Spreekrecht inwoners

Voor jullie insprekers hebben zich vijf inwoners aangemeld voor het agendapunt 5.6. We hebben een brief van de bewonerscommissie Heuvelwijk over zorgen over toekomstige warmtevoorzieningen. De heer De Groot en mevrouw Wojcicki hebben zich gemeld namens de bewonerscommissie Heuvelwijk. De brief van mevrouw Wojcicki heeft u als het goed is meegekregen met de stukken die in IWAB staan. Ik wilde de heer De Groot vragen om als eerste even naar voren te komen, meneer De Groot.

Ja, goedenavond. Mijn naam is Maarten de Groot. Ik wil graag spreken over het inspreekpunt van die brief, zoals de voorzitter al zei. Ik woon in Voorburg, dus niet in Leidschendam, dus voor mij is het een ander gebied. Maar het is zo dat ik me de laatste 15 jaar nogal verdiept heb in de warmtetransitie. Warmtenetten, warmtepompen en alles wat daarbij komt kijken, ook de wetgeving. Ik heb rapporten bestudeerd. Ik heb deskundigen gesproken. Enfin, dat maakt mij nog geen deskundige, maar ik weet er net iets meer van dan een gemiddelde Nederlandse burger. Ik heb in het bijzonder nu ook de laatste tijd gekeken naar het plan van de gemeente voor de eerste wijk die van het gas af moet, namelijk de Amstelheuvelwijk. Ik denk dat dat plan van de gemeente een heel goed plan is. Een degelijk plan. Ik ben zelf technicus en als je naar de techniek kijkt, zeg je ja, dat is een gezonde techniek. En dat zal ook denk ik voor het milieu goed zijn. Uiteindelijk denk ik ook dat het de kosten van de warmte tot de laagste behoort, dat het een alternatief is wat lage kosten oplevert, althans relatief lage kosten. Maar ja, zeker is het allemaal niet. Er zit veel onzekerheid en die hele onzekerheid zit bij alle warmtenetten op dit moment. De laatste jaren heeft de warmte een enorme tegenwind gekregen door allerlei oorzaken. En dat heeft ook veel wantrouwen opgeroepen. Twijfels bij bestuurders, maar zeker ook bij bewoners. En het vervelende is natuurlijk dat als dit plan, wat volgens mij een goed plan is, als dat kans van slagen heeft, dat heeft zeker een goede kans van slagen, maar dat wordt enorm belemmerd door wantrouwen. En het is belangrijk om deze eerste grote stap van de gemeente tot een succes te maken. En daartoe moet dat wantrouwen eigenlijk weggenomen worden. En we moeten tevreden burgers hebben van de Amstelheuvelwijk. En om daar tegemoet te komen, want nu gaat het om de bewoners van de eerste bewoners die hiermee geconfronteerd worden, stel ik voor dat de gemeente hen tegemoetkomt. Nog meer tegemoetkomt. Door bijvoorbeeld een extra garantie tegen prijsverhogingen of tariefverhogingen die mogelijk in de verre toekomst zouden kunnen plaatsvinden of misschien over een jaar of 5 of 10. Dus door een garantie dat de prijzen niet meer zullen stijgen dan overeenkomstig met de inflatie. Ik wil dan nog even benadrukken dat, maar ik heb daar ontzettend, het is de eerste wijk, dus dat betekent dat alle bewoners van de Amstelheuvelwijk de pioniers zijn in onze gemeente. En wij als andere bewoners van andere wijken kijken van, hoe gaat dat gebeuren en hoe gaan zij daarmee om? Hoe ervaren zij die transitie? En dus die pioniers worden als eerste geconfronteerd met de eisen. Straks wordt het aardgas afgesloten. Maar dat geldt voor de meeste van die bewoners pas over een jaar of 5 zal dat plaatsvinden of misschien nog iets langer. Maar voor de bewoners van de Wooninvest die hier die brief geschreven hebben, is dat nu al. Deze mensen zijn de allereersten in de gemeente die dat grote proces van die warmtetransitie concreet op hun bordje krijgen en min of meer gedwongen worden om van het aardgas af te gaan. En dus die groep verdient volgens mij extra aandacht en extra steun van de gemeente. En ja, over een aantal jaren, over een jaar of 5 of 10, wanneer andere wijken aan de beurt komen, dan zal de ervaring met dit soort warmtenetten en ook met de wetgeving en met het organiseren van een warmtebedrijf veel groter zijn en die onzekerheden nemen dan af, dus dan hoeft de gemeente niet meer dat soort garanties te geven. Het is echt alleen voor deze groep die nu als eerste geconfronteerd wordt. Dat is mijn boodschap dus.

Ik dank u wel voor uw aandacht. Blijf verstaan, want wellicht zijn er vragen door. Vanuit de commissie? Ja, ik zie. Sorry. OK.

Meneer Dupont

Als eerste meneer Beek zometeen. Ja, dank u wel, voorzitter, en dank u wel voor uw bijdrage. Ik had alleen twee vragen over één ding. U ging er een beetje snel overheen, want u zei in uw inleiding dat u denkt dat de kosten tot de laagste behoren. Ik wil u graag de gelegenheid geven, misschien kunt u dat wat toelichten waar dat vandaan komt. Verder doet u een pleidooi, als ik het goed begrijp, dat de gemeente dan eventuele meerkosten of boveninflatie kostenstijging moet compenseren. Vindt u dat er überhaupt een compensatie is die een gemeente zou moeten doen bij een warmtenet? Dus vindt u dat het alleen voor deze wijk geldt of ook voor andere wijken? Nee, alleen specifiek voor deze wijk en in ieder geval voor deze mensen die nu...

Even kijken. De eerste vraag, en de eerste vraag was dat u aangaf dat u denkt op basis van al uw onderzoek dat de kosten tot de laagste in Nederland behoren. Misschien kunt u dat nog enigszins toelichten?

Het is nu een hele grote investering voor zo'n warmtenet. Maar de warmtelevering op den duur, als je dat vergelijkt met andere opties, hè? Dat kan zijn individuele warmtepompen. Daar komen ook enorm veel kosten bij kijken, hè? Alleen al voor de elektriciteit en zo. Nou, als je die alternatieven bij elkaar zet, als er een alternatief is, hoge temperatuur warmtenet, hè? Met warmtelink of zoiets dergelijks, dan denk ik dat deze optie een hele gelukkige keuze is van de gemeente om het met dit soort warmtebronnen te kiezen met hulp van het Dunea warmte en zo. Dus het is relatief ten opzichte van andere opties.

Ja, dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor uw referaat. Eén vraagje: u heeft zich ingelezen in warmtetransitie en warmtenetten. Is er al een situatie waarin gemeentes bijdragen leveren aan de kosten van warmtenetten op een of andere wijze, in de vorm van een subsidie of een deelname? Kent u dit soort situaties?

Ik ken ze niet. Ik kan ze niet concreet noemen, maar volgens mij zijn er diverse gemeentes die in ieder geval participeren en daar dus ook risico nemen. Ik zit even te denken aan Hilversum, daar hebben ze een meent, daar een belangrijke bijdrage leveren ze. Maar hoe dat iets vergelijkbaars met de garantie die hier wordt gevraagd, dat ken ik niet. Een vrij unieke situatie toch, al denk ik.

Verder geen vragen, nee, dan dank u, meneer De Groot en dank u. En mevrouw Moordjik dan?

Geachte voorzitter en raadsleden, dank u wel. Allereerst dank u wel voor de gelegenheid om onze zorgen toe te lichten. Ik ga gebruik maken van mijn spiekbriefje, want anders voel ik mij zo onzeker. Mijn naam is Martha Wojcik. Ik ben voorzitter van de bewonerscommissie. Enerzijds zijn we blij met de renovatie, inclusief de energiebesparing voor onze woningen, en anderzijds maken wij ons zorgen over de kosten van onze energie in de toekomst. De bewonerscommissie heeft geen inzicht gehad in de besluitvorming over het collectieve energiecontract. De financiële voorwaarden op lange termijn zijn vastgelegd in wat in onze optiek geheime samenwerkingsovereenkomsten zijn. En uiteindelijk ligt er sinds juli een concept van de leveringsovereenkomst voor. Op aandringen van de bewonerscommissie hebben wij dit contract mogen laten controleren door de Woonbond. Het dossier heeft de bewonerscommissie flink wat stress bezorgd. Helaas kregen we de indruk dat de gemeente en Wooninvest opereerden niet als aparte partijen. Er wordt veel over met elkaar besproken en aan de visies kwamen in ons van. Het stond in onze optiek alsof het vanuit één instantie was. Wij willen niet twijfelen aan de goede bedoelingen van Wooninvest of van de gemeente. Maar de boodschap van Wooninvest en de gemeente was diverse keren letterlijk: vertrouw er nu maar op dat het goed komt. En dit is niet de boodschap waarmee we onze huurders gerust kunnen stellen. Dit geldt des te meer nu zelfs de Woonbond geen kernstukken van het contract tussen Wooninvest en de inwarmte heeft mogen inzien. Alles wat wij vragen is dat de onafhankelijke aanbeveling van de Woonbond serieus wordt genomen en dat de aanbeveling in het contract wordt opgenomen met betrekking tot de totale toekomstige energiekosten. Wij hebben de aanbeveling van de Woonbond naar iedere fractievoorzitter verstuurd. Iedere fractievoorzitter heeft van de gemeente ontvangen. In de finale sorry en aan derden mogelijkheid is dat de gemeente en/of Wooninvest de betaalbaarheid van de energielasten voor de huurders garanderen. Het op zich acceptabele starttarief dat in dat conceptcontract staat, biedt geen enkele houvast onder de nieuwe Warmtewet. Hierin mogen de kosten door de exploitant met winst worden doorberekend. En de zogenaamde limiet kan volgens de huidige politieke informatie uitkomen op een verhoging van de totale energiekosten met 50%. Wat wij vragen, wat betekent dat in warmte onder de nieuwe wet om tot 50% meer geld per huishouden te vragen als ten eerste er buiten de huurders van Wooninvest minder klanten komen dan verwacht. Momenteel in de eerste fase van dit project betreft dit een beperkte groep van 210 huishoudens. En als je dat vergelijkt met de afnemers van gas, dan is het een relatief kleine groep gebruikers. Ten tweede als de aanlegkosten van het warmtenet tegenvallen. En ten derde als de opvolger van in Valentijn 2032 nieuwe eisen heeft. Dit zijn maar enkele voorbeelden. Laat u dus niet afschepen met verzekeringen als de kans dat het misgaat klein is. Wat wij vragen is juridische bescherming in verband met één ons opgeleverde overeenkomst met mogelijke onbetaalbare gevolgen waartegen we ons niet kunnen verzekeren. Help ons om energiearmoede uit te sluiten, nu het nog kan. Vraag de wethouder om de aanbevelingen van de Woonbond serieus te nemen. Als dit niet lukt, neem dan zelf het initiatief om de sociale huurders te verzekeren met harde garanties en niet met mooie woorden. De kans dat het misgaat wordt in feite niet in de gemeentelijke overwegingen betrokken. Wat houdt de wethouder dan tegen om garanties af te geven voor de sociale huurders in de proefwijk aardgasvrije wijken als eerste van het gas af moeten? Het gaat om de pioniers van de pioniers. Zij zijn bovendien de financieel kwetsbaarste groep in de gemeente. Ik dank u voor uw aandacht. Hopelijk was ik verstaanbaar voor iedereen.

Verstaanbaar zeker. Ik kijk even rond, ik zie één vraag. Twee vragen, drie vragen. De heer

Ja, dank u wel voor de toelichting. Het was een absolute vergissing. Geen probleem. Mijn vraag is, want u bent hier al een hele tijd mee bezig. Ik heb al brieven gezien van juni vorig jaar. Hoe heeft de gemeente of de wethouder hierop gereageerd? Heeft u gesprekken met hem gevoerd? Is die nee, wij hebben...

Aanbeveling van Woonbond hebben wij vorige week naar de gemeente gestuurd, naar alle raadsleden, nee, sorry, naar alle fractievoorzitters en ook naar Wooninvest. Wij wachten nog steeds op antwoord daarvan. Ja, en we hebben ook onze reactie op die aanbeveling van Woonbond verstuurd. Uitgebreide brief over, ja.

Mevrouw, Pos sorry, mevrouw Bosch.

Dank u voor uw inbreng. Ik had even een vraag, want ik weet, ik had het niet helemaal goed begrepen. Klopt het dat u uw reactie en het advies aan Wooninvest hebt gestuurd, maar dat u nog geen reactie hebt gekregen? Want wij hebben vorige week hierover contact gehad en toen zei u dat u het nog niet binnen had. Maar hoe staat het vandaag? Hoe staat het vandaag?

Meneer Beek.

Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor uw toelichting. Twee vragen nog. De ene vraag is: u heeft toegang gevraagd tot stukken die spelen tussen, laten we zeggen, de warmteleverancier en Wooninvest. Dat is geweigerd. Zijn de gronden genoemd waarom het geweigerd is? De reden waarom het geweigerd is, is niet dat ik weet. Wij hebben ook Wooninvest.

Om Woonbond bij de beoordeling voor de contracten te betrekken en de Woonbond heeft ook contacten met de gemeente, geloof ik, met Wooninvest overgegaan, maar daar was ook dat verzoek geweigerd. Waarom weten...

Oké, dank u wel. En dan vraag twee. Ik heb wat sessies in die wijk bijgewoond en ik heb begrepen dat het warmtenet rendabeler wordt als de particuliere woningen in die wijk, dat zijn ook een aantal flatgebouwen en gewone eengezinswoningen, als die mee gaan doen met het warmtenet. Dat is u ook bekend? Ja, jazeker.

Gehikt dat ook in mijn vragen. Opgenomen. Ja. Stel dat er iets gebeurt met het project en dat de aanlegkosten tegenvallen of dat het project niet verder wordt uitgebreid, en wat dan? Dat zijn mogelijke scenario's. Natuurlijk, daar moeten we het ook over hebben. Want voorgenomen inzichten en, sorry, voorgenomen ideeën zijn heel goed natuurlijk, mooi. Maar hoe dat in de praktijk in de toekomst gaat lopen? Dat kan niemand ons garanderen. En ja, hoe meer deelnemers aan zo'n warmteproject, dan kunnen de kosten worden verdeeld over alle deelnemers. Ja.

Dank u wel. Dan gaan we over naar de insprekers voor het volgende agendapunt en dat is de raadsbrief informerende conceptonderwerp omgevingsvisie Leidschendam-Voorburg 2050 en de raadsbrief wensen en bedenkingen, ontwerp omgevingsvisie Leidschendam-Voorburg en daarvoor hebben ze zich gemeld. Mevrouw Post namens de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming en de Stichting Duurzame Leidschendam-Voorburg, mevrouw Lamers namens de Bomenbond Rijnland en mevrouw Weijmers. En mag ik mevrouw Post vragen of die het spreekgestoelte betreedt?

Geachte leden van de Raad, wethouders en overige aanwezigen. Dank voor de gelegenheid om hier in te spreken over de ontwerp-omgevingsvisie. Mijn naam is Mirjam Post, ik ben hier namens de AVN en de Stichting Duurzaam Leidschendam-Voorburg. AVN is de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming van Den Haag en omstreken en de Stichting Duurzaamheid van Voorburg is vooral actief op het gebied van tegengaan van groei, afval, klimaatadaptatie en energietransitie. Het is fijn om hier te wonen en ik zet me ook graag in voor een goede leefomgeving met groen en natuur. Maar hoe groen is de gemeente eigenlijk? De gemeente presenteert zich als een groene woongemeente, maar wanneer we vergelijken binnen Nederland, zien we toch een ander beeld. Qua natuur scoort Leidschendam-Voorburg slecht met slechts 9,2% van het areaal natuur. Dat is voor de hele regio Rotterdam-Den Haag twee keer zoveel. Qua bomen staat de gemeente van de 355 gemeenten op plaats 326, met slechts 1,09 boom per inwoner. Een groene ambitie in de omgevingsvisie is dus echt nodig. En die groene ambitie staat in de ontwerp-omgevingsvisie en daar zijn we blij om. Bijvoorbeeld de 3-30-300. Dat is het uitgangspunt voor ontwikkellocaties vanaf 50 huizen: vanuit elk huis 3 bomen te zien, 30% van buurt en straten zijn in de schaduw van bomen en iedereen vindt binnen 300 meter een park. Dat is die 3-30-300, maar er staat nog veel meer moois in de omgevingsvisie: 10% meer biodiversiteit, 50% meer stadsnatuur, vergroenen van de openbare ruimte, de hoofdgroenstructuur beschermen en versterken. Mijn conclusie is: er is goed geluisterd naar de input van bewoners en van maatschappelijke organisaties zoals de AVN en Stichting Duurzaam in het participatietraject. Maar gaan we die groene ambitie ook waarmaken of blijft het bij deze mooie woorden? Want tegelijk zien we een hele ambitieuze woningbouwopgave. Dat klemt nu al met die groene ambities uit de omgevingsvisie. Want kijk eens naar Plaspoelpolder, kijk eens naar Overgoo. Daar komen heel veel woningen bij, maar de groene uitgangspunten worden bij lange na niet gehaald in deze gebieden. In deze projecten benut de gemeente haar grondpositie niet om er behalve al die woningen ook bijvoorbeeld een parkje te realiseren. 4000 tot 6000 nieuwe woningen, dan gaat er echt groen sneuvelen, terwijl er met meer inwoners juist meer groen nodig is. En we denken ook met een kleiner aantal woningen voldoen we nog steeds aan die regionale behoeften aan woningen. En, hoe kan het dat sommige woningbouwlocaties zoals Fugro en de Van Ruysdaellaan ten koste gaan van de hoofdgroenstructuur? Die zouden we toch beschermen en versterken. En dan het landelijk gebied. Een deel van het landelijk gebied heeft een zeer grote waarde voor natuur en behoeft een dubbelfunctie en niet slechts de functie recreatie of de functie landbouw. Wanneer je bijvoorbeeld Vlietland alleen maar als recreatiegebied benoemt, dan mis je de essentie. Kortom, het groen en de natuur moeten veel beter verankerd worden in de omgevingsvisie om te zorgen dat die groene ambities ook worden waargemaakt. En daarom stellen we voor om de omgevingsvisie op een aantal punten aan te passen. Zes punten. De eerste: groen normen zijn uitgangspunt en geen streefbeeld. Leg het dan ook vast in de voorschriften van het omgevingsplan en in de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaars. Twee: leg alle zoeklocaties wat betreft bebouwingsdichtheid nog eens langs de lat van de groene ambities uit deze omgevingsvisie en heroverweeg dan het aantal woningen. Drie: geef vooraf voor elk bouwplan aan hoe die scoort op de 3-30-300 norm en geef zo nodig aan waar compensatie plaatsvindt. Heroverweeg de totale woningbouwopgave elke 5 jaar en stel die zo nodig naar beneden bij. Heroverweeg bouwlocaties in de hoofdgroenstructuur: Fugro, Van Ruysdaellaan en de hoek, die velden van Cartouche. En tenslotte, neem de dubbelfunctie recreatie-natuur op voor Vlietland en landbouw-natuur voor de weilanden bij Duivenvoorde. Zo kunnen we in 2050 over voldoende woningen beschikken in een prettige en groene leefomgeving. En over deze en andere punten praten we ook graag verder met u door.

Dank u wel. Ik neem aan dat u ook van plan bent om een zienswijze in te dienen. Er wordt zeker een zienswijze ingediend, alleen hierin spreken is dan misschien net niet voldoende. Er zijn ongetwijfeld vragen, denk ik, of was het verhaal zo helder? Ik zie daar twee vingers, drie vingers. Dan begin ik nu aan mijn...

Dank u wel, mevrouw Post, voor uw heldere betoog.

Ik heb twee kleine vraagjes en zonder te willen bagatelliseren. U begint in uw aanhef dat u een landelijk onderzoek heeft, daar refereert u uit. Maar heeft u...

Toen dat onderzoek ook In de binnen

Meneer Wilschot.

Ja, voorzitter, u gaf aan in uw bijdrage: wat u zegt, prioriteer of ga elke vijf jaar opnieuw kijken hoeveel woningen er moeten worden gebouwd en stel naar beneden bij. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat als wij als raad het woningtekort moeten meebewegen en de hoeveelheid woningzoekenden nu erbij zijn, dat het juist omhoog zou moeten gaan. Waarom is dat niet een optie?

Als je nu kijkt, hè? Naar de woningbouwopgave zoals deze gemeente die ook op zich heeft genomen, is dat veel hoger dan proportioneel. Als je gewoon kijkt wat er in deze regio aan woningen moet komen en hoe je dat verdeelt over alle gemeenten, dan is deze gemeente heel erg ambitieus. Heeft veel meer woningen dan minimaal zou moeten, zal ik maar zeggen. Dus er is zeker ruimte om het naar beneden bij te stellen en naar boven bij te stellen. Dat zou erg wonderlijk zijn.

En mevrouw

Ja, dank u wel en dank u wel voor uw inspraak. U zei dat de 3-30-300 normen zou moeten gelden vooraf voor elk bouwproject en daarvoor noemde u nog de bouwprojecten vanaf 50 woningen, zoals die ook zo in de omgevingsvisie vermeld staan. Bedoelt u dan dat voor elk bouwproject die 3-30-300 norm moet worden meegewogen of alleen voor die vanaf 50 woningen? Dus ik bedoel ook voor kleinere projecten. De gemeente zegt in haar omgevingsvisie vanaf 50 woningen. Overigens staat er ook in de omgevingsvisie dat eigenlijk ook bestaande wijken daaraan zouden moeten voldoen. Als dat gehaald wordt, ben ik heel tevreden. Oké, dank u wel.

Dan dank ik u wel. U mag dan mevrouw Labers vragen om haar bijdrage.

Geachte leden van de commissie en geachte leden van het college die hier aanwezig zijn. Ik spreek in, ik ben Monique Lames. Ik spreek in namens de Bomenbond Rijnland en ik spreek ook in namens de Vrienden van Vlietland. De Bomenbond Rijnland zet zich al sinds 1995 in voor bomen, in het bijzonder en biodiversiteit in het algemeen in de regio Rijnland en daarbuiten. De Vrienden van Vlietland zetten zich minstens zo lang in voor het behoud van een groen Vlietland. Vanavond bespreekt u de conceptomgevingsvisie. Deze is ter inzage gelegd. Zienswijzen kunnen worden ingediend tot 2 oktober. Een zienswijze van ons zal nog volgen. Vanavond volgen staan wij met enkele eerste opmerkingen. De conceptomgevingsvisie besteedt aandacht aan de natuur, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Heel juist en terecht. Dit zijn de opgaven voor de toekomst en de omgevingseffectrapportage. De OER geeft een verhelderende kijk op de effecten van de visie. We hebben hier al vaker gestaan vanwege de bouwplannen voor natuur- en recreatiegebied Vlietland. Besluitvorming hierover is over de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 heen getild. Dat is dus nu niet aan de orde, maar de conceptomgevingsvisie schetst een beeld van Leidschendam-Voorburg in 2050 en Vlietland Noord hoort bij Leidschendam-Voorburg. Hoe past Vlietland Noord in dit beeld? Er is ook al door de vorige spreker iets over gezegd. In Vlietland Noord is veel natuur en de soortenrijkdom neemt toe. In het concept wordt Vlietland Noord geschaard onder het etiket recreatiegebied. Wij stellen dat Vlietland Noord een natuurgebied is waarin wordt gerecreëerd. In het ontwerpbestemmingsplan wordt zelfs gesproken over natuur- en recreatiegebied. Een saillant detail: recreatie neemt vele vormen aan. Ook wandelen in een rustig natuurgebied, zitten onder een boom, luisteren naar de vogels. Het college stelt zelf onder natuurgebieden bij de prachtige nieuwe Driemanspolder. Natuur kan daarnaast goed samengaan met andere functies, zoals extensieve en duurzame landbouw, recreatie en klimaatadaptatie. En even verder, maar het is belangrijk dat de natuur leidend is. Recreatie mag niet tot drukte en verstoring leiden. Dit is in tegenspraak met de benadering van de natuur in natuur- en recreatiegebied Vlietland. Die natuur is er gewoon, of dat nou goed uitkomt of niet. Ook voor Vlietland Noord staat in het concept dat intensivering niet ten koste mag gaan van sporten, bewegen en ontspannen, aangezien die het gebied zo aantrekkelijk maken en belangrijk zijn voor de ambities op het gebied van gezondheid. Daarnaast is het groen houden van deze omgeving van belang voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. In recente geschiedenis is gebleken bijvoorbeeld dat de ontwikkelaar er niet kan bouwen omdat juist de soortenrijkdom niet geborgd kon worden in de huidige plannen. In de omgevingseffectrapportage wordt gekeken naar de effecten van de plannen. Daarin staat bijvoorbeeld dat de plannen voor aquathermie in de recreatieplas nadelig kunnen zijn voor soorten in of op het water en dus voor de andere diersoorten die van deze soorten afhankelijk zijn. Het is natuurlijk, de natuur is een web van leven, staat niet op zich. Is dit wenselijk voor een Leidschendam-Voorburg dat biodiversiteit hoog in het vaandel heeft staan? Er wordt ook gekeken naar het verkoelend effect van bomen. Dat waarderen wij toe. Zeker die toekomstbestendige bomen, maar hoe wordt de kap van 1008 bomen in Vlietland Noord gecompenseerd voor uw inwoners die verkoeling zoeken? Ook stelt uw college dat groen belangrijk is voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. Met betrekking tot bodemkwaliteit stelt de OER: implementeer maatregelen om het bodemleven te stimuleren en de bodemstructuur te verbeteren. Dit onder andere met het oog op de biodiversiteit. Bodemdiertjes zijn de basis van de biodiversiteit. Daarbij past geen vergaande verharding van de bodem en het is in termen van biodiversiteit gewoon misdadig om de rijpe, decennialang onberoerde bodem te gaan vernielen voor kunstmatige eilanden. Volgens kenners is die bodem zo mogelijk nog waardevoller voor het vervolg op natuurontwikkeling en biodiversiteit dan de bovengrondse natuur die verdwijnen moet. Ook staat er voor grootschalige ontwikkelingen in groene buffers: indien dit niet mogelijk is, zorg dat de ontwikkelingen voldoende ruimte bieden aan de natuur, zorg voor gedegen monitoring van de biodiversiteit, beschermde soorten en natuurgebieden. Dit moeten we echt ter harte nemen. Kortom, de vraag ligt voor hoe in het beeld voor 2025 de groene en klimaatadaptatieambities passen bij de bouw van 222 vakantievilla's en voorzieningen. Schuilt daarin niet een groot conflict? Hoe hoog zal de prijs zijn als nu niet de juiste keuzes worden gemaakt en weegt deze op tegen het niet nader gedefinieerde economische belang? Wij vragen u in de omgevingsvisie de juiste goede keuze te maken voor een klimaatbestendig groen Leidschendam-Voorburg in 2050. Dank u.

Dank u wel. Ik kijk even rond of er vragen zijn. Ik zie één hand, meneer Klaarhamer?

Dank u wel voor het inspreken. Ik heb één vraag: waar haalt u de informatie vandaan dat besluitvorming over Vlietland over de gemeenteraadsverkiezingen heen getild wordt? Dit is wat wij hebben begrepen?

Hebben wij anders gehoord?

Wij anders gehoord. We gaan hier geen discussie over voeren. Dank u wel, dank u wel, mevrouw. Dit was de enige vraag die u had, maar alle sorry, mevrouw Wijemsen nog tot slot.

Goedenavond leden van de gemeenteraad, college en overige aanwezigen. Vanavond zal ik inspreken over twee onderwerpen, te weten, de omgevingsvisie en het vaststellen van de planoptimalisatie van het Diakonessenhuis. Allereerst de omgevingsvisie. Bijna een jaar geleden stond ik hier ook om in te spreken over de Koersnotitie Omgevingsvisie. Ik zei erover het volgende: Allereerst wil ik de wethouder complimenteren met de voortvarendheid waarmee de burgerparticipatie ten behoeve van de omgevingsvisie is opgepakt. Dit is vanzelfsprekend geheel in lijn met de ambitie uit het coalitieakkoord, Verbinden, Vertrouwen en Vooruitgang, waarin na wonen burgerparticipatie als tweede prioriteit vermeld staat. Helaas zou ik hier niet staan als het allemaal rozengeur en maneschijn zou zijn. De verantwoording wat er met de input van de betrokken inwoners is gedaan, is tot nu toe weinig onderbouwd in de koersnotitie van de omgevingsvisie. Daarna ging ik ervan uit dat de toezegging gestand zou houden dat participerende inwoners alsnog in de gelegenheid gesteld zouden worden om over diverse scenario's te spreken en dat zij een deugdelijke verantwoording zouden krijgen van wat er met hun input is gedaan. Ik sloot vorig jaar mijn tekst af met: Inwoners die hun tijd, energie en denkkracht beschikbaar hebben gesteld om de omgevingsvisie de best mogelijke start te geven, verdienen het inzicht te krijgen waar hun bijdrage toe heeft geleid. Wanneer dit niet goed geregeld is, leidt dat tot afname van het vertrouwen in het gemeentelijk bestuur. Was herstel van vertrouwen niet juist een van de meest belangrijke speerpunten van deze coalitie? Vandaag sta ik hier weer. Ik had hier graag gestaan om complimenten te maken over hoe goed de afwikkeling van het participatieproces daarna is opgepakt. Maar helaas is dat niet de reden dat ik hier sta. Sinds september heeft het participatieproces stilgelegen en daarom herhaal ik nogmaals mijn laatste deel van mijn tekst van vorig jaar: Inwoners die hun tijd, energie en denkkracht beschikbaar hebben gesteld om de omgevingsvisie de best mogelijke start te geven, verdienen het inzicht te krijgen waar hun bijdrage toe heeft geleid. Wanneer dit niet goed geregeld is, leidt dat tot afname van het vertrouwen in het gemeentelijk bestuur. Was het herstel van vertrouwen niet juist een van de belangrijkste speerpunten van deze coalitie? Geachte raadsleden, mijn oproep aan u is om te borgen dat dit participatieproces op een goede en professionele manier wordt afgerond. Vanzelfsprekend willen wij daar desgewenst als Burgerkrachtcentrale graag behulpzaam bij zijn. Ten tweede wil ik graag inspreken over het Diakonessenhuis. Voor u ligt het verzoek van het college om als raad af te zien van het geven van bindend advies bij de ontwikkeling van het Diakonessenhuis. Wanneer verdere plannen in overeenstemming zijn met de optimalisatiebijlage, gaf de ambitie Diakonessenhuis. We weten allemaal dat dergelijke ambitiedocumenten heel algemeen zijn verwoord en door hiermee in te stemmen, ziet de raad af van haar bindend adviesrecht. De raad als hoogste orgaan en als politiek orgaan dat het dichtste bij inwoners staat, zal met instemming zichzelf buitenspel zetten en daarmee niet alleen haar controlerende taak opgeven, maar ook betrokkenheid van inwoners verder op afstand zetten. Terugkomend op mijn inspreken over de omgevingsvisie: Dit leidt tot minder transparantie en minder vertrouwen in de politieke besluitvorming. En gezien het coalitieakkoord zou dat toch echt niet de bedoeling moeten zijn. Gemeenteraad, neem uw verantwoordelijkheid.

Ik stel voor dat, omdat het eigenlijk twee delen zijn, even rond te kijken. Zijn er vragen wat betreft de omgevingsvisie? Ik kijk even rond, ik zie CDA, D66. Ga je gang.

Ja. Ja, dank u wel, voorzitter. Dank, mevrouw Weijmers. U gaf aan, hè? Van, we hebben eigenlijk geen terugkoppeling gekregen hoe de participatie is meegenomen als het gaat om de omgevingsvisie, gezien het document wat nu voorligt, de ontwerp omgevingsvisie. Vroeg ik me nog af, ziet u daarin ook punten van de participatie van uw participatie burger terug? Is dat het punt dat u te weinig terugziet of gaat het er puur om dat u gewoon ergens op schrift terug wil krijgen? Hoe en wat is er mee gedaan?

Ik ben zelf niet betrokken geweest bij de participatie. Dat is door middel van loting volgens mij geweest en is aangegeven. Want mensen zeiden, wat gaat hiermee gebeuren? En ze wilden graag verder doorpraten, ook over mogelijke scenario's. En daar zou een extra bijeenkomst voor georganiseerd worden. Dat is gewoon nooit gebeurd. Bij deugdelijke participatie hoort het dat de mensen die hebben geparticipeerd terug te horen krijgen wat er die avond is opgehaald, zodat ze kunnen zien of het klopt. Vervolgens moet ook duidelijk gemaakt worden waarom bepaalde punten bijvoorbeeld niet meegenomen zijn, want inspreken of participeren wil nog niet zeggen dat al jouw punten erin komen. Maar dat moet dan wel onderbouwd zijn waarom dat niet is, en daar is gewoon allemaal niets van gebeurd. Het proces is goed gestart, maar vervolgens niet goed afgerond.

Meneerkema.

Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had eigenlijk een vraag in dezelfde hoek, dus mijn vraag was eigenlijk: is uw beeld nou dat er gewoon niet is gereageerd of dat er onvoldoende is gereageerd? Niet.

Dank u. Zijn er nog vragen met betrekking tot het Dickenshuis, als ik het even zo mag benoemen? Nee? Dan dank ik u.

En dan voor zover dus dan de vijf insprekers met dank voor het inspreken. Voor zover ingeleverd, staande teksten voor u beschikbaar in iabs. Dan ga ik nu over naar, met uw welbevinden, naar afhandeling van het volgende agendapunt en dat is dan het agendapunt brieven Bewonerscommissie Heuvelwijk zorgen over een toekomstige warmtevoorziening. De context hiervan is dat de heer Elenbaas van GroenLinks in de raadsvergadering van 8 juli heeft verzocht om de brief te bespreken in de raadscommissie. In de brief deelt de bewonerscommissie haar zorgen over de toekomstige warmtevoorziening in het woningbestand van woninginvest in de Heuvel. Het betreft dan zowel de voorlopige voorziening tot in 2032 als de definitieve die hierna in werking treedt. De commissie vraagt de raad om zich sterk te maken voor openbaarmaking van alle contracten voor warmte levering betreffende stukken, om de wethouder te bewegen tot het verstrekken van de onontbeerlijke juridische en praktische ondersteuning en dat de gemeente alsnog overgaat tot financiële garantiestelling voor huurders in kwestie. Kort samengevat, u heeft via de ChristenUnie van 27 augustus voor de bewonerscommissie de brief ontvangen. En u kunt natuurlijk uiteraard de inbreng van insprekers ook bij het debat betrekken. Ik ga ervan uit dat de heer Elenbaas zo meteen wat wil zeggen, en dan kijk ik even wie er verder wat wil zeggen. PvdA, Aandacht, CDA, D66. Heel goed. Wis ja. En onderzoek is ook welkom aan de wethouder en dan verzoek ik de heer Elenbaas om met zijn bijdrage te beginnen.

Praktische ondersteuning en dat de gemeente alsnog overgaat tot financiële garantiestelling voor huurders in kwestie. Kort samengevat, u heeft via de ChristenUnie van 27 augustus voor de bewonerscommissie de brief ontvangen. En u kunt natuurlijk uiteraard de inbreng van insprekers ook bij het debat betrekken. Ik ga ervan uit dat de heer Elenbaas zo meteen wat wil zeggen, en dan kijk ik even wie er verder wat wil zeggen. PvdA, Aandacht, ja, CDA, D66, heel goed. Wethouder, en dan verzoek ik de heer Elenbaas om met zijn bijdrage te beginnen.