Raadsvoorstel vaststellen tweede wijziging verordening sociale en middeldure woningbouw Leidschendam-Voorburg 2022

Leidschendam-Voorburg 2022, daar ligt een amendement voor van meneer Van Wissen van de fractie van GBLV, dus die geef ik als eerste het woord. Gaat uw gang, dank u wel. Voorzitter, voorzitter, de verordening sociale middeldure woningbouw is een belangrijk instrument om richting te geven aan de kwaliteit en de grootte van de woningen die in onze gemeente worden gebouwd. Onze fractie vindt het belangrijk dat mensen een woning hebben die bij ze past, waar zij in principe voor een langere periode in willen wonen en binding hebben met hun buren en wijkgenoten. Wij willen voorkomen dat het vooral doorstroomwoningen worden. Dat wil zeggen dat mensen weer vertrekken zodra ze een betere en vooral grotere woning kunnen bemachtigen. Voorzitter, en in het raadsvoorstel genoemde woonoppervlakte per woning vinden wij te minimaal. Het voorliggende amendement is erop gericht om gemiddeld iets grotere woningen te bouwen dan aangegeven in het raadsvoorstel. Wij kiezen ervoor om in te zetten op een gemiddelde, omdat vanuit met name de woningcorporaties er grote behoefte is om in te kunnen spelen op de diversiteit aan groepen woningzoekenden. Het dictum van ons amendement luidt door als volgt: artikel 4 lid 3 als volgt aan te passen: de in lid één bedoelde woningen hebben een gebruiksoppervlakte van A. de sociale huur- en koopwoningen, een gemiddelde gebruiksoppervlakte van minimaal 45 m² voor het volledige aandeel van de bedoelde sociale huur- en koopwoningen en B. middeldure huur- en koopwoningen, een gemiddelde gebruiksoppervlakte.

En koopwoningen. Dank u, voorzitter, dank u wel. Wenst iemand anders bij dit agendapunt, meneer Hielkema. Ja, dank voorzitter. Misschien als eerste meneer Van Wissen bedanken voor het enorme werk dat u heeft gedaan op dit onderwerp. We hebben hier in de commissie ook al uitgebreid over gesproken en in het stuk dat voorlag wordt inderdaad de grootte van woningen verkleind en er werd wel in het stuk genoemd dat er gekeken kon worden naar gemiddelde. In de commissie heb ik toen gevraagd of dat misschien wat steviger neergezet kon worden, omdat wij het risico zien op nou heel veel kleine woningen bij elkaar. En los van dat dat heel verschillende mensen aantrekt, of dezelfde mensen aantrekt, is het gewoon iets wat we nou niet wenselijk achten. Dus en nu ligt er een amendement voor waarbij dus eigenlijk te verkleinen het minimum eruit is gehaald en eigenlijk gestuurd wordt op die gemiddelde. En dan zien we eigenlijk toch wel hetzelfde risico ontstaan. Dus vraag aan de wethouders vooral, hoe borgen we dan als we het op deze manier doen dat...

Van 15 m² gebouwd gaan worden en dan één hele.

We, hoe sturen we daarop? Dat is mijn grootste vraag. Dank u wel, meneer Snellink. Ja, dank u wel, voorzitter. Een voorstel waarbij het minimale formaat van een sociale huurwoning van 55 m² naar 40 m² gaat en van de middeldure woning van 75 m² naar 50 m². De wethouder gaf in de commissie aan dat het voorstel dat nu voorligt, vooral technisch van aard is en onvermijdelijk vanwege het puntenstelsel en de huidige ontwikkeling op de woningmarkt. En daarna gaf de wethouder in de commissie aan dat in de supermarkt nou eenmaal ook alles duurder wordt door de inflatie. Nou, voorzitter, als een woning van 55 m² naar 40 m² gaat, kunnen we niet echt spreken van inflatie. Wel van krimpflatie van meer dan 25%. En daarbij zijn dan de huidige en aankomende huurders de dupe. Er is een tekort aan betaalbare woningen in onze gemeente. Niet alleen aan kleine woningen, ook aan grote huurwoningen waarbij mensen kunnen samenwonen of waarin gezinnen terecht kunnen. Mensen die in de zorg werken, bij de politie of het onderwijs werken en ook een goede en betaalbare woning moeten kunnen vinden in onze gemeente. En als het systeem van ons verlangt dat we in een race naar de bodem zijn beland, waarbij woningen steeds kleiner worden en steeds duurder, dan is het de vraag of het systeem wel deugt. Maar goed, na het betoog van de wethouder en de commissie vrees ik dat zij niet zo parlementair systeemkritisch zijn. Wat de SP betreft, moet de overheid zich ten volle inspannen om voldoende betaalbare woningen te bouwen en wat de SP betreft zijn daarvoor geen taboes. We zijn voor een sturende overheid die het marktfalen aanpakt, die bijvoorbeeld kijkt...

Kijkt hoe er gestuurd kan worden op de grondprijs en

Top van huurwoningen. De SP kan daarom het voorliggende voorstel niet steunen. Dank u wel, meneer Elenbaas. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik, wij, we hebben in de commissie al duidelijk gemaakt dat onze fractie dit raadsvoorstel om die verordening zodanig te wijzigen dat de verplichte minimumoppervlakte voor sociale en betaalbare woningen wordt verlaagd, geen goed plan vinden. Als ik me niet vergis, is deze verordening al een keer of drie aangepast. En het is een volgende stap in de glijdende schaal naar nog duurdere woningen, want in het voorstel wordt wel een redenering opgehangen dat we met het aanpassen van de verplichte minimumoppervlakte meer sociaal en betaalbaar kunnen blijven bouwen. Maar feitelijk komt het er natuurlijk op neer: minder vierkante meters voor dezelfde prijs, oftewel een hogere prijs per vierkante meter. Kortom, we gaan nog duurder bouwen. Wij zijn wel blij met het voorstel en het werk dat de heer Van Wissen van de GBLV heeft gedaan, die het initiatief heeft genomen om toch iets aan de gebruiksoppervlakte te doen door ze een beetje op te schroeven naar respectievelijk.

Dat amendement zullen we zeker steunen, het voorstel niet. Dank u wel, dank u wel, mevrouw Paltansing. Ja, voorzitter, dank u wel. De heer Snellink haalt de woorden uit mijn mond, want ik had een zelfde soort betoog. Voor de PvdA is het belangrijk dat wij meer sociale en betaalbare woningen willen, maar niet ten koste van menselijke waardigheid. Kleine woningen mogen de uitzondering zijn, niet de nieuwe standaard, en betaalbaarheid mag nooit het argument zijn om te tornen aan wat we als samenleving acceptabel vinden.

Zullen we steunen, maar we zullen het voorstel zelf niet steunen. Dank u wel, voorzitter. Meneer Van Duffelen. Ja, voorzitter, dank, dank ook aan de heer Van Wissen voor het amendement dat op de eerste plaats. Ik zit nog wel met een vraag die eigenlijk al opgeworpen is volgens mij ook door mijn collega's hier aan voorafgaand. Want wat gaat dit nu oplossen? En wij hebben in de commissie aangegeven dat we voor een goede mix bouwen zijn. Ik denk dat er ook niemand daartegen kan zijn, maar dat een verlaging van die heeft voorgesteld naar de 40 m² al een vraag is, wat betekent dat voor het woongenot en de leefomstandigheden van de inwoners die daar straks gaan wonen?

Je zelfs op 35 gaan bouwen en dan meteen van

55 zit je nog gemiddeld op 45. Dus wat wordt de meerwaarde van dit voorstel? Voorzitter, ja, mag ik erop reageren? Volgens mij is de meerwaarde van het voorstel dat je ook de verschillende doelgroepen op een goede manier kan bedienen. Alleenstaanden hebben soms voldoende aan een wat kleinere woning en dat kan gecompenseerd worden door iets grotere woningen die voor een andere doelgroep weer van belang zijn.

In ieder geval veel meer flexibiliteit aan de woningcorporaties om de verschillende doelgroepen te bedienen. Ja, voorzitter, die redenering kan ik volgen. Tegelijkertijd denk ik, die ondergrens was al vastgesteld.

Vanuit het college. Dus waarom, waarom dan nog eventueel kleiner gaan bouwen? Ik zie hier op zo'n manier de mix niet ontstaan. Gaat u verder.

Dank u wel, voorzitter. Als je nog maar net in deze raad bent, dan snap ik dat je deze wethouder durft te beschuldigen dat ze geen fundamentele keuzes durft te maken. De afgelopen 3 jaar heb ik echt mijn nek uitgestoken. Wat woningbouw betreft, zowel betaalbare grond, onderhandelingen over van alles en nog wat. Maar ik snap als SP dat je teleurgesteld bent als dit voorligt, maar tegelijkertijd, en dat heb ik in de commissie ook proberen uit te leggen. Er is woningnood en 3/4 van de woningzoekenden op onze lijst zijn tweepersoonshuishoudens en u zegt allemaal hier, zoveel als mogelijk. We willen meer sociale woningbouw. Het puntenstelsel is een wettelijk bepaald stelsel dat is gewijzigd. Een nieuwbouwwoning die kwalitatief beter is dan een woning die 30 jaar geleden is gebouwd, omdat die duurzamer is, etcetera, die verdient meer punten, krijgt meer punten, waardoor je dus te hoog in je huurprijs komt. Dus omdat de woningen kwalitatief veel beter worden, moeten we kleiner bouwen om aan dat puntenstelsel te kunnen blijven voldoen en dus onder de maximale huur voor sociaal of minder duur kunnen blijven. Dat kunt u wat van vinden, vind ik wel wat van, maar dat is hoe het wettelijk geregeld is. En als wij meer sociale woningen willen toevoegen, want ik heb u ook in de commissie gezegd. Onze woningvoorraad is gigantisch, tal van woningen, grote woningen, nou ja, middel woningen zoals u ze noemt, en er is gewoon een tekort aan kleine woningen en op deze manier voldoen we daaraan. De wachtlijst, nogmaals, bestaat voor 3/4 van de mensen uit tweepersoonshuishoudens, 40% in Nederland alleen, en die mensen willen we heel graag bedienen op deze manier. U heeft gelijk dat alles duurder wordt en u chargeerde met mijn supermarkt opmerking, maar dat was een antwoord op de vraag volgens mij van mevrouw Paltansing, waarom wordt alles maar steeds duurder? En toen in dat kader heb ik aangegeven, alles wordt duurder, dus ook het bouwen, dus ook de bouwstenen, ook het personeel. En dat is nou eenmaal waar we voor staan en het gemiddelde, dat is denk ik wel heel mooi en wij hadden het ook een soortement van. Alleen de heer Van Wissen legt hem in zijn amendement wat strakker. Omdat ook Fidomas aan ons heeft aangegeven dat ouderen juist ook als ze alleen zijn, iets ruimer willen wonen omdat ze veelal uit een grote woning komen. Dus als zij bijvoorbeeld 70 m² willen bouwen, dan kan hij 30-35 tegenover staan en komen gemiddeld uit op hetgeen wat er voor ligt. Dus

Dus dat is een vraag geweest, ook van de corporaties. En ik denk dat dat

Dat zij goede kennis hebben van onze woningmarkt, dus op die manier. Moet ik even kijken, meneer Snellink? Wilt u een vraag stellen? Dat mag zeker bij deze. Ja, dank u wel, voorzitter. Op de opmerking van de wethouder: ik had de wethouder niet beschuldigd van geen keuzes maken, maar wel van het niet hebben van systeemkritiek. En de wethouder begon vervolgens ook over dat puntenstelsel, waardoor de woningen steeds kleiner worden. En

En dan zal mijn vraag aan de wethouder zijn, hè? De wethouder nodigt daar ook een beetje toe uit. Ik vind daar wel iets van, dan ben ik ook wel benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. Nou, ik vind alle wettelijke eisen die gesteld worden op dit moment aan woningbouw op tal van zaken, en dat is het puntensysteem, er eentje van dat het gewoon maakt dat wij zelf minder keuzes kunnen maken wat wij in onze gemeente willen bouwen. En dat geldt niet alleen voor bouwen, maar ook voor andere zaken. Ik hoef alleen maar tegen u te zeggen, heeft u afgelopen week de Tweede Kamer gevolgd? Ik vind ook wat van de nieuwe asielwet, die belemmert mij ook in statushouders huisvesten, die belemmert ons ook om een doorstroomlocatie op touw te zetten. Noem maar op, maar feit is wel dat het puntensysteem telt en dat is een fout als de punten opgeteld worden en dan moeten wij onder de wettelijke sociale huur blijven. En als de woningen te groot zijn en kwalitatief te goed, mogen we geen sociale huur vragen en aan die woningen is dus gewoon heel erg behoefte. We kunnen compenseren in het geld dat dat heb ik hier in de raad al vaker voorgelegd als we verschil in huurprijs hebben, waardoor het dus niet meer sociaal is. Maar middelduur kunnen we daar als gemeente wat aan doen, maar die...

Wat nu voor ligt is, zeg maar, deze wijziging om kleiner te gaan bouwen. En die behoefte is er echt, mevrouw Paltansing.

De vraag die ik wilde stellen: waar ligt de verantwoordelijkheid van de gemeente dan om dat te compenseren? Om wat te compenseren? Wij willen grotere sociale woningen bouwen en je zegt dat kan niet vanwege allerlei technische zaken. En dan denk ik van nou, dan hebben we als gemeente, als wij het verschil willen maken voor onze inwoners en voor de mensen die hier wonen en of willen komen wonen, hebben wij als gemeente...

Om daar wellicht iets aan te kunnen doen vanuit de gemeente. Dus ik ben benieuwd waar de wethouder dat ziet. Ik had hem aanstaan, ik neem weer uit onze huidige woningvoorraad is heel is zijn hele ruime woningen. Wooninvest heeft durf effect percentage niet noemen, maar het merendeel van Wooninvest is 4 tot 5 kamerwoningen. Er zijn heel veel grote sociale woningen in onze gemeente waar we tekort aan hebben is kleinere woningen en die willen we nu gaan bouwen. Ook omdat door de kwaliteitseisen van de bouw tegenwoordig. Gaan mezelf bijna een herhaling stellen. Is het niet mogelijk om sociaal meer dan 60 m² te bouwen en daarom is het zo fijn als je het gemiddeld kan doen, want dan kunnen we kleinere bouwen voor jongeren. Die daar behoefte aan hebben, hè? Kijk naar Vliegweg 3.

Bijvoorbeeld. Dat hebben we ook uitgebreid discussie over de studio-afmetingen gehad en kunnen we ook grotere woningen bouwen.

All right, dan kijk ik of er maar, meneer Hielkema, gaat uw gang. Ja, omdat ik had een vraag gesteld over met name de vergelijking tussen. Ja, dus mijn zorg is dat we wel door de ondergrens heen zakken als het gaat om de vierkante meters, hè? Dus in het voorstel stond in ieder geval een ondergrens. Die is dan met het amendement. Eigenlijk is er geen ondergrens meer, maar alleen een gemiddelde, dus mijn zorg is dan, hoe voorkomen we dat we daar door een soort door de grond heen zakken als het gaat om vierkante meters.

Zijn er andere sturingselementen dan alleen wat we hier hebben? Zijn die nodig of borgen we dat al met dat gemiddelde? Dat is eigenlijk mijn vraag. Ik heb een vraag aan de wethouder. Check, kijk heel even voor die vraag naar de wethouder nog, of dat ze die meeneemt in haar beantwoording van de tweede termijn. Mag ook wel, hè, meneer Hielkema, dat we heel even ruimte geven om het antwoord bij elkaar te verzamelen. Ga ik nu even de tweede termijn doen. En dan kijken we even of u antwoord kunt krijgen in de beantwoording van de wethouder in de tweede ronde. Meneer Van Wissen? Nee. Meneer Ellebas? Nee. Snellink? Nee. Mevrouw Bottoolsing? Meneer Van Duffelen? Nee. Ja, dan zijn we toch alweer rond en dan is de vraag van meneer Hielkema. Maar de vraag van...

Ja, sorry meneer Hielkema, nee, en dan met zo het amendement spreekt inderdaad uit van de gemiddelde dus.

M² bouwen. Als u aangeeft van nou, wij willen een ondergrens aangeven, zal ik hem vooral toevoegen aan het abonnement nemen ermee. Right, dan was dit het eind van de tweede termijn en hebben we in principe de beraadslagingen afgerond. Yes, dan gaan we over tot de stemmingen. En zoals...

Oké, dat is met 19 stemmen voor en 12 tegen aangenomen. De stemmen voor zijn GBLV, D66, GroenLinks, PvdA, SP, ChristenUnie en...

Het raadvoorstel is aangenomen door VVD, GBLV, D66, ChristenUnie en de overige stemmen.

Tegen. Gaan wij naar agendapunt 109.3? Dat gaat over het raadsvoorstel vaststellen zienswijze ontwerpbegroting Avalex. Daar ligt een amendement.