Het transcript dat je hieronder aantreft is gegenereerd met behulp van computertechnologie.
Hierdoor kunnen de namen van personen en partijen soms foutief zijn weergegeven.
Indien je een fout opmerkt kun je deze gemakkelijk verbeteren door op het bewerk-symbool (het potloodje) te klikken.
Een punt van orde: spreektijd voor het college is nog 42 seconden, zoals we reeds al eerder aangegeven hebben, vinden wij spreektijd voor het College sowieso niet handig, maar wat ons betreft kan er wat tijd bij.
Voorstel van meneer Rosbenders, is om het college nog 5 minuten te geven bovenop de huidige seconden die nog resteren. Vindt u dat goed? Ja. Vindt iemand dat niet goed, mag die zijn hand opsteken. U vindt het goed. Doen we dat, meneer Rosbenders, zet het college op 5:42 geloof ik, hè? Wij zijn bij agendapunt 9.4. Dat is de geagendeerde raadsbrief die gaat over de ontwikkeling en afvalbeleid, etcetera. En omdat de fractie van de ChristenUnie en anderen die daarbij een motie willen indienen of hebben ingediend, geef ik eerst het woord aan meneer Wilschut.
Ja voorzitter, ik zal omwille van de tijd mij beperken tot de moties, want we hebben in de commissie al een mooi debat hierover gehad. En voorzitter, de eerste motie gaat over het restafvaltarief en we verzoeken daar het college om in kaart te brengen wat nodig is voor het invoeren van zo'n restafvaltarief. Dat is namelijk een knop: als je daaraan gaat draaien, dan krijg je vrij effectieve maatregelen. Maar we willen eerst weten, nou, hoe zou dat kunnen? Welke mogelijkheden hebben wij en welke keuzes hebben we daar nog bij en deze analyse te delen in het vierde kwartaal van dit jaar? Ik hoop dat ik hem zo voldoende heb gedaan. Ik kijk ook een beetje naar mijn eigen spreektijd en de laatste is geïnspireerd door de heer Beek, zeg ik maar gelijk erbij, want die begon over inwoners van andere gemeentes die bij ons veel restafval dumpen. En hij gaf zelfs aan dat dat de grootste veroorzaker is van het hoge restafvalcijfer. Nou, dat betwijfel ik, maar ik kan me wel voorstellen dat we iets kunnen doen daaraan door te zeggen: laten we een pasjessysteem introduceren voor de ondergrondse restafvalcontainers. Dat is de tweede motie.
Ja, dank u, voorzitter. Ja, over afval kort gezegd, er mag een tandje bij. Vandaar dat wij de motie mee indienen van de ChristenUnie om te starten met die verkenning naar dat restafvaltarief en, voorzitter, een tweede voorstel voor meer impact dat het college zelf doet in het maatregelenpakket is om de huidige pilot, die is uitgevoerd met het nieuwe inzamelen HNI, die zeer succesvol is geweest in Voorburg Midden, uit te breiden naar één of twee andere wijken met een diverse verdeling tussen hoog- en laagbouw. Daarom dienen we een tweede motie in, samen met de ChristenUnie, GroenLinks en PvdA, om dat advies van het college over te nemen, waarbij inwoners vrijwillig hun restcontainer kunnen inleveren. En het dictum luidt in het najaar een start te maken met een pilot in één of twee wijken waar laag- en hoogbouw door elkaar staan, bijvoorbeeld Voorburg Noord. De benodigde kosten daarvoor te onttrekken aan de reserve duurzaamheid, na een jaar te evalueren hoe het inwoners beviel en of er sprake is van een daling van het restafval per inwoner en daarbij ook een afweging te maken over de milieu- en financiële winst, of die de investeringskosten legitimeren en deze uitkomsten met de Raad te delen in het vierde kwartaal van 2023.
Uiteraard, dank u, voorzitter. Mijn tekst even kijken. Voorzitter, het aantal kilo's restafval per persoon is bizar hoog in onze gemeente en moet fors omlaag. Wat D66 betreft, kijken we terug op een goed debat in de afgelopen commissievergadering. Veel standpunten en adviezen zijn gewisseld. Voorzitter, het college zet met de maatregelen in om de individuele inwoners te betrekken. Dat begrijpt D66. Tegelijkertijd wil ik toch wijzen op het grotere plaatje. Ik refereer hiervoor aan het interview met Wendy de Wild in de NRC afgelopen weekend. Zij is vertrekkend directeur van de gemeentelijke afvalbedrijven van branchevereniging NVRD. De Wild wijst op de rol van producenten en landelijke overheid. Zij signaleert dat producenten bewust spullen produceren op een manier dat ze snel kapot gaan en spullen van steeds slechtere kwaliteit, dus minder geschikt voor hergebruik of recycling. Denk hierbij aan meubels of textiel. Afval kunnen we beter aan de voorkant voorkomen, niet aan de achterkant. Afval opruimen. Dit gezegd hebbende, terug naar onze gemeente. Eén van de maatregelen om het aantal kilo's terug te dringen, kan het invoeren van een restafvaltarief zijn en nadrukkelijk vraagt de motie van CDA, D66, PvdA en GroenLinks om gebruik te maken van Delft-onderzoek. Dat is slim, efficiënt en verspilt niet onnodig publiek geld. D66 riep de wethouder op in de commissievergadering om samen te werken met Duurzaam Leidschendam-Voorburg en andere inwonersinitiatieven. Ik was dan ook blij om de gemeente bij een kraampje op de duurzaamheidsmarkt te zien in stadstuin Rusthout afgelopen zaterdag. Ik sprak daar Frans Langeweg van Repair Café. Voor wie niet weet wat Repair Café doet: mensen komen met kapotte spullen bij de vrijwilligers van Repair Café in Rusthout om deze tegen een vrijwillige vergoeding te laten repareren. Langeweg vertelde dat zij 75% hiervan kunnen repareren. Dat is echt een fantastisch resultaat. De ruimte in Rusthout is helaas klein en druk bezocht en ze zoeken nieuwe ruimte waar ze één keer in de maand kosteloos terecht kunnen. Wethouder, zou de gemeente hier kunnen ondersteunen. Tot zover voorzitter, dank u.
Dank u wel voorzitter, ik ben uitgedaagd, dus dat vraagt ook om een antwoord en ik zal ook daar maar mee beginnen over het restafval via de afvalpas. Ik denk dat, laten we zeggen, ik zou het ook graag van de vorm van de wethouder willen horen, maar hoe daar het kosten-batenverhaal is en of dat effectief is. Ik heb begrepen dat er in het verleden wel eens over gesproken is. En dat het leidt tot bijplaatsingen. En daarbij komt dat we in het debat dat we gehad hebben, de wethouder ook heeft toegezegd dat hij zou kijken naar handhaving op het gebied van legaal dumpen van afval in onze oracs dus, en dat leek mij eigenlijk wel voldoende.
Voorzitter. , ik heb uiteraard hier een vraag op, want u maakt het in de commissie namelijk heel groot, alsof algemeen alle inwoners van de gemeente Den Haag bij mij om de hoek, zeg maar, de restafvalcontainers vol douwen en u deed ook echt eigenlijk alsof daarmee alle problemen opgelost zouden worden. Eigenlijk niks anders zeggen dan nou, misschien moeten we een tandje bijzetten met handhaving. Is dat echt de enige oplossing die we kunnen verwachten?
Nou, dat is wel de eerste oplossing die ik in zou willen zetten en een pasjessysteem vind ik eigenlijk. Ik denk dat dat veel geld kost en daar wacht ik dan ook even op, maar ik denk dat handhaving het eerste instrument zou moeten zijn dat je inzet in deze. Kan ik verder? Ja, dan ga ik verder, dan ga ik even van bovenaf het restafvaltarief. Ja, daar willen wij eigenlijk de deur niet voor openzetten. Wij denken dat dat een verkapte verhoging is van de tarieven. Ik kan me zo voorstellen dat er mensen zijn die slecht ter been zijn, dat die het restafval in kleine hoeveelheden wegbrengen. Ik kan me ook voorstellen dat mensen hun containers niet helemaal vol krijgen. Mensen met kleine kinderen die vrij veel afval hebben van luiers worden daarmee gestraft en dat lijkt me niet de juiste aanpak, dus wij zijn niet a priori voor deze motie.
Ik kan me heel goed voorstellen dat in de mogelijkheden voor het invoeren van zo'n restafvaltarief ook mogelijkheden staan, waarbij je de genoemde problemen van de heer Beek kan oplossen. Andere soorten luiers die niet tot restafval leiden. Het is een aanrader.
Voorlopig zijn de luiers wat ze zijn en zijn er nog geen maatregelen op dat terrein. Daarbij komt dat de varianten eigenlijk alleen maar per keer aanbieden en per kilo zijn, dus wat dat betreft denk ik niet dat er veel varianten zijn. Dan is het ja, ik heb ook een beetje haast. Het laatste punt is het nieuwe inzamelen. Ja, dat lijkt me een overbodige motie als je al in een gebied H en I hebt ingevoerd. Dan lijkt het niet zinvol om het uit te breiden zonder te weten wat er precies gebeurt in dat gebied. Dus ik zou zeggen, laten we eerst eens de cijfers van het nieuwe.Voorburg Midden boven tafel krijgen en dan het nieuwe gesprek voeren. Dat zou mijn idee zijn. Dank u.
Voorzitter, bij dit agendapunt gaat het vooral om het verminderen van restafval. Tijdens commissievergaderingen hebben we aangegeven dat scheiden noodzakelijk is en dat er grotere inzet op het inzamelen van bruikbare grondstoffen de inzet moet zijn van het beleid en de communicatie hierover. Dus geen afvalbeleid, maar grondstoffenbeleid. In de stukken is aangegeven dat communicatie niet expliciet als maatregel is meegenomen. Communicatie is namelijk niet ten opzichte van maatregelen, maar ondersteunend aan het inhoudelijk beleid. Zoals in de stukken staat, benutten we communicatie vooral om het huidige beleid beter onder de aandacht te brengen en maak duidelijk wat de financiële voordelen zijn van het verminderen van restafval. Met genoegen constateer ik dat de stichting Duurzaam Leidschendam-Voorburg samen met Avalex het initiatief heeft genomen en op 11 juni nog een bewonersbijeenkomst over afval heeft georganiseerd, gericht op het hergebruiken van afval als grondstoffen. Onze partij is zeer terughoudend om nu in te zetten op een beleidswijziging. Hiermee is veelal een investering gemoeid en een mogelijk effect duurt vaak lang voordat het zichtbaar is. In de commissievergadering heeft mevrouw Duijvestein aangegeven dat goed gescheiden afval herbruikbaar is als grondstof en geld oplevert. Afval scheiden wordt nog vaak gezien als gedoe. Het is een mindset. Laten we erop inzetten om die mindset met z'n allen te veranderen om tot een circulaire economie te komen. En wat ons betreft moet zowel de gemeente als Avalex daar volop op inzetten. Bij veel bewoners bestaan nog verkeerde beelden over het nut van scheiden. Geef hier het juiste beeld weer en vertaal dit in harde euro's. Tot slot, begin bij de jeugd, als je structureel iets wil veranderen. Dank u, voorzitter.
Ja, doet u het? Ja, dank u wel, voorzitter. Ik weet niet meer hoe het werkt, joh. Ik ga even in op de motie van de ChristenUnie over de inzet van de afvalpas. We waren er nogal verbaasd over. Een aantal jaar geleden waren er in de wijken Leidschendam Noord afvalpassen en dat leidde er juist toe dat mensen die met name in hoogbouw wonen naar beneden komen met hun afvalzak, vervolgens bij de container komen. Oh jee, pas vergeten, ligt nog thuis. Nou, ik zet mijn afvalzak wel bij de container en ik loop lekker weer terug en ik ga niet nog in de regen teruglopen met mijn afvalpas. Sinds de afvalpassen niet meer nodig zijn voor de ondergrondse containers, wordt in die wijken juist gemerkt dat er minder afvalzakken bijgeplaatst zijn. Ja, er is nog overlast van grofvuil dat op de straat geplaatst wordt, maar dat is niet het restafval in de afvalzakken. Dus wij zullen ook tegen die motie stemmen omdat we bang zijn dat een afvalpas juist zorgt voor mensen die een extra zak naast de container zetten omdat ze hun pas vergeten zijn. Afval op de juiste manier verwerken is juist toegankelijk.
Dank u, voorzitter. Ja, een aantal raadsleden zeiden het al: we hebben een mooi gesprek in de commissie gehad. Dus ik hou het nu iets beknopter en ik zal gelijk reageren op de moties. De eerste motie over het restafvaltarief, ja, zonder nu direct hier een discussie te gaan voeren over het restafvaltarief. U vraagt om hier informatie over te krijgen wat het zou betekenen voor de invoering in onze gemeente, wat voor haken en ogen daaraan vastzitten en daarvan kan ik zeggen, ja, met de resultaten die er nu uit Delft onderzoek zijn, de onderzoeken die Avalex daarvoor heeft laten uitvoeren, kunnen we de raad een vrij goed beeld daarover geven. En ook kunnen we leren van het proces dat nu met Midden-Delfland wordt doorlopen. Dus die informatie kunnen we als college geven. Dus daar adviseer ik positief op. Dan de motie over het verminderen van afval via de afvalpas. Ja, er zijn geen signalen dat er grote hoeveelheden afval van buiten de gemeente bij ons in de ondergrondse containers verdwijnen. Dus de vraag zou kunnen zijn, ja, wat lost dit dan op en zijn de extra kosten versus de opbrengsten wel waard? Want aan het invoeren van de pasjes zitten aanzienlijke kosten vast, dus dit ontraad ik. Het is niet het slimste. En dan de derde motie, pilot voor H en I in één of twee wijken. Er lag eerst een motie die eerder verspreid is om echt een flinke pilot neer te zetten daar. Die vond ik persoonlijk wat te ver gaan, omdat dat toch wat meer van dwang uit zou gaan of meer gericht zou zijn op het nu een hele wijk oppakken. Ik zie veel meer in een vrijwillige inzet van wijkbewoners, dus dan hebben we het over gemengde wijken waar we zowel de kliko's hebben als de ondergrondse containers en vanuit dat concept wat verder doorwerken. Ik heb gezien dat mevrouw Van der Heide, tenminste dat hoorde ik eigenlijk uit de inbreng, de motie wat heeft aangepast. Ik kan me ook voorstellen dat heel veel andere leden dat niet zien, maar zoals ik hem nu hoor, zou ik met die motie uit de voeten kunnen. Maar ik zou eerder zeggen van, laten we nou... Laat ik zeggen dat ik daarmee uit de voeten kan. Dan hoeft u hem ook niet in stemming te brengen. En dan komen we denk ik in de uitvoering wel bij elkaar. Dus dat is wat betreft de moties. En dan één vraag van mevrouw Bos, allereerst een pleidooi voor meer producentenverantwoordelijkheid steun ik van harte. De vraag gaat over het Repair Café. Ik heb inderdaad daar zaterdag ook met de mensen van het Repair Café gesproken en afgesproken dat we daar, nou ja, een afspraak maken om nader te kijken wat we voor elkaar kunnen doen. Want zoals u in het stuk van het college heeft gezien, zien wij veel heil in het verder uitbreiden van die Repair Cafés. Dan één vraag van de heer Beek over handhaving. Ja, wat ik in de commissie heb gezegd, is dat wij nu aan het invoeren zijn om spoedeisende bestuursdwang te kunnen invoeren op korte termijn, zodat mensen een rekening krijgen voor gedumpt afval. En daar verwachten we dan ook veel van en dat is ook noodzakelijk in de hele aanpak. En dan tenslotte een oproep vanuit GBLV, de heer Van Wissen, voor meer communicatie. Dat gesprek hebben we uitgebreid in de commissie ook gehad en daar zetten we als college gaan we als daar ook samen met Avalex en Duurzaamheid van Voorburg op inzetten. Tot zover, voorzitter.
Ja, voorzitter, ik moet nog even iets rechtzetten, namelijk dat ik zo slordig ben geweest om de mede-indieners niet eerder te noemen, namelijk voor die eerste motie van het restafval doen we met CDA, D66, GroenLinks en PvdA. Dat is weer rechtgezet, dan ga ik de motie wat betreft de afvalpas intrekken, want de argumentatie van het college heeft mij overtuigd dat het probleem daar blijkbaar toch niet zo is. Tot zover.
Ja voorzitter, dank voor de beantwoording even heel kort om duidelijkheid te krijgen, want u zegt, ik kan met de motie uit de voeten omdat hij inderdaad uitgaat van vrijwilligheid. Fijn en tegelijkertijd zijn. Wat mij betreft kunt u hem intrekken, want daar vinden we elkaar wel. Kunt u dan toezeggen dat u de raad informeert hoe u de motie, de oproep aan de motie uitvoering gaat geven.
Maar het is uw voorstel nu wil. Na dit agendapunt kunnen we de orde voorstellen, hè? Wie is daarvoor, handen omhoog? 5 minuten schorsen na dit agendapunt. Handen omhoog. Maar meneer Grguric wil het zelf ook niet, zie ik, dus één ja. OK, bij deze helaas, dan kijk ik, gaan we toch terug naar de orde van dit debat, wethouder? Misschien wel ook door de microfoon aan het woord geven op de vraag van mevrouw Van der Heide.
Ik had meer een pragmatische oplossing, omdat veel mensen de nieuwe motie van u niet gezien hebben. Wat ik uit uw woorden proef is dat dat vrij dicht zit. Ook op de bedoeling, zoals we het in de raadsbrief hebben beschreven. Dus ik verwacht dat we daar een goede invulling ook op kunnen geven. En ja, daar willen we de Raad uiteraard in meenemen over de voortgang. Dus u hoeft hem wat mij betreft niet in te vullen.
Met de stemmen van de fractie van de VVD tegen, de overige voor, is de motie aangenomen. Dan zijn we bij agendapunt 9.6. Dat is de motie die gaat over een autoluwe Plaspoelpolder-motie. Motie ingediend door de heren Wilschut, Elenbaas, Streefkerk geef ik als eerste, denk ik, het woord aan meneer Wilschut.
Ja voorzitter, dat is helemaal goed voorzitter. We hebben net bij het vaststellen van de hamerpunten het beeldkwaliteitsplan Klein Paspoortpolder vastgesteld. En de eerste gebouwen worden in dat gebied ook al gemaakt met garages en al. Toch zijn er nog knoppen in de ontwikkeling om aan te draaien om het gebied autoluwer te maken en we willen eigenlijk het college daartoe oproepen. En dat komt onder andere ook door de drukte die we dit weekend weer hebben gezien rond die wijken waar het gewoon eigenlijk vastloopt. En wij eigenlijk een poging willen doen om iets daaraan te doen met deze, nou, deze nieuw te bouwen wijk? Dat is in het kort de motie.
Dank u wel, voorzitter, en dank u wel voor deze motie. We hebben daar natuurlijk ook al in de commissie over gesproken. Ik zou deze motie wel willen ontraden en daar heb ik drie redenen voor. Ten eerste, we hebben met elkaar een ruimtelijk kader vastgesteld. Op basis van dat ruimtelijke kader zijn met omwonenden spelregelkaarten vastgesteld en zijn de deellocaties bepaald. Als we nou hadden gezegd, helemaal aan het begin, we willen echt een autoluwe wijk, dan hadden we dat zo ook moeten ontwerpen. Dus dan hadden wij andere uitgangspunten en inrichtingsprincipes moeten hanteren. De wijk, u geeft aan als ...
Mag ik gelijk altijd eerst al een vraag stellen, want dat laat onverlet dat natuurlijk nieuwe inzichten zijn en dat we gewoon elk weekend zien dat het daar vol staat met auto's. Hoe weegt het college dan die nieuwe realiteit?
Ja op zich, het is druk dat klopt, maar bij dit plan zijn natuurlijk van tevoren verkeersonderzoeken gedaan en de toevoeging van het verkeer op basis van dit plan. Dat weegt niet zo zwaar om nu te zeggen van: we gaan het anders inrichten, dus die onderzoeken laten zien dat de toevoeging van het verkeer dat dat kan voor dit plan.
Voorzitter, mag ik mijn volgende aanvraag zo stellen, want ik kan me heel goed voorstellen dat het uit die onderzoeken komt. Maar we zien tegelijkertijd elk weekend dat het vol staat, dus de realiteit en die onderzoeken spreken elkaar dus een beetje tegen ik wil eigenlijk vragen om het college ook gewoon met de realiteit, met die werkelijkheid rekening te houden.
Ja, dat snap ik wel, maar kijk, we zijn nu bezig met het bouwen van deze wijk. Daar hebben we bepaalde uitgangspunten en principes voor bepaald. We hebben ook gezegd, we zorgen ervoor dat de auto zo min mogelijk te zien is, hè? Dus parkeren doen we half verdiept of ondergronds. We maken gebruik van deelmobiliteit. We leggen mooie wandel- en fietspaden aan, zodat we ook dat stimuleren. Er worden excellente fietsenstallingen aangeboden, dus we doen zoveel mogelijk om dat te stimuleren. Maar dat we nu zeggen, de auto moet uit dat plan, daar is op dit moment de ruimte niet meer voor en bovendien, u geeft aan als alternatief een groenstrook aan de overkant van de brug over de Vliet. Maar die groenstrook is in gebruik bij Rijkswaterstaat voor de veiligheid van de Sijtwendetunnel. Dus dat is niet mogelijk.
Ja, daar wil ik in tweede termijn nog wel iets over zeggen. We hebben geschreven, onder andere bij de grastrook, dus als dat niet kan, ja, dan gaat het ons om parkeren aan de rand van de wijk en ik kan me heel goed voorstellen dat het verstandig is om dat aan deze kant van de Vliet te doen, zodat we niet allemaal extra verkeersbewegingen nodig hebben eromheen. Wij zullen de motie handhaven en willen autoluwer daar graag toch benadrukken.
Met de motie de stemmen voor van D66, GroenLinks, PvdA, ChristenUnie, dat is 14 en de rest tegen is 17. Is die motie verworpen? Dan gaan we naar het volgende agendapunt. 9.7 en daarvoor vraag ik de heer Klazenga om weer naar voren te komen.
Ja dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met te zeggen dat onze fractie begrijpt dat de voorliggende motie voor een aantal mensen in deze raad misschien moeilijk is en misschien zelfs uiterst gevoelig ligt. Maar we zijn met de verschrikkingen die in Gaza en in toenemende mate op de Westelijke Jordaanoever gebeuren en die we dagelijks binnenkrijgen via gruwelijke beelden en verhalen op een punt aangekomen dat zwijgen geen optie meer is. Het officiële dodental staat nu op 5.390. Maar veel bronnen gaan ervan uit dat er naar schatting nog 1.000 verminkte lichamen onder de puinhopen van Gaza liggen. Al 19 maanden lang worden ziekenhuizen, scholen, moskeeën en tentenkampen gebombardeerd. Reddingswerkers, hulpverleners, journalisten worden doodgeschoten. Het onthouden van noodhulp en voedsel is een wapen geworden om de bevolking naar andere plaatsen te drijven. De laatste gruwelijke beelden die op mijn netvlies staan: de lichamen van 9 gedode kinderen van een artsenechtpaar worden verkoold uit de resten van hun huis gehaald. Op zondag 18 mei vertrokken 100.000 mensen in Den Haag. Die trokken een rode lijn. Ze waren ontzet. Ze waren boos en ze waren verontwaardigd. Ze voelden zich machteloos, maar wilden toch iets doen. Tenminste hun stem laten horen. Onder hen een flink aantal mensen uit onze gemeente. Ook zij wilden ons en onze regering laten weten dat we heel vaak aan onszelf en aan onze kinderen hebben beloofd: nooit meer. En genoeg is genoeg. Het zijn mensen die willen laten zien en horen dat er nog steeds zoiets bestaat als een morele ondergrens en daarom deze motie. Waarvan het dictum luidt: We verzoeken het college zich aan te sluiten bij de groeiende groep burgemeesters en gemeenten die de Nederlandse regering oproepen om het optreden van de Israëlische regering in Gaza te veroordelen en een halt toe te roepen en gaat over tot de orde van de dag.
Voorzitter, dank. Allereerst wil ik de collega's van GroenLinks en PvdA bedanken voor het initiatief om deze motie in te dienen. Volgens mij heel helder verwoord door de heer Elenbaas zojuist. Wij zullen deze motie in ieder geval steunen. Want wij als D66 vinden het belangrijk dat ook de lokale politiek stelling durft te nemen bij kwesties die onze inwoners bezighouden. En ja, ook als we er niet direct over gaan en zeker, voorzitter, als de landelijke politiek het beschamend laat afweten in deze hele kwestie. Een aantal gemeenten ging ons dan ook terecht voor en ik moet zeggen, het leeft in onze gemeente. Ik krijg er vanuit mijn omgeving en zeker ook daarbuiten vragen over. En vorige week inderdaad een hele grote mars met 100.000 getelde mensen die meeliepen, waarvan ik weet dat er een aantal mensen in ieder geval die ik ken, hebben meegelopen. Ik heb gezien dat een aantal mensen uit deze raad ook bij die mars meeliepen. En het zijn nog maar alleen de mensen die ik ken uit deze gemeente. Voorzitter, wij delen de overtuiging dat mensenrechten onvoorwaardelijk moeten worden gerespecteerd zonder dubbele standaard, laat dat duidelijk zijn. En daarom veroordelen wij het excessieve geweld door de Israëlische regering, waarbij onschuldige Palestijnen worden vermoord en roepen wij op dat er een onmiddellijke stop komt. En tegelijkertijd, voorzitter, laat ik ook daar heel duidelijk over zijn, vinden wij dat alle gijzelaars zo snel mogelijk vrij moeten komen en dat antisemitisme te allen tijde bestreden moet worden. En dat laatste wil ik nogmaals benadrukken. Dank u wel, voorzitter.
Voorzitter, laat ik beginnen met duidelijk aan te geven dat Gemeentebelangen het geweld in het Midden-Oosten verafschuwt en veroordeelt. Wij wijzen elke vorm van geweld af. Als lokale partij vinden wij dat iedere inwoner, ongeacht geslacht, leeftijd, geloof en van wie iemand ook houdt, zich vrij moet kunnen voelen in Leidschendam, Stompwijk en Voorburg. Dit ondanks zijn of haar afkomst en zijn of haar relatie met een conflictgebied. Wij verwachten van het college dat zij het gesprek aangaan met inwonersgroepen, waarvan familie, vrienden of bekenden lijden onder geweld in conflictgebieden. Dit ook ter voorkoming van polarisatie in onze gemeente. Wij zijn blij met de manier waarop het college bij het begin van het conflict tussen Israël en Palestina er bewust voor heeft gekozen om de gemeentevlag te hijsen ter ondersteuning van de verschillende mensen die wonen in de conflictgebieden en ook verbinding legt met de inwoners uit onze gemeente die mensen kennen in die conflictgebieden. Gemeentebelangen zal tegen de voorliggende motie stemmen om twee redenen. A. Wij vinden dat de gemeenteraad zich niet in internationale conflicten moet mengen en B. Het signaal dat wij afgeven werkt hoe dan ook polarisatie in onze gemeente in de hand en dat willen wij op voorhand niet. Dank u wel
Ja, dank u wel, voorzitter. Wat ik zou willen vragen aan de heer Rosbenders is, ik begrijp zijn argument, hè? We zijn een lokaal bestuur. Maar ik heb op voorhand al proberen aan te geven dat wij wel degelijk ook de stem en de verontrusting van onze inwoners moeten verwoorden. Maar een ander ding is, u zegt, wij houden ons niet bezig met internationale politiek. Mag ik u eraan herinneren? En het was weliswaar voor mijn tijd dat er een forse discussie hier in de Raad is geweest over de Nashville-verklaring, dat er forse discussies zijn geweest over de steun aan Oekraïne en de oorlog daar en de opvang. Er is zelfs een voorstel geweest om een tijdlijn op te zetten. Er is gediscussieerd en gepraat over steun aan de aardbeving en aan Turkije. Dus er zijn wel degelijk voorbeelden van gebeurtenissen die verder gaan dan onze gemeentegrens, waar we ons ook mee bezighouden.
Zeker, en wij zijn ook trots dat wij als gemeente ondersteuning bieden aan vluchtelingen uit Oekraïne en dat we ook een wethouder hebben die zich daarvoor inzet. Dus zeker, maar dat doen wij dan weer op lokaal niveau. En even terugkomend op de aardbeving in Turkije: daar is vanuit de gemeente ook hulp aangeboden, maar die hulp is heel bewust gegaan naar inwoners uit Leidschendam-Voorburg die een verbinding hebben met inwoners uit het gebied waar de aardbeving heeft plaatsgevonden. En dat vinden wij een goede manier als lokale partij om daarmee om te gaan.
Ja dank u voorzitter, collega Rosbenders stelt dat. Dat één van de redenen is om niet mee in te stemmen is dat het polarisatie in de hand zou werken. Hoe komt u erbij?
Hoe verschrikkelijk het geweld ook is, zijn er in elke situatie voor- en tegenstanders en ook die voor- en tegenstanders zullen ook in Leidschendam-Voorburg wonen. En op die manier, als je je uitspreekt tegen een bepaalde situatie, zal dat altijd ook een weerslag hebben op andere mensen die in onze gemeente wonen.
Nou vragen, opmerking, want is het ook niet zo dat dat ook afhangt van het antwoord dat straks de portefeuillehouder misschien gaat geven in hoe die tenminste onze inwoners die zich zorgen maken en zich bezighouden met dit conflict toespreekt hè? Want volgens mij kan je daar vanuit de lokale politiek best een rol in spelen door dingen te benoemen, een signaal af te geven, maar tegelijkertijd ook je inwoners bij elkaar te houden en juist die verbinding op te zoeken.
Ik denk ook dat juist onze gemeente toentertijd dat signaal heel heel nadrukkelijk heeft hij afgegeven door te kiezen voor de onze gemeente vlag te hijsen.
Dank, voorzitter, dat klopt en dat was ook een hele mooie actie van onze gemeente. Tegelijkertijd zijn we vierenvijftigduizend doden verder. En elke keer als ik mijn telefoon open doe en die beelden zie. Dat je het ergst hebt gehad. En dan blijft het maar doorgaan.
Ja, dank u wel, voorzitter. Ik vroeg mij af, hè? Het is inderdaad zo dat dit een onderwerp is dat gepolariseerd is geraakt waar mensen heel fundamenteel tegenover elkaar staan. Maar het lijkt mij zo'n vreemde houding om dan te zeggen als politiek gremium dat dat dús een onderwerp is waar we ons maar niet over moeten uitspreken. Is het niet juist zo dat het andersom is? Dat we ons wel moeten uitspreken omdat mensen tegenover elkaar komen te staan in de samenleving. Dat we dan in dit gremium daar het debat over moeten voeren en ons wel degelijk moeten uitspreken.
Ik denk dat wij ons wel degelijk uitspreken. Ik denk dat wij alleen ons uitspreken op lokaal niveau en hoe wij willen dat het college omgaat met de situatie voor de inwoners in. En volgens mij zijn wij de eerste partij die dat heel duidelijk uitspreekt in deze situatie.
Kijk weer even rond. Ja, misschien zijn er nog andere vragen. Meneer Elenbaas, nog een vraag of opmerking? Want ik wil ook even andere fracties nog aan het woord laten. Ja, gaat u uw gang meneer Elenbaas, dan geef ik het woord aan de heer Van Duffelen.
Ja, twee opmerkingen. U heeft het over de voor- en tegenstanders van gebeurtenissen. Ik geloof dat dit een stuk verder gaat dan gebeurtenissen. De schreeuw om iets hierover te vinden is juist omdat we het hebben over tienduizenden doden. Dat de president van een land het heeft over etnische zuiveringen, dat die meegaat met de familie Trump in de Verenigde Staten die een vakantieoord wil maken van wat op dit moment nog over is van Gaza. Een heleboel mensen maken zich daar enorme zorgen over en het houdt hen bezig en ze hebben geen manier om zich te uiten. En dan is het de taak van de gemeenteraad en het college, lijkt mij, om een uitlaatklep te zijn en om een geluid te laten horen wat overeenkomt met de verontrusting en de onrust die er is onder de bewoners.
Ja en ik herhaal dat wij de eerste partij zijn die vanavond juist aan het college vragen om in gesprek te gaan met onze inwoners, ook over dit onderwerp en dat is ongeacht waar die inwoners vandaan komen. Dus ik denk dat we in dat opzicht op lokaal niveau zelfs verder gaan dan u.
Ja voorzitter, dank u wel voorzitter. Het is een heel gevoelig onderwerp, nou, in het idee van mijn fractie, want natuurlijk, wij zien ook de beelden die vanuit Gaza naar ons komen en die zijn hartverscheurend en daar dreigt en is gaande een humanitaire crisis. Tegelijkertijd hebben we ook de beelden gezien van 7 oktober 2023, waarin Hamas een aanval pleegde op Israël. En dan kun je de reactie overtrokken noemen en buitenproportioneel, dat doen wij ook. Voor ons is wel principieel de vraag aan de orde, ligt hier een rol voor de gemeente? En meer in het bijzonder, want dat vraag ik me dan ook af. We hebben het nu over Gaza en dan nogmaals, het is heftig wat daar gebeurt en het moet ook stoppen wat mij betreft. Maar we hebben ook andere gebieden die we niet zien. Ik denk aan Soedan, een oorlog die ook heel ernstig gaande is, maar waar we niets van weten, bijna niets van weten en waar we niets over horen. Gaat het college dan ook naar die gebieden voortaan een brief sturen aan de regering? Graag een reactie van de burgemeester.
Waarbij ik daarop zou willen aanvullen, dat geweld is ook te veroordelen maar dat geweld, hoe teleurstellend dat misschien ook is, leidt minder tot discussie in onze samenleving dan het geweld in de media. In de Gazastrook. En dat is de aanleiding nu voor deze oproep.
Ja, graag voorzitter, want in onze samenleving zijn ook mensen uit de Soedanese gemeenschap en die zitten er ook dwars en dan ben ik het wel met de heer Rosbenders eens: ga dan als college, ga als gemeente, als die mensen dat willen daarover in gesprek met elkaar, maar ga het niet op een platform zoeken waar de lokale politiek niet over gaat.
Dank u wel, het woord aan de heer Wilschut. Had u een vraag meneer Snellink? Dan geef ik eerst het woord aan de heer Wilschut en dan krijgt u het woord.
Voorzitter, ook ik vind het mooi en passend om hierbij te gaan staan. Niks ten nadele van mijn voorganger, hoor, maar voorzitter, voor de ChristenUnie is de vrede in onze gemeente van groot belang. En daarom zullen we het over Gaza moeten hebben. Lang heb ik ook gedacht dat dit een buitenlandse kwestie was waar we als lokale politiek niet veel meer mee van doen zouden hebben. Daar komt bij dat binnen de ChristenUnie dit echt een heel gevoelig thema is, van leden die betrokken zijn bij christenen voor Israël, daar veel geld aan doneren, tot leden die vorige week hebben meegedaan aan de demonstratie die net al werd benoemd. Voorzitter, wat is dan wijsheid voor de vrede van onze gemeente? Voorzitter, volgens mij moeten we de politieke leiders, en ik benoem expres politieke leiders, van Israël heel serieus nemen als zij openlijk pleiten voor de vernietiging van Gaza en voor een etnische zuivering van Gaza als voorwaarde voor het einde van de oorlog. En ook als we kijken naar het handelen van deze regering, is duidelijk dat zij onschuldige Palestijnen vermoorden, ziekenhuizen verwoesten en voedselhulp tegenhouden, en dat kwaad moeten we gewoon benoemen. Het voorstel van onze minister van Buitenlandse Zaken om een onderzoek in te stellen naar Israël heeft onze landelijke ChristenUnie en daarom ook ondersteund. Voorzitter, deze verschrikkelijke oorlog van ver weg komt heel dichtbij. Het raakt ons ook hier in Leiden, Voorburg, we voelen de pijn, het verdriet en de verdeeldheid. En dat betekent dus ook dat we moeten veroordelen dat Hamas ook vervolgd moet worden. En ook antisemitisme moet te allen tijde bestreden worden. Voorzitter, als ChristenUnie willen we ons blijvend inzetten voor de vrede in onze gemeente en dat is onze eerste verantwoordelijkheid als gemeenteraad. En daarom vragen wij het college ook om steeds te blijven inzetten op het bevorderen van deze vrede in onze gemeente. Kan het college daarop reflecteren? Tegelijkertijd steunen wij natuurlijk ook als lokale politiek de steeds luider klinkende oproep tot een einde aan dit verschrikkelijke geweld en tot vrede in het Midden-Oosten. Als de Nederlandse regering daaraan kan bijdragen, dan mag ze dat niet nalaten. Voorzitter, de ChristenUnie is ook een christelijke partij en wij kunnen dus hier nog een schepje bovenop doen. Wij zullen ook bidden dat er licht zal zijn in deze duisternis.
Ja, voorzitter, heel kort: wat de SP betreft stopt solidariteit en menselijke waardigheid niet bij de gemeentegrens, dus dank voor het initiatief tot het nemen van deze motie en deze steunen we.
Wij plaatsen onszelf deze avond in een discussie die naar mijn overtuiging al 5000 jaar loopt. En het maakt ook dat we hem niet heel snel hier zullen afronden. En ik heb ook het idee en echt ook wel de overtuiging dat alles wat hier gezegd is waar is. En dat maakt het natuurlijk extreem ingewikkeld. Ik denk zelfs dat het intermenselijk gezien het meest ingewikkelde vraagstuk is wat er in ons mensenleven zal zijn. In het college natuurlijk ook uitvoerig over gehad en ook al eerder dan toen zich dat aandiende. Het speelt natuurlijk al jaren. En de bottom line is wel een. Best een aantal van jullie ook gesproken de afgelopen week dat het college wel echt de lijn vasthoudt en vast wil houden dat ze zeggen, ja, wij zijn verantwoordelijk voor het bestuur van deze gemeente. Snap ik heel goed dat als volksvertegenwoordiging zegt, wij willen de stem die klinkt in onze gemeenschap of stemmen laten horen en daar een oproep in doen of een besluit innemen? Ja, dan is dat helder. Maar we hebben in ieder geval als college wel het standpunt ingenomen en dat. Nee, degene die mij dat afgelopen week gevraagd hebben weten dat ook al ja, wij kiezen voor de lijn die we tot nu toe redelijk consequent hebben proberen vol te houden dat we bij de verschrikkingen in Turkije, Syrië, waar heel veel mensen ook familie hadden die daar getroffen is. Zo gezegd dat de gemeente vlag halfstok zoals dat er gewisseld is, doneren aan mensen die van hieruit initiatief nemen. Maar we gaan niet. Nou ja landen vlaggen hijsen dat soort acties nemen. Nou ja, dus dat is wel de lijn die ik hier ook vol hou namens het college als u anders besluit of als u zegt, wij als gemeenteraad willen een brief sturen, dan wil ik u van harte helpen met een tekst en dat als uw voorzitter in dat geval van raad mee versturen. Maar als college is het wel de lijn die ik met u te delen heb. Het is een discussie even over wat gaan we nou doen in de gemeenschap? Het is echt ingewikkelder dan op eieren lopen. En iedere gespreksessie die je erover zou gaan beleggen. Ik geloof echt niet dat dat uit elkaar kan blijven trekken hoe het zit met het gevoel over de zeg maar territoriale conflict en het etnisch conflict. Dus wij zijn echt bezig al sinds al tijden over hè te kijken, zijn er signalen van toenemend antisemitisme. Hoe voelen mensen zich veilig op straat? Daar hebben we gesprekken over contacten met mensen in de wijken. Maar om daar apart iets voor te organiseren, ik wou het zo niet zeggen.
Dank voorzitter, volgens mij een paar dingen. De burgemeester geeft aan, zegt iets over dingen organiseren. Of over de discussie voeren over grenzen of territorium, noemde u geloof ik, daar gaat het niet over. Dit gaat over een signaal geven. Dit gaat over het veroordelen van excessief geweld. Dit gaat over uw inwoners toespreken die hiermee geconfronteerd worden en die zich zorgen maken. Dus mijn vraag is, zo kan aan de burgemeester, wat zou u tegen hen zeggen die u vragen of u dat geweld veroordeelt? Daar u daar specifiek over uit te laten.
En mijn spreken was tweeledig. Het eerste deel ging precies daarover, het andere ging over andere verzoeken over dat deel wat ik zei, nou ja. Zodra ik iets over de inhoud ga zeggen, dan trek ik mijzelf uit mijn eigen lijn dat ik zeg. Dat is iets waar we als college van hebben gezegd we gaan ons houden bij het lokale. Als gemeente hebben we gezegd, we moeten dit aanpakken. We trekken deze lijn en die hou ik zo.
Nee, ik wil deze vraag niet gesteld hebben. Nee, ik denk dat de portefeuillehouder een correct antwoord heeft gegeven, duidelijk. En u probeert er nu iets in de mond te leggen. Daar hou ik niet van als voorzitter, dat wil ik even meegeven.
Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zou de burgemeester willen vragen: waarom volgt hij niet het voorbeeld van omliggende gemeentes, Den Haag, Leiden, Gouda, en zo zijn er nog, ik geloof al meer dan 20 gemeenten in Nederland die wel gevolg geven aan die oproep, die wel bereid zijn, een groep van burgemeesters, een groep van gemeenteraden, om een brief te sturen naar de Nederlandse regering om te vragen het geweld, die verschrikkingen te veroordelen, Waarom bent u niet bereid om dat voorbeeld van die omliggende gemeentes te volgen.
Ik heb volgens mij een antwoord van de burgemeester gehoord dat het college zich niet geroepen voelt om die stap te zetten maar als de raad iets wil dat hij als voorzitter van de Raad wel degelijk eventueel een brief geschreven kan worden. Dus.
Nou wat hij zei? Nee, kijk, er zijn heel wat gemeentes en er zijn wel meer gemeentes dan die twee dozijn, denk ik, die ook in het verleden de lijn hebben gekozen dat zich uitspreken over internationale conflicten. Hier is de lijn gekozen en herbevestigd op verschillende momenten dat we hebben gezegd: dat doen we niet. Omdat je dan, als je die lijn loslaat, gaat treden in de schaal en grootte van een conflict. En zodra ik daar nu iets over ga zeggen, laat ik die lijn los, dus dat ga ik niet doen. Dat kost me heel veel moeite, want je moet het niet allemaal gaan vergelijken. Dus hebben wij gezegd, we maken één trekken, één lijn. Zodra het lokaal iets een link heeft, zoals de voorbeelden die genoemd zijn, is er een andere werkelijkheid waar een internationaal conflict. Laten we aan de mensen die daar zich over uit horen te spreken en ik kan me van alles voorstellen dat dat bij landelijke partijen via die lijn gaat. Maar hier heeft het college in ieder geval deze lijn en die leg ik hier uit. En zoals meneer Rosbenders zei, dat heb ik niet. Is gezegd en dat wist u ook van tevoren voor deze vergadering. Als de Raad zich uitspreekt: wij als Raad willen een brief sturen over... Dan is dat uw besluit? En dan zal ik als voorzitter zorgen dat er een mooie tekst voor komt in afstemming met degenen die daarom vragen.
Ik zal het proberen. Het gaat de burgemeester. Die heeft het nu over je uitspreken over een internationaal conflict of over de internationale politiek. Dat is het niet. Wat ik al een paar keer duidelijk heb proberen te maken, is dat je een stem geeft aan de mensen die zich verontrust voelen, die zich machteloos voelen, die in hun maag zitten met dit conflict, die iedere dag die beelden zien en die daar een uitlaatklep voor zoeken. Dat is het verzoek, niet een uitspraak in een internationaal conflict. Niet je mengen in buitenlandse politiek, maar een stem zijn voor de burgers van deze gemeente. Dat is het verzoek. Dank u.
Als er Iets wat de volksvertegenwoordiging gaat doen, is namens het volk spreken dan is dat echt aan u, dus ga vooral uw gang. Maar dat is dan echt aan u.
Meneer Wilschut, ik heb de portefeuillehouder nog gevraagd om te reflecteren op het deel. Hoe kunnen we nou die vrede bevorderen? En ik kan me voorstellen dat een bijeenkomst niet het juiste middel daarvoor is. Maar er zijn misschien nog andere middelen die we hebben. Ik wil de portefeuillehouder toch nog uitnodigen om daar nog
Ziet u kans erop te reageren? Ik. Als het gaat om dit specifieke onderwerp, moet ik eerlijk zeggen dat ik opensta voor suggesties, omdat ik denk dat het een onderwerp is dat zo lang en zo diep al zit en nu in deze hevigheid naar boven komt, dat ik denk dat het een heel ingewikkeld proces is. Vrede bevorderen doen we volgens mij met name door dingen of nabijheid te organiseren en naar elkaar om te kijken. Dat is breed, maar dat zie ik niet specifiek op dit onderwerp, hè? Als het gaat om, nou ja, weet je, dus daar zouden we een hele avond over kunnen praten over wat we onder vrede verstaan, maar ik zie het op dit onderwerp persoonlijk heel lastig. En als er iets is, is het nou ja, dat het toch hopen dat het gaat om goede verstandhoudingen en met elkaar de signalen serieus nemen, maar dat is iets anders dan wat...
Een onderwerp en een vraag waar ik niet zomaar een kort antwoord op kan geven. Helder, dank. Ik kijk rond, voorzitter. Ik zou graag even meneer Rosmuller die minuten willen schorsen. Hoeveel? Nou, 7,5 dan. Ja, ik kijk ook naar de...
Korte huishoudelijke mededeling. Ik krijg het verzoek, de tekst wordt nog aangepast. Het onderwerp is dermate belangrijk dat ik het van groot belang acht dat we allemaal de juiste tekst hebben dat we dat niet mondeling van achter een spreekgestoelte doen, dus
Maar ik neem aan dat u hem wel kent, toch? Ik krijg hem niet. Ja dankjewel, hoe krijg jij hem dan? OK. Wat er veranderd is, is dat het niet meer een vraag aan het college is, maar, zoals werd gesuggereerd, een brief van de Raad. En waarvan het dictum luidt als volgt: dat wij van mening zijn dat we als gemeenteraad onze ogen niet kunnen sluiten en dat het de hoogste tijd is om onze stem uit te spreken tegen de beschietingen in Gaza, zoals vele burgemeesters en gemeenteraden hebben gedaan, spreekt uit zich aan te sluiten bij de groeiende groep gemeenten die de Nederlandse regering oproepen om het optreden van de Israëlische regering in Gaza te veroordelen en een halt toe te roepen, dat er geen dubbele standaarden mogen worden gehanteerd als het om mensenrechten gaat. Dat dit betekent dat Hamas vervolgd moet worden. Antisemitisme te allen tijde bestreden moet worden en
Gebeld door de Israëlische regering, waarbij onschuldige Palestijnen worden vermoord, moet onmiddellijk een halt worden toegeroepen. En gaat over tot de orde van de dag. OK, dank u wel. Ik
Bij deze helder, ik zag dat de heer Rosman ook nog iets wil toevoegen. Ja, wij zijn blij met de beantwoording van de burgemeester op dit standpunt en ook ten aanzien van de mening van het college op dit punt. Ik denk dat het goed is dat we als Raad ons uitspreken en doordat het dictum gewijzigd is, verwachten wij dat de...Niet zo optreden in de gemeente. Dus zullen wij dit steunen,
Ja, ik ga ook geen antwoord op die vraag geven, maar ik wil wel aangeven dat het goed is volgens mij dat we op deze manier het kwaad benoemen en tegelijkertijd waardeer ik ook het aanbod van de burgemeester om mee te kijken voor een heel zorgvuldige formulering.Die brief kunnen vormgeven en ik verwacht dat we dan als ChristenUnie deze motie willen steunen.
En voor het stemmen doen we weer de changer, zodat op zijn eigen plek de heer Klazenga ook kan stemmen. Gaan we stemmen over de motie. Ho, meneer Van Duffelen.
Ja mevrouw Van Heide, ik zal mij onthouden van stemming en kort de reden: ik vind het nog te vaag geformuleerd voor een belangrijke kwestie. Dus ja, dat kan niet. Aanwezig zijn is stemplicht, dus u kunt uitleggen wat u stemt of er niet bij de stemming zijn, maar als u bij de stemming aanwezig bent, moet u stemmen. Dat is ja, dat komt niet bij mij vandaan, maar zo is het geregeld.
ICT-systeem loopt vast omdat twee wel ingelogde stemmen niet hebben gestemd. Ja, dat is hoe het werkt, dan gaan we toch echt met de hand stemmen, want we gaan het niet opnieuw opstarten. Dus iedereen die voor deze motie is, moet zijn hand opsteken en dan gaan we heel zorgvuldig tellen voor de motie. Stem in ieder geval SP, de PvdA-fractie, twee leden van het CDA, ChristenUnie, de D66-fractie, de heer Voortman, de GroenLinks-fractie en de fractie van GBLV. Dan is de motie, als ik het zo inschat, aangenomen?