Raadsvoorstel vaststellen Verordening starterslening Leidschendam-Voorburg 2025

Meneer Dupont. Ja

U wel, voorzitter. Nou, ik ga heel kritisch beginnen, denk ik, want ik heb de wethouder op een foutje betrapt in de stukken. Want er wordt structureel gesproken over een starterslening. En ik ga een beetje aansluiten bij wat mevrouw Seriese net zei, het lijkt. Het heeft ook heel veel weg van een doorstroomsubsidie en ik ga dat ook even proberen toe te lichten. Gewoon met een praktisch voorbeeld, ik woon hier 50 meter verderop en stel mijn huis komt te koop voor 4 ton en stel. De heer Koster gaat dat kopen en hij biedt uiteindelijk vierhonderdveertigduizend euro en leent hij € 40.000 bij de SVN onder de voorwaarden. Nou, dat valt nog allemaal netjes onder de NHG-grens dus top. Meneer Koster heeft al een huis. Het is een aan te bevelen huisoverzicht koop. Hij gaat netjes die lening afbetalen, maar die € 40.000 die verdwijnt in mijn zak en of ik een nieuw huis ga kopen of wat dan ook. Maar die € 40.000 die is van mij dus dankjewel, meneer Koster. Daar ben ik uitermate gelukkig mee. Ik ga een beetje aanvullen op wat mevrouw Seriese zojuist zei. Het is een beetje een moeilijk onderwerp, want natuurlijk willen we meneer Koster helpen, want het is moeilijk om een huis te bemachtigen als starter op de woningmarkt. Dat is echt heel ingewikkeld. Dat weten we allemaal, maar mevrouw Seriese stelde net de vraag verwezen naar economen enzovoorts. En ik heb dat even dus opgezocht. De Nederlandse Bank en ik ga er gewoon voor het gemak vanuit dat die er wel wat van weten. Die doen hier regelmatig onderzoek naar. En die zeggen. Vorig jaar nog en in 2020 pakte gewoon heel eventjes bij. Dat dit starters zijn daarom meer geholpen met het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek, niet voorzien van extra leningen. Dit, want dit heeft een prijsopdrijvend effect. En ja, dat kunnen we ook allemaal zien. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de gemiddelde huizenprijs. Dat weet iedereen. Dat wordt ook wel eens op een verjaardagsfeestje wordt dat neemt iedereen het er wel eens over, maar ook bijvoorbeeld de NHG-grens waar dit in feite aan is gekoppeld. Die was 8 jaar geleden nog nou even naar boven afgerond 2,5 ton. Dat is nu 4,5 ton, dus die prijzen stijgen structureel en eigenlijk doen we daar een beetje aan mee. Goed dus, meneer Koster is er mee geholpen, maar het jongere broertje van meneer Koster. Ik weet niet of die bestaat overigens, maar hypothetisch gezien over een jaar of 10 niet. Dus het dilemma wat ik wel zie is dat we op korte termijn helpen we natuurlijk een groep mensen aan een woning hè? Een acuut probleem structureel zijn we wel aan het bijdragen aan een probleem. En dat is nog een tweede argument dat en en en wil ik wel even noemen, want de heer Koster ook in mijn voorbeeld wat ik net noem kan dankzij de starterslening boven de 100% financieren hè? Dus banken hebben hele strenge regels. Europees ingegeven ook dat komt allemaal uit de woningcrisis van 2008-2009 maar die kan. In dit voorbeeld kan die opeens gewoon zijn, dus een loan to value, zo heet dat dan in de bancaire wereld. Gigantisch verhogen dus. Eigenlijk zijn wij als gemeenteraad dus ook een beetje bankje aan het spelen en eigenlijk is het een soort van sidetrack van de nationale en internationale regels waar gewone banken zich wel aan moeten houden. Goed, ik vind het wel een dilemma want, want nogmaals je wil meneer Koster natuurlijk aan een woning helpen. Ik weet niet of dat nodig is op dit moment overigens en maar tegelijkertijd willen we ook een steentje bijdragen aan de gezonde woningmarkt. Ook in de toekomst. En ik zou dus aan de wethouder. Ik zou aan collega's willen vragen hoe zij hier tegenaan kijken en ik zou ook een reflectie van de wethouder hierop willen hoe zij hier tegenaan kijkt. En ik heb nog geen minuut, dus ik stop.

66

Ja, voorzitter, dank u wel. De situatie op de woningmarkt blijft onverminderd moeilijk voor veel mensen en zeker voor jongeren is het vinden van een betaalbare woning een grote uitdaging. Steeds meer mensen blijven daardoor noodgedwongen langer thuis wonen of ze zijn aangewezen op een krappe huurmarkt waarin het aanbod van particuliere huurwoningen bovendien afneemt op het moment. Voorzitter, we vinden dat iedere jongere een eerlijke kans moet krijgen op de woningmarkt. Want een eigen woning is meer dan zomaar bezit. Het is de basis van waaruit mensen hun leven kunnen opbouwen. Ik zie ook in mijn eigen omgeving dat vrienden en collega's wachten met het stichten van een gezin, bijvoorbeeld omdat ze eerst een huis willen vinden. Dus de beschikbaarheid van een woning beïnvloedt echt iemands keuzes en wij zijn daarom blij dat er weer startersleningen beschikbaar worden gesteld. En over dat prijsopdrijvend effect, ik las juist dat starters waaraan een starterslening beschikbaar wordt gesteld, gemiddeld vier jaar eerder een woning verkopen dan als dat niet het geval is. Dus dan blijkt toch dat het het effect heeft wat je beoogt. Het wordt ook in 256 gemeenten in Nederland aangeboden. En het Kadaster heeft onderzoek gedaan en constateert dat er geen prijsopdrijvend effect is, dus dat is wel ingewikkeld, merk ik. Wij hadden eigenlijk een aantal vragen bij de doelgroep die nu in het voorstel worden genoemd. Er staan personen die in de gemeente woonachtig zijn en minimaal één jaar zelfstandig huren of inwonend zijn, en personen die tot hun 19e levensjaar minimaal zes jaar in de gemeente hebben gewoond en nu willen terugkeren. Nou, over dat tweede dacht ik, volgens mij is daar ook het tegengaan van vergrijzing een van de doelen. Als ik het las, is het dan logisch om dit als uitgangspunt te nemen of bijvoorbeeld gewoon tot je 25e levensjaar en dan een aantal jaar, omdat je die jonge doelgroep dan net wat uitbreidt? En daarnaast dachten we, is het niet ook een idee om dit soort leningen beschikbaar te stellen aan mensen met een cruciaal beroep, dus agenten, leraren of verpleegkundigen die economisch verbonden zijn aan onze gemeente en een cruciaal beroep vervullen? Kunnen we niet zorgen dat die ook aanspraak kunnen maken op een starterslening? Ik zie ook dat een aantal andere gemeenten hier wel voor kiezen, dus ik ben benieuwd hoe de wethouder hierover denkt. Voorzitter, tot zover.

Heel kort.

Precies heel kort, omdat we nog steeds nul minuten hebben. Volgens de ChristenUnie moeten we geld inzetten om meer betaalbare huizen te bouwen. Aanbod vergroten dus en niet de vraag oppompen. Het prijsopdrijvende effect van deze starterslening zal zeker niet zo groot zijn, maar dat komt vooral omdat er gewoon niet zoveel mensen aan meedoen. Maar alsnog kan je volgens mij dat geld beter stoppen in meer betaalbare woningen bouwen, zowel huur als koop. Dus onze vraag is eigenlijk heel praktisch: zouden we gewoon deze regeling kunnen sluiten en het budget verschuiven naar meer huizen bouwen?

GLV.

Dank, voorzitter. De vrees die geuit wordt over prijs door bedrijven, het effect, ik denk dat dat inderdaad wel mee zal vallen en er zijn de meningen over verdeeld. Dat was toen ook ooit bij de Jubeltoren en wat al niet meer. Er is gewoon inderdaad een tekort aan woningen, maar ik denk dat juist deze starterslening heel veel kansen biedt voor de starters op de woningmarkt, dus wat mij betreft zo snel mogelijk de verordening vaststellen.

Dank u wel Voorzitter.

Het raadsvoorstel Verordening Starterslening is een belangrijk instrument om meer bewoners in staat te stellen om een eerste huis te kopen. De VVD-fractie is erg blij met dit voorstel en spreekt de waardering uit richting het college. We hopen dat dit voor nieuwe potentiële kopers een belangrijke bijdrage kan zijn in het aanschaffen van een eerste woning in onze gemeente. Dank u wel.

Nadat meneer Dupont zijn huis aangeboden heeft aan de heer Koster, aan u het woord om te vragen of dat wat mag, voorzitter.

Punt van orde tegen de juiste prijs wil ik gaan toevoegen.

Ja, we proberen natuurlijk aan alle kanten iedereen te helpen. Dat doen we door meer woningen toe te voegen in diverse segmenten, de doorstroom op gang te brengen met doorstroommakelaar, seniorenmakelaar en de starterslening is vroeger wel eens geweest en wij hadden zoiets van: nou, wij horen heel veel geluiden, wat D66 ook terecht aangeeft, van jongeren die gewoon niet de koopmarkt opkomen. A, de huizenprijzen zijn inderdaad gestegen. B, komt dat door de starterslening? Zeker niet. Dat komt door alle bouwkosten die gestegen zijn. Wat niet gestegen is, is de grondprijs die omhoog is gegaan. Dat drijft de prijs op. Dan kan je twee dingen doen volgens mij, misschien nog wel 36 dingen, maar één van die dingen vinden wij als college in ieder geval fijn om te doen, en dat is de starters te helpen aan hun wooncarrière. En dat kan huur zijn, dat kan koop zijn. In dit geval hebben we gekozen voor de starterslening, zodat mensen die dat graag willen en ook kunnen betalen. En dat kunnen de cruciale beroepen zijn, hè, want die zitten vaak ook in die prijsklasse tot €450.000. Als ze startend zijn, als ze hoger op de ladder staan, gaan ze er weer overheen. Dus cruciaal beroep is niet per definitie onder de 4,5 ton. Dat je zeg maar die mensen op weg kan helpen. En het is een lening en voor alle duidelijkheid, het geld is niet van ons. En als we het niet uitgeven, kan ik het ook niet aan iets anders uitgeven. Dus het is niet zo dat die 1,7 dat we die gewoon voor nieuwe woningen kunnen besteden of anderszins. Het is niet ons geld en wat ik van dit geld kan doen, is starters op weg helpen om hun eerste woning te kopen en dat moeten ze terugbetalen, daar krijgen ze 30 jaar de tijd voor. Heeft u gezien? De eerste 3 jaar is gewoon vrij van hypotheken van rente. En dan helpen we ze op die manier gewoon fijn op weg te helpen. En ik had gedacht dat de meeste partijen hier enthousiast over zouden zijn, omdat ik, als ik mijn geheugen me niet in de steek laat, dezelfde partijen zijn geweest die hier het eerste jaar tijdens deze periode om gevraagd hebben.

Proosterieus heeft

Een vraag, ja, voorzitter, dank. Nee, natuurlijk is het voor ons allemaal belangrijk dat mensen een huis kunnen huren, kopen of op wat voor manier dan ook. Mijn vraag was alleen of dit het beste instrument daarvoor is, zoals meneer Wilschut van de ChristenUnie dat ook aandroeg. Maar is het nou werkelijk zo dat we dat geld, dat is niet van ons, dat staat bij SVN. Maar SVN heeft ook andere bestemmingen. Je kunt ook voor andere bestemmingen bij SVN terecht. Dus mijn vraag was, kunnen we dit over? Zouden we dit theoretisch kunnen overhevelen naar een van die andere bestemmingen waar SVN ook leningen voor aanbiedt? Wethouder.

Wij hebben gekozen voor de starterslening en die is, want u stelt ook de vraag, ik was ook niet klaar met de beantwoording vanuit de eerste termijn. U vroeg, kan dit ook bijvoorbeeld aan verduurzaming uitgegeven worden als dat de verduurzaming is van het pand? Wat ze willen kopen, dan mag dat. Dat heb ik ook zo opgeschreven, dus het is niet sec de hypotheek. Het is ook wel eens het pand verduurzamen, moet het opgeknapt worden, soms zijn het ook gewoon kluswoningen die wat goedkoper zijn, dus daar mag het aan uitgegeven worden. Wij hebben gekozen ook op verzoek van uw raad om te kijken hoe starters kunnen helpen. Wij vinden dit een goed middel om de starters te kunnen helpen op de koopmarkt. De huurmarkt proberen we ook door die woningen toe te voegen. Ja, je kan ook andere dingen doen met andere. Er zijn zoveel dingen die je kan doen om mensen te helpen. Wij hebben gekozen voor deze. En ja, als u dat een fijne regeling vindt, dan gaan we hem invoeren en zegt u nou wethouder? Doe maar iets anders. Nou, dan gaan we wat anders zoeken. Het maakt mij niet zoveel uit op dit moment.

Meneer Wilders. Ja

Op dit moment zo interessant, maar daar komen we later achter in de vergadering. Want de vraag volgens mij van GroenLinks is juist gewoon, zou je ook iets anders kunnen doen? En u zegt nu, ja, ik kan van alles doen, maar dan wil je gewoon even concreet weten dat geld wat er blijkbaar niet van ons is, maar wat wel aan onze gemeente gelabeld is, kun je dat nog op een andere manier inzetten? Want dan krijg je een interessante discussie volgens mij.

Nee, kunnen we niet?

Wethouder.

Een discussie over prijsopdrijving. Ja, ik lees ook allerlei stukken van economen en de ene keer hebben ze het over: het is de Randstad, de dure bouwgrond, het zijn de ontwikkelaars, het zijn de bouwkosten. Er zijn zoveel methoden die dat. Er zal best iemand te vinden zijn die vindt dat dit de prijs opdrijft. Wij hebben hem nog niet gevonden, u gaf hem zelf aan. Ik lees graag het rapport. Wij vinden dit een goede regeling om de starters te helpen en dat is het voorstel wat voor ligt en niet wat als dan? Waar kunnen we nog meer met die 1,7 miljoen?

Dank u wel, tweede termijn. Wilt u even vragen wat u met het stuk wil doen? VVD, mag ik nog een...

Sorry, ik heb toch nog een vraag om het beter te snappen. Nou, nog één vraag.

Ik zit wel diep in mijn grote tijd als wij gewoon zeggen, we hoeven het niet. Wat gebeurt er met die 1, nog wat miljoen? Is die gewoon al in één keer voor een andere gemeente? Of hoe werkt zoiets?

Mij altijd ga terug

De bank Nederlandse gemeenten.

VVD, tweede termijn. Graag aangeven wat u met de.

Voorstel wil hamerstuk alstublieft geen Willem

Ja, ik denk toch dat we het nog even moeten bespreken. Ja, of we dit überhaupt moeten willen? Dat is wel een bespreekpunt.

Duidelijkheid, bedoelt u dan geen verordening, starterslening en in de of wilt u amendement of? Nou.

Mij is het gewoon een vrije keuze. Ja of nee? Heb ik net begrepen van de wethouder, je gaat dat geld wat daar ligt gebruiken voor de starterslening of je doet het niet en er zijn dan 20 à 30 mensen mee geholpen of niet. Dat is volgens mij de vraag die er nu voor ligt. Ik denk dat we daar nog...

Over door moeten praten dat wenselijk is. Kijk.

We moeten daar nog over doorpraten, omdat een aantal dingen nog niet helemaal duidelijk zijn over dat geld. Wat we alweer naar de BNG gaat. Wat gebeurt daar dan weer mee? Ja, dus ik denk ergens, volgens mij moeten we juist nog even over doorpraten. Twee.

Kan hier nog inderdaad.

Ja, maar ik denk dat het beter is als ik een paar technische vragen stel om te snappen wat hier voorligt. Maar goed, maak er maar een hamerpunt van. En als ik toch denk dat we het moeten hebben, dan kunnen we het altijd nog bespreken, toch? Zeker.

Ja, voorzitter. Ik had nog één vraag aan de wethouder, even nog over. Ik noemde dat punt van hè, die cruciale beroepen. Stel, je bent een verpleegkundige en je werkt in zorginstellingen in Leidschendam-Voorburg, maar je woont hier nog niet. Dan kom je nu dus niet in aanmerking en dat is dus de vraag die ik eigenlijk stelde: zou het niet een goed idee zijn om in dergelijke gevallen, dus hè, die economisch gebonden zijn die hier aan het werk zijn, om voor die cruciale beroepen dan deze regelingen ook open te stellen? Want die mensen wil je juist behouden. Hetzelfde geldt voor leraren, een alleenstaande leraar. Die moet wel een aantal jaar werken voordat hij aan het eind van die NHG-norm zit, om maar even zo te noemen. Nou, als iemand hier op een basisschool werkt, maar nog niet woont, die zou je zo kunnen binden. Is dat niet een sympathiek voorstel? Ik ben benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt.

Ja, we hebben eerlijk gezegd die discussie ook intern gevoerd. En aan alles zitten haken en ogen, ook aan deze. Soms doe je de dingen uit nobelheid of omdat ze belangrijk zijn voor de gemeente qua werkgelegenheid of zorgpersoneel, politiepersoneel, etcetera. Maar stel nou, even hardop denkend hè? Er zijn een aantal politieagenten, zorgpersoneel die hier werken en die helpen we met de starterslening. Ze kopen een woning en ze gaan binnen een half jaar weer weg, bijvoorbeeld. Het zijn banen. Het is iets anders als dat je gebonden bent aan de gemeente waar je misschien geboren bent of waar je ouders wonen. Kijk, je moet ergens regels opstellen, anders komt de hele wereld ervoor in aanmerking. Dus we hebben een woonagenda opgesteld als college, hè. Daar heeft u als raad een afschrift van gehad en één van die actiepunten was wel om een starterslening weer in te gaan voeren juist.

De starters die nog geen koopwoning hebben, te helpen als u zegt van nou, wij vinden deze onwijs belangrijk.

U hoort suggestie

Ja, voorzitter. Nou, dat was precies mijn idee dus, maar nog kijk, dit gaat natuurlijk ook op voor de eerste categorie hè, dus stel iemand woont hier een jaar, die huurt. Die koopt wat met die lening en die vertrekt dan weer, dus dat. Maar het gaat natuurlijk om de bedoeling hè, van proberen we die mensen een extra zetje in de rug te geven, dus ik snap dat elke keuze voor- en nadelen heeft. Maar goed, dan u hoort op dit moment al hoe ik in de wedstrijd zit, dus ik denk dat ik nog met een tekstje kom. En

Helpt onder u ook hier, meneer Wilschut, want dan wordt het daarmee automatisch een bespreekstuk. CDA. Hamstuk.

Ja, de collega van D66 heeft me helemaal overtuigd, maar ook mijn tweede termijn eigenlijk gestolen, dus dankjewel daarvoor. Ik kijk heel erg uit naar een abonnement op dit punt.

En GroenLinks

Ja, voorzitter. Ik heb net nog een argument gehoord waarom dit misschien niet zo'n heel goed idee is. Ik zou het heel graag ook als bespreekpunt in de Raad zien. En

Neem me niet kwalijk. Ik een

Dan, tot slot van de bespreekstukken, agendapunt 5.5: Raadsvoorstel vaststellen verklaring van geen bedenkingen Oosteinde.

De context hierbij is dat het college de Raad verzoekt een verklaring van geen bedenkingen vast te stellen voor het bouwen van het gebouw met 25 betaalbare woningen aan het Oosteinde 42-45 in Voorburg. Omdat het plan in strijd is met het bestemmingsplan, kan het college door een uitgebreide procedure medewerking aan het plan verlenen. Voordat het college dit besluit kan nemen, moet de gemeenteraad de verklaring van geen bedenkingen afgeven. Deze commissie heeft op 14 januari gesproken over de ontwerpverklaring van geen bedenkingen. De Raad heeft deze ontwerpverklaring op 28 januari afgegeven. Daarna is het plan in een zienswijzeprocedure gegaan. Tegen de ingediende zienswijzen zijn beoordeeld, maar hebben geen aanleiding gegeven om het plan aan te passen of geen medewerking aan het voorgestelde plan te verlenen. Welke leden willen inspreken op dit onderwerp? Ik begin hier even over rechts, in dit geval. Dat is in ieder geval GroenLinks dan. Twee wel nee, niet niet. ChristenUnie niet. Nee, wel niet VVD wel. Dan heb ik de VVD, heb ik GroenLinks, GroenLinks.