfiguur om het leed te beschrijven dat achter armoede schuilgaat. Gelukkig zijn daar de beleidsmakers en de beleidsbepalers met goede ideeën om armoede op te lossen of in ieder geval er iets aan te doen, vaak opererend vanuit de systeemwereld, waarbij zaken budgetneutraal in excelsheets moeten passen. Voorzitter, het is een mooi streven dat het college de individuele inkomenstoeslag voor een bredere doelgroep beschikbaar maakt. Het is jammer dat hierdoor het bedrag omlaag gaat, zodat het blijft passen in het budget. Daarmee krijgt het armoedebeleid een verdeel-en-heersrandje en dat is vast goed uit te leggen in de systeemwereld, maar in de echte wereld niet. Daarom steun voor het amendement van GroenLinks en Partij van de Arbeid. Ook zou ik nog kort willen ingaan op de debatjes zojuist over maatwerk. Wat ik daarin mis, is de stress en wat we vragen van mensen om een maatwerkverzoek in te dienen. We zien dat mensen in armoede vaak niet of dat als een drempel ervaren. En ik ben ook benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt om die drempel dan zo laag mogelijk te maken als hier de oplossing vanuit de Raad is om alles met maatwerk op te lossen.

Voorzitter. Maar ik meen toch ook in de stukken gelezen te hebben dat een doelgroep ook automatisch wordt benaderd en dat die stress daarmee dus lang niet zo groot is als dat u nu doet voorkomen.

Dat is natuurlijk een mooi streven, maar ik denk dat dat nog steeds voorbij gaat aan de stress die het bij mensen kan oproepen als de overheid ze benadert. De brieven van de overheid op de mat. Ik denk dat we daar echt iets te makkelijk over denken, dus ik ben ook vooral benieuwd naar het antwoord van de wethouder hoe die dat, die drempel zo laag mogelijk houdt.

Heeft iedereen het woord gevoerd die dat in deze termijn wilde. Meneer Grguric zometeen ook? Ja eerst meneer Visser.

Ja, voorzitter. Wij zullen voor dit voorstel stemmen, maar wij hebben nog wel een vraag voor de wethouder wat betreft de hardheidsclausule, hè. Het is goed dat die erin staat, maar we zijn wel benieuwd hoe soepel hij daarmee omgaat in het geval dat het nodig is en naar aanleiding van het amendement van de PvdA. Het is een zeer sympathiek amendement, maar als we kijken naar de mogelijkheden die de bezuiniging dan aangeeft op bijvoorbeeld economische promotie, dan is dat weer iets wat de werkgelegenheid schaadt en dat is dan weer iets wat uiteindelijk de mensen die een baan zouden moeten kunnen krijgen ook zou dat kunnen hinderen. Daarom zullen wij niet instemmen met het amendement van PvdA/GroenLinks. Dank u wel

Mevrouw Kok

Dank u wel voorzitter. Zou het CDA zich wel kunnen vinden in voorstellen voor verhoging van die inkomenstoeslag als het op andere manieren gedekt wordt dan?

Dat is een discussie die al vaker gevoerd is en verschillende malen gevoerd is, dus ik ben benieuwd wat de wethouder daarover zegt. Misschien heeft hij wel een goed idee en dan kunnen we er altijd nog naar kijken.

Even naar kijken. Grguric, gaat uw gang.

Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, zorgvuldig bedoel ik de besteding van het raadsvoorstel dat ik juist steun. De VVD steunt het huidige voorstel en wat ons betreft is het een hamerstuk. De miljoen heeft een keuze gemaakt voor een bredere doelgroep, maar met een beperkt budget. Wij willen wat zaken meegeven aan de wethouder, namelijk dat de focus moet blijven op uitstroom. Dit moet een opstap zijn naar werk en geen structurele ondersteuning. En uiteraard, ja, de strenge toezicht op de hardheidsclausule artikel 5 moet een uitzondering blijven en geen regel worden. Het college heeft al aangegeven dat periodiek te zullen monitoren en de VVD hoopt dat het college jaarlijks zal rapporteren over de definitieve stand van zaken. Maar we waarschuwen wel dat €450 per jaar niets structureels oplost; het geeft ademruimte, geen perspectief. Ons beleid blijft dan ook: werken is de beste sociale zekerheid. Wat betreft het amendement van PvdA en GroenLinks, ja, zullen wij niet steunen. Zoals de Hiddink-commissie heeft aangegeven, is er, hoe zal ik dat definiëren? Uit de praktijk is gebleken dat niet iedereen gebruik maakt van die regelingen. Dus daarmee zie ik ook geen noodzaak om dat te moeten gaan verhogen. Nu wordt juist de brede doelgroep in één keer bereikt. En daarbij, als we kijken naar alle gemeentelijke toeslagen die wij hebben plus de landelijke toeslagen, ontvangen mensen best wel veel. Tot zover de orde van de dag.

U had nog een vraag mevrouw Kok.

Dan nog een vraag, mevrouw Kok, ja, dat klopt, dank. De heer Grguric noemde strenge toezichthouder op de toepassing van de hardheidsclausule. Wat bedoelt hij daarmee?

Zoals aangegeven moet artikel 5 een uitzondering blijven en geen regel worden.

Dank u wel. Heeft dan iedereen het woord gevoerd die dat wenst? Dat is zo. Dan kijken we naar de zijde van het college en met een schuin oog naar de spreektijden.

Dank u wel, voorzitter, en dank voor de inbreng. Eén, dit is een technische uitwerking van een hele discussie die we natuurlijk al hebben gehad rond het inkomens- of het minimabeleid. En dat is ook op 8 oktober door de Raad vastgesteld. Wat mij betreft is het een technische vertaling en hebben we één op één gedaan wat we deden of wat we hebben aangekondigd en wat u heeft goedgekeurd. Twee, dit is geen sluitstuk. Uiteraard gaan we nu over tot de implementatie van dit alles, met consulenten etcetera. Het gaat om een heel andere houding, etcetera, die gericht is op toegang. Dat is natuurlijk een breder verhaal en gericht op bereik, want er is nog steeds veel meer te halen volgens mij in de bestrijding van armoede door het vergroten van het bereik van dit soort regelingen dan de hoogte van de toeslagen. Drie, maatwerk en hulp uiteraard, maar dat zit in een breder perspectief, ook met welzijnsgesprekken met andere voorzieningen en dergelijke. En we krijgen ook de voorzieningwijzer waar mensen ook heel makkelijk kunnen zien waar ze allemaal recht op hebben. En zo proberen we dat bereik ook te vergroten. Maatwerk is natuurlijk altijd ook met die hardwerkende eurobalans echt een doelstelling en het zit natuurlijk ook vaak als mensen zich melden, hebben ze breder in de problemen, heb ik schuldhulpverlening. Er werd eerder gehad, daar gaan we echt fors mee aan de slag en we hebben de welzijnsgesprekken nog. Vier, het amendement dat willen we graag, nou ja, niet graag, maar dat ontraden we. Eén, omdat het gewoon een technische uitwerking is van wat we eerder hebben besloten. En twee, vind ik de dekking, met name als het gaat over werkgelegenheid, nogal wrang, want inderdaad de beste manier ook voor Jan is misschien dit: hoop en perspectief, en dat willen we graag geven. Dus ik ben benieuwd naar het bezoek van Jan. Dank u wel.

Dank u wel. Tweede termijn, ik ga het lijstje even op, mevrouw Kok.

Ja dank u wel, voorzitter. Ja, voor een verhoogd bereik kopen de inwoners die nu gebruik maken van minimaregelingen niet. En wat overblijft, is een bezuiniging op de inwoners die dat het hardst nodig hebben in de ogen van PvdA en GroenLinks. Dat vinden wij wrang, maar het amendement blijft staan en we gaan het zien. Dank u wel.

Meneer Wilschut.

Ja voorzitter, mij valt op dat er gewoon wordt goed gepraat en dat we gewoon huishoudens en gezinnen dieper in de rode cijfers gaan duwen of nog rodere cijfers gaan geven en vergroten gewoon het einde van de maand. Ik vind dat niet OK, dus daarom stemmen wij voor het amendement.

Mevrouw Vogelaar, nee, mevrouw Feld. Die mag wel meneer Steutel, ja.

Ik denk nog nou, het is. Ik denk dat de wethouder bevestigt hoe hij de hardheidsclausule toepast, want hij noemde daar het bekende fenomeen wat we in de vorige coalitieperiode echt uit en te na met elkaar besproken hebben. Letterlijk. En dat is de hard-werk-euro-regel. En dat, dat kunnen we echt niet vaak genoeg zeggen, maar niet iedereen zal het herkennen, maar ik verwijs u naar de stukken van de toenmalige GroenLinks-wethouder. Die zich daar heel sterk voor heeft gemaakt. Dank u wel.

Meneer Snellink, nee, meneer Visser, meneer Grguric. Nee. Right dan. Dan ronden we hem hierbij af. Kijk wel even ja hè? Ronden we hierbij af.

Dan gaan wij stemmen, eerst over het amendement onder 9.3.1. Ja, kijken of dat digitaal lukt. Ja.

Voor hebben gestemd de fracties van GroenLinks, PvdA, SP, ChristenUnie, Aandacht voor LV. Elf overige stemmen tegen, dus dat is verworpen. Dan gaan we naar het raadsvoorstel onder 9.3. Wijziging Verordening inkomenstoeslag.

Met de stemmen tegen van GroenLinks, de PvdA en SP en de overige voor is het aangenomen. Is dat de afronding ook van de agendapunt 9.3 gaan we naar 9.4

voorzitter. (Marijn) Vroom, M.R. : Oh meneer Rosbenders

Een punt van orde: spreektijd voor het college is nog 42 seconden, zoals we reeds al eerder aangegeven hebben, vinden wij spreektijd voor het College sowieso niet handig, maar wat ons betreft kan er wat tijd bij.